മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.18.1
ततोऽभ्रशिखराकारैर्गिरिशृङ्गैरलंकृतम् ।
मन्दरं पर्वतवरं लताजालसमाकुलम् ॥ १.१८.१ ॥
അപ്പോൾ മേഘശിഖരങ്ങൾപോലെ ഉയർന്ന മലമുകളുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, വള്ളിപ്പടർപ്പുകൾ നിറഞ്ഞതുമായ ശ്രേഷ്ഠപർവതമായ മന്ദരം.
1.18.2
नानाविहंगसंघुष्टं नानादंष्ट्रिसमाकुलम् ।
किंनरैरप्सरोभिश्च देवैरपि च सेवितम् ॥ १.१८.२ ॥
പലതരം പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നതും, പലതരം കോരപ്പല്ലുള്ള ജീവികൾ നിറഞ്ഞതും, കിന്നരന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും ദേവന്മാരും സേവിച്ചതുമായ മന്ദരം.
1.18.3
एकादश सहस्राणि योजनानां समुच्छ्रितम् ।
अधोभूमेः सहस्रेषु तावत्स्वेव प्रतिष्ठितम् ॥ १.१८.३ ॥
പതിനൊന്നായിരം യോജന ഉയരത്തിൽ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നതും, ഭൂമിക്ക് താഴെയും അത്രതന്നെ ആയിരം യോജന ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതുമാണ് അത്.
1.18.4
तमुद्धर्तुमशक्ता वै सर्वे देवगणास्तदा ।
विष्णुमासीनमभ्येत्य ब्रह्माणं चेदमब्रुवन् ॥ १.१८.४ ॥
അപ്പോൾ അതിനെ ഉയർത്താൻ കഴിയാതെ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും ഇരിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെയും അടുത്തെത്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.18.5
भवन्तावत्र कुरुतां बुद्धिं नैःश्रेयसीं पराम् ।
मन्दरोद्धरणे यत्नः क्रियतां च हिताय नः ॥ १.१८.५ ॥
നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഇവിടെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ മംഗളകരമായ തീരുമാനമെടുക്കുക; നമ്മുടെ ഹിതത്തിനായി മന്ദരം ഉയർത്താനുള്ള യത്നം നടത്തുക.
1.18.6
तथेति चाब्रवीद्विष्णुर्ब्रह्मणा सह भार्गव ।
अचोदयदमेयात्मा फणीन्द्रं पद्मलोचनः ॥ १.१८.६ ॥
ഭാർഗവാ! "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം അളവറ്റ ആത്മാവുള്ള താമരക്കണ്ണൻ വിഷ്ണു സർപ്പരാജനെ (ശേഷനെ) പ്രേരിപ്പിച്ചു.
1.18.7
ततोऽनन्तः समुत्थाय ब्रह्मणा परिचोदितः ।
नारायणेन चाप्युक्तस्तस्मिन्कर्मणि वीर्यवान् ॥ १.१८.७ ॥
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിനാൽ പ്രേരിതനായ അനന്തൻ എഴുന്നേറ്റു; നാരായണനും ആ കർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് അവനോട് പറഞ്ഞു. അവൻ വീര്യവാനായിരുന്നു.
1.18.8
अथ पर्वतराजानं तमनन्तो महाबलः ।
उज्जहार बलाद्ब्रह्मन्सवनं सवनौकसम् ॥ १.१८.८ ॥
അപ്പോൾ മഹാബലനായ അനന്തൻ, ബ്രാഹ്മണാ, ആ പർവതരാജനെ—വനവാസിയായ മന്ദരത്തെ—ബലപൂർവ്വം പിഴുതെടുത്തു.
1.18.9
ततस्तेन सुराः सार्धं समुद्रमुपतस्थिरे ।
तमूचुरमृतस्यार्थे निर्मथिष्यामहे जलम् ॥ १.१८.९ ॥
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അവനോടൊപ്പം സമുദ്രത്തെ സമീപിച്ചു; അമൃതിനായി നമുക്ക് ജലം കടയാം എന്ന് അവനോട് പറഞ്ഞു.
