മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.186
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.186.1
ते प्रतस्थुः पुरस्कृत्य मातरं पुरुषर्षभाः ।
समैरुदङ्मुकैर्मार्गैर्यथोद्दिष्टं च भारत ॥ १.१८६.१ ॥
ഭാരതാ, ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ മാതാവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, നിർദ്ദേശിച്ച വടക്കോട്ടുള്ള സമമായ വഴികളിലൂടെ പുറപ്പെട്ടു.
1.186.2
अहोरात्रेणाभ्यगच्छन्पाञ्चालनगरं प्रति ।
अभ्याजग्मुर्लोकनदीं गङ्गां भागीरथीं प्रति ॥ १.१८६.२ ॥
ഒരു രാപ്പകൽ കൊണ്ട് അവർ പാഞ്ചാലനഗരത്തിലേക്ക് എത്തി; ലോകനദിയായ ഗംഗയും ഭാഗീരഥിയും ലക്ഷ്യമാക്കി വന്നു.
1.186.3
चन्द्रास्तमयवेलायामर्धरात्रसमागमे ।
वारि चैवानुमज्जन्तस्तीर्थं सोमाश्रयायणम्। ॥ १.१८६.३ ॥
ചന്ദ്രൻ അസ്തമിക്കുന്ന വേളയിൽ, അർദ്ധരാത്രിയുടെ സംഗമത്തിൽ, വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി സോമാശ്രയായണ തീർത്ഥത്തിലെത്തി.
1.186.4
आसेदुः पुरुषव्याघ्रा गङ्गायां पाण्डुनन्दनाः ।
उल्मुकं तु समुद्यम्य तेषामग्रे धनञ्जयः। ॥ १.१८६.४ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രന്മാരായ പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ ഗംഗയിലെത്തി; ധനഞ്ജയൻ അവർക്ക് മുന്നിൽ ദീപം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു.
1.186.5
प्रकाशार्थं ययौ तत्र रक्षार्थं च महारथः ।
तत्र गङ्गाजले रम्ये विविक्ते क्रीडयन् स्त्रियः। ॥ १.१८६.५ ॥
വെളിച്ചത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനുമായി ആ മഹാരഥൻ അവിടേക്ക് പോയി; അവിടെ ഗംഗയിലെ മനോഹരവും ഏകാന്തവുമായ വെള്ളത്തിൽ സ്ത്രീകൾ കളിക്കുകയായിരുന്നു.
1.186.6
शब्दं तेषां स शुश्राव नदीं समुपसर्पताम् ।
तेन शब्देन चाविष्टश्चुक्रोध बलवद्बली ॥ १.१८६.६ ॥
നദിയിലേക്ക് അടുക്കുന്നവരുടെ ശബ്ദം അവൻ കേട്ടു; ആ ശബ്ദത്താൽ ആവേശിതനായ ബലവാൻ അത്യന്തം കോപിച്ചു.
1.186.7
स दृष्ट्वा पाण्डवांस्तत्र सह मात्रा परन्तपान् ।
विष्फारयन्धनुर्घोरमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१८६.७ ॥
അവിടെ മാതാവിനോടൊപ്പമുള്ള ശത്രുതാപകരായ പാണ്ഡവരെ കണ്ട്, ഭയങ്കരമായ വില്ല് വലിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.186.8
सन्ध्या संरज्यते घोरा पूर्वरात्रागमेषु या ।
अशीतिभिर्लवैर्हीनं तन्मुहूर्तं प्रचक्षते ॥ १.१८६.८ ॥
പൂർവരാത്രിയുടെ വരവിൽ ഭയങ്കരമായി ചുവക്കുന്ന സന്ധ്യ, എൺപത് ലവങ്ങൾ കുറഞ്ഞ ആ നിമിഷത്തെ മുഹൂർത്തം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
1.186.9
विहितं कामचाराणां यक्षगन्धर्वरक्षसाम् ।
शेषमन्यन्मनुष्याणां कर्मचारेषु वै स्मृतम् ॥ १.१८६.९ ॥
ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്ന യക്ഷർക്കും ഗന്ധർവർക്കും രാക്ഷസർക്കും വിധിച്ചത്; ബാക്കിയുള്ളത് മനുഷ്യരുടെ കർമ്മാചരണത്തിനെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
1.186.10
लोभात्प्रचारं चरतस्तासु वेलासु वै नरान् ।
उपक्रान्ता निगृह्णीमो राक्षसैः सह बालिशान् ॥ १.१८६.१० ॥
ലോഭത്താൽ ആ വേളകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മനുഷ്യരെ സമീപിച്ച്, രാക്ഷസരോടൊപ്പം ചേർന്ന് മൂഢന്മാരെ ഞങ്ങൾ പിടികൂടുന്നു.
1.186.11
अतो रात्रौ प्राप्नुवतो जलं ब्रह्मविदो जनाः ।
गर्हयन्ति नरान्सर्वान्बलस्थान्नृपतीनपि ॥ १.१८६.११ ॥
അതിനാൽ രാത്രിയിൽ വെള്ളം പ്രാപിക്കുന്ന മനുഷ്യരെ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ നിന്ദിക്കുന്നു; എല്ലാ മനുഷ്യരെയും, ബലവാന്മാരായ രാജാക്കന്മാരെയും പോലും.
