Mahābhārata · Adhyāya 1.187
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.187.1
तापत्य इति यद्वाक्यमुक्तवानसि मामिह ।
तदहं ज्ञातुमिच्छामि तापत्यार्थं विनिश्चितम् ॥ १.१८७.१ ॥
Quiero conocer con certeza el sentido de la palabra «tāpatya» que me has dicho aquí.
1.187.2
तपती नाम का चैषा तापत्या यत्कृते वयम् ।
कौन्तेया हि वयं साधो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ॥ १.१८७.२ ॥
Esta es Tapatī por nombre, la tāpatyā, por cuya causa somos los hijos de Kuntī. Oh buen sabio, deseo conocer esa verdad.
1.187.3
एवमुक्तः स गन्धर्वः कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ।
विश्रुतं त्रिषु लोकेषु श्रावयामास वै कथाम् ॥ १.१८७.३ ॥
Así interpelado, aquel gandharva narró la historia a Dhanañjaya, hijo de Kuntī, renombrado en los tres mundos.
1.187.4
हन्त ते कथयिष्यामि कथामेतां मनोरमाम् ।
यथावदखिलां पार्थ सर्वबुद्धिमतां वर ॥ १.१८७.४ ॥
Muy bien, oh Pārtha, el mejor de todos los sabios: te contaré esta encantadora historia completa y tal como es.
1.187.5
उक्तवानस्मि येन त्वां तापत्य इति यद्वचः ।
तत्तेऽहं कथयिष्यामि शृणुष्वैकमना भव ॥ १.१८७.५ ॥
Te diré la razón por la que te dije la palabra «tāpatya»; escucha con la mente atenta.
1.187.6
य एष दिवि धिष्ण्येन नाकं व्याप्नोति तेजसा ।
एतस्य तपती नाम बभूव सदृशी सुता ॥ १.१८७.६ ॥
Él, que en el cielo llena el firmamento con su resplandor, tuvo una hija llamada Tapatī, igual a él.
1.187.7
विवस्वतो वै देवस्य सावित्र्यवरजा विभो ।
विश्रुता त्रिषु लोकेषु तपती तपसा युता ॥ १.१८७.७ ॥
Oh poderoso, la hija menor del dios Vivasvat, hermana menor de Sāvitrī, renombrada en los tres mundos y dotada de austeridad, era Tapatī.
1.187.8
न देवी नासुरी चैव न यक्षी न च राक्षसी ।
नाप्सरा न च गन्धर्वी तथा रूपेण काचन ॥ १.१८७.८ ॥
Ninguna diosa, ninguna asura, ninguna yakṣī, ninguna rākṣasī, ninguna apsaras ni gandharvī era igual a ella en belleza.
1.187.9
सुविभक्तानवद्याङ्गी स्वसितायतलोचना ।
स्वाचारा चैव साध्वी च सुवेषा चैव भामिनी ॥ १.१८७.९ ॥
De miembros bien proporcionados e irreprochables, con ojos blancos y largos, de buena conducta, virtuosa, bien ataviada y graciosa.
1.187.10
त तस्याः सदृशं कंचित्त्रिषु लोकेषु भारत ।
भर्तारं सविता मेने रूपशीलगुणश्रुतैः ॥ १.१८७.१० ॥
Oh Bhārata, Savitṛ (el Sol) consideró que no había nadie en los tres mundos adecuado para ella como esposo, juzgando por su belleza, carácter, virtudes y saber.
1.187.11
संप्राप्तयौवनां पश्यन्देयां दुहितरं तु ताम् ।
द्व्यष्टवर्षां तु तां श्यामां सविता रूपशालिनीम्।
नोपलेभे ततः शान्तिं संप्रदानं विचिन्तयन् ॥ १.१८७.११ ॥
Al ver a su hija en edad de ser entregada, Savitṛ, reflexionando sobre la entrega de aquella joven morena y radiante de dieciséis años, no encontró paz.