1.18.10
अपांपतिरथोवाच ममाप्यंशो भवेत्ततः ।
सोढाऽस्मि विपुलं मर्दं मन्दरभ्रमणादिति ॥ १.१८.१० ॥
അപ്പോൾ ജലാധിപതി പറഞ്ഞു: "എനിക്കും ഒരു പങ്ക് ഉണ്ടാകട്ടെ. മന്ദരം കറങ്ങുന്നതിനാൽ ഉണ്ടാകുന്ന വലിയ കടയൽ ഞാൻ സഹിക്കാം."
1.18.11
ऊचुश्च कूर्मराजानमकूपारे सुरासुराः ।
अधिष्ठानं गिरेरस्य भवान्भवितुमर्हति ॥ १.१८.११ ॥
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സമുദ്രത്തിലെ കൂർമ്മരാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "ഈ പർവതത്തിന് അടിസ്ഥാനമായി നിങ്ങൾ ഭവിക്കുന്നതാണ് യോജിച്ചത്."
1.18.12
कूर्मेण तु तथेत्युक्त्वा पृष्ठमस्य समर्पितम् ।
तं शैलं तस्य पृष्ठस्थं वज्रेणेन्द्रोऽभ्यपीडयत् ॥ १.१८.१२ ॥
കൂർമ്മം "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞ് തന്റെ പുറം നൽകി. ആ പുറത്തുനിന്ന ആ പർവതത്തെ ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ട് അമർത്തി.
1.18.13
मन्थानं मन्दरं कृत्वा तथा योक्त्रं च वासुकिम् ।
देवा मथितुमारब्धाः समुद्रं निधिमम्भसाम्।
अमृतार्थे पुरा ब्रह्मस्तथैवासुरदानवाः ॥ १.१८.१३ ॥
മന്ദരപർവതത്തെ മത്തായും വാസുകി നാഗത്തെ കയറായും ആക്കി, ദേവന്മാർ ജലനിധിയായ സമുദ്രത്തെ കടയാൻ തുടങ്ങി. ഹേ ബ്രഹ്മൻ, പണ്ട് അമൃതിനായി അസുരന്മാരും ദാനവന്മാരും അതുപോലെ (ഒത്തുചേർന്നു).
1.18.14
एकमन्तमुपाश्लिष्टा नागराज्ञो महासुराः ॥ १.१८.१४ ॥
നാഗരാജാവിന്റെ ഒരു അറ്റത്ത് മഹാസുരന്മാർ പിടിച്ചുനിന്നു.
1.18.15
विबुधाः सहिताः सर्वे यतः पुच्छं ततः स्थिताः ।
अनन्तो भगवान्देवो यतो नारायणः स्थितः ॥ १.१८.१५ ॥
ദേവന്മാരെല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു വാലിന്റെ ഭാഗത്ത് നിന്നു; ഭഗവാൻ അനന്തദേവൻ നാരായണൻ നിന്ന ഇടത്തുണ്ടായിരുന്നു.
1.18.16
वासुकेरग्रमाश्लिष्टा नागराज्ञो महासुराः ।
शिर उत्क्षिप्य नागस्य पुनः पुनरवाक्षिपन् ॥ १.१८.१६ ॥
വാസുകിയുടെ മുൻഭാഗം മഹാസുരന്മാർ പിടിച്ചുനിന്നു; നാഗത്തിന്റെ തല ഉയർത്തി വീണ്ടും വീണ്ടും താഴേക്ക് വലിച്ചു.
1.18.17
वासुकेरथ नागस्य सहसा क्षिप्यतोऽसुरैः ।
सधूमाः सार्चिषो वाता निष्पेतुरसकृन्मुखात् ॥ १.१८.१७ ॥
അപ്പോൾ അസുരന്മാരാൽ പെട്ടെന്ന് വലിക്കപ്പെടുന്ന വാസുകി നാഗത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് പുകയോടും ജ്വാലകളോടും കൂടിയ കാറ്റ് വീണ്ടും വീണ്ടും പുറപ്പെട്ടു.
