ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.186
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.186.1
ते प्रतस्थुः पुरस्कृत्य मातरं पुरुषर्षभाः ।
समैरुदङ्मुकैर्मार्गैर्यथोद्दिष्टं च भारत ॥ १.१८६.१ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମାତାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୁଖୀ ସମତଳ ପଥରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
1.186.2
अहोरात्रेणाभ्यगच्छन्पाञ्चालनगरं प्रति ।
अभ्याजग्मुर्लोकनदीं गङ्गां भागीरथीं प्रति ॥ १.१८६.२ ॥
ଏକ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ସେମାନେ ପାଞ୍ଚାଳ ନଗର ଆଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଲୋକନଦୀ ଗଙ୍ଗା, ଭାଗୀରଥୀ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ।
1.186.3
चन्द्रास्तमयवेलायामर्धरात्रसमागमे ।
वारि चैवानुमज्जन्तस्तीर्थं सोमाश्रयायणम्। ॥ १.१८६.३ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତ ସମୟରେ, ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରି ସଙ୍ଗମରେ, ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ସୋମାଶ୍ରୟାୟଣ ତୀର୍ଥରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
1.186.4
आसेदुः पुरुषव्याघ्रा गङ्गायां पाण्डुनन्दनाः ।
उल्मुकं तु समुद्यम्य तेषामग्रे धनञ्जयः। ॥ १.१८६.४ ॥
ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଗଙ୍ଗାକୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଧନଞ୍ଜୟ ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ମଶାଲ ଉଠାଇଲେ।
1.186.5
प्रकाशार्थं ययौ तत्र रक्षार्थं च महारथः ।
तत्र गङ्गाजले रम्ये विविक्ते क्रीडयन् स्त्रियः। ॥ १.१८६.५ ॥
ଆଲୋକ ପାଇଁ ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ମହାରଥୀ ସେଠାକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ଗଙ୍ଗାର ରମଣୀୟ, ନିର୍ଜନ ଜଳରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିଲେ।
1.186.6
शब्दं तेषां स शुश्राव नदीं समुपसर्पताम् ।
तेन शब्देन चाविष्टश्चुक्रोध बलवद्बली ॥ १.१८६.६ ॥
ନଦୀ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦ ସେ ଶୁଣିଲେ; ସେହି ଶବ୍ଦରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ବଳବାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
1.186.7
स दृष्ट्वा पाण्डवांस्तत्र सह मात्रा परन्तपान् ।
विष्फारयन्धनुर्घोरमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१८६.७ ॥
ସେଠାରେ ମାତା ସହ ଥିବା ଶତ୍ରୁତାପକ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟଙ୍କର ଧନୁ ଟାଣି ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
1.186.8
सन्ध्या संरज्यते घोरा पूर्वरात्रागमेषु या ।
अशीतिभिर्लवैर्हीनं तन्मुहूर्तं प्रचक्षते ॥ १.१८६.८ ॥
ପୂର୍ବରାତ୍ରିର ଆଗମନରେ ଭୟଙ୍କର ସନ୍ଧ୍ୟା ରକ୍ତିମ ହୁଏ, ଅଶୀ ଲବ କମ୍ ସେହି କ୍ଷଣକୁ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କୁହାଯାଏ।
1.186.9
विहितं कामचाराणां यक्षगन्धर्वरक्षसाम् ।
शेषमन्यन्मनुष्याणां कर्मचारेषु वै स्मृतम् ॥ १.१८६.९ ॥
ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣକାରୀ ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିହିତ; ଅବଶିଷ୍ଟ ସମୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ କର୍ମାଚରଣ ପାଇଁ ସ୍ମୃତ।
1.186.10
लोभात्प्रचारं चरतस्तासु वेलासु वै नरान् ।
उपक्रान्ता निगृह्णीमो राक्षसैः सह बालिशान् ॥ १.१८६.१० ॥
ଲୋଭବଶତଃ ସେହି ବେଳାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ମିଳି ଆମେ ମୂର୍ଖମାନଙ୍କୁ ଧରିଥାଉ।
1.186.11
अतो रात्रौ प्राप्नुवतो जलं ब्रह्मविदो जनाः ।
गर्हयन्ति नरान्सर्वान्बलस्थान्नृपतीनपि ॥ १.१८६.११ ॥
ଅତଏବ ରାତିରେ ଜଳ ପାଉଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ, ବଳବାନ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
1.186.12
आराच्च तिष्ठतास्माकं समीपं नोपसर्पत ।
कस्मान्मां नाभिजानीत प्राप्तं भागीरथीजलम् ॥ १.१८६.१२ ॥
ଦୂରରେ ଠିଆ ହୁଅ, ଆମ ନିକଟକୁ ଆସ ନାହିଁ। ଭାଗୀରଥୀର ଜଳ ପାଇଥିବା ମୋତେ ତୁମେ କାହିଁକି ଚିହ୍ନୁନାହଁ?