1.186.12
आराच्च तिष्ठतास्माकं समीपं नोपसर्पत ।
कस्मान्मां नाभिजानीत प्राप्तं भागीरथीजलम् ॥ १.१८६.१२ ॥
ദൂരെ നിന്ന് ഞങ്ങളുടെ അടുത്തേക്ക് വരരുത്. ഭാഗീരഥിയുടെ ജലം പ്രാപിച്ച എന്നെ നിങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ട് അറിയുന്നില്ല?
1.186.13
अङ्गारपर्णं गन्धर्वं वित्त मां स्वबलाश्रयम् ।
अहं हि मानी चेर्ष्युश्च कुबेरस्य प्रियः सखा ॥ १.१८६.१३ ॥
എന്നെ അങ്കാരപർണൻ എന്ന ഗന്ധർവനായി അറിയുക; ഞാൻ എന്റെ സ്വബലത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നവനാണ്. ഞാൻ അഭിമാനിയും അസൂയാലുവുമാണ്; കുബേരന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്താണ്.
1.186.14
अङ्गारपर्णमित्येवं ख्यातं चेदं वनं मम ।
अनुगङ्गं चरन्कामांश्चित्रं यत्र रमाम्यहम् ॥ १.१८६.१४ ॥
ഈ വനം എന്റെ പേരിനാൽ 'അങ്കാരപർണം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഗംഗയുടെ തീരത്ത് ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിച്ച്, അദ്ഭുതകരമായ ഈ സ്ഥലത്ത് ഞാൻ രമിക്കുന്നു.
1.186.15
न कौणपाः शृङ्गिणो वा न देवा न च मानुषाः ।
कुबेरस्य यथोष्णीषं किं मां समुपसर्पथ ॥ १.१८६.१५ ॥
കൗണപന്മാരോ, ശൃംഗികളോ, ദേവന്മാരോ, മനുഷ്യരോ അല്ല — കുബേരന്റെ ഉഷ്ണീഷം പോലെ ഇരിക്കുന്ന എന്നെ നിങ്ങൾ എന്തിന് സമീപിക്കുന്നു?
1.186.16
समुद्रे हिमवत्पार्श्वे नद्यामस्यां च दुर्मते ।
रात्रावहनि सन्ध्यायां कस्य क्लृप्तः परिग्रहः ॥ १.१८६.१६ ॥
സമുദ്രത്തിലോ, ഹിമവാന്റെ ചാരത്തോ, ഈ നദിയിലോ, ഓ ദുർമതേ, രാത്രിയിലോ, പകലിലോ, സന്ധ്യയിലോ — ഇത് ആരുടെ അവകാശമായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?
1.186.17
भुक्तो वाऽप्यथ वाऽभुक्तो रात्रावहनि खेचर ।
न कालनियमो ह्यस्ति गङ्गां प्राप्य सरिद्वरां ॥ १.१८६.१७ ॥
ഭക്ഷിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും, രാത്രിയായാലും പകലായാലും — ഓ ആകാശസഞ്ചാരീ, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ഗംഗയെ പ്രാപിച്ചവർക്ക് കാലനിയമമില്ല.
1.186.18
वयं च शक्तिसम्पन्ना अकाले त्वामधृष्णुम ।
अशक्ता हि रणे क्रूर युष्मानर्चन्ति मानवाः ॥ १.१८६.१८ ॥
ഞങ്ങൾ ശക്തിസമ്പന്നരാണ്; ഓ ക്രൂരാ, അകാലത്തിലും നിന്നെ ഞങ്ങൾ എതിർക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ ശക്തിയില്ലാത്തവരാണ് മനുഷ്യർ നിന്നെ പൂജിക്കുന്നത്.
1.186.19
पुरा हिमवतश्चैषा हेमशृङ्गाद्विनिःसृता ।
गङ्गा गत्वा समुद्राम्भः सप्तधा समपद्यत ॥ १.१८६.१९ ॥
പണ്ട് ഹിമവാന്റെ സ്വർണ്ണശൃംഗത്തിൽ നിന്ന് ഈ ഗംഗ ഒഴുകിവന്നു. ചെന്ന് സമുദ്രജലത്തിൽ ചേർന്ന് അവൾ ഏഴായി പിരിഞ്ഞു.
1.186.20
गङ्गां च यमुनां चैव प्लक्षजातां सरस्वतीम् ।
रथस्थां सरयूं चैव गोमतीं गण्डकीं तथा ॥ १.१८६.२० ॥
ഗംഗയെയും യമുനയെയും, പ്ലക്ഷവൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച സരസ്വതിയെയും, രഥത്തിൽ ഒഴുകുന്ന സരയൂവിനെയും, ഗോമതിയെയും ഗണ്ഡകിയെയും അതുപോലെ.
1.186.21
अपर्युषितपापास्ते नदीः सप्त पिबन्ति ये ।
इयं भूत्वा चैकवप्रा शुचिराकाशगा पुनः ॥ १.१८६.२१ ॥
പാപങ്ങൾ നിലനിൽക്കാത്തവർ ഈ ഏഴു നദികളുടെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നു; ഇവൾ ഒരേ തീരമുള്ളവളായി, പരിശുദ്ധയായി വീണ്ടും ആകാശത്തേക്ക് പോകുന്നു.
1.186.22
देवेषु गङ्गा गन्धर्व प्राप्नोत्यलकनन्दताम् ।
तथा पितॄन्वैतरणी दुस्तरा पापकर्मभिः।
गङ्गा भवति वै प्राप्य कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १.१८६.२२ ॥
ഹേ ഗന്ധർവ, ദേവന്മാരിൽ ഗംഗ അളകനന്ദ എന്ന പേര് നേടുന്നു; അതുപോലെ പിതൃക്കൾക്ക് പാപികൾക്ക് കടക്കാനാവാത്ത വൈതരണി ഉണ്ട്. ഗംഗ തന്നെ അതായിത്തീരുന്നു എന്ന് കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ പറഞ്ഞു.
