มหาภารตะ · อัธยายะ 1.182

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.182.1

श्रुत्वा जतुगृहे वृत्तं ब्राह्मणाः संशितव्रताः ।
पाञ्चालराजं द्रुपदमिदं वचनमब्रुवन् ॥ १.१८२.१ ॥

ครั้นได้ฟังเรื่องที่เกิดขึ้นในเรือนชาด พราหมณ์ผู้มั่นในวัตรปฏิบัติจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ท้าวทรุปทะ ราชาแห่งปัญจาละ

1.182.2

धार्तराष्ट्राः सहामात्या मन्त्रयित्वा परस्परम् ।
पाण्डवानां विनाशाय मतिं चक्रुः सुदुष्कराम् ॥ १.१८२.२ ॥

ฝ่ายโอรสของธฤตราษฎร์พร้อมด้วยเหล่าอำมาตย์ ปรึกษาหารือกันแล้วคิดอุบายอันยากยิ่งเพื่อทำลายเหล่าปาณฑพ

1.182.3

दुर्योधनेन प्रहितः पुरोचन इति श्रुतः ।
वारणावतमासाद्य कृत्वा जतुगृहं महत् ॥ १.१८२.३ ॥

ปุโรจนะผู้ที่ทุรโยธน์ส่งไป ผู้เป็นที่รู้จักในนาม ไปถึงวาณาวตะ แล้วสร้างเรือนชาดขนาดใหญ่ขึ้นที่นั่น

1.182.4

तस्मिन्गृहे सुविस्रब्धान्पाण्डवान्पृथया सह ।
अर्धरात्रे महाराज दग्धवानतिदुर्मतिः ॥ १.१८२.४ ॥

ข้าแต่มหาราช ผู้ชั่วช้ายิ่งนักนั้นได้เผาเหล่าปาณฑพซึ่งหลับใหลไว้วางใจอยู่ในเรือนนั้น พร้อมด้วยพระปฤถา ในเวลาเที่ยงคืน

1.182.5

तेनाग्निना स्वयं चापि दग्धः क्षुद्रो नृशंसवत् ।
एतच्छ्रुत्वा सुसंहृष्टो धृतराष्ट्रः सबान्धवः ॥ १.१८२.५ ॥

คนต่ำช้านั้นเองก็ถูกไฟนั้นเผาผลาญไปด้วย ราวกับเป็นผลแห่งความโหดร้าย ครั้นได้ฟังเช่นนี้ ธฤตราษฎร์พร้อมด้วยญาติพี่น้องก็ปีติยินดียิ่งนัก

1.182.6

अल्पशोकः प्रहृष्टात्मा शशास विदुरं तदा ।
पाण्डवानां महाप्राज्ञ कुरु पिण्डोदकक्रियाम् ॥ १.१८२.६ ॥

ด้วยความโศกเศร้าเพียงเล็กน้อยและใจที่เบิกบาน ธฤตราษฎร์จึงสั่งวิทุระในขณะนั้นว่า "ข้าแต่ผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ จงประกอบพิธีถวายข้าวปั้นและน้ำแด่เหล่าปาณฑพเถิด"

1.182.7

अहो विधिवशादेव गतास्ते यमसादनम् ।
इत्युक्त्वा प्रारदत्तत्र धृतराष्ट्रः सबान्धवः ॥ १.१८२.७ ॥

อนิจจา ด้วยอำนาจแห่งโชคชะตา พวกเขาได้ไปสู่สถานของยมแล้ว ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว ธฤตราษฎร์พร้อมด้วยญาติพี่น้องก็ร่ำไห้อยู่ ณ ที่นั้น

1.182.8

श्रुत्वा भीष्मेण विदुरः कृतवानौर्ध्वदेहिकम् ।
पाण्डवानां विनाशाय कृतं कर्म दुरात्मना ॥ १.१८२.८ ॥

ครั้นได้ฟังจากภีษมะ วิทุระจึงประกอบพิธีศพ การกระทำนี้ได้ถูกลงมือโดยผู้มีใจชั่วร้ายเพื่อทำลายเหล่าปาณฑพ

1.182.9

एतत्कार्यस्य कर्ता तु न दृष्टो न श्रुतः पुरा ।
एतद्वृत्तं महाभाग पाण्डवान्प्रति नः श्रुतम् ॥ १.१८२.९ ॥

