Mahābhārata · Adhyāya 1.186
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.186.1
ते प्रतस्थुः पुरस्कृत्य मातरं पुरुषर्षभाः ।
समैरुदङ्मुकैर्मार्गैर्यथोद्दिष्टं च भारत ॥ १.१८६.१ ॥
Oh Bhārata, aquellos toros entre los hombres partieron, poniendo a su madre al frente, por los caminos llanos orientados al norte, según se les había indicado.
1.186.2
अहोरात्रेणाभ्यगच्छन्पाञ्चालनगरं प्रति ।
अभ्याजग्मुर्लोकनदीं गङ्गां भागीरथीं प्रति ॥ १.१८६.२ ॥
En un día y una noche llegaron hacia la ciudad de los Pāñcālas, y se acercaron al río del mundo, el Gaṅgā, la Bhāgīrathī.
1.186.3
चन्द्रास्तमयवेलायामर्धरात्रसमागमे ।
वारि चैवानुमज्जन्तस्तीर्थं सोमाश्रयायणम्। ॥ १.१८६.३ ॥
Al tiempo de ponerse la luna, en el encuentro de la medianoche, bañándose en el agua, llegaron al vado sagrado Somāśrayāyaṇa.
1.186.4
आसेदुः पुरुषव्याघ्रा गङ्गायां पाण्डुनन्दनाः ।
उल्मुकं तु समुद्यम्य तेषामग्रे धनञ्जयः। ॥ १.१८६.४ ॥
Los tigres entre los hombres, los hijos de Pāṇḍu, llegaron al Gaṅgā; y Dhanañjaya levantó una antorcha delante de ellos.
1.186.5
प्रकाशार्थं ययौ तत्र रक्षार्थं च महारथः ।
तत्र गङ्गाजले रम्ये विविक्ते क्रीडयन् स्त्रियः। ॥ १.१८६.५ ॥
Para dar luz y para proteger, aquel gran guerrero fue allí; allí, en las aguas deliciosas y apartadas del Gaṅgā, jugaban mujeres.
1.186.6
शब्दं तेषां स शुश्राव नदीं समुपसर्पताम् ।
तेन शब्देन चाविष्टश्चुक्रोध बलवद्बली ॥ १.१८६.६ ॥
Oyó el sonido de ellos acercándose al río; poseído por aquel sonido, el poderoso se enfureció violentamente.
1.186.7
स दृष्ट्वा पाण्डवांस्तत्र सह मात्रा परन्तपान् ।
विष्फारयन्धनुर्घोरमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१८६.७ ॥
Al ver allí a los Pāṇḍavas junto a su madre, abrasadores de enemigos, tensó su terrible arco y pronunció estas palabras.
1.186.8
सन्ध्या संरज्यते घोरा पूर्वरात्रागमेषु या ।
अशीतिभिर्लवैर्हीनं तन्मुहूर्तं प्रचक्षते ॥ १.१८६.८ ॥
El terrible crepúsculo que se tiñe de rojo al llegar la primera noche, y el instante que queda ochenta lavas por debajo de él, se llama muhūrta.
1.186.9
विहितं कामचाराणां यक्षगन्धर्वरक्षसाम् ।
शेषमन्यन्मनुष्याणां कर्मचारेषु वै स्मृतम् ॥ १.१८६.९ ॥
Lo que está asignado a los yakṣas, gandharvas y rākṣasas, que vagan a su antojo, el resto se recuerda como el tiempo para la acción de los humanos.
1.186.10
लोभात्प्रचारं चरतस्तासु वेलासु वै नरान् ।
उपक्रान्ता निगृह्णीमो राक्षसैः सह बालिशान् ॥ १.१८६.१० ॥
Por codicia nos acercamos a los hombres que vagan en esas horas, y junto con los rākṣasas apresamos a los necios.
1.186.11
अतो रात्रौ प्राप्नुवतो जलं ब्रह्मविदो जनाः ।
गर्हयन्ति नरान्सर्वान्बलस्थान्नृपतीनपि ॥ १.१८६.११ ॥
Por eso los conocedores del Brahman censuran a los hombres que toman agua de noche, a todos los hombres, e incluso a los reyes poderosos.