1.186.23
असम्बाधा देवनदी स्वर्गसंपादनी शुभा ।
कथमिच्छसि तां रोद्धुं नैष धर्मः सनातनः ॥ १.१८६.२३ ॥
തടസ്സമില്ലാത്തവളും, ദേവനദിയും, സ്വർഗ്ഗം നൽകുന്നവളും, ശുഭയുമായ അവളെ നീ എങ്ങനെ തടയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? ഇത് സനാതന ധർമ്മമല്ല.
1.186.24
अनिवार्यमसम्बाधं तव वाचा कथं वयम् ।
न स्पृशेम यथाकामं पुण्यं भागीरथीजलम् ॥ १.१८६.२४ ॥
നിന്റെ വാക്കിനാൽ ഇത് തടുക്കാനാവാത്തതും തടസ്സമില്ലാത്തതുമാകുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്രകാരം ഭാഗീരഥിയുടെ പുണ്യജലം എങ്ങനെ തൊടാതിരിക്കും?
1.186.25
अङ्गारपर्णस्तच्छ्रुत्वा क्रुद्ध आनाम्य कार्मुकम् ।
मुमोच बाणान्निशितानहीनाशीविषानिव ॥ १.१८६.२५ ॥
അംഗാരപർണൻ അത് കേട്ട് കോപിച്ച് വില്ലു വളച്ച്, വിഷപ്പല്ലുള്ള സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ തൊടുത്തു.
1.186.26
उल्मुकं भ्रामयंस्तूर्णं पाण्डवश्चर्म चोत्तरम् ।
व्यपोहत शरांस्तस्य सर्वानेव धनञ्जयः ॥ १.१८६.२६ ॥
പാണ്ഡവനായ ധനഞ്ജയൻ ജ്വലിക്കുന്ന കൊള്ളി വേഗത്തിൽ ചുഴറ്റി, മുകളിൽ പരിച ഉയർത്തി, അവന്റെ അമ്പുകളെല്ലാം തടുത്തു.
1.186.27
बिभीषिका वै गन्धर्व नास्त्रज्ञेषु प्रयुज्यते ।
अस्त्रज्ञेषु प्रयुक्तेयं फेनवत्प्रविलीयते ॥ १.१८६.२७ ॥
ഹേ ഗന്ധർവ, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഈ അസ്ത്രം അസ്ത്രജ്ഞരുടെ മേൽ പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അസ്ത്രജ്ഞരുടെ മേൽ പ്രയോഗിച്ചാൽ അത് നുരപോലെ അലിഞ്ഞുപോകുന്നു.
1.186.28
मानुषानति गन्धर्वान्सर्वान् गन्धर्व लक्षये ।
तस्मादस्त्रेण दिव्येन योत्स्येऽहं न तु मायया ॥ १.१८६.२८ ॥
ഹേ ഗന്ധർവ, എല്ലാ ഗന്ധർവരെയും മനുഷ്യരെക്കാൾ മീതെയുള്ളവരായി ഞാൻ കാണുന്നു; അതിനാൽ ഞാൻ ദിവ്യാസ്ത്രംകൊണ്ട് യുദ്ധം ചെയ്യും, മായകൊണ്ടല്ല.
1.186.29
पुराऽस्त्रमिमाग्नेयं प्रादात्किल बृहस्पतिः ।
भरद्वाजाय गन्धर्व गुरुर्मान्यः शतक्रतोः ॥ १.१८६.२९ ॥
ഹേ ഗന്ധർവ, മുൻപ് ബൃഹസ്പതി ഈ ആഗ്നേയാസ്ത്രം ഭരദ്വാജന് നൽകി; അദ്ദേഹം ശതക്രതുവിന്റെ (ഇന്ദ്രന്റെ) ആദരണീയനായ ഗുരുവായിരുന്നു.
1.186.30
भरद्वजादग्निवेश्य अग्निवेश्याद्गुरुर्मम ।
साध्विदं मह्यमददद्द्रोणो ब्राह्मणसत्तमः ॥ १.१८६.३० ॥
ഭരദ്വാജനിൽനിന്ന് അഗ്നിവേശ്യനും, അഗ്നിവേശ്യനിൽനിന്ന് എന്റെ ഗുരുവിനും ഇത് ലഭിച്ചു; ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണനായ ദ്രോണൻ ഇത് എനിക്ക് നൽകി.
1.186.31
इत्युक्त्वा पाण्डवः क्रुद्धो गन्धर्वाय मुमोच ह ।
प्रदीप्तमस्त्रमाग्नेयं ददाहास्य रथं तु तत् ॥ १.१८६.३१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് കോപിച്ച പാണ്ഡവൻ ഗന്ധർവന്റെ നേരെ ജ്വലിക്കുന്ന ആഗ്നേയാസ്ത്രം അയച്ചു; അത് അവന്റെ രഥത്തെ ദഹിപ്പിച്ചു.
1.186.32
विरथं विप्लुतं तं तु स गन्धऱ्वं महाबलः ।
अस्त्रतेजःप्रमूढं च प्रपतन्तमवाङ्मुखम् ॥ १.१८६.३२ ॥
രഥമില്ലാതെ, ഇളകിമറിഞ്ഞ്, അസ്ത്രതേജസ്സിൽ മോഹിച്ച ആ മഹാബലനായ ഗന്ധർവൻ മുഖം കുനിഞ്ഞു വീണു.