1.187.12
अथर्क्षपुत्रः क्रान्तेय कुरूणामृषभो बली ।
सूर्यमाराधयामास नृपः संवरणस्तदा ॥ १.१८७.१२ ॥
Entonces el rey Saṃvaraṇa, hijo de Ṛkṣa, toro entre los Kuru, poderoso, adoró al Sol.
1.187.13
अर्ध्यमाल्योपहाराद्यैर्गन्धैश्च नियतः शुचिः ।
नियमैरुपवासैश्च तपोभिर्विविधैरपि ॥ १.१८७.१३ ॥
Con arghya, guirnaldas, ofrendas y otras cosas, con perfumes, controlado y puro, mediante observancias, ayunos y diversas austeridades.
1.187.14
सुश्रूषुरनहंवादी शुचिः पौरवनन्दन ।
अंशुमन्तं समुद्यन्तं पूजयामास भक्तिमान् ॥ १.१८७.१४ ॥
Atento al servicio, libre de orgullo, puro, deleite de los Pauravas, lleno de devoción, veneró al Aṃśumān que se alzaba.
1.187.15
ततः कृतज्ञं धर्मज्ञं रूपेणासदृशं भुवि ।
तपत्याः सदृशं मेने सूर्यः संवरणं पतिम् ॥ १.१८७.१५ ॥
Entonces el sol consideró a Saṃvaraṇa, agradecido, conocedor del dharma, incomparable en belleza sobre la tierra, marido apropiado para Tapatī.
1.187.16
दातुमैच्छत्ततः कन्यां तस्मै संवरणाय ताम् ।
नृपोत्तमाय कौरव्य विश्रुताभिजनाय च ॥ १.१८७.१६ ॥
Entonces quiso dar aquella doncella a Saṃvaraṇa, el mejor de los reyes, de linaje renombrado, oh Kaurava.
1.187.17
यथा हि दिवि दीप्तांशुः प्रभासयति तेजसा ।
तथा भुवि महिपालो दीप्त्या संवरणोऽभवत् ॥ १.१८७.१७ ॥
Como el sol de rayos brillantes resplandece en el cielo con su esplendor, así Saṃvaraṇa llegó a ser protector de la tierra, brillando con esplendor.
1.187.18
यथाऽर्चयन्ति चादित्यमुद्यन्तं ब्रह्मवादिनः ।
तथा संवरणं पार्थ ब्राह्मणावरजाः प्रजाः ॥ १.१८७.१८ ॥
Así como los expositores del Veda adoran al sol naciente, así el pueblo, menor que los brahmanes, veneraba a Saṃvaraṇa, oh Pārtha.
1.187.19
स सोममति कान्तत्वादादित्यमति तेजसा ।
बभूव नृपतिः श्रीमान्सुहृदां दुर्हृदामपि ॥ १.१८७.१९ ॥
Superó a la luna en belleza y al sol en esplendor; aquel glorioso rey fue igualmente venerado por sus amigos y temido por sus enemigos.
1.187.20
एवंगुणस्य नृपतेस्तथावृत्तस्य कौरव ।
तस्मै दातुं मनश्चक्रे तपतीं तपनः स्वयम् ॥ १.१८७.२० ॥
Oh Kaurava, el propio Tapana, el sol, resolvió dar a Tapatī a aquel rey de tales cualidades y conducta.
1.187.21
स कदाचिदथो राजा श्रीमानमितविक्रमः ।
चचार मृगयां पार्थ पर्वतोपवने किल ॥ १.१८७.२१ ॥
Una vez aquel glorioso rey de valor incalculable salió de caza, oh Pārtha, en el bosque junto a la montaña.
1.187.22
चरतो मृगयां तस्य क्षुत्पिपासासमन्वितः ।
ममार राज्ञः कौन्तेय गिरावप्रतिमो हयः ॥ १.१८७.२२ ॥
Mientras el rey andaba de caza, oh hijo de Kuntī, su incomparable caballo, afligido por el hambre y la sed, murió en la montaña.