1.18.18
वासुकेर्मथ्यमानस्य निःसृतेन विषेण च ।
अभवन्मिश्रितं तोयं तदा भार्गवनन्दन ॥ १.१८.१८ ॥
ഹേ ഭാർഗവന്റെ പുത്രാ, കടയപ്പെടുന്ന വാസുകിയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട വിഷത്താൽ അപ്പോൾ ജലം കലർന്നു.
1.18.19
मथनान्मन्दरेणाथ देवदानवबाहुभिः ।
विषं तीक्ष्णं समुद्भूतं हालाहलमिति श्रुतम् ॥ १.१८.१९ ॥
പിന്നീട് മന്ദരപർവതംകൊണ്ട് കടഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും ഭുജബലത്താൽ ഹാലാഹലം എന്നറിയപ്പെടുന്ന തീക്ഷ്ണവിഷം ഉയർന്നുവന്നു.
1.18.20
देवाश्च दानवाश्चैव दग्धाश्चैव विषेण ह ।
अपाक्रामंस्ततो भीता विषादमगमंस्तदा ॥ १.१८.२० ॥
ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും വിഷത്താൽ ദഹിച്ചു; അപ്പോൾ ഭയന്ന് പിന്മാറി, അന്ന് വിഷാദത്തിൽ വീണു.
1.18.21
ब्रह्माणमब्रुवन्देवाः समेत्य मुनिपुंगवैः ।
मथ्यमानेऽमृते जातं विषं कालानलप्रभम् ॥ १.१८.२१ ॥
ദേവന്മാർ ശ്രേഷ്ഠമുനിമാരോടൊപ്പം ചേർന്ന് ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: അമൃത് കടയുമ്പോൾ കാലാഗ്നിപോലെ പ്രകാശമുള്ള വിഷം ഉണ്ടായി.
1.18.22
तेनैव तापिता लोकास्तस्य प्रतिकुरुष्वह ।
एवमुक्तस्तदा ब्रह्मा दध्यौ लोकेश्वरं हरम् ॥ १.१८.२२ ॥
അതിനാൽ ലോകങ്ങൾ ചൂടേറ്റു; അതിന് പ്രതിവിധി ചെയ്യുക. ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് ലോകേശ്വരനായ ഹരനെ ധ്യാനിച്ചു.
1.18.23
त्र्यक्षं त्रिशूलिनं रुद्रे देवदेवमुमापतिम् ।
तदाऽथ चिन्तितो देवस्तज्ज्ञात्वा द्रुतमाययौ ॥ १.१८.२३ ॥
മൂന്നുകണ്ണുള്ളവൻ, ത്രിശൂലധാരി, രുദ്രൻ, ദേവദേവൻ, ഉമാപതി (ബ്രഹ്മാവ് ധ്യാനിച്ചു). അപ്പോൾ ധ്യാനിക്കപ്പെട്ട ദേവൻ അത് അറിഞ്ഞ് വേഗത്തിൽ വന്നു.
1.18.24
तस्याथ देवस्तत्सर्वमाचचक्षे प्रजापतिः ।
तच्छ्रुत्वा दवेदेवेशो लोकस्यास्य हितेप्सया ॥ १.१८.२४ ॥
അപ്പോൾ പ്രജാപതി ആ ദേവനോട് എല്ലാം പറഞ്ഞു. അത് കേട്ട് ദേവേശൻ ഈ ലോകത്തിന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് (പ്രവർത്തിച്ചു).
1.18.25
अपिबत्तद्विषं रुद्रः कालानलसमप्रभम् ।
कण्ठे स्थापितवान्देवो लोकानां हितकाम्यया ॥ १.१८.२५ ॥
കാലാഗ്നിയുടെ പ്രഭയുള്ള ആ വിഷത്തെ രുദ്രൻ കുടിച്ചു. ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് ആ ദേവൻ അതിനെ കണ്ഠത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
1.18.26
यस्मात्तु नीलता कण्ठे नीलकण्ठस्ततः स्मृतः ।
पीतमात्रे विषे तत्र रुद्रेणामिततेजसा ॥ १.१८.२६ ॥
കണ്ഠത്തിൽ നീലനിറം വന്നതിനാൽ അദ്ദേഹം നീലകണ്ഠനെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അമിത തേജസ്സുള്ള രുദ്രൻ വിഷം കുടിച്ചപ്പോൾ അവിടെ അങ്ങനെ സംഭവിച്ചു.
