มหาภารตะ · อัธยายะ 1.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.18.1
ततोऽभ्रशिखराकारैर्गिरिशृङ्गैरलंकृतम् ।
मन्दरं पर्वतवरं लताजालसमाकुलम् ॥ १.१८.१ ॥
จากนั้น มันทรภูเขาซึ่งเป็นยอดแห่งภูเขาทั้งหลาย ประดับด้วยยอดเขาที่สูงเทียมยอดเมฆ และเต็มไปด้วยพันธุ์ไม้เลื้อยเป็นตาข่าย
1.18.2
नानाविहंगसंघुष्टं नानादंष्ट्रिसमाकुलम् ।
किंनरैरप्सरोभिश्च देवैरपि च सेवितम् ॥ १.१८.२ ॥
ก้องด้วยเสียงร้องของนกนานาพันธุ์ เต็มไปด้วยสัตว์เขี้ยวนานาชนิด และมีกินนร อัปสร และเทพทั้งหลายคอยรับใช้
1.18.3
एकादश सहस्राणि योजनानां समुच्छ्रितम् ।
अधोभूमेः सहस्रेषु तावत्स्वेव प्रतिष्ठितम् ॥ १.१८.३ ॥
ภูเขานั้นสูงสิบเอ็ดพันโยชน์ และฝังลึกลงใต้พื้นดินอีกเท่ากันเป็นพันโยชน์
1.18.4
तमुद्धर्तुमशक्ता वै सर्वे देवगणास्तदा ।
विष्णुमासीनमभ्येत्य ब्रह्माणं चेदमब्रुवन् ॥ १.१८.४ ॥
เมื่อนั้น เหล่าเทพทั้งปวงซึ่งยกมันขึ้นไม่ได้ จึงเข้าไปหาพระวิษณุและพระพรหมซึ่งประทับอยู่ แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
1.18.5
भवन्तावत्र कुरुतां बुद्धिं नैःश्रेयसीं पराम् ।
मन्दरोद्धरणे यत्नः क्रियतां च हिताय नः ॥ १.१८.५ ॥
ขอให้พระองค์ทั้งสองตั้งจิตตั้งใจอันสูงสุดและเป็นประโยชน์ยิ่งที่นี่ และขอให้มีความพยายามยกมันทรภูเขาขึ้น เพื่อประโยชน์ของพวกเรา
1.18.6
तथेति चाब्रवीद्विष्णुर्ब्रह्मणा सह भार्गव ।
अचोदयदमेयात्मा फणीन्द्रं पद्मलोचनः ॥ १.१८.६ ॥
ดูก่อนภารควะ พระวิษณุผู้มีดวงเนตรดุจดอกบัว ผู้มีอาตมันที่หาประมาณมิได้ ตรัสว่า "เป็นเช่นนั้นเถิด" แล้วพร้อมด้วยพระพรหมจึงโปรดให้จอมนาคาธิราชลงมือ
1.18.7
ततोऽनन्तः समुत्थाय ब्रह्मणा परिचोदितः ।
नारायणेन चाप्युक्तस्तस्मिन्कर्मणि वीर्यवान् ॥ १.१८.७ ॥
จากนั้น พระอนันตะลุกขึ้นเมื่อได้รับการเร่งเร้าจากพระพรหม และได้รับการกล่าวกับจากพระนารายณ์ด้วย ท่านผู้มีพลังนั้นจึงรับทำภารกิจนั้น
1.18.8
अथ पर्वतराजानं तमनन्तो महाबलः ।
उज्जहार बलाद्ब्रह्मन्सवनं सवनौकसम् ॥ १.१८.८ ॥
ดูก่อนพราหมณ์ เมื่อนั้น พระอนันตะผู้มีกำลังมหาศาล ได้ถอนมันทรภูเขาอันเป็นราชาแห่งขุนเขา ผู้อาศัยอยู่ในป่า ขึ้นด้วยกำลังแรง