ผู้ที่ก่อการนี้ไม่เคยมีใครเห็นหรือได้ยินมาก่อน ข้าแต่ผู้มีโชคยิ่งนัก เหตุการณ์เกี่ยวกับเหล่าปาณฑพนี้เราได้ยินมาแล้ว

1.182.10

श्रुत्वा तु वचनं तेषां यज्ञसेनो महामतिः ।
यथा तज्जनकः शोचेदौरसस्य विनाशे ॥ १.१८२.१० ॥

ครั้นได้ฟังถ้อยคำของพวกเขา ยัชญเสนะ คือท้าวทรุปทะ ผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ ก็โศกเศร้า ดั่งบิดาที่โศกเศร้าเมื่อโอรสแท้ๆ ของตนต้องพินาศ

1.182.11

तथाऽतप्यत वै राजा पाण्डवानां विनाशने ।
समाहूय प्रकृतयः सहिताः सर्वनागरैः ॥ १.१८२.११ ॥

กษัตริย์ก็ทรงทุกข์ร้อนเช่นนั้นเมื่อเหล่าปาณฑพพินาศ จึงทรงเรียกประชุมเหล่าเสนาอำมาตย์พร้อมด้วยชาวเมืองทั้งหมด

1.182.12

कारुण्यादेव पाञ्चालः प्रोवाचेदं वचस्तदा ।
अहो रूपमहो धैर्यमहो वीर्यमहो बलम् ॥ १.१८२.१२ ॥

ด้วยความสงสารเพียงอย่างเดียว ท้าวปัญจาละจึงตรัสถ้อยคำนี้ในขณะนั้นว่า "โอ้ รูปงามของพวกเขา โอ้ ความอดทนมั่นคงของพวกเขา โอ้ ความกล้าหาญของพวกเขา โอ้ กำลังของพวกเขา!"

1.182.13

चिन्तयामि दिवारात्रमर्जुनं प्रति बान्धवाः ।
भ्रातृभिः सहितो मात्रा सोऽदह्यत हुताशने ॥ १.१८२.१३ ॥

ข้าพเจ้าครุ่นคิดถึงอรชุนและญาติพี่น้องทั้งกลางวันกลางคืน พวกเขาพร้อมทั้งพี่น้องและมารดาถูกไฟเผาผลาญไปแล้ว

1.182.14

किमाश्चर्यमितो लोके कालो हि दुरतिक्रमः ।
मिथ्याप्रतिज्ञो लोकेषु किं करिष्यामि सांप्रतं ॥ १.१८२.१४ ॥

ในโลกนี้จะมีอะไรน่าอัศจรรย์ไปกว่านี้อีกเล่า กาลเวลานั้นยากที่จะล่วงพ้นได้จริงๆ ในหมู่มนุษย์ผู้ผิดคำปฏิญาณ บัดนี้ข้าพเจ้าจะทำอย่างไรเล่า

1.182.15

अन्तर्गतेन दुःखेन दह्यमानो दिवानिशम् ।
याजोपयाजौ सत्कृत्य याचितौ तौ मयाऽनघौ ॥ १.१८२.१५ ॥

ข้าพเจ้าถูกความทุกข์ที่กัดกินอยู่ภายในเผาไหม้ทั้งกลางวันกลางคืน ข้าพเจ้าได้ให้เกียรติแก่ยาชะและอุปยาชะผู้ไร้บาป แล้วขอร้องเขาทั้งสอง

1.182.16

भारद्वाजस्य हन्तारं देवीं चाप्यर्जुनस्य वै ।
लोकस्तद्वेद यच्चापि तथा याजेन मे श्रुतम् ॥ १.१८२.१६ ॥

โลกรู้จักผู้สังหารภรัทวาชะ คือโทรณะ และเทวีผู้เป็นของอรชุนเช่นกัน และสิ่งที่ยาชะบอกข้าพเจ้าก็ได้ยินเช่นกัน

1.182.17

याजेन पुत्रकामीयं हुत्वा चोत्पादिताविमौ ।
धृष्टद्युम्नश्च कृष्णा च मम तुष्टिकरावुभौ ॥ १.१८२.१७ ॥

ด้วยพิธียัญที่ยาชะประกอบเพื่อปรารถนาบุตร บุตรทั้งสองนี้จึงได้ถือกำเนิดขึ้น คือธฤษฏทยุมน์และกฤษณา ทั้งสองเป็นผู้นำความยินดีมาให้ข้าพเจ้า