1.18.27
देवाः प्रीताः पुनर्जग्मुश्चक्रुर्वै कर्म तत्तथा ।
मथ्यमानेऽमृतस्यार्थे भूयो वै देवदानवैः ॥ १.१८.२७ ॥
ദേവന്മാർ സന്തുഷ്ടരായി വീണ്ടും പോയി ആ കർമ്മം അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്തു. അമൃതിനുവേണ്ടി ദേവദാനവന്മാർ വീണ്ടും കടഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ.
1.18.28
वासुकेरथ नागस्य सहसा क्षिप्यतोऽसुरैः ।
सधूमाः सार्चिषो वाता निष्पेतुरसकृन्मुखात् ॥ १.१८.२८ ॥
അസുരന്മാർ പെട്ടെന്ന് വലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന നാഗമായ വാസുകിയുടെ വായിൽ നിന്ന് പുകയോടും ജ്വാലയോടും കൂടിയ കാറ്റുകൾ ആവർത്തിച്ച് പുറപ്പെട്ടു.
1.18.29
ते धूमसङ्घाः संभूता मेघसङ्घाः सविद्युतः ।
अभ्यवर्षन्सुरगणाञ्श्रमसंतापकर्शितान् ॥ १.१८.२९ ॥
ആ പുകക്കൂട്ടങ്ങൾ ഉയർന്ന് മിന്നലോടുകൂടിയ മേഘസമൂഹങ്ങളായി; ക്ഷീണവും താപവും കൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ച ദേവഗണങ്ങളുടെമേൽ അവ വർഷിച്ചു.
1.18.30
तस्माच्च गिरिकूटाग्रात्प्रच्युताः पुष्पवृष्टयः ।
सुरासुरगणान्सर्वान्समन्तात्समवाकिरन् ॥ १.१८.३० ॥
ആ പർവതശിഖരത്തിന്റെ മുനമ്പിൽ നിന്ന് വീണ പുഷ്പവർഷങ്ങൾ ദേവാസുരഗണങ്ങളെല്ലാവരുടെയും മേൽ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും വീണു.
1.18.31
बभूवात्र महान्नादो महामेघरवोपमः ।
उदधेर्मथ्यमानस्य मन्दरेण सुरासुरैः ॥ १.१८.३१ ॥
മന്ദരപർവ്വതം കൊണ്ട് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സമുദ്രം കടയുമ്പോൾ, മഹാമേഘഗർജ്ജനം പോലെ ഒരു വലിയ നാദം അവിടെ ഉയർന്നു.
1.18.32
तत्र नानाजलचरा विनिष्पिष्टा महाद्रिणा ।
विलयं समुपाजग्मुः शतशो लवणाम्भसि ॥ १.१८.३२ ॥
അവിടെ മഹാപർവ്വതത്താൽ ചതഞ്ഞരഞ്ഞ നാനാതരം ജലജീവികൾ നൂറുകണക്കിന് ഉപ്പുവെള്ളത്തിൽ നശിച്ചു.
1.18.33
वारुणानि च भूतानि विविधानि महीधरः ।
पातालतलवासीनि विलयं समुपानयत् ॥ १.१८.३३ ॥
പാതാളത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ വസിക്കുന്ന വരുണസംബന്ധികളായ നാനാതരം ജീവികളെയും ആ പർവ്വതം നശിപ്പിച്ചു.
1.18.34
तस्मिंश्च भ्राम्यमाणेऽद्रौ संघृष्यन्तः परस्परम् ।
न्यपतन्पतगोपेताः पर्वताग्रान्महाद्रुमाः ॥ १.१८.३४ ॥
ആ പർവ്വതം ചുഴറ്റപ്പെടുമ്പോൾ പരസ്പരം ഉരസിക്കൊണ്ട് പക്ഷികളോടുകൂടിയ വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ നിന്ന് താഴെ വീണു.