1.18.9
ततस्तेन सुराः सार्धं समुद्रमुपतस्थिरे ।
तमूचुरमृतस्यार्थे निर्मथिष्यामहे जलम् ॥ १.१८.९ ॥
จากนั้น เหล่าเทพพร้อมด้วยพระอนันตะได้เข้าไปยังมหาสมุทร และกล่าวกับพระองค์ว่า "เพื่อให้ได้อมฤต พวกเราจะกวนน้ำนี้"
1.18.10
अपांपतिरथोवाच ममाप्यंशो भवेत्ततः ।
सोढाऽस्मि विपुलं मर्दं मन्दरभ्रमणादिति ॥ १.१८.१० ॥
ลำดับนั้น เจ้าแห่งน้ำกล่าวว่า "ขอให้ข้าได้มีส่วนด้วย ข้าจะอดทนต่อแรงกวนอันมหาศาลที่เกิดจากการหมุนของมันทรภูเขา"
1.18.11
ऊचुश्च कूर्मराजानमकूपारे सुरासुराः ।
अधिष्ठानं गिरेरस्य भवान्भवितुमर्हति ॥ १.१८.११ ॥
และเหล่าเทพและอสูรกล่าวกับพญาเต่าในมหาสมุทรว่า "ท่านสมควรจะเป็นฐานรองรับภูเขานี้"
1.18.12
कूर्मेण तु तथेत्युक्त्वा पृष्ठमस्य समर्पितम् ।
तं शैलं तस्य पृष्ठस्थं वज्रेणेन्द्रोऽभ्यपीडयत् ॥ १.१८.१२ ॥
แต่พญาเต่ากล่าวว่า "เป็นเช่นนั้นเถิด" แล้วยื่นหลังของตนให้ จากนั้นพระอินทร์ได้กดภูเขาซึ่งตั้งอยู่บนหลังเต่านั้นด้วยสายฟ้า
1.18.13
मन्थानं मन्दरं कृत्वा तथा योक्त्रं च वासुकिम् ।
देवा मथितुमारब्धाः समुद्रं निधिमम्भसाम्।
अमृतार्थे पुरा ब्रह्मस्तथैवासुरदानवाः ॥ १.१८.१३ ॥
เหล่าเทพเริ่มกวนมหาสมุทร คลังแห่งน้ำ โดยใช้มันทรภูเขาเป็นไม้กวน และใช้พญาวาสุกิเป็นเชือก ดูก่อนพราหมณ์ ในกาลก่อน เหล่าอสูรและทานพก็ร่วมกันกวนเพื่อให้ได้อมฤตเช่นเดียวกัน
1.18.14
एकमन्तमुपाश्लिष्टा नागराज्ञो महासुराः ॥ १.१८.१४ ॥
ที่ปลายข้างหนึ่ง เหล่ามหาอสูรเกาะรัดพญานาคราช
1.18.15
विबुधाः सहिताः सर्वे यतः पुच्छं ततः स्थिताः ।
अनन्तो भगवान्देवो यतो नारायणः स्थितः ॥ १.१८.१५ ॥
เหล่าเทพทั้งปวงยืนพร้อมกันตรงที่เป็นหาง และพระผู้เป็นเจ้าอนันตะยืนตรงที่พระนารายณ์ประทับอยู่
1.18.16
वासुकेरग्रमाश्लिष्टा नागराज्ञो महासुराः ।
शिर उत्क्षिप्य नागस्य पुनः पुनरवाक्षिपन् ॥ १.१८.१६ ॥
เหล่ามหาอสูรเกาะรัดปลายศีรษะของพญาวาสุกิ พวกมันยกศีรษะของนาคขึ้นแล้วดึงลงซ้ำแล้วซ้ำเล่า
1.18.17
वासुकेरथ नागस्य सहसा क्षिप्यतोऽसुरैः ।
सधूमाः सार्चिषो वाता निष्पेतुरसकृन्मुखात् ॥ १.१८.१७ ॥
ลำดับนั้น ขณะที่นาควาสุกิถูกเหล่าอสูรดึงอย่างกะทันหัน ลมที่มีควันและเปลวไฟก็พุ่งออกจากปากของมันซ้ำแล้วซ้ำเล่า