1.187.23
स मृताश्वश्चरन्पार्थ पद्भ्यामेव गिरौ नृपः ।
ददर्शासदृशीं लोके कन्यामायतलोचनाम् ॥ १.१८७.२३ ॥
Oh Pārtha, muerto su caballo, el rey vagaba a pie por la montaña y vio a una doncella incomparable en el mundo, de ojos grandes y hermosos.
1.187.24
स एव एकामासाद्य कन्यां परबलार्दनः ।
तस्थौ नृपतिशार्दूलः पश्यन्नविचलेक्षणः ॥ १.१८७.२४ ॥
Aquel tigre entre los reyes, destructor de las fuerzas enemigas, se acercó a aquella doncella y se quedó de pie, mirándola con ojos inmóviles.
1.187.25
स हि तां तर्कयामास रूपतो नृपतिः श्रियम् ।
पुनः संतर्कयामास रवेर्भ्रष्टामिव प्रभाम् ॥ १.१८७.२५ ॥
El rey la reconoció, por su belleza, como la misma Śrī; y de nuevo la consideró como un resplandor caído del sol.
1.187.26
वपुषा वर्चसा चैव शिखामिव विभावसोः ।
प्रसन्नत्वेन कान्त्या च चन्द्ररेखामिवामलाम् ॥ १.१८७.२६ ॥
Por su cuerpo y su resplandor era como la llama del fuego; por su serena claridad y esplendor, como la línea pura de la luna creciente.
1.187.27
गिरिपृष्ठे तु सा यस्मिन्स्थिता स्वसितलोचना ।
विभ्राजमाना शुशुभे प्रतिमेव हिरण्मयी ॥ १.१८७.२७ ॥
Erguida sobre la cima de la montaña, con sus ojos blancos y oscuros, resplandecía como una imagen de oro.
1.187.28
तस्या रूपेण स गिरिर्वेषेण च विशेषतः ।
ससवृक्षक्षुपलतो हिरण्मय इवाभवत् ॥ १.१८७.२८ ॥
Por su belleza y en particular por su adorno, aquel monte, con sus árboles, arbustos y enredaderas, se volvió como de oro.
1.187.29
अवमेने च तां दृष्ट्वा सर्वलोकेषु योषितः ।
अवाप्तं चात्मनो मेने स राजा चक्षुषः फलं ॥ १.१८७.२९ ॥
Al verla, despreció a las mujeres de todos los mundos, y aquel rey pensó que había obtenido el fruto de sus ojos.
1.187.30
जन्मप्रभृति यत्किचिंद्दृष्टवान्स महीपतिः ।
रूपं न सदृशं तस्यास्तर्कयामास किंचन ॥ १.१८७.३० ॥
Desde su nacimiento, cuanto el rey había visto: ninguna forma, juzgó, era igual a la de ella.
1.187.31
तया बद्धमनश्चक्षुः पाशैर्गुणमयैस्तदा ।
न चचाल ततो देशाद्बुबुधे न च किंचन ॥ १.१८७.३१ ॥
Entonces su mente y sus ojos quedaron atados por lazos hechos de cualidades. No se movió de aquel lugar ni percibió nada.
1.187.32
अस्या नूनं विशालाक्ष्याः सदेवासुरमानुषम् ।
लोकं निर्मथ्य धात्रेदं रूपमाविष्कृतं कृतम् ॥ १.१८७.३२ ॥
Sin duda, esta forma de esta de ojos grandes fue creada por el Creador, que agitó el mundo de dioses, asuras y hombres y la reveló.
1.187.33
एवं संतर्कयामास रूपद्रविणसंपदा ।
कन्यामसदृशीं लोके नृपः संवरणस्तदा ॥ १.१८७.३३ ॥
Así, por la riqueza de su belleza, el rey Saṃvaraṇa juzgó entonces que la doncella no tenía igual en el mundo.