1.18.35
तेषां संघर्षजश्चाग्निरर्चिर्भिः प्रज्वलन्मुहुः ।
विद्युद्भिरिव नीलाभ्रमावृणोन्मन्दरं गिरिम् ॥ १.१८.३५ ॥
അവയുടെ ഘർഷണത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ അഗ്നി ജ്വാലകളോടെ പലവട്ടം ജ്വലിച്ച്, മിന്നലോടുകൂടിയ നീലമേഘം പോലെ മന്ദരപർവ്വതത്തെ മൂടി.
1.18.36
ददाह कुञ्जरांस्तत्र सिंहांश्चैव विनिर्गतान् ।
विगतासूनि सर्वाणि सत्त्वानि विविधानि च ॥ १.१८.३६ ॥
അവിടെ പുറത്തുവന്ന ആനകളെയും സിംഹങ്ങളെയും അത് ദഹിപ്പിച്ചു; നാനാതരം ജീവികളെല്ലാം ജീവനറ്റുവീണു.
1.18.37
तमग्निममरश्रेष्ठः प्रदहन्तमितस्ततः ।
वारिणा मेघजेनेन्द्रः शमयामास सर्वशः ॥ १.१८.३७ ॥
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഇന്ദ്രൻ ഇവിടെയും അവിടെയും ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ അഗ്നിയെ മേഘത്തിൽ നിന്നുള്ള ജലംകൊണ്ട് പൂർണ്ണമായി ശമിപ്പിച്ചു.
1.18.38
ततो नानाविधास्तत्र सुस्रुवुः सागराम्भसि ।
महाद्रुमाणां निर्यासा बहवश्चौषधीरसाः ॥ १.१८.३८ ॥
പിന്നീട് അവിടെ കടൽജലത്തിൽ പലതരം മഹാവൃക്ഷങ്ങളുടെ നിര്യാസങ്ങളും പല ഔഷധരസങ്ങളും ഒഴുകിച്ചേർന്നു.
1.18.39
तेषाममृतवीर्याणां रसानां पयसैव च ।
अमरत्वं सुरा जग्मुः काञ्चनस्य च निःस्रवात् ॥ १.१८.३९ ॥
അമൃതവീര്യമുള്ള ആ രസങ്ങളാലും പാലിനാലും സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ഒഴുക്കിനാലും ദേവന്മാർ അമരത്വം പ്രാപിച്ചു.
1.18.40
ततस्तस्य समुद्रस्य तञ्जातमुदकं पयः ।
रसोत्तमैर्विमिश्रं च ततः क्षीरादभूद्धृतम् ॥ १.१८.४० ॥
പിന്നീട് ആ സമുദ്രത്തിലെ ജലം പാലായി മാറി; ഉത്തമരസങ്ങളോട് കലർന്ന് ആ പാലിൽ നിന്ന് നെയ്യ് ഉണ്ടായി.
1.18.41
ततो ब्रह्माणमासीनं देवा वरदमब्रुवन् ।
श्रान्ताः स्म सुभृशं ब्रह्मन्नोद्भवत्यमृतं च तत् ॥ १.१८.४१ ॥
പിന്നീട് ഇരിക്കുകയായിരുന്ന വരദായകനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാവേ, ഞങ്ങൾ വളരെ ക്ഷീണിതരായി; ആ അമൃതം ഇതുവരെ ഉദിച്ചിട്ടില്ല.'
1.18.42
ऋते नारायणं देवं सर्वेऽन्ये देवदानवाः ।
चिरारब्धमिदं चापि सागरस्यापि मन्थनम् ॥ १.१८.४२ ॥
നാരായണദേവനെ ഒഴികെ മറ്റെല്ലാ ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും — ഈ സമുദ്രമഥനം വളരെക്കാലമായി ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു, എന്നിട്ടും.