1.186.13
अङ्गारपर्णं गन्धर्वं वित्त मां स्वबलाश्रयम् ।
अहं हि मानी चेर्ष्युश्च कुबेरस्य प्रियः सखा ॥ १.१८६.१३ ॥
ମୋତେ ଅଙ୍ଗାରପର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବ ବୋଲି ଜାଣ; ମୁଁ ନିଜ ବଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ମୁଁ ଅହଙ୍କାରୀ ଓ ଈର୍ଷାପରାୟଣ, ଏବଂ କୁବେରଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଖା।
1.186.14
अङ्गारपर्णमित्येवं ख्यातं चेदं वनं मम ।
अनुगङ्गं चरन्कामांश्चित्रं यत्र रमाम्यहम् ॥ १.१८६.१४ ॥
ଏହି ବନ ମୋ ନାମରେ 'ଅଙ୍ଗାରପର୍ଣ୍ଣ' ବୋଲି ଖ୍ୟାତ। ଗଙ୍ଗାକୂଳରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ କରି, ଯେଉଁଠି ସବୁକିଛି ଅଦ୍ଭୁତ, ସେଠାରେ ମୁଁ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।
1.186.15
न कौणपाः शृङ्गिणो वा न देवा न च मानुषाः ।
कुबेरस्य यथोष्णीषं किं मां समुपसर्पथ ॥ १.१८६.१५ ॥
କୌଣପ, ଶୃଙ୍ଗୀ, ଦେବ ବା ମନୁଷ୍ୟ ନୁହଁ — କୁବେରଙ୍କ ଉଷ୍ଣୀଷ ପରି ମୋ ପାଖକୁ ତୁମେ କାହିଁକି ଆସୁଛ?
1.186.16
समुद्रे हिमवत्पार्श्वे नद्यामस्यां च दुर्मते ।
रात्रावहनि सन्ध्यायां कस्य क्लृप्तः परिग्रहः ॥ १.१८६.१६ ॥
ସମୁଦ୍ରରେ, ହିମାଳୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଏହି ନଦୀରେ, ହେ ଦୁର୍ମତି, ରାତ୍ରିରେ, ଦିନରେ ବା ସନ୍ଧ୍ୟାରେ — ଏହା କାହାର ଅଧିକାର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ?
1.186.17
भुक्तो वाऽप्यथ वाऽभुक्तो रात्रावहनि खेचर ।
न कालनियमो ह्यस्ति गङ्गां प्राप्य सरिद्वरां ॥ १.१८६.१७ ॥
ଖାଇଥିଲେ ବା ନ ଖାଇଥିଲେ, ରାତ୍ରିରେ ବା ଦିନରେ — ହେ ଖେଚର, ନଦୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଙ୍ଗାକୁ ପାଇ କାଳର କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ।
1.186.18
वयं च शक्तिसम्पन्ना अकाले त्वामधृष्णुम ।
अशक्ता हि रणे क्रूर युष्मानर्चन्ति मानवाः ॥ १.१८६.१८ ॥
ଆମେ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ; ହେ କ୍ରୂର, ଅକାଳରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରୁ। କାରଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଶକ୍ତ ଲୋକମାନେ ହିଁ ତୁମର ପୂଜା କରନ୍ତି।
1.186.19
पुरा हिमवतश्चैषा हेमशृङ्गाद्विनिःसृता ।
गङ्गा गत्वा समुद्राम्भः सप्तधा समपद्यत ॥ १.१८६.१९ ॥
ପୂର୍ବକାଳରେ ହିମାଳୟର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଖରରୁ ଏହି ଗଙ୍ଗା ନିର୍ଗତ ହୋଇଥିଲେ। ଯାଇ ସମୁଦ୍ରର ଜଳରେ ସେ ସାତ ଧାରାରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ।
1.186.20
गङ्गां च यमुनां चैव प्लक्षजातां सरस्वतीम् ।
रथस्थां सरयूं चैव गोमतीं गण्डकीं तथा ॥ १.१८६.२० ॥
ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା, ପ୍ଳକ୍ଷ ବୃକ୍ଷରୁ ଜାତା ସରସ୍ୱତୀ, ରଥରେ ବହୁଥିବା ସରଯୂ, ଗୋମତୀ ଓ ଗଣ୍ଡକୀ ମଧ୍ୟ।
1.186.21
अपर्युषितपापास्ते नदीः सप्त पिबन्ति ये ।
इयं भूत्वा चैकवप्रा शुचिराकाशगा पुनः ॥ १.१८६.२१ ॥
ଯାହାଙ୍କ ପାପ ରହେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଏହି ସାତ ନଦୀର ଜଳ ପାନ କରନ୍ତି; ଏହି ନଦୀ ଏକ କୂଳ ବିଶିଷ୍ଟା ହୋଇ ଶୁଚି ହୋଇ ପୁଣି ଆକାଶକୁ ଯାଏ।
1.186.22
देवेषु गङ्गा गन्धर्व प्राप्नोत्यलकनन्दताम् ।
तथा पितॄन्वैतरणी दुस्तरा पापकर्मभिः।
गङ्गा भवति वै प्राप्य कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १.१८६.२२ ॥
ହେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଙ୍ଗା ଅଳକନନ୍ଦା ନାମ ପାଆନ୍ତି; ସେହିପରି ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ପାପୀମାନଙ୍କୁ ଦୁସ୍ତର ବୈତରଣୀ ଅଛି। ଗଙ୍ଗା ହିଁ ତାହା ହୁଏ, ଏହା କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ କହିଥିଲେ।
1.186.23
असम्बाधा देवनदी स्वर्गसंपादनी शुभा ।
कथमिच्छसि तां रोद्धुं नैष धर्मः सनातनः ॥ १.१८६.२३ ॥
ଅବାଧା, ଦେବନଦୀ, ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ, ଶୁଭା ଏହି ନଦୀକୁ ତୁମେ କିପରି ରୋକିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ? ଏହା ସନାତନ ଧର୍ମ ନୁହେଁ।
1.186.24
अनिवार्यमसम्बाधं तव वाचा कथं वयम् ।
न स्पृशेम यथाकामं पुण्यं भागीरथीजलम् ॥ १.१८६.२४ ॥
ତୁମ ବାକ୍ୟରେ ଏହା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅବାଧା ହେଲେ, ଆମେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଭାଗୀରଥୀର ପୁଣ୍ୟଜଳ କିପରି ସ୍ପର୍ଶ ନ କରିବୁ?
