マハーバーラタ · 章 1.181
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.181.1
अमर्षी द्रुपदो राजा कर्मसिद्धान्द्विजर्षभान् ।
अन्विच्छन्परिचक्राम ब्राह्मणावसथान्बहून् ॥ १.१८१.१ ॥
怒りを抑えきれない王ドルパダは、祭儀に通じた優れたバラモンを求めて、多くのバラモンの庵を巡り歩いた。
1.181.2
पुत्रजन्म परीप्सन्वै शोकोपहतचेतनः ।
द्रोणेन वैरं द्रुपदो न सुष्वाप स्मरन्सदा।
नास्ति श्रेष्ठमपत्यं म इति नित्यमचिन्तयत् ॥ १.१८१.२ ॥
息子を望み、悲しみに心を乱されたドルパダは、ドローナへの恨みを常に思い起こして眠ることができなかった。「私には優れた子がいない」と絶えず考えていた。
1.181.3
जातान्पुत्रान्स निर्वेदाद्धिग्बन्धूनिति चाब्रवीत् ।
निःश्वासपरमश्चासीद्द्रोणं प्रतिचिकीर्षया ॥ १.१८१.३ ॥
生まれた息子たちを見て、彼は嫌悪をこめて言った。「こんな親族など呪われよ。」深いため息ばかりつき、ドローナに仕返しをしたいという思いに焼かれていた。
1.181.4
प्रभावं विनयं शिक्षां द्रोणस्य चरितानि च ।
क्षात्रेण च बलेनास्य चिन्तयन्नाध्यगच्छत ॥ १.१८१.४ ॥
ドローナの威力、謙虚さ、学識、行いと武勇を思案したが、彼は方法を見出せなかった。
1.181.5
प्रतिकर्तुं नृपश्रेष्ठो यतमानोऽपि भारत ।
अभितः सोऽथ कल्माषीं गङ्गाकूले परिभ्रमन् ॥ १.१८१.५ ॥
バーラタよ、王中の王は仕返しを試みながらも、ガンガーの岸辺でカルマーシーの周りをさまよっていた。
1.181.6
ब्राह्मणावसथं पुम्यमाससाद महीपतिः ।
तत्र नास्नातकः कश्चिन्न चासीदव्रती द्विजः ॥ १.१८१.६ ॥
大地の主は聖なるバラモンの庵に至った。そこには沐浴の儀礼を終えていない者も、誓戒を持たぬ者もいなかった。
1.181.7
अधीयानौ महाभागौ सोऽपश्यत्संशितव्रतौ ।
याजोपयाजौ ब्रह्मर्षी शाम्यन्तौ परमेष्ठिनौ ॥ १.१८१.७ ॥
彼は、学習に励み、大いに幸福で、誓いを堅く守り、静寂で、最高の地位にあるブラフマルシ、ヤージャとウパヤージャを見た。
1.181.8
संहिताध्ययने युक्तौ गोत्रतश्चापि काश्यपौ ।
तारणेयौ युक्तरूपौ ब्राह्मणावृषिसत्तमौ ॥ १.१८१.८ ॥
サンヒターの学習に励み、ゴートラによればカーシャパとタラナエヤに属し、相応しい姿を備えた、聖者の中で最も優れた二人のブラーフマナ。
1.181.9
स तावामन्त्रयामास सर्वकामैरतन्द्रितः ।
बुद्ध्वा बलं तयोस्तत्र कनीयांसमुपह्वरे ॥ १.१८१.९ ॥
彼は、あらゆる願いを叶えつつ、倦むことなく二人に呼びかけた。そこで人里離れた場所で彼らの力を知り、若い方に。
1.181.10
प्रपेदे च्छन्दयन्कामैरुपयाजं धृतव्रतम् ।
पादशुश्रूषणे युक्तः प्रियवाक्सर्वकामदः ॥ १.१८१.१० ॥
