Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.182

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.182.1

श्रुत्वा जतुगृहे वृत्तं ब्राह्मणाः संशितव्रताः ।
पाञ्चालराजं द्रुपदमिदं वचनमब्रुवन् ॥ १.१८२.१ ॥

ଜତୁଗୃହର ଘଟଣା ଶୁଣି କଠୋରବ୍ରତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଞ୍ଚାଳରାଜ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

1.182.2

धार्तराष्ट्राः सहामात्या मन्त्रयित्वा परस्परम् ।
पाण्डवानां विनाशाय मतिं चक्रुः सुदुष्कराम् ॥ १.१८२.२ ॥

ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ପରସ୍ପର ପରାମର୍ଶ କରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଯୋଜନା କଲେ।

1.182.3

दुर्योधनेन प्रहितः पुरोचन इति श्रुतः ।
वारणावतमासाद्य कृत्वा जतुगृहं महत् ॥ १.१८२.३ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା, ପୁରୋଚନ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସେ ବାରଣାବତରେ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ଏକ ବୃହତ ଜତୁଗୃହ ନିର୍ମାଣ କଲା।

1.182.4

तस्मिन्गृहे सुविस्रब्धान्पाण्डवान्पृथया सह ।
अर्धरात्रे महाराज दग्धवानतिदुर्मतिः ॥ १.१८२.४ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଅତି ଦୁର୍ମତି ସେ ସେ ଗୃହରେ ବିଶ୍ୱାସରେ ଶୋଇଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ପୃଥା ସହ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ଜାଳି ଦେଇଥିଲା।

1.182.5

तेनाग्निना स्वयं चापि दग्धः क्षुद्रो नृशंसवत् ।
एतच्छ्रुत्वा सुसंहृष्टो धृतराष्ट्रः सबान्धवः ॥ १.१८२.५ ॥

ସେହି ଅଗ୍ନିରେ ସେହି କ୍ଷୁଦ୍ର ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜଳି ଗଲା, ଯେପରି ନିଷ୍ଠୁରତାର ଫଳ। ଏହା ଶୁଣି ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

1.182.6

अल्पशोकः प्रहृष्टात्मा शशास विदुरं तदा ।
पाण्डवानां महाप्राज्ञ कुरु पिण्डोदकक्रियाम् ॥ १.१८२.६ ॥

ଅଳ୍ପ ଶୋକରେ, ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସେତେବେଳେ ବିଦୁରଙ୍କୁ କହିଲେ, ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡୋଦକ କ୍ରିୟା କର।

1.182.7

अहो विधिवशादेव गतास्ते यमसादनम् ।
इत्युक्त्वा प्रारदत्तत्र धृतराष्ट्रः सबान्धवः ॥ १.१८२.७ ॥

ଆହା! ବିଧିବଶରୁ ହିଁ ସେମାନେ ଯମଲୋକକୁ ଯାଇଛନ୍ତି। ଏହା କହି ବନ୍ଧୁଗଣଙ୍କ ସହ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସେଠାରେ କାନ୍ଦିଲେ।

1.182.8

श्रुत्वा भीष्मेण विदुरः कृतवानौर्ध्वदेहिकम् ।
पाण्डवानां विनाशाय कृतं कर्म दुरात्मना ॥ १.१८२.८ ॥

ଭୀଷ୍ମଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି ବିଦୁର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଊର୍ଧ୍ବଦୈହିକ କ୍ରିୟା କଲେ। ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଦୁରାତ୍ମା ଏହି କର୍ମ କରିଥିଲା।

1.182.9

एतत्कार्यस्य कर्ता तु न दृष्टो न श्रुतः पुरा ।
एतद्वृत्तं महाभाग पाण्डवान्प्रति नः श्रुतम् ॥ १.१८२.९ ॥

ଏହି କର୍ମର କର୍ତ୍ତାକୁ ପୂର୍ବରୁ କେହି ଦେଖି ନ ଥିଲେ କି ଶୁଣି ନ ଥିଲେ। ହେ ମହାଭାଗ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏହି ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।

1.182.10

श्रुत्वा तु वचनं तेषां यज्ञसेनो महामतिः ।
यथा तज्जनकः शोचेदौरसस्य विनाशे ॥ १.१८२.१० ॥

ସେମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମହାମତି ଯଜ୍ଞସେନ (ଦ୍ରୁପଦ) ନିଜ ଔରସ ପୁତ୍ରର ବିନାଶରେ ପିତା ଯେପରି ଶୋକ କରନ୍ତି ସେପରି ଶୋକ କଲେ।

1.182.11

तथाऽतप्यत वै राजा पाण्डवानां विनाशने ।
समाहूय प्रकृतयः सहिताः सर्वनागरैः ॥ १.१८२.११ ॥

ଏହିପରି ରାଜା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବିନାଶରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତପ୍ତ ହେଲେ। ସେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଏକତ୍ର ଡାକିଲେ।

1.182.12

कारुण्यादेव पाञ्चालः प्रोवाचेदं वचस्तदा ।
अहो रूपमहो धैर्यमहो वीर्यमहो बलम् ॥ १.१८२.१२ ॥

କରୁଣାରୁ ହିଁ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ସେତେବେଳେ ଏହି ବଚନ କହିଲେ — "ଅହୋ ରୂପ! ଅହୋ ଧୈର୍ଯ୍ୟ! ଅହୋ ବୀର୍ଯ୍ୟ! ଅହୋ ବଳ!"