1.186.25
अङ्गारपर्णस्तच्छ्रुत्वा क्रुद्ध आनाम्य कार्मुकम् ।
मुमोच बाणान्निशितानहीनाशीविषानिव ॥ १.१८६.२५ ॥
ଅଙ୍ଗାରପର୍ଣ୍ଣ ତାହା ଶୁଣି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଧନୁ ନମାଇ ବିଷଦନ୍ତ ସର୍ପ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ମାରିଲେ।
1.186.26
उल्मुकं भ्रामयंस्तूर्णं पाण्डवश्चर्म चोत्तरम् ।
व्यपोहत शरांस्तस्य सर्वानेव धनञ्जयः ॥ १.१८६.२६ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଧନଞ୍ଜୟ ଜଳନ୍ତା ମଶାଲ ଶୀଘ୍ର ଘୂରାଇ, ଉପରେ ଢାଲ ଉଠାଇ ତାହାର ସମସ୍ତ ବାଣ ନିବାରଣ କଲେ।
1.186.27
बिभीषिका वै गन्धर्व नास्त्रज्ञेषु प्रयुज्यते ।
अस्त्रज्ञेषु प्रयुक्तेयं फेनवत्प्रविलीयते ॥ १.१८६.२७ ॥
ହେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଭୟ ଜନ୍ମାଉଥିବା ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରୟୋଗ ହୁଏ ନାହିଁ; ଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ତାହା ଫେଣ ପରି ବିଲୀନ ହୁଏ।
1.186.28
मानुषानति गन्धर्वान्सर्वान् गन्धर्व लक्षये ।
तस्मादस्त्रेण दिव्येन योत्स्येऽहं न तु मायया ॥ १.१८६.२८ ॥
ହେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କୁ ମଣିଷଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ବୋଲି ଦେଖେ; ତେଣୁ ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ମାୟାରେ ନୁହେଁ।
1.186.29
पुराऽस्त्रमिमाग्नेयं प्रादात्किल बृहस्पतिः ।
भरद्वाजाय गन्धर्व गुरुर्मान्यः शतक्रतोः ॥ १.१८६.२९ ॥
ହେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ପୂର୍ବେ ବୃହସ୍ପତି ଏହି ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ର ଭରଦ୍ବାଜଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ସେ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ସମ୍ମାନିତ ଗୁରୁ ଥିଲେ।
1.186.30
भरद्वजादग्निवेश्य अग्निवेश्याद्गुरुर्मम ।
साध्विदं मह्यमददद्द्रोणो ब्राह्मणसत्तमः ॥ १.१८६.३० ॥
ଭରଦ୍ବାଜଙ୍କଠାରୁ ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟ, ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ମୋ ଗୁରୁ ଏହା ପାଇଲେ; ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ରୋଣ ଏହା ମୋତେ ଦେଲେ।
1.186.31
इत्युक्त्वा पाण्डवः क्रुद्धो गन्धर्वाय मुमोच ह ।
प्रदीप्तमस्त्रमाग्नेयं ददाहास्य रथं तु तत् ॥ १.१८६.३१ ॥
ଏହା କହି କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବ ଗନ୍ଧର୍ବ ଉପରେ ଜଳନ୍ତା ଆଗ୍ନେୟାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ତାହା ତାଙ୍କ ରଥକୁ ଦଗ୍ଧ କଲା।
1.186.32
विरथं विप्लुतं तं तु स गन्धऱ्वं महाबलः ।
अस्त्रतेजःप्रमूढं च प्रपतन्तमवाङ्मुखम् ॥ १.१८६.३२ ॥
ରଥହୀନ, ବିହ୍ୱଳ, ଅସ୍ତ୍ରର ତେଜରେ ମୋହିତ ସେହି ମହାବଳୀ ଗନ୍ଧର୍ବ ମୁଖ ତଳକୁ କରି ପଡ଼ୁଥିଲା।
1.186.33
शिरोरुहेषु जग्राह माल्यवत्सु धनञ्जयः ।
भ्रातॄन्प्रति चकर्षाथ सोऽस्त्रपातादचेतसम् ॥ १.१८६.३३ ॥
ଧନଞ୍ଜୟ ମାଳାଧାରୀ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର କେଶ ଧରି ଭାଇମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଟାଣିଲେ; ଅସ୍ତ୍ରପାତରେ ସେ ଅଚେତନ ଥିଲା।