1.187.34
तां च दृष्ट्वैव कल्याणीं कल्याणाभिजनो नृपः ।
जगाम मनसा चिन्तां कामबाणेन पीडितः ॥ १.१८७.३४ ॥
Al ver a aquella bendita, el rey de linaje noble se sumió en pensamientos, afligido por la flecha del deseo.
1.187.35
दह्यमानः स तीव्रेण नृपतिर्मन्मथाग्निना ।
अप्रगल्भां प्रगल्भस्तां तदोवाच मनोहराम् ॥ १.१८७.३५ ॥
Ardiendo en el fuerte fuego del amor, el rey habló entonces a aquella encantadora doncella, tímida pero audaz.
1.187.36
काऽसि कस्यासि रम्भोरु किमर्थं चेह तिष्ठसि ।
कथं च निर्जनेऽरण्ये चरस्येका शुचिस्मिते ॥ १.१८७.३६ ॥
¡Oh Rambhorū! ¿Quién eres, de quién eres, y por qué estás aquí? ¡Oh de sonrisa pura! ¿Cómo andas sola en este bosque desierto?
1.187.37
त्वं हि सर्वानवद्याङ्गी सर्वाभरणभूषिता ।
विभूषणमिवैतेषां भूषणानामभीप्सितम् ॥ १.१८७.३७ ॥
Eres impecable en cada miembro, adornada con todas las joyas, como el ornamento más deseado de todos los ornamentos.
1.187.38
न देवीं नासुरीं चैव न यक्षीं न च राक्षसीम् ।
न च भोगवतीं मन्ये न गन्धवीं न मानुषीम् ॥ १.१८७.३८ ॥
No considero igual a ti a ninguna diosa, asurī, yakṣī, rākṣasī, Bhogavatī (doncella serpiente), gandharvī ni mujer humana.
1.187.39
या हि दृष्टा मया काश्चिच्छ्रुता वाऽपि वराङ्गनाः ।
न तासां सदृशीं मन्ये त्वामहं मत्तकाशिनि ॥ १.१८७.३९ ॥
De las excelentes mujeres que he visto o de las que he oído hablar, ninguna creo que sea igual a ti, oh resplandeciente de esplendor embriagador.
1.187.40
दृष्ट्वैव चारुवदने चन्द्रात्कान्ततरं तव ।
वदनं पद्मपत्राक्षं मां मथ्नातीव मन्मथः ॥ १.१८७.४० ॥
Solo con ver tu rostro, oh bella de rostro, más encantador que la luna, con ojos como pétalos de loto, Kāma me agita como si me batiera.
1.187.41
एवं तां स महीपालो बभाषे न तु सा तदा ।
कामार्तं निर्जनेऽरण्ये प्रत्यबाषथ किंचन ॥ १.१८७.४१ ॥
Así le habló el rey, pero ella entonces no respondió nada; en el bosque solitario no contestó nada al rey tomado por el deseo.
1.187.42
ततो लालप्यमानस्य पार्थिवस्यायतेक्षणा ।
सौदामिनीव चाभ्रेषु तत्रैवान्तरधीयत ॥ १.१८७.४२ ॥
Entonces, mientras el rey se lamentaba, la de ojos largos desapareció allí mismo, como el relámpago entre las nubes.
1.187.43
तामन्वेष्टुं स नृपतिः परिचक्राम सर्वतः ।
वनं वनजपत्राक्षीं भ्रमन्नुन्मत्तवत्तदा ॥ १.१८७.४३ ॥
Para buscarla, el rey recorrió todas partes; vagando por el bosque en busca de la de ojos como pétalos de loto, entonces se volvió como un loco.
1.187.44
अपश्यमानः स तु तां बहु तत्र विलप्य च ।
निश्चेष्टः पार्थिवश्रेष्ठो मुहूर्तं स व्यतिष्ठत ॥ १.१८७.४४ ॥
Al no verla, aquel mejor de los reyes, lamentándose mucho allí, se quedó inmóvil por un momento.