望みによって喜ばせながら、誓いを堅く守るウパヤージャに近づいた。彼の足に仕えることに専念し、優しい言葉を語り、あらゆる願いを叶えて。
1.181.11
अर्चयित्वा यथान्यायमुपयाजमुवाच सः ।
येन मे कर्मणा ब्रह्मन्पुत्रः स्याद्द्रोणमृत्यवे ॥ १.१८१.११ ॥
規定通りに敬意を払った後、彼はウパヤージャに言った。「ブラーフマナよ、ドローナの死のために私に息子が生まれるのは、どの儀礼によってでしょうか。」
1.181.12
अर्जुनस्य भवेद्भार्या भवेद्या वरवर्णिनी ।
उपयाज कृते तस्मिन् गवां दाताऽस्मि तेऽर्बुदं ॥ १.१८१.१२ ॥
アルジュナの妻となるべき、美しい肌色の女性がいてほしい。ウパヤージャよ、それが成就したなら、私はあなたに一億頭の牛を与えよう。
1.181.13
यद्वा तेऽन्यद्द्विजश्रेष्ठ मनसः सुप्रियं भवेत् ।
सर्वं तत्ते प्रदाताऽहं न हि मेऽत्रास्ति संशयः ॥ १.१८१.१३ ॥
再生族の最上の方よ、あなたの心にとってほかに大変好ましいものがあれば、そのすべてを私はあなたに差し上げましょう。これに疑いはありません。
1.181.14
इत्युक्तो नाहमित्येवं तमृषिः प्रत्यभाषत ।
आराधयिष्यन्द्रुपदः स तं पर्यचरत्पुनः ॥ १.१८१.१४ ॥
そう言われても、その聖仙は「私ではない」と答えた。そこでドルパダは彼を喜ばせようと望み、再び彼に仕えた。
1.181.15
ततः संवत्सरस्यान्ते द्रुपदं स द्विजोत्तमः ।
उपयाजोऽब्रवीत्काले राजन्मधुरया गिरा ॥ १.१८१.१५ ॥
やがて一年の終わりに、再生族の最上であるウパヤージャは、時が来て、王よ、甘い言葉でドルパダに言った。
1.181.16
ज्येष्ठो भ्राता ममागृह्माद्विचरन् गहने वने ।
अपरिज्ञातशौचायां भूमौ निपतितं फलम् ॥ १.१८१.१६ ॥
私の兄は深い森をさまよっていて、清浄さの分からない地面に落ちていた果実を拾い上げた。
1.181.17
तदपश्यमहं भ्रातुरसाम्प्रतमनुव्रजन् ।
विमर्शं संकरादाने नायं कुर्यात्कदाचन ॥ १.१८१.१७ ॥
兄の後について歩いていた私はこれを見た。混じりものを取るとき、彼は一度も考えなかった。彼は決してこのようなことをすべきではない。
1.181.18
दृष्ट्वा फलस्य नापश्यद्दोषान्पापानुबन्धकान् ।
विविनक्ति न शौचं यः सोऽन्यत्रापि कथं भवेत् ॥ १.१८१.१८ ॥
果実を見ても、罪をもたらす過ちを見ず、清浄を見分けない者が、他の所でどうして別であり得ようか。
1.181.19
संहिताध्ययनं कुर्वन्वसन्गुरुकुले च यः ।
भैक्षमुत्सृष्टमन्येषां भुङ्क्ते स्म च यदा तदा ॥ १.१८१.१९ ॥
師の家に住み、サṃヒターを学んでいた者が、他人の残した施し物を食べたとき、そのとき……
1.181.20
कीर्तयन्गुणमन्नानामघृणी च पुनः पुनः ।
तं वै फलार्थिनं मन्ये भ्रातरं तर्कचक्षुषा ॥ १.१८१.२० ॥