1.182.13

चिन्तयामि दिवारात्रमर्जुनं प्रति बान्धवाः ।
भ्रातृभिः सहितो मात्रा सोऽदह्यत हुताशने ॥ १.१८२.१३ ॥

ମୁଁ ଦିନରାତି ଅର୍ଜୁନ ଓ ମୋ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରେ। ଭାଇ ଓ ମାତାଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଗଲେ।

1.182.14

किमाश्चर्यमितो लोके कालो हि दुरतिक्रमः ।
मिथ्याप्रतिज्ञो लोकेषु किं करिष्यामि सांप्रतं ॥ १.१८२.१४ ॥

ଏ ଜଗତରେ ଏଥିରୁ ଅଧିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ? କାଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା କଠିନ। ଏବେ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?

1.182.15

अन्तर्गतेन दुःखेन दह्यमानो दिवानिशम् ।
याजोपयाजौ सत्कृत्य याचितौ तौ मयाऽनघौ ॥ १.१८२.१५ ॥

ଭିତରର ଦୁଃଖରେ ଦିନରାତି ଜଳୁଥିବା ମୁଁ, ନିଷ୍ପାପ ଯାଜ ଓ ଉପଯାଜଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲି।

1.182.16

भारद्वाजस्य हन्तारं देवीं चाप्यर्जुनस्य वै ।
लोकस्तद्वेद यच्चापि तथा याजेन मे श्रुतम् ॥ १.१८२.१६ ॥

ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ହନ୍ତା ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଲୋକେ ଜାଣନ୍ତି। ଯାଜ ମୋତେ ଯାହା କହିଥିଲେ ତାହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଶୁଣିଥିଲି।

1.182.17

याजेन पुत्रकामीयं हुत्वा चोत्पादिताविमौ ।
धृष्टद्युम्नश्च कृष्णा च मम तुष्टिकरावुभौ ॥ १.१८२.१७ ॥

ଯାଜଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ପୁତ୍ରକାମନାରେ ଆହୁତି ଦେଇ ଏହି ଦୁଇଜଣ ଜନ୍ମିଲେ — ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ କୃଷ୍ଣା; ଉଭୟେ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା।

1.182.18

किं करिष्यामि ते नष्टाः पाण्डवाः पृथया सह ।
इत्येवमुक्त्वा पाञ्चालः शुशोच परमातुरः ॥ १.१८२.१८ ॥

"ପୃଥା ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ, ଏବେ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?" ଏହା କହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଶୋକ କଲେ।

1.182.19

दृष्ट्वा शोचन्तमत्यर्थं पाञ्चालमिदमब्रवीत् ।
पुरोधाः सत्वसंपन्नः सम्यग्विद्याविशेषवित् ॥ १.१८२.१९ ॥

ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋକ କରୁଥିବା ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ ଓ ବିଦ୍ୟାବିଶେଷଜ୍ଞ ପୁରୋହିତ ଏହା କହିଲେ।

1.182.20

वृद्धानुशासने सक्ताः पाण्डवा धर्मचारिणः ।
तादृशा न विनश्यन्ति नैव यान्ति पराभवम् ॥ १.१८२.२० ॥

ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଲୀନ, ଧର୍ମାଚରଣକାରୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଏପରି ଲୋକେ ବିନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ପରାଭବ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

1.182.21

मया दृष्टमिदं सत्यं शृणु त्वं मनुजाधिप ।
ब्राह्मणैः कथितं सत्यं वेदेषु च मया श्रुतम् ॥ १.१८२.२१ ॥

ହେ ମନୁଜାଧିପ, ମୁଁ ଏହି ସତ୍ୟ ଦେଖିଛି; ତୁମେ ଶୁଣ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ କଥିତ ସତ୍ୟ ଏବଂ ବେଦରେ ମୁଁ ଶୁଣିଥିବା ସତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହା।

1.182.22

बृहस्पतिमतेनाथ पौलोम्या च पुरा श्रुतम् ।
नष्ट हन्द्रो बिसग्रन्थ्यामुपश्रुत्या हि दर्शितः ॥ १.१८२.२२ ॥

ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ଏବଂ ପୂର୍ବରେ ପୌଲୋମୀଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଇଛି: ଇନ୍ଦ୍ର ହଜିଯାଇଥିଲେ; ପଦ୍ମନାଳର ଗଣ୍ଠିରେ ଲୁଚିଥିବା ଶୁଣି ସେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

1.182.23

उपश्रुतिर्महाराज पाण्डवार्थे मया श्रुता ।
यत्रकुत्रापि जीवन्ति पाण्डवास्ते न संशयः ॥ १.१८२.२३ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଏହି ପରୋକ୍ଷ ସମାଚାର ଶୁଣିଛି: ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେଉଁଠି ଥାଆନ୍ତୁ, ସେମାନେ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