1.186.12
आराच्च तिष्ठतास्माकं समीपं नोपसर्पत ।
कस्मान्मां नाभिजानीत प्राप्तं भागीरथीजलम् ॥ १.१८६.१२ ॥
Quédate a distancia y no te acerques a nosotros. ¿Por qué no me reconoces a mí, que he obtenido el agua de la Bhāgīrathī?
1.186.13
अङ्गारपर्णं गन्धर्वं वित्त मां स्वबलाश्रयम् ।
अहं हि मानी चेर्ष्युश्च कुबेरस्य प्रियः सखा ॥ १.१८६.१३ ॥
Sábeme como el gandharva llamado Aṅgāraparṇa, que confía en su propia fuerza. Soy orgulloso y envidioso, y soy el querido amigo de Kubera.
1.186.14
अङ्गारपर्णमित्येवं ख्यातं चेदं वनं मम ।
अनुगङ्गं चरन्कामांश्चित्रं यत्र रमाम्यहम् ॥ १.१८६.१४ ॥
Este bosque es conocido con mi nombre, Aṅgāraparṇa. Vagando a mi antojo a lo largo del Ganges, me deleito en este lugar maravilloso.
1.186.15
न कौणपाः शृङ्गिणो वा न देवा न च मानुषाः ।
कुबेरस्य यथोष्णीषं किं मां समुपसर्पथ ॥ १.१८६.१५ ॥
¿No sois kauṇapas, ni seres cornudos, ni dioses, ni hombres? ¿Por qué os acercáis a mí, que soy como el turbante de Kubera?
1.186.16
समुद्रे हिमवत्पार्श्वे नद्यामस्यां च दुर्मते ।
रात्रावहनि सन्ध्यायां कस्य क्लृप्तः परिग्रहः ॥ १.१८६.१६ ॥
En el mar, en la ladera del Himālaya, en este río — de noche, de día o al crepúsculo —, ¿de quién ha sido fijada aquí la posesión, oh mal intencionado?
1.186.17
भुक्तो वाऽप्यथ वाऽभुक्तो रात्रावहनि खेचर ।
न कालनियमो ह्यस्ति गङ्गां प्राप्य सरिद्वरां ॥ १.१८६.१७ ॥
Haya comido o no, de noche o de día —, oh tú que vagas por el cielo, al llegar al Ganges, el mejor de los ríos, no hay regla de tiempo.
1.186.18
वयं च शक्तिसम्पन्ना अकाले त्वामधृष्णुम ।
अशक्ता हि रणे क्रूर युष्मानर्चन्ति मानवाः ॥ १.१८६.१८ ॥
Nosotros somos poderosos, y te desafiamos incluso a destiempo, oh cruel. Pues solo los hombres impotentes en la batalla te adoran.
1.186.19
पुरा हिमवतश्चैषा हेमशृङ्गाद्विनिःसृता ।
गङ्गा गत्वा समुद्राम्भः सप्तधा समपद्यत ॥ १.१८६.१९ ॥
Hace tiempo, este Ganges brotó del pico dorado del Himālaya; habiendo llegado a las aguas del océano, se dividió en siete.
1.186.20
गङ्गां च यमुनां चैव प्लक्षजातां सरस्वतीम् ।
रथस्थां सरयूं चैव गोमतीं गण्डकीं तथा ॥ १.१८६.२० ॥
El Gaṅgā y el Yamunā, la Sarasvatī nacida del árbol plakṣa, el Sarayū que fluye como un carro, y asimismo el Gomatī y el Gaṇḍakī.
1.186.21
अपर्युषितपापास्ते नदीः सप्त पिबन्ति ये ।
इयं भूत्वा चैकवप्रा शुचिराकाशगा पुनः ॥ १.१८६.२१ ॥
Quienes no conservan sus pecados beben las aguas de estos siete ríos; y esta, tras hacerse de una sola orilla y pura, vuelve a ir al cielo.