1.186.34
युधिष्ठिरं तस्य भार्या प्रपेदे शरणार्थिनी ।
नाम्ना कुम्भीनसी नाम पतित्राणमभीप्सती ॥ १.१८६.३४ ॥
ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, କୁମ୍ଭୀନସୀ ନାମ୍ନୀ, ଶରଣ ମାଗି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ; ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ରକ୍ଷା ଇଚ୍ଛାକରି।
1.186.35
त्रायस्व मां महाभाग पतिं चेमं विमुञ्च मे ।
गन्धर्वी शरणं प्राप्ता नाम्ना कुम्भीनसी प्रभो ॥ १.१८६.३५ ॥
ହେ ମହାଭାଗ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର ଏବଂ ମୋର ଏହି ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କର। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଗନ୍ଧର୍ବୀ କୁମ୍ଭୀନସୀ ନାମରେ ମୁଁ ଶରଣ ଆସିଛି।
1.186.36
युद्धे जितं यशोहीनं स्त्रीनाथमपराक्रमम् ।
को निहन्याद्रिपुं तात मुञ्चेमं रिपुसूदन ॥ १.१८६.३६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ, ଯଶହୀନ, ସ୍ତ୍ରୀର ସ୍ୱାମୀ, ପରାକ୍ରମହୀନ ଶତ୍ରୁକୁ କିଏ ମାରିବ? ହେ ତାତ, ହେ ଶତ୍ରୁସୂଦନ, ଏହାକୁ ମୁକ୍ତ କର।
1.186.37
जीवितं प्रतिपद्यस्व गच्छ गन्धर्व मा शुचः ।
प्रदिशत्यभयं तेऽद्य कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥ १.१८६.३७ ॥
ଜୀବନ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କର, ହେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯାଅ, ଶୋକ କର ନାହିଁ। ଆଜି କୁରୁରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୁମକୁ ଅଭୟ ଦିଅନ୍ତି।
1.186.38
जितोऽहं पूर्वकं नाम मुञ्चाम्यङ्गारपर्णताम् ।
यशोहीनं न च श्लाघ्यं स्वं नाम जनसंसदि ॥ १.१८६.३८ ॥
ମୁଁ ପରାଜିତ ହୋଇଛି। ମୋର ପୂର୍ବ ନାମ ଅଙ୍ଗାରପର୍ଣ୍ଣ ମୁଁ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି; ଜନସଭାରେ ଯଶହୀନ ନିଜ ନାମ କହିବା ପ୍ରଶଂସନୀୟ ନୁହେଁ।
1.186.39
साध्विमं लब्धवाँल्लाभं योऽहं दिव्यास्त्रधारिणम् ।
गान्धर्व्या माययेच्छामि संयोजयितुमर्जुनम् ॥ १.१८६.३९ ॥
ଭଲ ହେଲା, ଏହି ଲାଭ ମୁଁ ପାଇଲି—ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧର୍ବୀ ମାୟାରେ ମୋ ସହିତ ଯୋଡିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
1.186.40
अस्त्राग्निना विचित्रोऽयं दग्धो मे रथ उत्तमः ।
सोऽहं चित्ररथो भूत्वा नाम्ना दग्धरथोऽभवं ॥ १.१८६.४० ॥
ଅସ୍ତ୍ରର ଅଗ୍ନିରେ ମୋର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଉତ୍ତମ ରଥ ଦଗ୍ଧ ହେଲା। ଚିତ୍ରରଥ ଥିବା ମୁଁ ନାମରେ ଦଗ୍ଧରଥ ହେଲି।
1.186.41
संभृता चैव विद्येयं तपसेह मया पुरा ।
निवेदयिष्ये तामद्य प्राणदाय महात्मने ॥ १.१८६.४१ ॥
ଏହି ବିଦ୍ୟା ପୂର୍ବେ ଏଠାରେ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲି। ଆଜି ପ୍ରାଣଦାତା ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ତାହା ଅର୍ପଣ କରିବି।
1.186.42
संस्तम्भयित्वा तरसा जितं शरणमागतम् ।
यो रिपुं योजयेत्प्राणैः कल्याणं किं न सोऽर्हति ॥ १.१८६.४२ ॥
ବଳରେ ରୋକି, ପରାଜିତ ହୋଇ, ଶରଣାଗତ ଶତ୍ରୁକୁ ଯିଏ ପ୍ରାଣ ସହିତ ଯୋଡେ, ସେ କଲ୍ୟାଣର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ କି?