1.182.24

मया दृष्टानि लिङ्गानि इहैवैष्यन्ति पाण्डवाः ।
यन्निमित्तमिहायान्ति तच्छृणुष्व नराधिप ॥ १.१८२.२४ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏଠାକୁ ହିଁ ଆସିବେ ବୋଲି ମୁଁ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖିଛି। ହେ ନରାଧିପ, ସେମାନେ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଏଠାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ତାହା ଶୁଣ।

1.182.25

स्वयंवरः क्षत्रियाणां कन्यादाने प्रदर्शितः ।
स्वयंवरस्तु नगरे घुष्यतां राजसत्तम ॥ १.१८२.२५ ॥

କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କନ୍ୟାଦାନରେ ସ୍ୱୟଂବର ବିହିତ ହୋଇଛି। ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନଗରରେ ସ୍ୱୟଂବରର ଘୋଷଣା ହେଉ।

1.182.26

यत्र वा निवसन्तस्ते पाण्डवाः पृथया सह ।
दूरस्था वा समीपस्था स्वर्गस्था वाऽपि पाण्डवाः ॥ १.१८२.२६ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୃଥା ସହ ଯେଉଁଠାରେ ବାସ କରୁଥିଲେ, ଦୂରରେ କି ପାଖରେ, କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ — ପାଣ୍ଡବମାନେ...

1.182.27

श्रुत्वा स्वयंवरं राजन्समेष्यन्ति न संशयः ।
तस्मात्स्वयंवरो राजन्घुष्यतां मा चिरं कृथाः ॥ १.१८२.२७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସ୍ୱୟଂବର ଶୁଣି ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଆସିବେ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଅତଏବ ହେ ରାଜନ୍, ସ୍ୱୟଂବର ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

1.182.28

श्रुत्वा पुरोहितेनोक्तं पाञ्चालः प्रीतिमांस्तदा ।
घोषयामास नगरे द्रौपद्यास्तु स्वयंवरम् ॥ १.१८२.२८ ॥

ପୁରୋହିତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଏବଂ ସେତେବେଳେ ନଗରରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବର ଘୋଷଣା କରାଇଲେ।

1.182.29

पुष्यमासे तु रोहिण्यां शुक्लपक्षे शुभे तिथौ ।
दिवसैः पञ्चसप्तत्या भविष्यति न संशयः ॥ १.१८२.२९ ॥

ପୁଷ୍ୟ ମାସରେ, ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଶୁଭ ତିଥିରେ — ପଞ୍ଚସପ୍ତତି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ତାହା ହେବ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

1.182.30

देवगन्धर्वयक्षाश्च ऋषयश्च तपोधनाः ।
स्वयंवरं द्रष्टुकामा गच्छन्त्येव न संशयः ॥ १.१८२.३० ॥

ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ତପୋଧନ ଋଷିମାନେ ସ୍ୱୟଂବର ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଶ୍ଚୟ ଯିବେ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

1.182.31

तव पुत्रा महात्मानो दर्शनीयो विशेषतः ।
यदृच्छया सा पाञ्चाली गच्छेद्वान्यतमं पतिम् ॥ १.१८२.३१ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମହାତ୍ମା, ବିଶେଷ ଭାବେ ଦର୍ଶନୀୟ; ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜକୁମାରୀ ଦୈବାତ୍ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାକୁ ପତି ରୂପେ ବରିପାରନ୍ତି।

1.182.32

को हि जानाति लोकेषु प्रजापतिमतं शुभण् ।
तस्मात्सपुत्रा गच्छेथा यदि ब्राह्मणि रोचते ॥ १.१८२.३२ ॥

ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଶୁଭ ସଂକଳ୍ପ କିଏ ଜାଣେ? ତେଣୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ ତେବେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଯାଆନ୍ତୁ।

1.182.33

नित्यकालं सुभिक्षास्ते पाञ्चालास्तु तपोधने ।
यज्ञसेनस्तु राजा स ब्रह्मण्यः सत्यसङ्गरः ॥ १.१८२.३३ ॥

ହେ ତପୋଧନ, ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ସର୍ବଦା ଅନ୍ନରେ ସମୃଦ୍ଧ; ଏବଂ ରାଜା ଯଜ୍ଞସେନ ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ ଓ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ।

1.182.34

ब्रह्मण्या नागराः सर्वे ब्राह्मणाश्चातिथिप्रियाः ।
नित्यकालं प्रदास्यन्ति आमन्त्रणमयाचितम् ॥ १.१८२.३४ ॥

ନଗରବାସୀ ସମସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ ଓ ଅତିଥିପ୍ରିୟ; ସେମାନେ ସର୍ବଦା ନ ମାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଦାନ ଦେବେ।

1.182.35

अहं च तत्र गच्छामि ममैभिः सह शिष्यकैः ।
एकसार्थाः प्रयाताः स्मो ब्राह्मण्या यदि रोचते ॥ १.१८२.३५ ॥

ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୋ ଏହି ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯିବି; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ ତେବେ ଆମେ ଗୋଟିଏ ସାର୍ଥରେ ଯାତ୍ରା କରିବା।