1.186.22
देवेषु गङ्गा गन्धर्व प्राप्नोत्यलकनन्दताम् ।
तथा पितॄन्वैतरणी दुस्तरा पापकर्मभिः।
गङ्गा भवति वै प्राप्य कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १.१८६.२२ ॥
Oh Gandharva, entre los dioses el Gaṅgā recibe el nombre de Alakanandā; y asimismo para los antepasados existe el Vaitaraṇī, difícil de cruzar para los de malas obras. El Gaṅgā se convierte en eso, dijo Kṛṣṇa Dvaipāyana.
1.186.23
असम्बाधा देवनदी स्वर्गसंपादनी शुभा ।
कथमिच्छसि तां रोद्धुं नैष धर्मः सनातनः ॥ १.१८६.२३ ॥
Este río divino, sin obstáculos, que procura el cielo y es auspicioso, ¿cómo deseas obstruirla? Este no es el dharma eterno.
1.186.24
अनिवार्यमसम्बाधं तव वाचा कथं वयम् ।
न स्पृशेम यथाकामं पुण्यं भागीरथीजलम् ॥ १.१८६.२४ ॥
Puesto que por tu palabra esto es inevitable y sin obstáculos, ¿cómo no habríamos de tocar, según deseamos, el agua sagrada del Bhāgīrathī?
1.186.25
अङ्गारपर्णस्तच्छ्रुत्वा क्रुद्ध आनाम्य कार्मुकम् ।
मुमोच बाणान्निशितानहीनाशीविषानिव ॥ १.१८६.२५ ॥
Aṅgāraparṇa, al oír esto, enfurecido, doblando su arco, lanzó flechas afiladas como serpientes venenosas.
1.186.26
उल्मुकं भ्रामयंस्तूर्णं पाण्डवश्चर्म चोत्तरम् ।
व्यपोहत शरांस्तस्य सर्वानेव धनञ्जयः ॥ १.१८६.२६ ॥
Dhanañjaya, el Pāṇḍava, haciendo girar rápidamente una antorcha encendida y alzando el escudo por encima, desvió todas sus flechas.
1.186.27
बिभीषिका वै गन्धर्व नास्त्रज्ञेषु प्रयुज्यते ।
अस्त्रज्ञेषु प्रयुक्तेयं फेनवत्प्रविलीयते ॥ १.१८६.२७ ॥
Oh gandharva, esta arma de terror no se emplea contra quienes conocen las armas; cuando se usa contra ellos, se disuelve como espuma.
1.186.28
मानुषानति गन्धर्वान्सर्वान् गन्धर्व लक्षये ।
तस्मादस्त्रेण दिव्येन योत्स्येऽहं न तु मायया ॥ १.१८६.२८ ॥
Oh gandharva, veo que todos los gandharvas están por encima de los hombres; por eso lucharé con arma divina, no con ilusión.
1.186.29
पुराऽस्त्रमिमाग्नेयं प्रादात्किल बृहस्पतिः ।
भरद्वाजाय गन्धर्व गुरुर्मान्यः शतक्रतोः ॥ १.१८६.२९ ॥
Oh gandharva, en tiempos antiguos Bṛhaspati dio esta arma ígnea a Bharadvāja; él era el venerado maestro de Śatakratu (Indra).
1.186.30
भरद्वजादग्निवेश्य अग्निवेश्याद्गुरुर्मम ।
साध्विदं मह्यमददद्द्रोणो ब्राह्मणसत्तमः ॥ १.१८६.३० ॥
De Bharadvāja pasó a Agniveśya, y de Agniveśya a mi maestro; el excelente brahmín Droṇa me lo dio.
1.186.31
इत्युक्त्वा पाण्डवः क्रुद्धो गन्धर्वाय मुमोच ह ।
प्रदीप्तमस्त्रमाग्नेयं ददाहास्य रथं तु तत् ॥ १.१८६.३१ ॥
Dicho esto, el Pāṇḍava, airado, lanzó contra el Gandharva un arma de fuego ardiente, y ésta quemó su carro.