1.186.43
चाक्षुषी नाम विद्येयं यां सोमाय ददौ मनुः ।
ददौ स विश्वावसवे मम विश्वावसुर्ददौ ॥ १.१८६.४३ ॥
ଏହା ଚାକ୍ଷୁଷୀ ନାମକ ବିଦ୍ୟା; ମନୁ ଏହାକୁ ସୋମଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱାବସୁଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଏବଂ ମୋ ବିଶ୍ୱାବସୁ ଏହାକୁ (ମୋତେ) ଦେଲେ।
1.186.44
सेयं कापुरुषं प्राप्ता गुरुदत्ता प्रणश्यति ।
आगमोऽस्या मया प्रोक्तो वीर्यं प्रतिनिबोध मे ॥ १.१८६.४४ ॥
ଏହି ବିଦ୍ୟା ଗୁରୁ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୀରୁଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହାକୁ ପାଇବାର ଉପାୟ ମୁଁ କହିଲି; ଏବେ ମୋର ଶକ୍ତି ଜାଣ।
1.186.45
यच्चक्षुषा द्रष्टुमिच्छेत्रिषु लोकेषु किंचन ।
तत्पश्येद्यादृशं चेच्छेत्तादृशं द्रष्टुमर्हति ॥ १.१८६.४५ ॥
ତିନି ଲୋକରେ ଆଖିରେ ଯାହା କିଛି ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ତାହା ଦେଖି ପାରେ; ଯେପରି ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେପରି ଦେଖିବାକୁ ସେ ସମର୍ଥ।
1.186.46
एकपादेन षण्मासान्स्थितो विद्यां लभेदिमाम् ।
अनुनेष्याम्यहं विद्यां स्वयं तुभ्यं व्रते कृते ॥ १.१८६.४६ ॥
ଏକ ଗୋଡ ଉପରେ ଛଅ ମାସ ଠିଆ ହୋଇ ରହିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ବିଦ୍ୟା ପାଇପାରେ। ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ ହେଲେ ମୁଁ ନିଜେ ତୁମକୁ ଏହି ବିଦ୍ୟା ଶିଖାଇବି।
1.186.47
विद्यया ह्यनया राजन्वयं नृभ्यो विशेषिताः ।
अविशिष्टाश्च देवानामनुभावप्रदर्शिनः ॥ १.१८६.४७ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଏହି ବିଦ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଆମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଶେଷ; ଦେବତାମାନଙ୍କଠାରୁ କମ ନୁହେଁ, କାରଣ ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ପରି ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଉ।
1.186.48
गन्धर्वजानामश्वानामहं पुरुषसत्तम ।
भ्रातृभ्यस्तव तुभ्यं च पृथग्दाता शतं शतं ॥ १.१८६.४८ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଗନ୍ଧର୍ବଜାତିର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ତୁମକୁ ପୃଥକ୍ ଭାବରେ ଶହେ ଶହେ ଦେବି।
1.186.49
देवगन्धर्ववाहास्ते दिव्यवर्णा मनोजवाः ।
क्षीणाक्षीणा भवन्त्येते न हीयन्ते च रंहसः ॥ १.१८६.४९ ॥
ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ସେ ଅଶ୍ୱମାନେ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଣର ଏବଂ ମନ ପରି ଦ୍ରୁତଗାମୀ। ସେମାନେ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନଙ୍କ ବେଗ କମେ ନାହିଁ।
1.186.50
पुरा कृतं महेन्द्रस्य वज्रं वृत्रनिबर्हणम् ।
दशधा शतधा चैव तच्छीर्णं वृत्रमूर्धनि ॥ १.१८६.५० ॥
ପୂର୍ବରୁ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିର୍ମିତ, ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ବଜ୍ର ବୃତ୍ରଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ଦଶ ଓ ଶହେ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା।
1.186.51
ततो भागीकृतो देवैर्वज्रभाग उपास्यते ।
लोके यशोधनं किंचित्सैव वज्रतनुः स्मृता ॥ १.१८६.५१ ॥
ଏପରି ପରେ ଦେବତାମାନେ ତାହାକୁ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିଲେ; ବଜ୍ରର ସେହି ଭାଗ ଜଗତରେ ଯଶୋଧନ ରୂପେ ପୂଜିତ ହୁଏ। ସେହି ବଜ୍ରତନୁ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
1.186.52
वज्रपाणिर्ब्राह्मणः स्यात्क्षत्रं वज्ररथं स्मृतम् ।
वैश्या वै दानवज्राश्च कर्मवज्रा यवीयसः ॥ १.१८६.५२ ॥
ଯାହାର ହାତରେ ବଜ୍ର ଅଛି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଉ; କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ରଥ ବଜ୍ରରଥ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ବୈଶ୍ୟମାନେ ଦାନକୁ ବଜ୍ର କରନ୍ତି; କନିଷ୍ଠମାନେ କର୍ମକୁ ବଜ୍ର କରନ୍ତି।
1.186.53
क्षत्रवज्रस्य भागेन अवध्या वाजिनः स्मृताः ।
रथाङ्गं वडबा सूते शूराश्चाश्वेषु ये मताः ॥ १.१८६.५३ ॥