1.18.43
ग्लानिरस्मान्समाविष्टा न चात्रामृतमत्थितम् ।
देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १.१८.४३ ॥
ഞങ്ങളെ ക്ഷീണം ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇവിടെ അമൃതം ലഭിച്ചിട്ടില്ല. ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് (ചിന്തിച്ചു).
1.18.44
ततो नारायणं देवं वचनं चेदमब्रवीत् ।
विधत्स्वैषां बलं विष्णो भवानत्र परायणम् ॥ १.१८.४४ ॥
അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ദേവനായ നാരായണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'വിഷ്ണോ, ഇവർക്ക് ബലം നൽകേണമേ; ഇവിടെ നീയാണ് അവർക്ക് ആശ്രയം.'
1.18.45
बलं ददामि सर्वेषां कर्मैतद्ये समास्थिताः ।
क्षोभ्यतां कलशः सर्वैमन्दरः परिवर्त्यताम् ॥ १.१८.४५ ॥
'ഈ കർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ഞാൻ ബലം നൽകുന്നു. എല്ലാവരും സമുദ്രത്തെ കടയട്ടെ; മന്ദരപർവ്വതം തിരിക്കപ്പെടട്ടെ.'
1.18.46
नारायणवचः श्रुत्वा बलिनस्ते महोदधेः ।
तत्पयः सहिता भूयश्चक्रिरे भृशमाकुलम् ॥ १.१८.४६ ॥
നാരായണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ബലവാന്മാർ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ജലത്തോടൊപ്പം അതിനെ വീണ്ടും അത്യധികം ഇളക്കി.
1.18.47
तत्र पूर्वं विषं जातं तद्ब्रह्मवचनाच्छिवः ।
प्राग्रसल्लोकरक्षार्थं ततो ज्येष्ठा समुत्थिता।
कृष्णरूपधरा देवी सर्वाभरणभूषिता ॥ १.१८.४७ ॥
അവിടെ ആദ്യം വിഷം ഉണ്ടായി; ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കിനാൽ ശിവൻ ലോകരക്ഷയ്ക്കായി അത് കുടിച്ചു. പിന്നീട് കറുത്ത രൂപം ധരിച്ച്, സർവ്വാഭരണഭൂഷിതയായി ജ്യേഷ്ഠാദേവി ഉയർന്നു.
1.18.48
ततः शतसहस्रांशुर्मथ्यमानात्तु सागरात् ।
प्रसन्नात्मा समुत्पन्नः सोमः शीतांशुरुज्ज्वलः ॥ १.१८.४८ ॥
പിന്നെ കടയപ്പെടുന്ന സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് പ്രസന്നമനസ്കനും ആയിരം രശ്മികളുള്ളവനും തണുത്ത രശ്മികളുള്ളവനും പ്രകാശമുള്ളവനുമായ സോമൻ ഉത്ഭവിച്ചു.
1.18.49
श्रीरनन्तरमुत्पन्ना घृतात्पाण्डुरवासिनी ।
सुरा देवी समुत्पन्ना तुरगः पाण्डुरस्तथा ॥ १.१८.४९ ॥
പിന്നീട് നെയ്യുപോലെയുള്ള സമുദ്രത്തിൽനിന്ന് വെള്ളവസ്ത്രം ധരിച്ച ശ്രീ ഉയർന്നുവന്നു. ദേവി സുരയും, അതുപോലെ വെളുത്ത കുതിരയും ഉയർന്നുവന്നു.
1.18.50
कौस्तुभस्तु मणिर्दिव्य उत्पन्नो घृतसंभवः ।
मरीचिविकचः श्रीमान्नारायणउरोगतः ॥ १.१८.५० ॥
നെയ്യുപോലെയുള്ള സമുദ്രത്തിൽനിന്ന് ദിവ്യമായ കൗസ്തുഭമണി ഉയർന്നു. രശ്മികളാൽ ശോഭിക്കുന്ന അത് നാരായണന്റെ മാറിൽ വസിച്ചു.