食べ物の徳を何度も褒めそやし、恥を知らぬ者を、私は理性の眼で見て、報酬を求める兄弟だと思う。
1.181.21
तं वै गच्छस्व नृपते स त्वां संयाजयिष्यति ।
जुगुप्समानो नृपतिर्मनसेदं विचिन्तयन् ॥ १.१८१.२१ ॥
王よ、彼のもとへ行け。彼がお前の祭祀を執り行うだろう。王は嫌悪を感じながら、心の中でこのことを思い巡らしていた。
1.181.22
उपयाजवचः श्रुत्वा याजस्याश्रममभ्यगात् ।
अभिसम्पूज्य पूजार्हमथ याजमुवाच ह ॥ १.१८१.२२ ॥
ウパヤージャの言葉を聞いて、彼はヤージャの庵へ行った。尊ぶべきヤージャを十分に敬ってから、彼に語った。
1.181.23
अयुतानि ददान्यष्टौ गवां याजय मां विभो ।
द्रोणवैराभिसन्तप्तं प्रह्लादयितुमर्हसि ॥ १.१८१.२३ ॥
力ある方よ、八アユタの牛を差し上げます。私の祭祀を執り行ってください。ドローナへの敵意に苦しむ私を喜ばせるのがあなたにふさわしいのです。
1.181.24
स हि ब्रह्मविदां श्रेष्ठो ब्रह्मास्त्रे चाप्यनुत्तमः ।
तस्माद्द्रोणः पराजैष्ट मां वै स सखिविग्रहे ॥ १.१८१.२४ ॥
彼はブラフマンを知る者の中で最も優れ、ブラフマーの武器においても比類ない。ゆえにドローナは友同士の争いで私を打ち負かしたのだ。
1.181.25
क्षत्रियो नास्ति तस्यास्यां पृथिव्यां कश्चिदग्रणीः ।
कौरवाचायर्मुख्यस्य भारद्वाजस्य धीमतः ॥ १.१८१.२५ ॥
この大地に彼より優れた戦士はいない。クル族の首席師範、賢明なバーラドヴァージャ（ドローナ）でさえそうである。
1.181.26
द्रोणस्य शरजालानि प्राणिदेहहराणि च ।
षडरत्नि धनुश्चास्य दृश्यते परमं महत् ॥ १.१८१.२६ ॥
ドローナの、生き物の身体を奪う矢の網と、六腕尺の長さの至高の大弓が見える。
1.181.27
स हि ब्राह्मणवेषेण क्षात्रं वेगमशंसयम् ।
प्रतिहन्ति महेष्वासो भारद्वाजो महामनाः ॥ १.१८१.२७ ॥
彼はバラモンの姿をして、確かに戦士たちの勢いを阻む。その大弓の使い手、度量の大きいバーラドヴァージャは。
1.181.28
क्षत्रोच्छेदाय विहितो जामदग्न्य इवास्थितः ।
तस्य ह्यस्त्रबलं घोरमप्रधृष्यं नरैर्भुवि ॥ १.१८१.२८ ॥
刹帝利の滅亡のために定められたジャマダグニャ（パラシュラーマ）のように彼は立つ。その武器の力は恐ろしく、地上の人間には打ち破れない。
1.181.29
ब्राह्मं सन्धारयंस्तेजो हुताहुतिरिवानलः ।
समेत्य स दहत्याजौ क्षात्रधर्मपुरःसरः ॥ १.१८१.२९ ॥
ブラーフマンの威光を保ち、供物を注がれた火のように、戦士の義務に導かれて戦場に赴き、焼き尽くす。
1.181.30
ब्रह्मक्षत्रे च विहिते ब्राह्मं तेजो विशिष्यते ।
सोऽहं क्षात्राद्बलाद्धीनो ब्राह्मं तेजः प्रपेदिवान् ॥ १.१८१.३० ॥
バラモンとクシャトリヤはそれぞれ定められているが、ブラーフマンの威光が勝るとされる。私は武の力に欠け、ブラーフマンの威光に身を寄せたのだ。