କ୍ଷତ୍ରବଜ୍ରର ଭାଗରେ ଅଶ୍ୱମାନେ ଅବଧ୍ୟ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ବଡବା (ଘୋଡୀ) ରଥର ଚକ୍ର ପ୍ରସବ କରେ; ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଶୂର ବୋଲି ବିବେଚିତ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
1.186.54
कामवर्णाः कामजवाः कामतः समुपस्थिताः ।
इति गन्धर्वजाः कामं पूरयिष्यन्ति मे हयाः ॥ १.१८६.५४ ॥
ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବର୍ଣର, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବେଗବାନ, ଇଚ୍ଛାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଥିବା — ଏହିପରି ଗନ୍ଧର୍ବଜ ଏହି ଅଶ୍ୱମାନେ ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।
1.186.55
यदि प्रीतेन मे दत्तं संशये जीवितस्य वा ।
विद्याधं श्रुतं वाऽपि न तद्गन्धर्व रोचये ॥ १.१८६.५५ ॥
ପ୍ରୀତ ହୋଇ ଯଦି ମୋତେ ଜୀବନ ସଂଶୟରେ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟା ପାଇଁ କିଛି ଦେଇଥାଅ, ହେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ତାହା ମୋର ପସନ୍ଦ ନୁହେଁ।
1.186.56
संयोगो वै प्रीतिकरो महत्सु प्रतिदृश्यते ।
जीवितस्य प्रदानेन प्रीतो विद्यां ददामि ते ॥ १.१८६.५६ ॥
ମହାନ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଯୋଗ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦେଖାଯାଏ। ଜୀବନଦାନରେ ପ୍ରୀତ ହୋଇ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଦ୍ୟା ଦେବି।
1.186.57
त्वत्तोऽप्यहं ग्रहीष्यामि अस्त्रमाग्नेयमुत्तमम् ।
तथैव योग्यं बीभत्सो चिराय मरतर्षभ ॥ १.१८६.५७ ॥
ତୁମଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଉତ୍ତମ ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିବି। ବୀଭତ୍ସୁ ପାଇଁ ଏହା ଯୋଗ୍ୟ, ହେ ମରତର୍ଷଭ।
1.186.58
त्वत्तोऽस्त्रेण वृणोम्यश्वान्संयोगः शास्वतोऽस्तुनौ ।
सखे तद्ब्रूहि गन्धर्व युष्मभ्यो यद्भयं भवेत् ॥ १.१८६.५८ ॥
ତୁମଠାରୁ ଅସ୍ତ୍ରର ବଦଳରେ ମୁଁ ଘୋଡ଼ା ମାଗେ; ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସଂଯୋଗ ଶାଶ୍ୱତ ହେଉ। ହେ ସଖା ଗନ୍ଧର୍ବ, ତୁମର କି ଭୟ ଅଛି ତାହା କୁହ।
1.186.59
कारणं ब्रूहि गन्धर्व किं तद्येन स्म धर्षिताः ।
यान्तो वेदविदः सर्वे सन्तो रात्रावरिन्दमाः ॥ १.१८६.५९ ॥
ହେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ବେଦଜ୍ଞ, ସଜ୍ଜନ, ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ସମସ୍ତେ ରାତିରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ସେମାନେ କି କାରଣରୁ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ, ତାହାର କାରଣ କୁହ।
1.186.60
अनग्नयोऽनाहुतयो न च विप्रपुरस्कृताः ।
यूयं ततो धर्षिताः स्थ मया वै पाण्डुनन्दनाः ॥ १.१८६.६० ॥
ତୁମେ ଅଗ୍ନିହୀନ, ଆହୁତିହୀନ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ନ ରଖି ଥିଲ; ତେଣୁ ହେ ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ରମାନେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୀଡ଼ିତ କଲି।
1.186.61
यक्षराक्षसगन्धर्वपिशाचपतगोरगाः ।
धर्षन्ति नरव्याघ्र न ब्राह्मणपुरस्कृतान् ॥ १.१८६.६१ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ପକ୍ଷୀ ଓ ସର୍ପମାନେ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
1.186.62
जानतापि मया तस्मात्तेजश्चाभिजनं च वः ।
इयमग्निमतां श्रेष्ठ धर्षिता वै पुरागतिः ॥ १.१८६.६२ ॥
ତୁମର ତେଜ ଓ କୁଳଗୌରବ ଜାଣି ମଧ୍ୟ, ହେ ଅଗ୍ନିବଂଶୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ପୂର୍ବ ପଥ ଅନୁସାରେ ତୁମ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲି।
1.186.63
को हि वस्त्रिषु लोकेषु न वेद भरतर्षभ ।
स्वैर्गुणैर्विस्तृतं श्रीमद्यशोऽग्र्यं भूरिवर्चसाम् ॥ १.१८६.६३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତିନି ଲୋକରେ ନିଜ ଗୁଣରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଅତି ତେଜସ୍ବୀମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଶ କିଏ ଜାଣି ନ ଥାଏ?
