మహాభారతం · అధ్యాయం 1.182
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.182.1
श्रुत्वा जतुगृहे वृत्तं ब्राह्मणाः संशितव्रताः ।
पाञ्चालराजं द्रुपदमिदं वचनमब्रुवन् ॥ १.१८२.१ ॥
లక్కయింట్లో జరిగిన సంఘటనను విని, దృఢవ్రతులైన బ్రాహ్మణులు పాంచాల రాజు ద్రుపదునితో ఇలా అన్నారు.
1.182.2
धार्तराष्ट्राः सहामात्या मन्त्रयित्वा परस्परम् ।
पाण्डवानां विनाशाय मतिं चक्रुः सुदुष्कराम् ॥ १.१८२.२ ॥
మంత్రులతో కలిసి పరస్పరం చర్చించుకున్న ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు, పాండవుల వినాశనానికి అత్యంత కష్టమైన పథకాన్ని రూపొందించారు.
1.182.3
दुर्योधनेन प्रहितः पुरोचन इति श्रुतः ।
वारणावतमासाद्य कृत्वा जतुगृहं महत् ॥ १.१८२.३ ॥
దుర్యోధనునిచే పంపబడిన, పురోచనుడు అని పేరుపొందినవాడు వారణావతం చేరి అక్కడ ఒక గొప్ప లక్కయింటిని నిర్మించాడు.
1.182.4
तस्मिन्गृहे सुविस्रब्धान्पाण्डवान्पृथया सह ।
अर्धरात्रे महाराज दग्धवानतिदुर्मतिः ॥ १.१८२.४ ॥
మహారాజా! అత్యంత దుర్బుద్ధి గలవాడు ఆ ఇంట్లో, నమ్మకంగా నిద్రిస్తున్న పాండవులను పృథతో పాటు అర్ధరాత్రి దహనం చేశాడు.
1.182.5
तेनाग्निना स्वयं चापि दग्धः क्षुद्रो नृशंसवत् ।
एतच्छ्रुत्वा सुसंहृष्टो धृतराष्ट्रः सबान्धवः ॥ १.१८२.५ ॥
ఆ అగ్నిలోనే ఆ అల్పుడు స్వయంగా కూడా దహనమయ్యాడు, క్రౌర్యానికి ఫలమన్నట్లు. ఇది విని బంధువులతో కూడిన ధృతరాష్ట్రుడు ఎంతో సంతోషించాడు.
1.182.6
अल्पशोकः प्रहृष्टात्मा शशास विदुरं तदा ।
पाण्डवानां महाप्राज्ञ कुरु पिण्डोदकक्रियाम् ॥ १.१८२.६ ॥
స్వల్ప శోకంతో, సంతోషించిన మనసుతో ధృతరాష్ట్రుడు అప్పుడు విదురునితో, "ఓ మహాప్రాజ్ఞా, పాండవులకు పిండోదక క్రియలు జరిపించు" అని ఆజ్ఞాపించాడు.
1.182.7
अहो विधिवशादेव गतास्ते यमसादनम् ।
इत्युक्त्वा प्रारदत्तत्र धृतराष्ट्रः सबान्धवः ॥ १.१८२.७ ॥
అయ్యో! విధి వశంవల్లనే వారు యమలోకానికి వెళ్లారు. ఇలా చెప్పి బంధువులతో కూడిన ధృతరాష్ట్రుడు అక్కడ ఏడ్చాడు.
1.182.8
श्रुत्वा भीष्मेण विदुरः कृतवानौर्ध्वदेहिकम् ।
पाण्डवानां विनाशाय कृतं कर्म दुरात्मना ॥ १.१८२.८ ॥
భీష్ముని వలన విని విదురుడు పాండవుల ఔర్ధ్వదేహిక క్రియను చేశాడు. పాండవుల వినాశానికై దుష్టాత్ముడు ఈ కర్మను చేశాడు.