1.18.18
वासुकेर्मथ्यमानस्य निःसृतेन विषेण च ।
अभवन्मिश्रितं तोयं तदा भार्गवनन्दन ॥ १.१८.१८ ॥
ดูก่อนโอรสของภฤคุ เมื่อพญาวาสุกิถูกกวนอยู่ น้ำก็ปนเปื้อนด้วยพิษที่พ่นออกมาจากตัวของมัน
1.18.19
मथनान्मन्दरेणाथ देवदानवबाहुभिः ।
विषं तीक्ष्णं समुद्भूतं हालाहलमिति श्रुतम् ॥ १.१८.१९ ॥
ต่อมา เมื่อกวนด้วยมันทรภูเขาด้วยแขนของเหล่าเทพและทานพ ก็เกิดพิษอันร้ายแรงขึ้น เรียกกันว่าหาลาหละ
1.18.20
देवाश्च दानवाश्चैव दग्धाश्चैव विषेण ह ।
अपाक्रामंस्ततो भीता विषादमगमंस्तदा ॥ १.१८.२० ॥
เหล่าเทพและทานพต่างถูกพิษเผาไหม้ จึงตกใจหนีไป แล้วก็เกิดความท้อแท้สิ้นหวังในขณะนั้น
1.18.21
ब्रह्माणमब्रुवन्देवाः समेत्य मुनिपुंगवैः ।
मथ्यमानेऽमृते जातं विषं कालानलप्रभम् ॥ १.१८.२१ ॥
เหล่าเทวดาพร้อมด้วยฤๅษีผู้ประเสริฐได้มาประชุมกันแล้วกล่าวแก่พระพรหมว่า ขณะกวนน้ำอมฤต ได้มีพิษร้ายที่แผดแสงเหมือนไฟแห่งกาลาวสานเกิดขึ้น
1.18.22
तेनैव तापिता लोकास्तस्य प्रतिकुरुष्वह ।
एवमुक्तस्तदा ब्रह्मा दध्यौ लोकेश्वरं हरम् ॥ १.१८.२२ ॥
โลกทั้งหลายกำลังถูกพิษนั้นเผาไหม้ ขอพระองค์โปรดหาทางแก้ไขเถิด เมื่อได้รับการทูลเช่นนั้น พระพรหมจึงทรงระลึกถึงพระหระ เจ้าแห่งโลกทั้งหลาย
1.18.23
त्र्यक्षं त्रिशूलिनं रुद्रे देवदेवमुमापतिम् ।
तदाऽथ चिन्तितो देवस्तज्ज्ञात्वा द्रुतमाययौ ॥ १.१८.२३ ॥
พระพรหมทรงระลึกถึงพระรุทรผู้มีสามพระเนตรและถือตรีศูล เทพแห่งเทพ ผู้เป็นพระสวามีของพระอุมา เมื่อเทพผู้ถูกระลึกถึงทรงทราบเหตุการณ์ ก็เสด็จมาอย่างรวดเร็ว
1.18.24
तस्याथ देवस्तत्सर्वमाचचक्षे प्रजापतिः ।
तच्छ्रुत्वा दवेदेवेशो लोकस्यास्य हितेप्सया ॥ १.१८.२४ ॥
พระประชาบดีได้ทูลเล่าเหตุการณ์ทั้งหมดให้พระองค์ทรงทราบ เมื่อได้ฟังแล้ว เจ้าแห่งเทพผู้ปรารถนาความเกื้อกูลแก่โลกนี้ ได้ทรงลงมือกระทำการ
1.18.25
अपिबत्तद्विषं रुद्रः कालानलसमप्रभम् ।
कण्ठे स्थापितवान्देवो लोकानां हितकाम्यया ॥ १.१८.२५ ॥
พระรุทรทรงดื่มพิษนั้นซึ่งแผดแสงเหมือนไฟแห่งกาลาวสาน ด้วยความปรารถนาจะให้โลกทั้งหลายอยู่ดี เทพองค์นั้นจึงกักพิษไว้ที่พระศอ
1.18.26