1.182.18

किं करिष्यामि ते नष्टाः पाण्डवाः पृथया सह ।
इत्येवमुक्त्वा पाञ्चालः शुशोच परमातुरः ॥ १.१८२.१८ ॥

"เหล่าปาณฑพพินาศไปพร้อมกับพระปฤถาแล้ว ข้าพเจ้าจะทำอย่างไรได้เล่า" ครั้นตรัสดังนี้แล้ว ท้าวปัญจาละผู้ทุกข์ร้อนยิ่งนักก็คร่ำครวญ

1.182.19

दृष्ट्वा शोचन्तमत्यर्थं पाञ्चालमिदमब्रवीत् ।
पुरोधाः सत्वसंपन्नः सम्यग्विद्याविशेषवित् ॥ १.१८२.१९ ॥

เมื่อเห็นท้าวปัญจาละโศกเศร้าอย่างยิ่ง ปุโรหิตผู้มั่นคงและเชี่ยวชาญวิชาการเฉพาะด้านอย่างถ่องแท้ จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้

1.182.20

वृद्धानुशासने सक्ताः पाण्डवा धर्मचारिणः ।
तादृशा न विनश्यन्ति नैव यान्ति पराभवम् ॥ १.१८२.२० ॥

เหล่าปาณฑพผู้ประพฤติธรรมและยึดมั่นในคำสั่งสอนของผู้เฒ่าผู้แก่ ย่อมไม่พินาศ และไม่ตกไปสู่ความปราชัยเช่นนั้นเลย

1.182.21

मया दृष्टमिदं सत्यं शृणु त्वं मनुजाधिप ।
ब्राह्मणैः कथितं सत्यं वेदेषु च मया श्रुतम् ॥ १.१८२.२१ ॥

ราชาแห่งมนุษย์ ข้าได้เห็นความจริงนี้ จงฟังเถิด สิ่งที่พราหมณ์กล่าวไว้เป็นความจริง และสิ่งที่ข้าได้ฟังในพระเวทก็เป็นอย่างเดียวกัน

1.182.22

बृहस्पतिमतेनाथ पौलोम्या च पुरा श्रुतम् ।
नष्ट हन्द्रो बिसग्रन्थ्यामुपश्रुत्या हि दर्शितः ॥ १.१८२.२२ ॥

ตามคำสอนของพฤหัสปติ และตามที่ได้ฟังมาแต่โบราณจากปเลามี อินทร์ได้หายไป และถูกค้นพบเมื่อได้ยินว่าซ่อนอยู่ในปมของก้านบัว

1.182.23

उपश्रुतिर्महाराज पाण्डवार्थे मया श्रुता ।
यत्रकुत्रापि जीवन्ति पाण्डवास्ते न संशयः ॥ १.१८२.२३ ॥

มหาราชา ข้าได้ฟังข่าวทางอ้อมเกี่ยวกับปาณฑพ ไม่ว่าจะอยู่ที่ใดก็ตาม ปาณฑพยังมีชีวิตอยู่ ไม่ต้องสงสัยเลย

1.182.24

मया दृष्टानि लिङ्गानि इहैवैष्यन्ति पाण्डवाः ।
यन्निमित्तमिहायान्ति तच्छृणुष्व नराधिप ॥ १.१८२.२४ ॥

ข้าได้เห็นเครื่องหมายว่าปาณฑพจะมาที่นี่อย่างแน่นอน ราชาแห่งมนุษย์ จงฟังเหตุผลที่พวกเขามาที่นี่

1.182.25

स्वयंवरः क्षत्रियाणां कन्यादाने प्रदर्शितः ।
स्वयंवरस्तु नगरे घुष्यतां राजसत्तम ॥ १.१८२.२५ ॥

การเลือกคู่ด้วยตนเอง (สวยัมวร) ได้ถูกกำหนดไว้สำหรับกษัตริย์ในการยกหญิงสาวให้ จงประกาศการสวยัมวรในนคร ผู้เป็นยอดแห่งราชา

1.182.26

यत्र वा निवसन्तस्ते पाण्डवाः पृथया सह ।
दूरस्था वा समीपस्था स्वर्गस्था वाऽपि पाण्डवाः ॥ १.१८२.२६ ॥