1.182.9
एतत्कार्यस्य कर्ता तु न दृष्टो न श्रुतः पुरा ।
एतद्वृत्तं महाभाग पाण्डवान्प्रति नः श्रुतम् ॥ १.१८२.९ ॥
ఈ కార్యం చేసినవాడు ఇంతకుముందు ఎవరూ చూడలేదు, వినలేదు. ఓ మహాభాగా, పాండవుల గురించి ఈ వృత్తాంతాన్ని మేము విన్నాము.
1.182.10
श्रुत्वा तु वचनं तेषां यज्ञसेनो महामतिः ।
यथा तज्जनकः शोचेदौरसस्य विनाशे ॥ १.१८२.१० ॥
వారి మాటలు విని మహామతి యజ్ఞసేనుడు (ద్రుపదుడు) తన ఔరస పుత్రుని వినాశంపై తండ్రి శోకించినట్లు శోకించాడు.
1.182.11
तथाऽतप्यत वै राजा पाण्डवानां विनाशने ।
समाहूय प्रकृतयः सहिताः सर्वनागरैः ॥ १.१८२.११ ॥
ఈ విధంగా రాజు పాండవుల వినాశానికి ఎంతగానో బాధపడ్డాడు. మంత్రులను, పౌరులందరినీ కలిసి పిలిపించాడు.
1.182.12
कारुण्यादेव पाञ्चालः प्रोवाचेदं वचस्तदा ।
अहो रूपमहो धैर्यमहो वीर्यमहो बलम् ॥ १.१८२.१२ ॥
కరుణచేతనే పాంచాల రాజు అప్పుడు ఈ మాటలు పలికాడు — "అహో రూపం! అహో ధైర్యం! అహో వీర్యం! అహో బలం!"
1.182.13
चिन्तयामि दिवारात्रमर्जुनं प्रति बान्धवाः ।
भ्रातृभिः सहितो मात्रा सोऽदह्यत हुताशने ॥ १.१८२.१३ ॥
నేను రాత్రింబగళ్ళు అర్జునుడి గురించి, నా బంధువుల గురించి ఆలోచిస్తున్నాను. సోదరులతో, తల్లితో కలిసి వారు అగ్నిలో దగ్ధమయ్యారు.
1.182.14
किमाश्चर्यमितो लोके कालो हि दुरतिक्रमः ।
मिथ्याप्रतिज्ञो लोकेषु किं करिष्यामि सांप्रतं ॥ १.१८२.१४ ॥
ఈ లోకంలో దీనికంటే ఆశ్చర్యం ఏముంది? కాలాన్ని అతిక్రమించడం కష్టం. ఇప్పుడు నేనేం చేయాలి?
1.182.15
अन्तर्गतेन दुःखेन दह्यमानो दिवानिशम् ।
याजोपयाजौ सत्कृत्य याचितौ तौ मयाऽनघौ ॥ १.१८२.१५ ॥
లోపలి దుఃఖంతో రాత్రింబగళ్ళు దహించుకుపోతూ, నేను పాపరహితులైన యాజ-ఉపయాజులను గౌరవించి వారిని అర్థించాను.
1.182.16
भारद्वाजस्य हन्तारं देवीं चाप्यर्जुनस्य वै ।
लोकस्तद्वेद यच्चापि तथा याजेन मे श्रुतम् ॥ १.१८२.१६ ॥
భారద్వాజుడిని (ద్రోణుడిని) సంహరించే వాడినీ, అర్జునుడి కోసం దేవిని కూడా లోకం ఎరుగును. యాజుడు నాకు చెప్పినదీ విన్నాను.
1.182.17
याजेन पुत्रकामीयं हुत्वा चोत्पादिताविमौ ।
धृष्टद्युम्नश्च कृष्णा च मम तुष्टिकरावुभौ ॥ १.१८२.१७ ॥
యాజుడి యజ్ఞంతో పుత్రకామనతో హోమం చేసి ఈ ఇద్దరూ జన్మించారు — ధృష్టద్యుమ్నుడు, కృష్ణ; వీరిద్దరూ నాకు సంతోషం కలిగించేవారు.
1.182.18
किं करिष्यामि ते नष्टाः पाण्डवाः पृथया सह ।
इत्येवमुक्त्वा पाञ्चालः शुशोच परमातुरः ॥ १.१८२.१८ ॥
"పృథతో కలిసి పాండవులు నశించారు, ఇప్పుడు నేనేం చేయాలి?" అని అని పలికి, అత్యంత వ్యథ చెందిన పాంచాల రాజు శోకించాడు.