1.186.32
विरथं विप्लुतं तं तु स गन्धऱ्वं महाबलः ।
अस्त्रतेजःप्रमूढं च प्रपतन्तमवाङ्मुखम् ॥ १.१८६.३२ ॥
Sin carro, abatido y aturdido por el resplandor del arma, el poderoso Gandharva caía boca abajo.
1.186.33
शिरोरुहेषु जग्राह माल्यवत्सु धनञ्जयः ।
भ्रातॄन्प्रति चकर्षाथ सोऽस्त्रपातादचेतसम् ॥ १.१८६.३३ ॥
Dhanañjaya lo asió por los cabellos adornados con guirnaldas y lo arrastró hacia sus hermanos, pues yacía inconsciente por el golpe del arma.
1.186.34
युधिष्ठिरं तस्य भार्या प्रपेदे शरणार्थिनी ।
नाम्ना कुम्भीनसी नाम पतित्राणमभीप्सती ॥ १.१८६.३४ ॥
Su esposa, llamada Kumbhīnasī, se acercó a Yudhiṣṭhira buscando refugio, deseando la salvación de su esposo.
1.186.35
त्रायस्व मां महाभाग पतिं चेमं विमुञ्च मे ।
गन्धर्वी शरणं प्राप्ता नाम्ना कुम्भीनसी प्रभो ॥ १.१८६.३५ ॥
Oh tú, de gran fortuna, protégeme y libera a este esposo mío. Oh señor, he venido buscando refugio, yo, la mujer gandharva llamada Kumbhīnasī.
1.186.36
युद्धे जितं यशोहीनं स्त्रीनाथमपराक्रमम् ।
को निहन्याद्रिपुं तात मुञ्चेमं रिपुसूदन ॥ १.१८६.३६ ॥
¿Quién mataría a un enemigo vencido en batalla, privado de gloria, señor de una mujer, sin valor? Querido, destructor de enemigos, libéralo.
1.186.37
जीवितं प्रतिपद्यस्व गच्छ गन्धर्व मा शुचः ।
प्रदिशत्यभयं तेऽद्य कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥ १.१८६.३७ ॥
Recupera tu vida, Gandharva, vete, no te aflijas. Hoy Yudhiṣṭhira, rey de los Kurus, te concede seguridad.
1.186.38
जितोऽहं पूर्वकं नाम मुञ्चाम्यङ्गारपर्णताम् ।
यशोहीनं न च श्लाघ्यं स्वं नाम जनसंसदि ॥ १.१८६.३८ ॥
Estoy vencido. Renuncio a mi antiguo nombre, Aṅgāraparṇa; en una asamblea de hombres no es digno pronunciar un nombre sin gloria.
1.186.39
साध्विमं लब्धवाँल्लाभं योऽहं दिव्यास्त्रधारिणम् ।
गान्धर्व्या माययेच्छामि संयोजयितुमर्जुनम् ॥ १.१८६.३९ ॥
Bien, he obtenido esta ventaja: deseo unir a Arjuna, portador de armas divinas, conmigo mediante la ilusión gandharva.
1.186.40
अस्त्राग्निना विचित्रोऽयं दग्धो मे रथ उत्तमः ।
सोऽहं चित्ररथो भूत्वा नाम्ना दग्धरथोऽभवं ॥ १.१८६.४० ॥
Por el fuego del arma mi carro maravilloso y excelente fue quemado. Yo, que era Citraratha, me convertí en Dagdharatha por nombre.
1.186.41
संभृता चैव विद्येयं तपसेह मया पुरा ।
निवेदयिष्ये तामद्य प्राणदाय महात्मने ॥ १.१८६.४१ ॥
Este conocimiento lo adquirí antes aquí por medio de la austeridad. Hoy se lo entregaré al magnánimo que me dio la vida.
1.186.42
संस्तम्भयित्वा तरसा जितं शरणमागतम् ।
यो रिपुं योजयेत्प्राणैः कल्याणं किं न सोऽर्हति ॥ १.१८६.४२ ॥
¿No merece el bien quien devuelve la vida al enemigo vencido que, sometido por la fuerza, ha venido en busca de refugio?