यस्मात्तु नीलता कण्ठे नीलकण्ठस्ततः स्मृतः ।
पीतमात्रे विषे तत्र रुद्रेणामिततेजसा ॥ १.१८.२६ ॥
เพราะเหตุที่พระศอเกิดเป็นสีน้ำเงิน พระองค์จึงได้รับการจดจำว่าพระนีลกัณฐ์ คือผู้มีพระศอสีน้ำเงิน ในขณะที่พระรุทรผู้มีเดชไม่มีประมาณทรงดื่มพิษนั้น พระองค์ก็ทรงกักพิษไว้ที่พระศอทันที
1.18.27
देवाः प्रीताः पुनर्जग्मुश्चक्रुर्वै कर्म तत्तथा ।
मथ्यमानेऽमृतस्यार्थे भूयो वै देवदानवैः ॥ १.१८.२७ ॥
เหล่าเทวดาต่างชื่นชมยินดีจึงกลับไปและทำกิจนั้นอีกครั้งหนึ่ง เมื่อเทวดาและอสูรกลับมากวนมหาสมุทรเพื่อให้ได้น้ำอมฤตอีกครั้ง
1.18.28
वासुकेरथ नागस्य सहसा क्षिप्यतोऽसुरैः ।
सधूमाः सार्चिषो वाता निष्पेतुरसकृन्मुखात् ॥ १.१८.२८ ॥
ขณะที่พวกอสูรเหวี่ยงพญานาควาสุกีอย่างกะทันหัน ลมที่เต็มไปด้วยควันและเปลวไฟก็พุ่งออกมาจากปากของพญานาคซ้ำแล้วซ้ำเล่า
1.18.29
ते धूमसङ्घाः संभूता मेघसङ्घाः सविद्युतः ।
अभ्यवर्षन्सुरगणाञ्श्रमसंतापकर्शितान् ॥ १.१८.२९ ॥
กลุ่มควันเหล่านั้นก่อตัวขึ้นเป็นกลุ่มเมฆที่มีสายฟ้า แล้วโปรยฝนลงมาบนหมู่เทวดาที่อ่อนล้าและร้อนระอาเพราะความเหนื่อยยาก
1.18.30
तस्माच्च गिरिकूटाग्रात्प्रच्युताः पुष्पवृष्टयः ।
सुरासुरगणान्सर्वान्समन्तात्समवाकिरन् ॥ १.१८.३० ॥
และดอกไม้ที่หล่นลงมาจากยอดภูเขาเหล่านั้นก็โปรยปรายไปทั่วทุกทิศ ทั่วทั้งหมู่เทวดาและอสูรทั้งปวง
1.18.31
बभूवात्र महान्नादो महामेघरवोपमः ।
उदधेर्मथ्यमानस्य मन्दरेण सुरासुरैः ॥ १.१८.३१ ॥
ที่นั่นได้เกิดเสียงดังกึกก้องดุจเสียงคำรามของเมฆฝนฟ้าคะนองอันยิ่งใหญ่ ขณะที่เทวดาและอสูรใช้ภูเขามันทระกวนมหาสมุทร
1.18.32
तत्र नानाजलचरा विनिष्पिष्टा महाद्रिणा ।
विलयं समुपाजग्मुः शतशो लवणाम्भसि ॥ १.१८.३२ ॥
ที่นั่น สัตว์น้ำนานาชนิดนับร้อยถูกภูเขาอันยิ่งใหญ่บดขยี้จนพินาศไปในน้ำเค็มของมหาสมุทร
1.18.33
वारुणानि च भूतानि विविधानि महीधरः ।
पातालतलवासीनि विलयं समुपानयत् ॥ १.१८.३३ ॥
และภูเขานั้นได้ทำให้สัตว์ต่างๆ ในอาณาจักรของพระวรุณซึ่งอาศัยอยู่ในก้นบาดาลต้องพินาศไป
1.18.34
तस्मिंश्च भ्राम्यमाणेऽद्रौ संघृष्यन्तः परस्परम् ।
न्यपतन्पतगोपेताः पर्वताग्रान्महाद्रुमाः ॥ १.१८.३४ ॥