1.186.33
शिरोरुहेषु जग्राह माल्यवत्सु धनञ्जयः ।
भ्रातॄन्प्रति चकर्षाथ सोऽस्त्रपातादचेतसम् ॥ १.१८६.३३ ॥
ധനഞ്ജയൻ മാല ചൂടിയ അവന്റെ തലമുടിയിൽ പിടിച്ച് സഹോദരന്മാരുടെ നേരെ വലിച്ചു; അസ്ത്രപതനത്താൽ അവൻ അബോധനായിരുന്നു.
1.186.34
युधिष्ठिरं तस्य भार्या प्रपेदे शरणार्थिनी ।
नाम्ना कुम्भीनसी नाम पतित्राणमभीप्सती ॥ १.१८६.३४ ॥
അവന്റെ ഭാര്യ, കുംഭീനസി എന്ന പേരുള്ളവൾ, ശരണം തേടി യുധിഷ്ഠിരന്റെ അടുത്തെത്തി; ഭർത്താവിന്റെ രക്ഷ അവൾ ആഗ്രഹിച്ചു.
1.186.35
त्रायस्व मां महाभाग पतिं चेमं विमुञ्च मे ।
गन्धर्वी शरणं प्राप्ता नाम्ना कुम्भीनसी प्रभो ॥ १.१८६.३५ ॥
മഹാഭാഗനേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണം; എന്റെ ഈ ഭർത്താവിനെ വിട്ടയക്കണം. പ്രഭോ, ഗന്ധർവി കുംഭീനസി എന്ന പേരിൽ ശരണം തേടി വന്നിരിക്കുന്നു.
1.186.36
युद्धे जितं यशोहीनं स्त्रीनाथमपराक्रमम् ।
को निहन्याद्रिपुं तात मुञ्चेमं रिपुसूदन ॥ १.१८६.३६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റു, യശസ്സില്ലാതെ, സ്ത്രീയുടെ നാഥനായി, പരാക്രമമില്ലാത്ത ശത്രുവിനെ ആര് കൊല്ലും? പ്രിയനേ, ശത്രുസൂദനാ, ഇവനെ വിട്ടയക്കൂ.
1.186.37
जीवितं प्रतिपद्यस्व गच्छ गन्धर्व मा शुचः ।
प्रदिशत्यभयं तेऽद्य कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥ १.१८६.३७ ॥
ജീവൻ വീണ്ടെടുക്കൂ, ഗന്ധർവ്വാ, പോകൂ, ദുഃഖിക്കരുത്. ഇന്ന് കുരുരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ നിനക്ക് അഭയം നൽകുന്നു.
1.186.38
जितोऽहं पूर्वकं नाम मुञ्चाम्यङ्गारपर्णताम् ।
यशोहीनं न च श्लाघ्यं स्वं नाम जनसंसदि ॥ १.१८६.३८ ॥
ഞാൻ പരാജിതനായി. എന്റെ പൂർവനാമമായ അംഗാരപർണ്ണത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; ജനസദസ്സിൽ യശസ്സില്ലാത്ത പേര് പറയുന്നത് പ്രശംസനീയമല്ല.
1.186.39
साध्विमं लब्धवाँल्लाभं योऽहं दिव्यास्त्रधारिणम् ।
गान्धर्व्या माययेच्छामि संयोजयितुमर्जुनम् ॥ १.१८६.३९ ॥
നന്നായി, ഈ ലാഭം എനിക്ക് ലഭിച്ചു—ദിവ്യാസ്ത്രധാരിയായ അർജുനനെ ഗാന്ധർവ്വ മായയാൽ എന്നോടു ചേർക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.186.40
अस्त्राग्निना विचित्रोऽयं दग्धो मे रथ उत्तमः ।
सोऽहं चित्ररथो भूत्वा नाम्ना दग्धरथोऽभवं ॥ १.१८६.४० ॥
അസ്ത്രാഗ്നിയാൽ എന്റെ ഈ അത്ഭുതമായ ഉത്തമരഥം ദഹിച്ചു. ചിത്രരഥനായിരുന്ന ഞാൻ പേരിൽ ദഗ്ധരഥനായി.
1.186.41
संभृता चैव विद्येयं तपसेह मया पुरा ।
निवेदयिष्ये तामद्य प्राणदाय महात्मने ॥ १.१८६.४१ ॥
ഈ വിദ്യ മുമ്പ് ഇവിടെ തപസ്സിനാൽ ഞാൻ ആർജ്ജിച്ചു. ഇന്ന് ജീവൻ നൽകിയ മഹാത്മാവിന് ഞാനത് സമർപ്പിക്കും.
1.186.42
संस्तम्भयित्वा तरसा जितं शरणमागतम् ।
यो रिपुं योजयेत्प्राणैः कल्याणं किं न सोऽर्हति ॥ १.१८६.४२ ॥
ബലത്താൽ തടഞ്ഞ്, തോറ്റ്, ശരണം തേടി വന്ന ശത്രുവിനെ ജീവനോടെ ചേർക്കുന്നവൻ ക്ഷേമത്തിന് അർഹനല്ലേ?
1.186.43
चाक्षुषी नाम विद्येयं यां सोमाय ददौ मनुः ।
ददौ स विश्वावसवे मम विश्वावसुर्ददौ ॥ १.१८६.४३ ॥
ഇത് ചാക്ഷുഷീ എന്ന വിദ്യയാണ്; മനു ഇത് സോമന് നൽകി. അദ്ദേഹം ഇത് വിശ്വാവസുവിന് നൽകി; എന്റെ വിശ്വാവസു ഇത് (എനിക്ക്) നൽകി.