1.186.43
चाक्षुषी नाम विद्येयं यां सोमाय ददौ मनुः ।
ददौ स विश्वावसवे मम विश्वावसुर्ददौ ॥ १.१८६.४३ ॥
Esta ciencia llamada Cākṣuṣī, que Manu dio a Soma. Él la dio a Viśvāvasu, y mi Viśvāvasu me la dio.
1.186.44
सेयं कापुरुषं प्राप्ता गुरुदत्ता प्रणश्यति ।
आगमोऽस्या मया प्रोक्तो वीर्यं प्रतिनिबोध मे ॥ १.१८६.४४ ॥
Esta ciencia, aunque dada por un maestro, se pierde cuando llega a un cobarde. Te he dicho el método para adquirirla; ahora conoce mi poder.
1.186.45
यच्चक्षुषा द्रष्टुमिच्छेत्रिषु लोकेषु किंचन ।
तत्पश्येद्यादृशं चेच्छेत्तादृशं द्रष्टुमर्हति ॥ १.१८६.४५ ॥
Lo que uno desee ver con el ojo en los tres mundos, puede verlo; cualquier clase de visión que desee, es capaz de verla.
1.186.46
एकपादेन षण्मासान्स्थितो विद्यां लभेदिमाम् ।
अनुनेष्याम्यहं विद्यां स्वयं तुभ्यं व्रते कृते ॥ १.१८६.४६ ॥
Quien permanezca sobre un solo pie durante seis meses puede obtener este conocimiento. Cumplido el voto, yo mismo te enseñaré esta ciencia.
1.186.47
विद्यया ह्यनया राजन्वयं नृभ्यो विशेषिताः ।
अविशिष्टाश्च देवानामनुभावप्रदर्शिनः ॥ १.१८६.४७ ॥
Oh rey, por esta misma ciencia somos distinguidos por encima de los hombres, y no inferiores a los dioses, pues mostramos un poder semejante al suyo.
1.186.48
गन्धर्वजानामश्वानामहं पुरुषसत्तम ।
भ्रातृभ्यस्तव तुभ्यं च पृथग्दाता शतं शतं ॥ १.१८६.४८ ॥
Oh mejor de los hombres, daré de los caballos nacidos de los gandharvas — a tus hermanos y a ti, por separado, cien a cada uno.
1.186.49
देवगन्धर्ववाहास्ते दिव्यवर्णा मनोजवाः ।
क्षीणाक्षीणा भवन्त्येते न हीयन्ते च रंहसः ॥ १.१८६.४९ ॥
Estos caballos de los dioses y los gandharvas son de color divino y veloces como la mente. Aunque parecen disminuir, no disminuyen, y su velocidad no se reduce.
1.186.50
पुरा कृतं महेन्द्रस्य वज्रं वृत्रनिबर्हणम् ।
दशधा शतधा चैव तच्छीर्णं वृत्रमूर्धनि ॥ १.१८६.५० ॥
Hace mucho, el rayo hecho por el gran Indra, que mató a Vṛtra, se hizo añicos en diez y cien pedazos sobre la cabeza de Vṛtra.
1.186.51
ततो भागीकृतो देवैर्वज्रभाग उपास्यते ।
लोके यशोधनं किंचित्सैव वज्रतनुः स्मृता ॥ १.१८६.५१ ॥
Luego los dioses lo dividieron en partes, y la parte del rayo es venerada; es una especie de riqueza de fama en el mundo. Eso se recuerda como el cuerpo de rayo.
1.186.52
वज्रपाणिर्ब्राह्मणः स्यात्क्षत्रं वज्ररथं स्मृतम् ।
वैश्या वै दानवज्राश्च कर्मवज्रा यवीयसः ॥ १.१८६.५२ ॥
Quien tiene el rayo en la mano debe ser brahmán; el carro del kshatriya se dice que es el carro del rayo. Los vaishyas tienen la donación como su rayo, y los más jóvenes tienen la acción como su rayo.