ขณะภูเขานั้นถูกหมุนวนไปมา ต้นไม้ใหญ่พร้อมทั้งนกที่อาศัยอยู่บนต้นไม้ เสียดสีกันเองแล้วร่วงลงจากยอดเขา
1.18.35
तेषां संघर्षजश्चाग्निरर्चिर्भिः प्रज्वलन्मुहुः ।
विद्युद्भिरिव नीलाभ्रमावृणोन्मन्दरं गिरिम् ॥ १.१८.३५ ॥
ไฟที่เกิดจากการเสียดสีของต้นไม้เหล่านั้นลุกโพลงซ้ำแล้วซ้ำเล่าพร้อมเปลวไฟ ห่อหุ้มภูเขามันทระไว้ดุจเมฆดำที่มีสายฟ้า
1.18.36
ददाह कुञ्जरांस्तत्र सिंहांश्चैव विनिर्गतान् ।
विगतासूनि सर्वाणि सत्त्वानि विविधानि च ॥ १.१८.३६ ॥
ไฟนั้นเผาช้างและสิงโตที่หนีออกมาจากที่นั่นให้ไหม้ไป และสัตว์นานาชนิดทั้งหมดก็ไร้ชีวิต
1.18.37
तमग्निममरश्रेष्ठः प्रदहन्तमितस्ततः ।
वारिणा मेघजेनेन्द्रः शमयामास सर्वशः ॥ १.१८.३७ ॥
พระอินทร์ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่อมตะ ได้ดับไฟที่กำลังลุกไหม้อยู่ทั่วไปนั้นให้มอดลงทั้งหมด ด้วยน้ำที่เกิดจากเมฆฝน
1.18.38
ततो नानाविधास्तत्र सुस्रुवुः सागराम्भसि ।
महाद्रुमाणां निर्यासा बहवश्चौषधीरसाः ॥ १.१८.३८ ॥
จากนั้น ยางไม้จากต้นไม้ใหญ่นานาชนิดและน้ำยาสมุนไพรจำนวนมากก็ไหลลงสู่น้ำในมหาสมุทรที่นั่น
1.18.39
तेषाममृतवीर्याणां रसानां पयसैव च ।
अमरत्वं सुरा जग्मुः काञ्चनस्य च निःस्रवात् ॥ १.१८.३९ ॥
เทวดาได้บรรลุความเป็นอมตะด้วยน้ำยาเหล่านั้นซึ่งมีพลังดุจน้ำอมฤต พร้อมทั้งด้วยน้ำนมและด้วยทองคำที่ไหลออกมา
1.18.40
ततस्तस्य समुद्रस्य तञ्जातमुदकं पयः ।
रसोत्तमैर्विमिश्रं च ततः क्षीरादभूद्धृतम् ॥ १.१८.४० ॥
จากนั้น น้ำในมหาสมุทรนั้นได้กลายเป็นน้ำนม ผสมกับน้ำยาชั้นเลิศ แล้วจากน้ำนมนั้นก็กลายเป็นเนยใสหรือเนยกี
1.18.41
ततो ब्रह्माणमासीनं देवा वरदमब्रुवन् ।
श्रान्ताः स्म सुभृशं ब्रह्मन्नोद्भवत्यमृतं च तत् ॥ १.१८.४१ ॥
จากนั้นเหล่าเทพกล่าวต่อพระพรหม ผู้ประทานพร ขณะที่พระองค์ประทับอยู่ว่า ข้าแต่พระพรหม พวกข้าพระองค์เหนื่อยล้าอย่างยิ่ง และอมฤตนั้นยังมิได้เกิดขึ้นเลย
1.18.42
ऋते नारायणं देवं सर्वेऽन्ये देवदानवाः ।
चिरारब्धमिदं चापि सागरस्यापि मन्थनम् ॥ १.१८.४२ ॥
เว้นแต่พระนารายณ์ผู้เป็นเทพ เทพและอสูรทั้งปวงที่เหลือ การกวนมหาสมุทรนี้เริ่มขึ้นนานแล้ว แต่กระนั้น
1.18.43