1.186.44
सेयं कापुरुषं प्राप्ता गुरुदत्ता प्रणश्यति ।
आगमोऽस्या मया प्रोक्तो वीर्यं प्रतिनिबोध मे ॥ १.१८६.४४ ॥
ഈ വിദ്യ ഗുരു നൽകിയതാണെങ്കിലും ഭീരുവിന്റെ അടുത്ത് എത്തിയാൽ നശിച്ചുപോകും. ഇത് നേടുന്ന മാർഗം ഞാൻ പറഞ്ഞു; ഇനി എന്റെ ശക്തി അറിയുക.
1.186.45
यच्चक्षुषा द्रष्टुमिच्छेत्रिषु लोकेषु किंचन ।
तत्पश्येद्यादृशं चेच्छेत्तादृशं द्रष्टुमर्हति ॥ १.१८६.४५ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും കണ്ണുകൊണ്ട് എന്തു കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചാലും, ഏതു വിധത്തിൽ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചാലും അതുപോലെ കാണാൻ അവൻ യോഗ്യനാകുന്നു.
1.186.46
एकपादेन षण्मासान्स्थितो विद्यां लभेदिमाम् ।
अनुनेष्याम्यहं विद्यां स्वयं तुभ्यं व्रते कृते ॥ १.१८६.४६ ॥
ഒറ്റക്കാലിൽ ആറു മാസം നിന്ന് തപസ്സനുഷ്ഠിക്കുന്നവന് ഈ വിദ്യ ലഭിക്കും. വ്രതം പൂർത്തിയായാൽ ഞാൻ തന്നെ ഈ വിദ്യ നിനക്ക് പഠിപ്പിച്ചുതരാം.
1.186.47
विद्यया ह्यनया राजन्वयं नृभ्यो विशेषिताः ।
अविशिष्टाश्च देवानामनुभावप्रदर्शिनः ॥ १.१८६.४७ ॥
രാജാവേ! ഈ വിദ്യകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ മനുഷ്യരെക്കാൾ വിശിഷ്ടരായിരിക്കുന്നത്; ദേവന്മാരെക്കാൾ താഴെയല്ലാതെ അവരുടെ പ്രഭാവം ഞങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.
1.186.48
गन्धर्वजानामश्वानामहं पुरुषसत्तम ।
भ्रातृभ्यस्तव तुभ्यं च पृथग्दाता शतं शतं ॥ १.१८६.४८ ॥
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ! ഗന്ധർവജാതിയിലെ കുതിരകളെ ഞാൻ തരാം — നിന്റെ സഹോദരന്മാർക്കും നിനക്കും വെവ്വേറെ നൂറ് നൂറ് വീതം.
1.186.49
देवगन्धर्ववाहास्ते दिव्यवर्णा मनोजवाः ।
क्षीणाक्षीणा भवन्त्येते न हीयन्ते च रंहसः ॥ १.१८६.४९ ॥
ദേവഗന്ധർവന്മാരുടെ ആ കുതിരകൾ ദിവ്യവർണമുള്ളവയും മനസ്സിന്റെ വേഗമുള്ളവയുമാണ്. അവ ക്ഷയിച്ചാലും ക്ഷയിക്കുന്നില്ല; അവയുടെ വേഗം കുറയുന്നുമില്ല.
1.186.50
पुरा कृतं महेन्द्रस्य वज्रं वृत्रनिबर्हणम् ।
दशधा शतधा चैव तच्छीर्णं वृत्रमूर्धनि ॥ १.१८६.५० ॥
പണ്ട് മഹേന്ദ്രൻ നിർമിച്ച, വൃത്രനെ വധിച്ച വജ്രം വൃത്രന്റെ തലയിൽവെച്ച് പത്തായും നൂറായും ചിതറിപ്പോയി.
1.186.51
ततो भागीकृतो देवैर्वज्रभाग उपास्यते ।
लोके यशोधनं किंचित्सैव वज्रतनुः स्मृता ॥ १.१८६.५१ ॥
പിന്നീട് ദേവന്മാർ അതിനെ ഭാഗങ്ങളായി പങ്കുവെച്ചു; വജ്രഭാഗം ലോകത്തിൽ കീർത്തിയുടെ സമ്പത്തായി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. അതുതന്നെ വജ്രതനു എന്ന് ഓർമിക്കപ്പെടുന്നു.
1.186.52
वज्रपाणिर्ब्राह्मणः स्यात्क्षत्रं वज्ररथं स्मृतम् ।
वैश्या वै दानवज्राश्च कर्मवज्रा यवीयसः ॥ १.१८६.५२ ॥
വജ്രം കയ്യിലുള്ളവൻ ബ്രാഹ്മണനാകട്ടെ; ക്ഷത്രിയന്റെ രഥം വജ്രരഥം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വൈശ്യർ ദാനം വജ്രമാക്കിയവരാണ്; ഇളയവർ കർമം വജ്രമാക്കിയവരാണ്.
1.186.53
क्षत्रवज्रस्य भागेन अवध्या वाजिनः स्मृताः ।
रथाङ्गं वडबा सूते शूराश्चाश्वेषु ये मताः ॥ १.१८६.५३ ॥
ക്ഷത്രവജ്രത്തിന്റെ ഭാഗത്താൽ കുതിരകൾ അവധ്യരാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വഡബ (പെൺകുതിര) രഥച്ചക്രം പ്രസവിക്കുന്നു; കുതിരകളിൽ ശൂരരെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നവയും അങ്ങനെതന്നെ.