1.18.51
श्रीः सुरा चैव सोमश्च तुरगश्च मनोजवः ।
पारिजातश्च तत्रैव सुरभिश्च महामुने।
जज्ञाते तौ तदा ब्रह्मन्सर्वकामफलप्रदौ ॥ १.१८.५१ ॥
ശ്രീ, സുര, ചന്ദ്രൻ, മനോവേഗമുള്ള കുതിര, പാരിജാതം, അവിടെത്തന്നെ സുരഭിയും ഉയർന്നു. മഹാമുനേ, ബ്രാഹ്മണാ, അപ്പോൾ സർവ്വകാമഫലം നൽകുന്ന ആ രണ്ടും ഉയർന്നു.
1.18.52
ततो जज्ञे महाकायश्चतुर्दन्तो महागजः ।
कपिला कामवृक्षश्च कौस्तुभश्चाप्सरोगणः।
यतो देवास्ततो जग्मुरादित्यपथमाश्रिताः ॥ १.१८.५२ ॥
പിന്നീട് വലിയ ശരീരവും നാല് കൊമ്പുകളുമുള്ള മഹാഗജം ഉയർന്നു. കപിലയും കാമവൃക്ഷവും കൗസ്തുഭവും അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘവും ഉയർന്നു. അതിനാൽ ദേവന്മാർ ആദിത്യമാർഗം ആശ്രയിച്ച് പോയി.
1.18.53
धन्वन्तरिस्ततो देवो वपुष्मानुदतिष्ठत ।
श्वेतं कमण्डलुं बिभ्रदमृतं यत्र तिष्ठति ॥ १.१८.५३ ॥
പിന്നീട് ദേവനായ ധന്വന്തരി ശരീരത്തോടെ ഉയർന്നുവന്നു. വെളുത്ത കമണ്ഡലു വഹിച്ച അദ്ദേഹത്തിൽ അമൃതം ഉണ്ടായിരുന്നു.
1.18.54
एतदत्यद्भुतं दृष्ट्वा दानवानां समुत्थितः ।
अमृतार्थे महान्नादो ममेदमिति जल्पताम् ॥ १.१८.५४ ॥
ഇത്രയും അദ്ഭുതകരമായ കാഴ്ച കണ്ട് അമൃതിനുവേണ്ടി ദാനവന്മാർക്കിടയിൽ വലിയ ആരവം ഉയർന്നു; 'ഇത് എന്റേതാണ്' എന്ന് അവർ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു.
1.18.55
ततो नारायणो मायां मोहिनीं समुपाश्रितः ।
स्त्रीरूपमद्भुतं कृत्वा दानवानभिसंश्रितः ॥ १.१८.५५ ॥
പിന്നീട് നാരായണൻ മോഹിനീ മായ സ്വീകരിച്ച് അത്ഭുതകരമായ സ്ത്രീരൂപം ധരിച്ച് ദാനവരെ സമീപിച്ചു.
1.18.56
ततस्तदमृतं तस्यै ददुस्ते मूढचेतसः ।
स्त्रियै दानवदैतेयाः सर्वे तद्गतमानसाः ॥ १.१८.५६ ॥
പിന്നീട് മോഹിതമനസ്കരായ, അവളിൽ തന്നെ മനസ്സുറപ്പിച്ച ദാനവ-ദൈത്യന്മാരെല്ലാവരും ആ അമൃതം അവൾക്കു നൽകി.
1.18.57
सा तु नारायणी माया धारयन्ती कमण्डलुम् ।
आस्यमानेषु दैत्येषु पङ्क्त्या च प्रति दानवैः ॥ १.१८.५७ ॥
എന്നാൽ നാരായണീ മായ കമണ്ഡലു ധരിച്ച്, ദൈത്യന്മാർ നിരയായി ഇരിക്കുമ്പോൾ ദാനവർക്ക് എതിരെ ഇരുന്നു.
1.18.58
देवानपाययद्देवी न दैत्यांस्ते च चुक्रुशुः ॥ १.१८.५८ ॥
ദേവി ദേവന്മാർക്ക് അമൃതം കുടിപ്പിച്ചു; ദൈത്യന്മാർക്കല്ല; അവർ നിലവിളിച്ചു.