1.181.31
द्रोणाद्विशिष्टमासाद्य भवन्तं ब्रह्मवित्तमम् ।
द्रोणान्तकमहं पुत्रं लभेयं युधि दुर्जयम् ॥ १.१८१.३१ ॥
ドローナに勝り、ブラフマンを知る者の中で最も優れたあなたのもとに来て、私は戦いで打ち負かされず、ドローナを滅ぼす息子を得たい。
1.181.32
तत्कर्म कुरु मे मे याज वितराम्यर्बुदं गवाम् ।
तथेत्युक्त्वा तु तं याजो याज्यार्थमुपकल्पयत् ॥ १.१८१.३२ ॥
その儀式を私のために行ってくれ、一億頭の牛を与えよう。ヤージャは「そのとおりに」と言い、供犠のための準備を整えた。
1.181.33
गुर्वर्थ इति चाकाममुपयाजमचोदयत् ।
याजो द्रोणविनाशाय प्रतिजज्ञे तथा च सः ॥ १.१८१.३३ ॥
「これは師のためである」と言って、気乗りしないウパヤージャを促した。ヤージャもまた、ドローナの破滅を誓った。
1.181.34
ततस्तस्य नरेन्द्रस्य उपयाजो महातपाः ।
आचख्यौ कर्म वैतानं तदा पुत्रफलाय वै ॥ १.१८१.३४ ॥
そのとき大苦行者ウパヤージャは、その王に息子を得るためのヴァイターナ供犠の儀礼を説明した。
1.181.35
स च पुत्रो महावीर्यो महातेजा महाबलः ।
इष्यते यद्विधो राजन्भविता ते तथाविधः ॥ १.१८१.३५ ॥
王よ、その息子は大いなる勇気、大いなる威光、大いなる力を持つであろう。あなたが望むような息子が、あなたのものとなるであろう。
1.181.36
भारद्वाजस्य हन्तारं सोऽभिसन्धाय भूपतिः ।
आजह्वे तत्तथा सर्वं द्रुपदः कर्मसिद्धये ॥ १.१८१.३६ ॥
バーラドヴァージャ（ドローナ）を殺す者を目的として、その大地の王ドルパダは、祭儀の成就のためにすべてをそのとおりに招いた。
1.181.37
याजस्तु हवनस्यान्ते देवीमाज्ञापयत्तदा ।
प्रेहि मां राज्ञि पृषति मिथुनं त्वामुपस्थितम् ॥ १.१८१.३७ ॥
供物の奉献の終わりに、祭官ヤージャはそのとき王妃に命じた。「来なさい、王妃プリシャティよ。この対がそなたの前に立っている。」
1.181.38
अवलिप्तं मुखं ब्रह्मन्दिव्यान्गन्धान्बिभर्मि च ।
सूतार्थे नोपलब्धाऽस्मि तिष्ठ याज मम प्रिये ॥ १.१८१.३८ ॥
王妃は言った。「ブラーフマナよ、私の顔には香油が塗られ、神々しい香りを身に着けています。御者のためにはまだ見出されていません。ヤージャよ、留まりなさい、わが愛しき人。」
1.181.39
याजेन श्रपितं हव्यमुपयाजाभिमन्त्रितम् ।
कथं कामं न सन्दध्यात्सा त्वं विप्रेहि तिष्ठ वा ॥ १.१८१.३९ ॥
ヤージャは言った。「ヤージャが煮て、ウパヤージャが呪文を唱えた供物は、彼女の望みをかなえないだろうか。来なさい、ブラーフマナよ、あるいは留まりなさい。」
1.181.40
एवमुक्त्वा तु याजेन हुते हविषि संस्कृते ।
उत्तस्थौ पावकात्तस्मात्कुमारो देवसन्निभिः ॥ १.१८१.४० ॥