1.186.54
कामवर्णाः कामजवाः कामतः समुपस्थिताः ।
इति गन्धर्वजाः कामं पूरयिष्यन्ति मे हयाः ॥ १.१८६.५४ ॥
ഇഷ്ടാനുസരണം നിറമുള്ളവയും ഇഷ്ടപ്രകാരം വേഗമുള്ളവയും ഇഷ്ടത്തോടെ അടുത്തുവരുന്നവയുമാണ്. ഇങ്ങനെ ഗന്ധർവജങ്ങളായ ഈ കുതിരകൾ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റും.
1.186.55
यदि प्रीतेन मे दत्तं संशये जीवितस्य वा ।
विद्याधं श्रुतं वाऽपि न तद्गन्धर्व रोचये ॥ १.१८६.५५ ॥
പ്രീതിയോടെ എനിക്ക് ജീവസംശയത്തിലോ വിദ്യയ്ക്കോ എന്തെങ്കിലും നൽകിയിരുന്നെങ്കിൽ, ഗന്ധർവാ, അത് എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ല.
1.186.56
संयोगो वै प्रीतिकरो महत्सु प्रतिदृश्यते ।
जीवितस्य प्रदानेन प्रीतो विद्यां ददामि ते ॥ १.१८६.५६ ॥
മഹാന്മാർക്കിടയിലെ സംയോഗം പ്രീതികരമായി കാണപ്പെടുന്നു. ജീവദാനത്താൽ പ്രസന്നനായി ഞാൻ നിനക്ക് വിദ്യ നൽകും.
1.186.57
त्वत्तोऽप्यहं ग्रहीष्यामि अस्त्रमाग्नेयमुत्तमम् ।
तथैव योग्यं बीभत्सो चिराय मरतर्षभ ॥ १.१८६.५७ ॥
നിന്നിൽനിന്നും ഞാൻ ഉത്തമമായ ആഗ്നേയാസ്ത്രം സ്വീകരിക്കും. ബീഭത്സുവിന് ഇത് തീർച്ചയായും യോഗ്യമാണ്, ഓ മരതർഷഭാ.
1.186.58
त्वत्तोऽस्त्रेण वृणोम्यश्वान्संयोगः शास्वतोऽस्तुनौ ।
सखे तद्ब्रूहि गन्धर्व युष्मभ्यो यद्भयं भवेत् ॥ १.१८६.५८ ॥
നിന്നിൽനിന്ന് അസ്ത്രത്തിന് പകരം ഞാൻ കുതിരകളെ ചോദിക്കുന്നു. നമ്മുടെ ബന്ധം ശാശ്വതമാകട്ടെ. സഖേ ഗന്ധർവാ, നിങ്ങൾക്ക് ഏത് ഭയമുണ്ടോ അത് പറയൂ.
1.186.59
कारणं ब्रूहि गन्धर्व किं तद्येन स्म धर्षिताः ।
यान्तो वेदविदः सर्वे सन्तो रात्रावरिन्दमाः ॥ १.१८६.५९ ॥
ഗന്ധർവാ, വേദജ്ഞരും സജ്ജനങ്ങളും ശത്രുനിഗ്രഹികളുമായ എല്ലാവരും രാത്രിയിൽ പോകുമ്പോൾ അവർ ഏത് കാരണത്താൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് പറയൂ.
1.186.60
अनग्नयोऽनाहुतयो न च विप्रपुरस्कृताः ।
यूयं ततो धर्षिताः स्थ मया वै पाण्डुनन्दनाः ॥ १.१८६.६० ॥
നിങ്ങൾ അഗ്നിയില്ലാതെയും ആഹുതിയില്ലാതെയും ബ്രാഹ്മണരെ മുന്നിൽ നിർത്താതെയും ആയിരുന്നു; അതിനാൽ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരേ, ഞാൻ നിങ്ങളെ ആക്രമിച്ചു.
1.186.61
यक्षराक्षसगन्धर्वपिशाचपतगोरगाः ।
धर्षन्ति नरव्याघ्र न ब्राह्मणपुरस्कृतान् ॥ १.१८६.६१ ॥
ഹേ നരവ്യാഘ്രാ, യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും പിശാചുക്കളും പക്ഷികളും സർപ്പങ്ങളും ബ്രാഹ്മണരെ മുന്നിൽ നിർത്തുന്നവരെ ആക്രമിക്കാറില്ല.
1.186.62
जानतापि मया तस्मात्तेजश्चाभिजनं च वः ।
इयमग्निमतां श्रेष्ठ धर्षिता वै पुरागतिः ॥ १.१८६.६२ ॥
നിങ്ങളുടെ തേജസ്സും കുലമഹിമയും അറിഞ്ഞിരുന്നിട്ടും, അഗ്നിവംശജരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, പൂർവമാർഗമനുസരിച്ച് ഞാൻ നിങ്ങളെ ആക്രമിച്ചു.
1.186.63
को हि वस्त्रिषु लोकेषु न वेद भरतर्षभ ।
स्वैर्गुणैर्विस्तृतं श्रीमद्यशोऽग्र्यं भूरिवर्चसाम् ॥ १.१८६.६३ ॥
ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അതിതേജസ്വികളുടെ സ്വന്തം ഗുണങ്ങളാൽ പരന്ന മഹത്തായ കീർത്തി ആരറിയാതിരിക്കും?