1.186.53
क्षत्रवज्रस्य भागेन अवध्या वाजिनः स्मृताः ।
रथाङ्गं वडबा सूते शूराश्चाश्वेषु ये मताः ॥ १.१८६.५३ ॥
Por la parte del rayo del guerrero, los caballos son recordados como invulnerables. La yegua vaḍabā engendra la rueda del carro, y los considerados héroes entre los caballos igualmente.
1.186.54
कामवर्णाः कामजवाः कामतः समुपस्थिताः ।
इति गन्धर्वजाः कामं पूरयिष्यन्ति मे हयाः ॥ १.१८६.५४ ॥
De color deseado y de velocidad deseada, presentes a voluntad: así estos caballos nacidos de los gandharvas cumplirán mi deseo.
1.186.55
यदि प्रीतेन मे दत्तं संशये जीवितस्य वा ।
विद्याधं श्रुतं वाऽपि न तद्गन्धर्व रोचये ॥ १.१८६.५५ ॥
Si me has dado algo con afecto, en peligro de la vida o para el saber, o incluso algo aprendido, eso no lo deseo, oh Gandharva.
1.186.56
संयोगो वै प्रीतिकरो महत्सु प्रतिदृश्यते ।
जीवितस्य प्रदानेन प्रीतो विद्यां ददामि ते ॥ १.१८६.५६ ॥
La unión entre los grandes se ve como algo que trae alegría. Complacido por el don de la vida, te doy este saber.
1.186.57
त्वत्तोऽप्यहं ग्रहीष्यामि अस्त्रमाग्नेयमुत्तमम् ।
तथैव योग्यं बीभत्सो चिराय मरतर्षभ ॥ १.१८६.५७ ॥
De ti también recibiré el supremo arma de fuego. Así, en verdad, es apropiado para Bībhatsu por mucho tiempo, oh toro de los Maruts.
1.186.58
त्वत्तोऽस्त्रेण वृणोम्यश्वान्संयोगः शास्वतोऽस्तुनौ ।
सखे तद्ब्रूहि गन्धर्व युष्मभ्यो यद्भयं भवेत् ॥ १.१८६.५८ ॥
A cambio del arma te pido caballos; que nuestra unión sea eterna. Dime, amigo gandharva, qué temor pueda tener vuestra gente.
1.186.59
कारणं ब्रूहि गन्धर्व किं तद्येन स्म धर्षिताः ।
यान्तो वेदविदः सर्वे सन्तो रात्रावरिन्दमाः ॥ १.१८६.५९ ॥
Dime la causa, oh Gandharva, por la que fueron atacados todos, los conocedores de los Vedas, los hombres buenos, los domadores de enemigos, mientras iban de noche.
1.186.60
अनग्नयोऽनाहुतयो न च विप्रपुरस्कृताः ।
यूयं ततो धर्षिताः स्थ मया वै पाण्डुनन्दनाः ॥ १.१८६.६० ॥
Vosotros estabais sin fuegos sagrados, sin ofrendas, y sin poner a los brahmanes delante; por eso, hijos de Pāṇḍu, os ataqué.
1.186.61
यक्षराक्षसगन्धर्वपिशाचपतगोरगाः ।
धर्षन्ति नरव्याघ्र न ब्राह्मणपुरस्कृतान् ॥ १.१८६.६१ ॥
Oh tigre entre los hombres, los yakṣas, rākṣasas, gandharvas, piśācas, aves y serpientes no atacan a quienes ponen a los brāhmaṇas delante.
1.186.62
जानतापि मया तस्मात्तेजश्चाभिजनं च वः ।
इयमग्निमतां श्रेष्ठ धर्षिता वै पुरागतिः ॥ १.१८६.६२ ॥
Aunque conocía vuestro esplendor y noble linaje, oh mejor de los portadores del fuego, os ataqué según el antiguo proceder.
1.186.63
को हि वस्त्रिषु लोकेषु न वेद भरतर्षभ ।
स्वैर्गुणैर्विस्तृतं श्रीमद्यशोऽग्र्यं भूरिवर्चसाम् ॥ १.१८६.६३ ॥
Oh toro de los Bhāratas, ¿quién en los tres mundos no conoce la fama gloriosa y suprema de los muy resplandecientes, extendida por sus propias virtudes?
