ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.187
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.187.1
तापत्य इति यद्वाक्यमुक्तवानसि मामिह ।
तदहं ज्ञातुमिच्छामि तापत्यार्थं विनिश्चितम् ॥ १.१८७.१ ॥
ଆପଣ ଏଠାରେ ମୋତେ 'ତାପତ୍ୟ' ବୋଲି ଯେଉଁ ବାକ୍ୟ କହିଲେ, ତାହାର ତାପତ୍ୟ-ଅର୍ଥ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଜାଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
1.187.2
तपती नाम का चैषा तापत्या यत्कृते वयम् ।
कौन्तेया हि वयं साधो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ॥ १.१८७.२ ॥
ଏହି ତପତୀ ନାମକ ତାପତ୍ୟା; ଏହାରି କାରଣରୁ ଆମେ କୌନ୍ତେୟ। ହେ ସାଧୁ, ସେହି ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
1.187.3
एवमुक्तः स गन्धर्वः कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ।
विश्रुतं त्रिषु लोकेषु श्रावयामास वै कथाम् ॥ १.१८७.३ ॥
ଏହିପରି କୁହାଗଲେ ସେହି ଗନ୍ଧର୍ବ ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ସେହି କଥା ଶୁଣାଇଲେ।
1.187.4
हन्त ते कथयिष्यामि कथामेतां मनोरमाम् ।
यथावदखिलां पार्थ सर्वबुद्धिमतां वर ॥ १.१८७.४ ॥
ଭଲ, ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ମନୋରମ କଥା ମୁଁ ଯଥାବତ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁମକୁ କହିବି — ହେ ସର୍ବ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
1.187.5
उक्तवानस्मि येन त्वां तापत्य इति यद्वचः ।
तत्तेऽहं कथयिष्यामि शृणुष्वैकमना भव ॥ १.१८७.५ ॥
ମୁଁ ତୁମକୁ 'ତାପତ୍ୟ' ବୋଲି ଯେଉଁ ବାକ୍ୟ କହିଥିଲି, ତାହାର କାରଣ ତୁମକୁ କହିବି; ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଶୁଣ।
1.187.6
य एष दिवि धिष्ण्येन नाकं व्याप्नोति तेजसा ।
एतस्य तपती नाम बभूव सदृशी सुता ॥ १.१८७.६ ॥
ଯେ ଏହି ଦିବ୍ୟଲୋକରେ ନିଜ ତେଜରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ତପତୀ ନାମକ ତାଙ୍କ ପରି କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ।
1.187.7
विवस्वतो वै देवस्य सावित्र्यवरजा विभो ।
विश्रुता त्रिषु लोकेषु तपती तपसा युता ॥ १.१८७.७ ॥
ହେ ବିଭୋ! ଦେବ ବିବସ୍ୱାନଙ୍କ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କଠାରୁ ସାନ କନ୍ୟା ତପତୀ, ଯିଏ ତିନି ଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।
1.187.8
न देवी नासुरी चैव न यक्षी न च राक्षसी ।
नाप्सरा न च गन्धर्वी तथा रूपेण काचन ॥ १.१८७.८ ॥
ଦେବୀ, ଅସୁରୀ, ଯକ୍ଷୀ, ରାକ୍ଷସୀ, ଅପ୍ସରା କିମ୍ବା ଗନ୍ଧର୍ବୀ — ରୂପରେ କେହି ତାଙ୍କ ସମାନ ନ ଥିଲେ।
1.187.9
सुविभक्तानवद्याङ्गी स्वसितायतलोचना ।
स्वाचारा चैव साध्वी च सुवेषा चैव भामिनी ॥ १.१८७.९ ॥
ସୁଡୌଳ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟା, ଶ୍ୱେତ ଓ ଦୀର୍ଘ ନୟନା, ସଦାଚାରିଣୀ, ସାଧ୍ୱୀ, ସୁବେଶା ଓ ମନୋହରା।
1.187.10
त तस्याः सदृशं कंचित्त्रिषु लोकेषु भारत ।
भर्तारं सविता मेने रूपशीलगुणश्रुतैः ॥ १.१८७.१० ॥
ହେ ଭାରତ! ତିନି ଲୋକରେ ତାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ କେହି ନାହାନ୍ତି ବୋଲି ସବିତା (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ରୂପ, ଶୀଳ, ଗୁଣ ଓ ବିଦ୍ୟା ଦେଖି ଭାବିଲେ।
1.187.11
संप्राप्तयौवनां पश्यन्देयां दुहितरं तु ताम् ।
द्व्यष्टवर्षां तु तां श्यामां सविता रूपशालिनीम्।
नोपलेभे ततः शान्तिं संप्रदानं विचिन्तयन् ॥ १.१८७.११ ॥
ଯୌବନ ପ୍ରାପ୍ତା କନ୍ୟାକୁ ଦାନ ଦେବାକୁ ହେବ ଦେଖି, ଷୋଳ ବର୍ଷର ସେହି ଶ୍ୟାମା ରୂପଶାଳିନୀ କନ୍ୟାର ଦାନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି ସବିତା ସେତେବେଳେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ।
1.187.12
अथर्क्षपुत्रः क्रान्तेय कुरूणामृषभो बली ।
सूर्यमाराधयामास नृपः संवरणस्तदा ॥ १.१८७.१२ ॥