1.186.64
यक्षराक्षसगन्धर्वाः पिशाचोरगदानवाः ।
विस्तरं कुरुवंशस्य धीमन्तः कथयन्ति ते ॥ १.१८६.६४ ॥
ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ଉରଗ ଓ ଦାନବ — ଜ୍ଞାନୀମାନେ କୁରୁବଂଶର ବିସ୍ତାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି।
1.186.65
नारदप्रभृतीनां तु देवर्षीणां मया श्रुतम् ।
गुणान्कथयतां वीर पूर्वेषां तव धीमताम् ॥ १.१८६.६५ ॥
ହେ ବୀର, ନାରଦ ପ୍ରଭୃତି ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଶୁଣିଛି—ତୁମ ପୂର୍ବଜ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଗୁଣ ସେମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିଲେ।
1.186.66
स्वयं चापि मया दृष्टश्चरता सागराम्बराम् ।
इमां वसुमतीं कृत्स्नां प्रभावः सुकुलस्य ते ॥ १.१८६.६६ ॥
ମୁଁ ନିଜେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ସମୁଦ୍ରରୂପୀ ବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖିଛି; ଏହା ତୁମ ସୁକୁଳର ପ୍ରଭାବ।
1.186.67
वेदे धनुषि चाचार्यमभिजानामि तेऽर्जुन ।
विश्रुतं त्रिषु लोकेषु भारद्वाजं यशस्विनम् ॥ १.१८६.६७ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ବେଦ ଓ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ତୁମ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯଶସ୍ୱୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ ଅଟନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ।
1.186.68
सर्ववेदविदां श्रेष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
द्रोणमिष्वस्त्रकुशलं धनुष्यह्गिरसां वरम् ॥ १.१८६.६८ ॥
ସମସ୍ତ ବେଦଜ୍ଞଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ, ଇଷୁଅସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ (ମୁଁ ଜାଣେ)।
1.186.69
धर्मं वायुं च शक्रं च विजानाम्यश्विनौ तथा ।
पाण्डुं च कुरुशार्दूल षडेतान्कुरुवर्धनान्।
पितॄनेतानहं पार्थ देवमानुषसत्तमान् ॥ १.१८६.६९ ॥
ଧର୍ମ, ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କୁ, ଏବଂ ହେ କୁରୁଶାର୍ଦୂଳ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜାଣେ। ହେ ପାର୍ଥ, କୁରୁବଂଶ ବଢ଼ାଉଥିବା ଏହି ଛଅ ଦେବମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତୃଙ୍କୁ ମୁଁ ଜାଣେ।
1.186.70
दिव्यात्मानो महात्मानः सर्वशस्त्रभृतां वराः ।
भवन्तो भ्रातरः शूराः सर्वे सुचरितव्रताः ॥ १.१८६.७० ॥
ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟାତ୍ମା, ମହାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୂର ଭାଇ, ସୁଚରିତ ବ୍ରତଧାରୀ।
1.186.71
उत्तमां च मनोबुद्धिं भवतां भावितात्मनाम् ।
जानन्नपि च वः पार्थ कृतवानिह धर्षणाम् ॥ १.१८६.७१ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଉତ୍ତମ ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଭାବିତାତ୍ମାଙ୍କର ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଅପମାନ କଲ।
1.186.72
स्त्रीसकाशे च कौरव्य न पुमान्क्षन्तुमर्हति ।
धर्षणामात्मनः पश्यन्ब्राहुद्रविणमाश्रितः ॥ १.१८६.७२ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କୌଣସି ପୁରୁଷ ନିଜ ଅପମାନ ସହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ନିଜ ବାହୁବଳ ରୂପୀ ଧନକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେ ତାହା ଦେଖେ।
1.186.73
नक्तं च बलमस्माकं भूय एवाभिवर्धते ।
यतस्ततो मां कौन्तेय सदारं मन्युराविशत् ॥ १.१८६.७३ ॥
ରାତିରେ ଆମ ବଳ ଆହୁରି ବଢ଼େ; ତେଣୁ ହେ କୌନ୍ତେୟ, ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ମୋ ଉପରେ କ୍ରୋଧ ଆସିଲା।
1.186.74
सोऽहं त्वयेह विजितः सङ्ख्ये तापत्यवर्धन ।
येन तेनेह विधिना कीर्त्यमानं निबोध मे ॥ १.१८६.७४ ॥