ヤージャがこう言い、供物が捧げられ清められると、その火から神々に等しい一人の若者が立ち上がった。
1.181.41
ज्वालावर्णो घोररूपः किरीटी वर्म चोत्तमम् ।
बिभ्रत्सखङ्गः सशरो धनुष्मान्विनदन्मुहुः ॥ १.१८१.४१ ॥
炎の色をし、恐ろしい姿で、冠を戴き、見事な鎧をまとい、剣と矢と弓を携え、幾度となく吠えるように。
1.181.42
सोऽध्यारोदद्रथवरं तेन च प्रययौ तदा ।
ततः प्रणेदुः पञ्चालाः प्रहृष्टाः साधुसाध्विति ॥ १.१८१.४२ ॥
彼は見事な戦車に乗り、そのまま出て行った。すると喜んだパンチャーラたちは「善いぞ、善いぞ」と声を上げた。
1.181.43
हर्षाविष्टांस्ततश्चैतान्नेयं सेहे वसुन्धरा ।
भयापहो राजपुत्रः पञ्चालानां यशस्करः ॥ १.१८१.४३ ॥
その時、喜びに満ちたこの人々を大地は耐えきれなかった。恐れを除き、パーンチャーラ族に名誉をもたらすこの王子が(生まれた)。
1.181.44
राज्ञः शोकापहो जात एष द्रोणवधाय वै ।
इत्युवाच महद्भूतमदृश्यं खेचरं तदा ॥ १.१८१.४४ ॥
王の悲しみを除くこの子は、まさにドローナを殺すために生まれたのだ、と当時、空を行く目に見えぬ大いなる存在が語った。
1.181.45
कुमारी चापि पाञ्चाली वेदीमध्यात्समुत्थिता ।
सुभगा दर्शनीयाङ्गी स्वसितायतलोचना ॥ १.१८१.४५ ॥
祭壇の中央からは、パーンチャーリーという乙女も立ち上がった。幸運で、美しい肢体をもち、白く大きな目をしていた。
1.181.46
श्यामा पद्मपलाशाक्षी नीलकुञ्चितमूर्धजा ।
ताम्रतुङ्गनखी सुभ्रूश्चारुपीनपयोधरा ॥ १.१८१.४६ ॥
浅黒い肌で、蓮の花びらのような目をもち、青い巻き毛をもち、銅色の高く伸びた爪をもち、美しい眉をもち、美しく豊かな乳房をもつ。
1.181.47
मानुषं विग्रहं कृत्वा साक्षादमरवर्णिनी ।
नीलोत्पलसमो गन्धो यस्याः क्रोशात्प्रधावति ॥ १.१८१.४७ ॥
人の身体をとっていても、まことに不死の神々の肌色をしている。その香りは青い蓮のようで、一クローシャ先まで広がる。
1.181.48
या बिभर्ति परं रूपं यस्या नास्त्युपमा भुवि ।
देवदानवयक्षाणामीप्सितां देवरूपिणीम् ॥ १.१८१.४८ ॥
至上の美を備え、地上に比べるものがない女性。神々、ダーナヴァ、ヤクシャが望む、神の姿をした者。
1.181.49
सदृशी पाण्डुपुत्रस्य अर्जुनस्येति भारत ।
ऊचुः प्रहृष्टमनसो राजभक्तिपुरस्कृताः ॥ १.१८१.४९ ॥
バーラタよ、「彼女はパーンドゥの子アルジュナにふさわしい」と、喜ぶ心で、王への忠誠に動かされて彼らは言った。
1.181.50
तां चापि जातां सुश्रोणीं वागुवाचाशरीरिणी ।
सर्वयोषिद्वरा कृष्णा निनीषुः क्षत्रियान्क्षयम् ॥ १.१८१.५० ॥
生まれたその美しい腰の女について、無形の声が告げた。女たちの中で最も優れたクリシュナーは、クシャトリヤを滅びへ送ろうとしている、と。
1.181.51
सुरकार्यमियं काले करिष्यति सुमध्यमा ।