1.186.64
यक्षराक्षसगन्धर्वाः पिशाचोरगदानवाः ।
विस्तरं कुरुवंशस्य धीमन्तः कथयन्ति ते ॥ १.१८६.६४ ॥
Los yakṣas, rākṣasas, gandharvas, piśācas, serpientes y dānavas — los sabios relatan con detalle la grandeza del linaje kuru.
1.186.65
नारदप्रभृतीनां तु देवर्षीणां मया श्रुतम् ।
गुणान्कथयतां वीर पूर्वेषां तव धीमताम् ॥ १.१८६.६५ ॥
Oh héroe, he oído de los devarṣis encabezados por Nārada las virtudes de tus sabios antepasados, al relatarlas ellos.
1.186.66
स्वयं चापि मया दृष्टश्चरता सागराम्बराम् ।
इमां वसुमतीं कृत्स्नां प्रभावः सुकुलस्य ते ॥ १.१८६.६६ ॥
Yo mismo, al vagar, he contemplado toda esta tierra vestida por el mar: tal es el poder de tu noble linaje.
1.186.67
वेदे धनुषि चाचार्यमभिजानामि तेऽर्जुन ।
विश्रुतं त्रिषु लोकेषु भारद्वाजं यशस्विनम् ॥ १.१८६.६७ ॥
Arjuna, sé que tu maestro en el Veda y en el arte del arco es Bhāradvāja, el glorioso, renombrado en los tres mundos.
1.186.68
सर्ववेदविदां श्रेष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
द्रोणमिष्वस्त्रकुशलं धनुष्यह्गिरसां वरम् ॥ १.१८६.६८ ॥
Conozco a Droṇa, el mejor de todos los conocedores de los Vedas, el primero de todos los portadores de armas, diestro en proyectiles y flechas, el mejor de los Aṅgirasas en el arco.
1.186.69
धर्मं वायुं च शक्रं च विजानाम्यश्विनौ तथा ।
पाण्डुं च कुरुशार्दूल षडेतान्कुरुवर्धनान्।
पितॄनेतानहं पार्थ देवमानुषसत्तमान् ॥ १.१८६.६९ ॥
Conozco a Dharma, Vāyu, Indra y los Aśvin, y también a Pāṇḍu, tigre de los Kuru. Pārtha, conozco a estos seis, acrecentadores de los Kuru, los mejores de dioses y hombres, tus padres.
1.186.70
दिव्यात्मानो महात्मानः सर्वशस्त्रभृतां वराः ।
भवन्तो भ्रातरः शूराः सर्वे सुचरितव्रताः ॥ १.१८६.७० ॥
Vosotros sois todos de alma divina y de gran alma, los primeros de todos los portadores de armas, hermanos heroicos que cumplen buenos votos.
1.186.71
उत्तमां च मनोबुद्धिं भवतां भावितात्मनाम् ।
जानन्नपि च वः पार्थ कृतवानिह धर्षणाम् ॥ १.१८६.७१ ॥
Aunque sabes que la mente y el intelecto supremos pertenecen a vosotros, de alma purificada, Pārtha, has cometido aquí esta ofensa.
1.186.72
स्त्रीसकाशे च कौरव्य न पुमान्क्षन्तुमर्हति ।
धर्षणामात्मनः पश्यन्ब्राहुद्रविणमाश्रितः ॥ १.१८६.७२ ॥
Descendiente de los Kuru, ningún hombre debe tolerar una afrenta en presencia de mujeres; confiado en la riqueza de sus brazos, mira su propia deshonra.
1.186.73
नक्तं च बलमस्माकं भूय एवाभिवर्धते ।
यतस्ततो मां कौन्तेय सदारं मन्युराविशत् ॥ १.१८६.७३ ॥
De noche nuestra fuerza crece aún más; por eso, oh hijo de Kuntī, la ira se apoderó de mí, junto con mi esposa.