1.186.64
यक्षराक्षसगन्धर्वाः पिशाचोरगदानवाः ।
विस्तरं कुरुवंशस्य धीमन्तः कथयन्ति ते ॥ १.१८६.६४ ॥
യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, പിശാചുക്കൾ, ഉരഗങ്ങൾ, ദാനവന്മാർ — ജ്ഞാനികൾ കുരുവംശത്തിന്റെ വിസ്താരം വിവരിക്കുന്നു.
1.186.65
नारदप्रभृतीनां तु देवर्षीणां मया श्रुतम् ।
गुणान्कथयतां वीर पूर्वेषां तव धीमताम् ॥ १.१८६.६५ ॥
ഹേ വീരാ, നാരദൻ തുടങ്ങിയ ദേവർഷിമാരിൽ നിന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്—നിന്റെ പൂർവ്വികരായ ജ്ഞാനികളുടെ ഗുണങ്ങൾ അവർ വിവരിക്കുമ്പോൾ.
1.186.66
स्वयं चापि मया दृष्टश्चरता सागराम्बराम् ।
इमां वसुमतीं कृत्स्नां प्रभावः सुकुलस्य ते ॥ १.१८६.६६ ॥
ഞാൻ തന്നെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ സമുദ്രം വസ്ത്രമായ ഈ മുഴുവൻ ഭൂമിയും കണ്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് നിന്റെ ഉത്തമ കുലത്തിന്റെ പ്രഭാവമാണ്.
1.186.67
वेदे धनुषि चाचार्यमभिजानामि तेऽर्जुन ।
विश्रुतं त्रिषु लोकेषु भारद्वाजं यशस्विनम् ॥ १.१८६.६७ ॥
അർജുനാ, വേദത്തിലും വില്ലുവിദ്യയിലും നിന്റെ ആചാര്യൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധനായ യശസ്വിയായ ഭാരദ്വാജനാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു.
1.186.68
सर्ववेदविदां श्रेष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
द्रोणमिष्वस्त्रकुशलं धनुष्यह्गिरसां वरम् ॥ १.१८६.६८ ॥
സർവവേദജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും സർവശസ്ത്രധാരികളിൽ ഉത്തമനും ഇഷ്വസ്ത്രങ്ങളിൽ നിപുണനും ധനുർവിദ്യയിൽ അംഗിരസ്സുകളിൽ വരിഷ്ഠനുമായ ദ്രോണനെ (ഞാൻ അറിയുന്നു).
1.186.69
धर्मं वायुं च शक्रं च विजानाम्यश्विनौ तथा ।
पाण्डुं च कुरुशार्दूल षडेतान्कुरुवर्धनान्।
पितॄनेतानहं पार्थ देवमानुषसत्तमान् ॥ १.१८६.६९ ॥
ധർമ്മനെയും വായുവിനെയും ഇന്ദ്രനെയും അശ്വിനിമാരെയും അതുപോലെ കുരുശാർദൂലാ, പാണ്ഡുവിനെയും ഞാൻ അറിയുന്നു. പാർത്ഥാ, കുരുവംശത്തെ വളർത്തുന്ന ഈ ആറു ദേവമനുഷ്യോത്തമ പിതാക്കന്മാരെ ഞാൻ അറിയുന്നു.
1.186.70
दिव्यात्मानो महात्मानः सर्वशस्त्रभृतां वराः ।
भवन्तो भ्रातरः शूराः सर्वे सुचरितव्रताः ॥ १.१८६.७० ॥
നിങ്ങൾ ദിവ്യാത്മാക്കളും മഹാത്മാക്കളും സർവശസ്ത്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരും ശൂരരായ സഹോദരന്മാരും സദ്വ്രതം പാലിക്കുന്നവരുമാണ്.
1.186.71
उत्तमां च मनोबुद्धिं भवतां भावितात्मनाम् ।
जानन्नपि च वः पार्थ कृतवानिह धर्षणाम् ॥ १.१८६.७१ ॥
നിങ്ങളുടെ ഉത്തമമായ മനസ്സും ബുദ്ധിയും ശുദ്ധാത്മാക്കളുടേതാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും, പാർത്ഥാ, നീ ഇവിടെ അപമാനം ചെയ്തു.
1.186.72
स्त्रीसकाशे च कौरव्य न पुमान्क्षन्तुमर्हति ।
धर्षणामात्मनः पश्यन्ब्राहुद्रविणमाश्रितः ॥ १.१८६.७२ ॥
കൗരവ്യാ, സ്ത്രീകളുടെ മുന്നിൽ ഒരു പുരുഷൻ തന്റെ അപമാനം സഹിക്കാൻ അർഹനല്ല; തന്റെ ഭുജബലമാകുന്ന ധനത്തെ ആശ്രയിച്ച് അത് കാണുന്നവൻ.
1.186.73
नक्तं च बलमस्माकं भूय एवाभिवर्धते ।
यतस्ततो मां कौन्तेय सदारं मन्युराविशत् ॥ १.१८६.७३ ॥
രാത്രിയിൽ ഞങ്ങളുടെ ബലം വീണ്ടും വർധിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് കൗന്തേയാ, ഭാര്യയോടൊപ്പമുള്ള എന്നിൽ കോപം കടന്നു.
1.186.74
सोऽहं त्वयेह विजितः सङ्ख्ये तापत्यवर्धन ।
येन तेनेह विधिना कीर्त्यमानं निबोध मे ॥ १.१८६.७४ ॥
ആ ഞാൻ ഇവിടെ യുദ്ധത്തിൽ നിന്നാൽ പരാജിതനായി. താപത്യവംശവർധനാ, ഇവിടെ ഞാൻ വിവരിക്കപ്പെടുന്ന ആ വിധി എന്നിൽ നിന്ന് അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക.