ସେହି ମୁଁ ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲି। ହେ ତାପତ୍ୟବଂଶବର୍ଧନ, ଯେଉଁ ବିଧିରେ ଏଠାରେ ମୋର ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଉଛି, ତାହା ମୋ ଠାରୁ ବୁଝ।
1.186.75
ब्रह्मचर्यं परो धर्मः स चापि नियतस्त्वयि ।
यस्मात्तस्मादहं पार्थ रणे।ञस्मि विजितस्त्वया ॥ १.१८६.७५ ॥
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପରମ ଧର୍ମ; ତାହା ତୁମଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥିତ। ତେଣୁ ହେ ପାର୍ଥ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲି।
1.186.76
यस्तु स्यात्क्षत्रियः कश्चित्कामवृत्तः परन्तप ।
नक्तं च युधि युध्येत न स जीवेत्कथंचन ॥ १.१८६.७६ ॥
ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ହେ ପରନ୍ତପ, କାମବୃତ୍ତିରେ ଚାଲି ରାତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ସେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
1.186.77
यस्तु स्यात्कामवृत्तोऽपि पार्थ ब्रह्मपुरस्कृतः ।
जयेन्नक्तञ्चरान्सर्वान्स पुरोहितधूर्गतः ॥ १.१८६.७७ ॥
ଯିଏ କାମବୃତ୍ତିରେ ଚାଲିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପାର୍ଥ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଚାଲେ, ସେ ରାତିରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିବ; ସେ ପୁରୋହିତର ଧୂରା ବହନ କରୁଛି।
1.186.78
तस्मात्तापत्य यत्किंचिन्नृणां श्रेय इहेप्सितम् ।
तस्मिन्कर्मणि योक्तव्या दान्तात्मानः पुरोहिताः ॥ १.१८६.७८ ॥
ତେଣୁ ହେ ତାପତ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଯାହା କିଛି କଲ୍ୟାଣକର ଓ ଇଚ୍ଛିତ, ସେହି କର୍ମରେ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯିବା ଉଚିତ।
1.186.79
वेदे षडङ्गे निरताः शुचयः सत्यवादिनः ।
धर्मात्यागः कृतात्मानः स्युर्नृपाणां पुरोहिताः ॥ १.१८६.७९ ॥
ବେଦ ଓ ଷଡଙ୍ଗରେ ନିରତ, ଶୁଚି, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଧର୍ମତ୍ୟାଗୀ ନ ହୋଇଥିବା, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ହେବା ଉଚିତ।
1.186.80
जयश्च नियतो राज्ञः स्वर्गश्च तदनन्तरम् ।
यस्य स्याद्धर्मविद्वाग्मी पुरोधाः शीलवाञ्शुचिः ॥ १.१८६.८० ॥
ଯାହାର ପୁରୋହିତ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବାଗ୍ମୀ, ଶୀଳବାନ ଓ ଶୁଚି, ସେହି ରାଜାଙ୍କର ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ, ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ।
1.186.81
लाभं लब्धुमलब्धं वा लब्धं वा परिरक्षितुम् ।
पुरोहितं प्रकुर्वीत राजा गुणसमन्वितम् ॥ १.१८६.८१ ॥
ଯାହା ମିଳି ନାହିଁ ତାହା ପାଇବାକୁ ଓ ଯାହା ମିଳିଛି ତାହା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ରାଜା ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ପୁରୋହିତ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
1.186.82
पुरोहितमते तिष्ठेद्य इच्छेद्भूतिमात्मनः ।
प्राप्तुं वसुमतीं सर्वां सर्वशः सागराम्बराम् ॥ १.१८६.८२ ॥
ଯେ ନିଜର ସମୃଦ୍ଧି ଚାହେଁ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରବେଷ୍ଟିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ପାଇବାକୁ ଚାହେଁ, ସେ ପୁରୋହିତଙ୍କ ମତରେ ରହିବା ଉଚିତ।
1.186.83
न हि केवलशौर्येण तापत्याभिजनेन च ।
जयेदब्राह्मणः कश्चिद्भूमिं भूमिपतिः क्वचित् ॥ १.१८६.८३ ॥
କେବଳ ଶୌର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ତାପତ୍ୟ ବଂଶର ଗୌରବରେ କୌଣସି ଅବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜା କେବେ ପୃଥିବୀ ଜିତି ପାରିବ ନାହିଁ।
1.186.84
तस्मादेवं विजानीहि कुरूणां वंशवर्धन ।
ब्राह्मणप्रमुखं राज्यं शक्यं पालयितुं चिरम् ॥ १.१८६.८४ ॥
ତେଣୁ, ହେ କୁରୁବଂଶ ବର୍ଦ୍ଧନକାରୀ, ଏହା ଏହିପରି ଜାଣ: ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରମୁଖ ଥିବା ରାଜ୍ୟ ହିଁ ଦୀର୍ଘକାଳ ରକ୍ଷା ହୋଇପାରେ।