ग्लानिरस्मान्समाविष्टा न चात्रामृतमत्थितम् ।
देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १.१८.४३ ॥
ความอ่อนเพลียได้เข้าครอบงำพวกเรา และอมฤตก็ยังมิได้ปรากฏขึ้นที่นี่ เมื่อพระพรหมผู้เป็นปู่ของโลกทั้งหลายได้ฟังถ้อยคำของเหล่าเทพแล้ว ก็ทรงพิจารณา
1.18.44
ततो नारायणं देवं वचनं चेदमब्रवीत् ।
विधत्स्वैषां बलं विष्णो भवानत्र परायणम् ॥ १.१८.४४ ॥
จากนั้นพระพรหมตรัสถ้อยคำนี้แก่พระนารายณ์ผู้เป็นเทพ ข้าแต่พระวิษณุ โปรดประทานกำลังแก่เหล่าเทพเหล่านี้ ณ ที่นี้ พระองค์คือที่พึ่งของพวกเขา
1.18.45
बलं ददामि सर्वेषां कर्मैतद्ये समास्थिताः ।
क्षोभ्यतां कलशः सर्वैमन्दरः परिवर्त्यताम् ॥ १.१८.४५ ॥
เราประทานกำลังแก่ทุกคนผู้ได้เริ่มการงานนี้ ขอให้ทุกคนกวนมหาสมุทร และขอให้ภูเขามันทระถูกหมุนเถิด
1.18.46
नारायणवचः श्रुत्वा बलिनस्ते महोदधेः ।
तत्पयः सहिता भूयश्चक्रिरे भृशमाकुलम् ॥ १.१८.४६ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระนารายณ์แล้ว บรรดาผู้มีกำลังเหล่านั้นพร้อมด้วยน้ำแห่งมหาสมุทรได้ทำให้มหาสมุทรปั่นป่วนอย่างยิ่งอีกครั้ง
1.18.47
तत्र पूर्वं विषं जातं तद्ब्रह्मवचनाच्छिवः ।
प्राग्रसल्लोकरक्षार्थं ततो ज्येष्ठा समुत्थिता।
कृष्णरूपधरा देवी सर्वाभरणभूषिता ॥ १.१८.४७ ॥
ณ ที่นั้น วิษะเกิดขึ้นก่อน พระศิวะทรงดื่มมันตามถ้อยคำของพระพรหม เพื่อคุ้มครองโลกทั้งหลาย จากนั้นเทวีเชษฐาได้ปรากฏขึ้น ทรงมีรูปกาลี ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวง
1.18.48
ततः शतसहस्रांशुर्मथ्यमानात्तु सागरात् ।
प्रसन्नात्मा समुत्पन्नः सोमः शीतांशुरुज्ज्वलः ॥ १.१८.४८ ॥
จากนั้น จากมหาสมุทรที่ถูกกวน พระโสมผู้มีรัศมีนับร้อยพันปรากฏขึ้น มีจิตผ่องใส มีรัศมีเย็นและสว่างไสว
1.18.49
श्रीरनन्तरमुत्पन्ना घृतात्पाण्डुरवासिनी ।
सुरा देवी समुत्पन्ना तुरगः पाण्डुरस्तथा ॥ १.१८.४९ ॥
จากนั้น ศรี ผู้ทรงอาภรณ์ขาว ปรากฏขึ้นจากมหาสมุทรที่ถูกกวน ดุจเนยใส เทวีสุรา ก็ปรากฏขึ้น และม้าขาวก็ปรากฏขึ้นเช่นกัน
1.18.50
कौस्तुभस्तु मणिर्दिव्य उत्पन्नो घृतसंभवः ।
मरीचिविकचः श्रीमान्नारायणउरोगतः ॥ १.१८.५० ॥