1.186.75
ब्रह्मचर्यं परो धर्मः स चापि नियतस्त्वयि ।
यस्मात्तस्मादहं पार्थ रणे।ञस्मि विजितस्त्वया ॥ १.१८६.७५ ॥
ബ്രഹ്മചര്യമാണ് പരമധർമം; അത് നിന്നിൽ ഉറപ്പായി നിലനിൽക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് പാർത്ഥാ, യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ നിന്നാൽ പരാജിതനായി.
1.186.76
यस्तु स्यात्क्षत्रियः कश्चित्कामवृत्तः परन्तप ।
नक्तं च युधि युध्येत न स जीवेत्कथंचन ॥ १.१८६.७६ ॥
ഏതെങ്കിലും ക്ഷത്രിയൻ, പരന്തപാ, കാമവൃത്തിയോടെ രാത്രിയിൽ യുദ്ധം ചെയ്താൽ, അവൻ ഒരു വിധത്തിലും ജീവിച്ചിരിക്കരുത്.
1.186.77
यस्तु स्यात्कामवृत्तोऽपि पार्थ ब्रह्मपुरस्कृतः ।
जयेन्नक्तञ्चरान्सर्वान्स पुरोहितधूर्गतः ॥ १.१८६.७७ ॥
കാമവൃത്തിയോടെ നടന്നാലും, പാർത്ഥാ, ബ്രാഹ്മണനെ മുന്നിൽ നിർത്തുന്നവൻ രാത്രി സഞ്ചരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളെയെല്ലാം ജയിക്കും; അവൻ പുരോഹിതന്റെ നുകം വഹിക്കുന്നവനാണ്.
1.186.78
तस्मात्तापत्य यत्किंचिन्नृणां श्रेय इहेप्सितम् ।
तस्मिन्कर्मणि योक्तव्या दान्तात्मानः पुरोहिताः ॥ १.१८६.७८ ॥
അതുകൊണ്ട് താപത്യാ, മനുഷ്യർക്ക് ഇവിടെ എന്തു ശ്രേയസ്സും ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതും ഉണ്ടോ, ആ കർമത്തിൽ ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ള പുരോഹിതന്മാരെ നിയോഗിക്കണം.
1.186.79
वेदे षडङ्गे निरताः शुचयः सत्यवादिनः ।
धर्मात्यागः कृतात्मानः स्युर्नृपाणां पुरोहिताः ॥ १.१८६.७९ ॥
വേദത്തിലും ഷഡംഗത്തിലും നിരതരായ, ശുചികളായ, സത്യവാദികളായ, ധർമം ത്യജിക്കാത്ത, ആത്മസംയമമുള്ളവരാണ് രാജാക്കന്മാരുടെ പുരോഹിതന്മാരാകേണ്ടത്.
1.186.80
जयश्च नियतो राज्ञः स्वर्गश्च तदनन्तरम् ।
यस्य स्याद्धर्मविद्वाग्मी पुरोधाः शीलवाञ्शुचिः ॥ १.१८६.८० ॥
ധർമജ്ഞനും വാഗ്മിയും ശീലവാനും ശുചിയുമായ പുരോഹിതൻ ആരുടെ കൂടെയുണ്ടോ, ആ രാജാവിന് ജയം ഉറപ്പും പിന്നീട് സ്വർഗവും ഉറപ്പുമാണ്.
1.186.81
लाभं लब्धुमलब्धं वा लब्धं वा परिरक्षितुम् ।
पुरोहितं प्रकुर्वीत राजा गुणसमन्वितम् ॥ १.१८६.८१ ॥
കിട്ടാത്തത് നേടാനും കിട്ടിയത് സംരക്ഷിക്കാനും രാജാവ് ഗുണസമ്പന്നനായ പുരോഹിതനെ നിയമിക്കണം.
1.186.82
पुरोहितमते तिष्ठेद्य इच्छेद्भूतिमात्मनः ।
प्राप्तुं वसुमतीं सर्वां सर्वशः सागराम्बराम् ॥ १.१८६.८२ ॥
സ്വന്തം ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും സമുദ്രവലയിതമായ സമസ്ത ഭൂമിയും നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും പുരോഹിതന്റെ അഭിപ്രായപ്രകാരം നിൽക്കണം.
1.186.83
न हि केवलशौर्येण तापत्याभिजनेन च ।
जयेदब्राह्मणः कश्चिद्भूमिं भूमिपतिः क्वचित् ॥ १.१८६.८३ ॥
കേവലം ശൗര്യംകൊണ്ടും താപത്യ വംശമഹിമകൊണ്ടും ബ്രാഹ്മണനല്ലാത്ത ഒരു രാജാവും ഒരിക്കലും ഭൂമി ജയിക്കില്ല.
1.186.84
तस्मादेवं विजानीहि कुरूणां वंशवर्धन ।
ब्राह्मणप्रमुखं राज्यं शक्यं पालयितुं चिरम् ॥ १.१८६.८४ ॥
അതിനാൽ, കുരുവംശത്തെ വർധിപ്പിക്കുന്നവനേ, ഇതു ഇങ്ങനെ അറിയുക: ബ്രാഹ്മണർ മുൻനിരയിലുള്ള രാജ്യമേ ദീർഘകാലം പാലിക്കാൻ സാധ്യമാകൂ.