ไม่ว่าปาณฑพจะพำนักอยู่ที่ใดกับพระปฤถา ไกลหรือใกล้ หรือแม้แต่บนสวรรค์ ปาณฑพทั้งหลาย

1.182.27

श्रुत्वा स्वयंवरं राजन्समेष्यन्ति न संशयः ।
तस्मात्स्वयंवरो राजन्घुष्यतां मा चिरं कृथाः ॥ १.१८२.२७ ॥

ราชา เมื่อได้ยินเรื่องสวยัมวรแล้ว พวกเขาจะมาพบกันอย่างแน่นอน ไม่ต้องสงสัย ดังนั้น ราชา จงประกาศสวยัมวรเถิด อย่าชักช้านานนัก

1.182.28

श्रुत्वा पुरोहितेनोक्तं पाञ्चालः प्रीतिमांस्तदा ।
घोषयामास नगरे द्रौपद्यास्तु स्वयंवरम् ॥ १.१८२.२८ ॥

เมื่อได้ฟังสิ่งที่ปุโรหิตกล่าว พระเจ้าปาญจาละก็มีความยินดี จึงให้ประกาศสวยัมวรของเทราปทีในนคร

1.182.29

पुष्यमासे तु रोहिण्यां शुक्लपक्षे शुभे तिथौ ।
दिवसैः पञ्चसप्तत्या भविष्यति न संशयः ॥ १.१८२.२९ ॥

ในเดือนปุษยะ ใต้ดาวโรหิณี ในวันดิถีมงคลของข้างขึ้น ภายในเจ็ดสิบห้าวันจะมีพิธี ไม่ต้องสงสัย

1.182.30

देवगन्धर्वयक्षाश्च ऋषयश्च तपोधनाः ।
स्वयंवरं द्रष्टुकामा गच्छन्त्येव न संशयः ॥ १.१८२.३० ॥

เทพ คนธรรพ์ ยักษ์ และฤๅษีผู้มีตบะเป็นทรัพย์ ปรารถนาจะชมสวยัมวร ต่างก็จะไปอย่างแน่นอน ไม่ต้องสงสัย

1.182.31

तव पुत्रा महात्मानो दर्शनीयो विशेषतः ।
यदृच्छया सा पाञ्चाली गच्छेद्वान्यतमं पतिम् ॥ १.१८२.३१ ॥

บุตรของท่านทั้งหลายผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เป็นที่น่าชมเป็นพิเศษ นางปาญจาลีอาจเลือกคนใดคนหนึ่งในพวกเขาเป็นสามีโดยบังเอิญ

1.182.32

को हि जानाति लोकेषु प्रजापतिमतं शुभण् ।
तस्मात्सपुत्रा गच्छेथा यदि ब्राह्मणि रोचते ॥ १.१८२.३२ ॥

ใครในโลกนี้จะรู้พระประสงค์อันเป็นมงคลของพระประชาบดีได้จริง ดังนั้น ข้าแต่พราหมณี หากท่านพอใจ ก็จงไปพร้อมบุตรเถิด

1.182.33

नित्यकालं सुभिक्षास्ते पाञ्चालास्तु तपोधने ।
यज्ञसेनस्तु राजा स ब्रह्मण्यः सत्यसङ्गरः ॥ १.१८२.३३ ॥

ข้าแต่ผู้เป็นขุมทรัพย์แห่งตบะ ชาวปาญจาละมีอาหารอุดมอยู่เสมอ และพระเจ้ายัชญเสนะเป็นผู้เคารพพราหมณ์และซื่อตรงต่อคำมั่น

1.182.34

ब्रह्मण्या नागराः सर्वे ब्राह्मणाश्चातिथिप्रियाः ।
नित्यकालं प्रदास्यन्ति आमन्त्रणमयाचितम् ॥ १.१८२.३४ ॥

ชาวนครทั้งปวงเคารพพราหมณ์และรักแขก พวกเขาจะเชิญและถวายทานอยู่เสมอ โดยไม่ต้องขอ

1.182.35

अहं च तत्र गच्छामि ममैभिः सह शिष्यकैः ।
एकसार्थाः प्रयाताः स्मो ब्राह्मण्या यदि रोचते ॥ १.१८२.३५ ॥

ข้าเองก็จะไปที่นั่นพร้อมกับศิษย์เหล่านี้ของข้า เราออกเดินทางมาด้วยกันเป็นกองคาราวานเดียว ข้าแต่พราหมณี หากท่านพอใจ