จากมหาสมุทรดุจเนยใส อัญมณีทิพย์เกาสตุภะปรากฏขึ้น เปล่งรัศมีแพรวพราว และได้ประดิษฐานอยู่บนอกของพระนารายณ์
1.18.51
श्रीः सुरा चैव सोमश्च तुरगश्च मनोजवः ।
पारिजातश्च तत्रैव सुरभिश्च महामुने।
जज्ञाते तौ तदा ब्रह्मन्सर्वकामफलप्रदौ ॥ १.१८.५१ ॥
ศรี สุรา พระโสม ม้าที่เร็วดุจความคิด ต้นปาริชาต และสุรภี ก็ปรากฏขึ้นที่นั่นเช่นกัน ข้าแต่มุนีผู้ยิ่งใหญ่ ข้าแต่พราหมณ์ ทั้งสองสิ่งที่ประทานผลแห่งความปรารถนาทั้งปวงนั้นได้ปรากฏขึ้นในขณะนั้น
1.18.52
ततो जज्ञे महाकायश्चतुर्दन्तो महागजः ।
कपिला कामवृक्षश्च कौस्तुभश्चाप्सरोगणः।
यतो देवास्ततो जग्मुरादित्यपथमाश्रिताः ॥ १.१८.५२ ॥
จากนั้นช้างใหญ่ร่างกายมโหฬาร มีสี่งา ก็ปรากฏขึ้น กปิลาและต้นกามวฤกษ์ เกาสตุภะ และหมู่อัปสร ก็ปรากฏขึ้น เหล่าเทพจึงเดินทางไปตามวิถีแห่งพระอาทิตย์และจากไป
1.18.53
धन्वन्तरिस्ततो देवो वपुष्मानुदतिष्ठत ।
श्वेतं कमण्डलुं बिभ्रदमृतं यत्र तिष्ठति ॥ १.१८.५३ ॥
จากนั้น เทพธันวันตริ มีร่างกายปรากฏขึ้น ถือหม้อน้ำสีขาว ซึ่งบรรจุอมฤตอยู่
1.18.54
एतदत्यद्भुतं दृष्ट्वा दानवानां समुत्थितः ।
अमृतार्थे महान्नादो ममेदमिति जल्पताम् ॥ १.१८.५४ ॥
เมื่อเห็นภาพอันอัศจรรย์ยิ่งนี้แล้ว เสียงอื้ออึงอย่างใหญ่หลวงก็เกิดขึ้นในหมู่ทานพ เพราะเห็นแก่อมฤต ขณะที่ทุกคนร้องว่า นี่เป็นของข้า
1.18.55
ततो नारायणो मायां मोहिनीं समुपाश्रितः ।
स्त्रीरूपमद्भुतं कृत्वा दानवानभिसंश्रितः ॥ १.१८.५५ ॥
จากนั้นพระนารายณ์ทรงอาศัยมายาอันหลงใหล ทรงแปลงกายเป็นรูปสตรีอันน่าอัศจรรย์ แล้วเข้าไปหาหมู่ทานพ
1.18.56
ततस्तदमृतं तस्यै ददुस्ते मूढचेतसः ।
स्त्रियै दानवदैतेयाः सर्वे तद्गतमानसाः ॥ १.१८.५६ ॥
จากนั้น บรรดาทานพและไทตยะเหล่านั้น จิตใจหลงผิด ตั้งใจจดจ่ออยู่ที่นาง ได้มอบอมฤตนั้นให้แก่นาง
1.18.57
सा तु नारायणी माया धारयन्ती कमण्डलुम् ।
आस्यमानेषु दैत्येषु पङ्क्त्या च प्रति दानवैः ॥ १.१८.५७ ॥
ส่วนมายานารายณี ทรงถือหม้อน้ำ ขณะที่เหล่าไทตยะนั่งเรียงแถวอยู่ นางนั่งหันหน้าเข้าหาเหล่าทานพ
1.18.58
देवानपाययद्देवी न दैत्यांस्ते च चुक्रुशुः ॥ १.१८.५८ ॥
เทวีได้ประทานอมฤตแก่เหล่าเทพ มิได้ประทานแก่เหล่าไทตยะ และพวกเขาก็ร้องโวยวายขึ้น