अस्या हेतोः कौरवाणां महदुत्पत्स्यते भयम् ॥ १.१८१.५१ ॥
この細い腰の女は、時が来れば神々の務めを成し遂げるだろう。彼女のゆえに、カウラヴァたちに大きな恐怖が生じるであろう。
1.181.52
तच्छ्रुत्वा सर्वपञ्चालाः प्रणेदुः सिंहसङ्घवत् ।
न चैतान्हर्षसम्पूर्णानियं सेहे वसुन्धरा ॥ १.१८१.५२ ॥
これを聞いて、すべてのパンチャーラたちは獅子の群れのように吼えた。喜びに満ちた彼らを、大地さえも支えきれなかった。
1.181.53
पाञ्चालराजस्तां दृष्ट्वा हर्षादश्रूण्यवर्तयत् ।
परिष्वज्य च तां कृष्णां स्नुषा पाण्डोरिति ब्रुवन्।
अङ्कमारोप्य पाञ्चालीं राजा हर्षमवाप सः ॥ १.१८१.५३ ॥
パンチャーラの王は彼女を見て、喜びの涙を流した。クリシュナーを抱きしめ、「彼女はパーンドゥの嫁だ」と言い、パーンチャーリーを膝に乗せ、王は大きな喜びを得た。
1.181.54
तौ दृष्ट्वा पार्षती याजं प्रपेदे वै सुतार्थिनी ।
न वै मदन्यां जननीं जानीयातामिमाविति ॥ १.१८१.५४ ॥
その二人を見て、息子を望むパールシャティー（ドルパダの娘）は、「この二人は私以外の母を知ってはならない」と考え、ヤージャに身を寄せた。
1.181.55
तथेत्युवाच तां याजो राज्ञः प्रियचिकीर्षया ।
तयोश्च नामनी चक्रुर्द्विजाः सम्पूर्णमानसाः ॥ १.१८१.५५ ॥
王を喜ばせたいと思い、祭官ヤージャは彼女に「そうしよう」と言った。満ち足りた心の婆羅門たちが、二人に名を授けた。
1.181.56
धृष्टत्वादत्यमर्षित्वाद्द्युम्नाद्युत्संभवादपि ।
धृष्टद्युम्नः कुमारोऽयं द्रुपदस्य भवत्विति ॥ १.१८१.५६ ॥
「大胆さ、激しい怒り、そして光輝から生まれたことにより、この王子はドルパダの子ドリシュタデュムナとなれ。」
1.181.57
कृष्णेत्येवाब्रुवकन्कृष्णां कृष्णा।ञभूत्सा हि वर्णतः ।
तथा तन्मिथुनं जज्ञे द्रुपदस्य महामखे ॥ १.१८१.५७ ॥
肌の色が実際に黒かったので、人々は彼女を「クリシュナー」と呼んだ。こうしてドルパダの大祭で、その二人は生まれた。
1.181.58
वैदिकाध्ययने पारं धृष्टद्युम्नो गतः परम् ॥ १.१८१.५८ ॥
ドリシュタデュムナはヴェーダの学習を究めた。
1.181.59
धृष्टद्युम्नं तु पाञ्चाल्यमानीय स्वं निवेशनम् ।
उपाकरोदस्त्रहेतोर्भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ १.१८१.५९ ॥
バラドヴァージャの勇猛な息子は、パーンチャーラの王子ドリシュタデュムナを自分の家に連れて行き、武器の技を教え始めた。
1.181.60
अमोक्षणीयं दैवं हि भावि मत्वा महामतिः ।
तथा तत्कृतवान्द्रोण आत्मकीर्त्यनुरक्षणात् ॥ १.१८१.६० ॥
運命は避けられず、定められたことは必ず起こると考えた賢明なドローナは、自らの名声を守るためにそうした。