1.186.74
सोऽहं त्वयेह विजितः सङ्ख्ये तापत्यवर्धन ।
येन तेनेह विधिना कीर्त्यमानं निबोध मे ॥ १.१८६.७४ ॥
Yo, aquí presente, fui vencido por ti en la batalla. Oh aumentador del linaje de Tāpatya, entiende de mí el modo en que aquí soy recordado.
1.186.75
ब्रह्मचर्यं परो धर्मः स चापि नियतस्त्वयि ।
यस्मात्तस्मादहं पार्थ रणे।ञस्मि विजितस्त्वया ॥ १.१८६.७५ ॥
La castidad es el deber supremo, y está firmemente arraigada también en ti; por eso, oh Pārtha, fui vencido por ti en la batalla.
1.186.76
यस्तु स्यात्क्षत्रियः कश्चित्कामवृत्तः परन्तप ।
नक्तं च युधि युध्येत न स जीवेत्कथंचन ॥ १.१८६.७६ ॥
Cualquier guerrero que, oh abrasador de enemigos, viviendo según el deseo, combata de noche en la batalla, no debería sobrevivir de ninguna manera.
1.186.77
यस्तु स्यात्कामवृत्तोऽपि पार्थ ब्रह्मपुरस्कृतः ।
जयेन्नक्तञ्चरान्सर्वान्स पुरोहितधूर्गतः ॥ १.१८६.७७ ॥
Pero quien, aunque viva según el deseo, oh Pārtha, avance con un brahmán puesto delante, vencerá a todos los enemigos que vagan de noche; él ha tomado el yugo del sacerdote de la casa.
1.186.78
तस्मात्तापत्य यत्किंचिन्नृणां श्रेय इहेप्सितम् ।
तस्मिन्कर्मणि योक्तव्या दान्तात्मानः पुरोहिताः ॥ १.१८६.७८ ॥
Por tanto, oh Tāpatya, cualquier bien que los hombres deseen aquí, en esa empresa deben ser empleados sacerdotes domésticos de ánimo dominado.
1.186.79
वेदे षडङ्गे निरताः शुचयः सत्यवादिनः ।
धर्मात्यागः कृतात्मानः स्युर्नृपाणां पुरोहिताः ॥ १.१८६.७९ ॥
Dedicados al Veda y a sus seis miembros, puros, veraces, que no abandonen el dharma y de ánimo dominado: tales deben ser los purohitas de los reyes.
1.186.80
जयश्च नियतो राज्ञः स्वर्गश्च तदनन्तरम् ।
यस्य स्याद्धर्मविद्वाग्मी पुरोधाः शीलवाञ्शुचिः ॥ १.१८६.८० ॥
Para el rey cuyo purohita conoce el dharma, es elocuente, de buen carácter y puro, la victoria está asegurada, y después el cielo.
1.186.81
लाभं लब्धुमलब्धं वा लब्धं वा परिरक्षितुम् ।
पुरोहितं प्रकुर्वीत राजा गुणसमन्वितम् ॥ १.१८६.८१ ॥
Para obtener lo no obtenido o proteger lo obtenido, el rey debe nombrar un purohita dotado de virtudes.
1.186.82
पुरोहितमते तिष्ठेद्य इच्छेद्भूतिमात्मनः ।
प्राप्तुं वसुमतीं सर्वां सर्वशः सागराम्बराम् ॥ १.१८६.८२ ॥
Quien desee prosperidad para sí y quiera obtener toda la tierra, ceñida por el océano, debe obedecer el consejo de su purohita.
1.186.83
न हि केवलशौर्येण तापत्याभिजनेन च ।
जयेदब्राह्मणः कश्चिद्भूमिं भूमिपतिः क्वचित् ॥ १.१८६.८३ ॥
Ni con el mero valor ni con el linaje de Tāpatya, ningún rey no brahmán puede jamás conquistar la tierra.
1.186.84
तस्मादेवं विजानीहि कुरूणां वंशवर्धन ।
ब्राह्मणप्रमुखं राज्यं शक्यं पालयितुं चिरम् ॥ १.१८६.८४ ॥
Por tanto, oh acrecentador del linaje kuru, comprende esto: un reino encabezado por brahmanes puede ser protegido durante mucho tiempo.