1.182.19
दृष्ट्वा शोचन्तमत्यर्थं पाञ्चालमिदमब्रवीत् ।
पुरोधाः सत्वसंपन्नः सम्यग्विद्याविशेषवित् ॥ १.१८२.१९ ॥
అత్యంతంగా శోకిస్తున్న పాంచాల రాజును చూసి, ధైర్యసంపన్నుడూ విద్యా విశేషాలను బాగా తెలిసినవాడూ అయిన పురోహితుడు ఇలా అన్నాడు.
1.182.20
वृद्धानुशासने सक्ताः पाण्डवा धर्मचारिणः ।
तादृशा न विनश्यन्ति नैव यान्ति पराभवम् ॥ १.१८२.२० ॥
పెద్దల బోధనలను అనుసరించే ధర్మాచారులైన పాండవులు, అలాంటివారు నశించరు, పరాజయాన్ని పొందరు.
1.182.21
मया दृष्टमिदं सत्यं शृणु त्वं मनुजाधिप ।
ब्राह्मणैः कथितं सत्यं वेदेषु च मया श्रुतम् ॥ १.१८२.२१ ॥
ఓ మానవాధిపా, నేను ఈ సత్యాన్ని చూశాను; నీవు విను. బ్రాహ్మణులు చెప్పిన సత్యమూ, వేదాలలో నేను విన్న సత్యమూ ఇదే.
1.182.22
बृहस्पतिमतेनाथ पौलोम्या च पुरा श्रुतम् ।
नष्ट हन्द्रो बिसग्रन्थ्यामुपश्रुत्या हि दर्शितः ॥ १.१८२.२२ ॥
బృహస్పతి మతం ప్రకారం, పూర్వం పౌలోమి ద్వారా కూడా విన్నాము: ఇంద్రుడు కనబడకుండా పోయాడు; తామరతూడు ముడిలో ఉన్నాడని విని అతడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
1.182.23
उपश्रुतिर्महाराज पाण्डवार्थे मया श्रुता ।
यत्रकुत्रापि जीवन्ति पाण्डवास्ते न संशयः ॥ १.१८२.२३ ॥
ఓ మహారాజా, పాండవుల గురించి నేను ఈ పరోక్ష వార్తను విన్నాను: పాండవులు ఎక్కడ ఉన్నా జీవించి ఉన్నారు, ఇందులో సందేహం లేదు.
1.182.24
मया दृष्टानि लिङ्गानि इहैवैष्यन्ति पाण्डवाः ।
यन्निमित्तमिहायान्ति तच्छृणुष्व नराधिप ॥ १.१८२.२४ ॥
పాండవులు ఇక్కడికే వస్తారనే సూచనలను నేను చూశాను. ఓ నరాధిపా, వారు ఇక్కడికి ఏ కారణంగా వస్తారో అది విను.
1.182.25
स्वयंवरः क्षत्रियाणां कन्यादाने प्रदर्शितः ।
स्वयंवरस्तु नगरे घुष्यतां राजसत्तम ॥ १.१८२.२५ ॥
క్షత్రియులలో కన్యాదానంలో స్వయంవరం నిర్దేశించబడింది. ఓ రాజశ్రేష్ఠా, నగరంలో స్వయంవరాన్ని ప్రకటించండి.
1.182.26
यत्र वा निवसन्तस्ते पाण्डवाः पृथया सह ।
दूरस्था वा समीपस्था स्वर्गस्था वाऽपि पाण्डवाः ॥ १.१८२.२६ ॥
పాండవులు పృథతో కలిసి ఎక్కడ నివసిస్తున్నా, దూరంలోనైనా దగ్గరలోనైనా, లేదా స్వర్గంలోనైనా ఉన్నా — పాండవులు...
1.182.27
श्रुत्वा स्वयंवरं राजन्समेष्यन्ति न संशयः ।
तस्मात्स्वयंवरो राजन्घुष्यतां मा चिरं कृथाः ॥ १.१८२.२७ ॥
ఓ రాజా, స్వయంవరం విని వారు వస్తారు, సందేహం లేదు. కాబట్టి ఓ రాజా, స్వయంవరాన్ని ప్రకటించండి, ఆలస్యం చేయకండి.
1.182.28
श्रुत्वा पुरोहितेनोक्तं पाञ्चालः प्रीतिमांस्तदा ।
घोषयामास नगरे द्रौपद्यास्तु स्वयंवरम् ॥ १.१८२.२८ ॥
పురోహితుడు చెప్పినది విని పాంచాల రాజు సంతోషించి, అప్పుడు నగరంలో ద్రౌపది స్వయంవరాన్ని ప్రకటింపజేశాడు.
1.182.29
पुष्यमासे तु रोहिण्यां शुक्लपक्षे शुभे तिथौ ।
दिवसैः पञ्चसप्तत्या भविष्यति न संशयः ॥ १.१८२.२९ ॥
పుష్య మాసంలో, రోహిణి నక్షత్రంలో, శుక్ల పక్షంలోని శుభ తిథిన — డెబ్బై ఐదు రోజులలో అది జరుగుతుంది, సందేహం లేదు.
1.182.30
देवगन्धर्वयक्षाश्च ऋषयश्च तपोधनाः ।
स्वयंवरं द्रष्टुकामा गच्छन्त्येव न संशयः ॥ १.१८२.३० ॥
దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, తపస్సే ధనంగా కలిగిన ఋషులు స్వయంవరాన్ని చూడాలనే కోరికతో నిశ్చయంగా వెళ్తారు, సందేహం లేదు.
1.182.31
तव पुत्रा महात्मानो दर्शनीयो विशेषतः ।
यदृच्छया सा पाञ्चाली गच्छेद्वान्यतमं पतिम् ॥ १.१८२.३१ ॥
మీ కుమారులు మహాత్ములు, ముఖ్యంగా చూడదగినవారు; పాంచాల రాకుమారి వారిలో ఎవరినైనా యాదృచ్ఛికంగా పతిగా ఎంచుకోవచ్చు.
1.182.32
को हि जानाति लोकेषु प्रजापतिमतं शुभण् ।
तस्मात्सपुत्रा गच्छेथा यदि ब्राह्मणि रोचते ॥ १.१८२.३२ ॥
లోకాలలో ప్రజాపతి యొక్క శుభ సంకల్పం ఏమిటో ఎవరికి తెలుసు? కాబట్టి, బ్రాహ్మణీ, మీకు ఇష్టమైతే పుత్రులతో కలిసి వెళ్ళండి.
1.182.33
नित्यकालं सुभिक्षास्ते पाञ्चालास्तु तपोधने ।
यज्ञसेनस्तु राजा स ब्रह्मण्यः सत्यसङ्गरः ॥ १.१८२.३३ ॥
తపోధనుడా, పాంచాలులు ఎల్లప్పుడూ సమృద్ధిగా ఆహారం కలిగి ఉంటారు; రాజు యజ్ఞసేనుడు బ్రాహ్మణ భక్తుడు, సత్యప్రతిజ్ఞుడు.
1.182.34
ब्रह्मण्या नागराः सर्वे ब्राह्मणाश्चातिथिप्रियाः ।
नित्यकालं प्रदास्यन्ति आमन्त्रणमयाचितम् ॥ १.१८२.३४ ॥
నగరవాసులందరూ బ్రాహ్మణ భక్తులు, అతిథిప్రియులు; వారు ఎల్లప్పుడూ కోరకుండానే ఆహ్వానం, దానం ఇస్తారు.
1.182.35
अहं च तत्र गच्छामि ममैभिः सह शिष्यकैः ।
एकसार्थाः प्रयाताः स्मो ब्राह्मण्या यदि रोचते ॥ १.१८२.३५ ॥
నేను కూడా ఈ నా శిష్యులతో కలిసి అక్కడికి వెళ్తాను; బ్రాహ్మణీ, మీకు ఇష్టమైతే మనమంతా ఒకే బృందంగా ప్రయాణం చేద్దాం.