ସେତେବେଳେ ଋକ୍ଷଙ୍କ ପୁତ୍ର, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଳବାନ ରାଜା ସଂବରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ।
1.187.13
अर्ध्यमाल्योपहाराद्यैर्गन्धैश्च नियतः शुचिः ।
नियमैरुपवासैश्च तपोभिर्विविधैरपि ॥ १.१८७.१३ ॥
ଅର୍ଘ୍ୟ, ମାଳା, ଉପହାର ଆଦି ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟରେ, ନିୟମିତ ଓ ଶୁଚି ହୋଇ, ନିୟମ, ଉପବାସ ଓ ବିବିଧ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।
1.187.14
सुश्रूषुरनहंवादी शुचिः पौरवनन्दन ।
अंशुमन्तं समुद्यन्तं पूजयामास भक्तिमान् ॥ १.१८७.१४ ॥
ସେବାପରାୟଣ, ଅହଂକାରରହିତ, ଶୁଚି, ହେ ପୌରବନନ୍ଦନ, ଭକ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ ସେ ଉଦୟମାନ ଅଂଶୁମାନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ପୂଜା କଲା।
1.187.15
ततः कृतज्ञं धर्मज्ञं रूपेणासदृशं भुवि ।
तपत्याः सदृशं मेने सूर्यः संवरणं पतिम् ॥ १.१८७.१५ ॥
ତା'ପରେ କୃତଜ୍ଞ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ପୃଥିବୀରେ ରୂପରେ ଅତୁଳନୀୟ ସଂବରଣଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତପତୀଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ପତି ମନେ କଲେ।
1.187.16
दातुमैच्छत्ततः कन्यां तस्मै संवरणाय ताम् ।
नृपोत्तमाय कौरव्य विश्रुताभिजनाय च ॥ १.१८७.१६ ॥
ତା'ପରେ ସେ ସେହି କନ୍ୟାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଓ ବିଖ୍ୟାତ ବଂଶୀୟ ସଂବରଣଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ, ହେ କୌରବ୍ୟ।
1.187.17
यथा हि दिवि दीप्तांशुः प्रभासयति तेजसा ।
तथा भुवि महिपालो दीप्त्या संवरणोऽभवत् ॥ १.१८७.१७ ॥
ଆକାଶରେ ଦୀପ୍ତ କିରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ତେଜରେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ସେପରି ପୃଥିବୀରେ ମହୀପାଳ ସଂବରଣ ଦୀପ୍ତିରେ ହେଲେ।
1.187.18
यथाऽर्चयन्ति चादित्यमुद्यन्तं ब्रह्मवादिनः ।
तथा संवरणं पार्थ ब्राह्मणावरजाः प्रजाः ॥ १.१८७.१८ ॥
ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ଉଦୟମାନ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେପରି ହେ ପାର୍ଥ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ପଛର ପ୍ରଜାମାନେ ସଂବରଣଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
1.187.19
स सोममति कान्तत्वादादित्यमति तेजसा ।
बभूव नृपतिः श्रीमान्सुहृदां दुर्हृदामपि ॥ १.१८७.१९ ॥
ସେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲା; ସେ ଶ୍ରୀମାନ ରାଜା ବନ୍ଧୁ ଓ ଶତ୍ରୁ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲା।
1.187.20
एवंगुणस्य नृपतेस्तथावृत्तस्य कौरव ।
तस्मै दातुं मनश्चक्रे तपतीं तपनः स्वयम् ॥ १.१८७.२० ॥
ହେ କୌରବ, ଏପରି ଗୁଣ ଓ ଆଚରଣ ଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ତପତୀ ଦେବା ପାଇଁ ତପନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ନିଜେ ମନ ସ୍ଥିର କଲେ।
1.187.21
स कदाचिदथो राजा श्रीमानमितविक्रमः ।
चचार मृगयां पार्थ पर्वतोपवने किल ॥ १.१८७.२१ ॥
ଏକଦା ସେଇ ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ ଶ୍ରୀମାନ ରାଜା, ହେ ପାର୍ଥ, ପର୍ବତ ନିକଟ ବନରେ ଶିକାର ପାଇଁ ଗଲେ।
1.187.22
चरतो मृगयां तस्य क्षुत्पिपासासमन्वितः ।
ममार राज्ञः कौन्तेय गिरावप्रतिमो हयः ॥ १.१८७.२२ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଶିକାରରେ ବୁଲୁଥିବା ରାଜାଙ୍କ ଅତୁଳନୀୟ ଘୋଡ଼ା କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପର୍ବତ ଉପରେ ମରିଗଲା।
1.187.23
स मृताश्वश्चरन्पार्थ पद्भ्यामेव गिरौ नृपः ।
ददर्शासदृशीं लोके कन्यामायतलोचनाम् ॥ १.१८७.२३ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ଘୋଡ଼ା ମରିବା ପରେ ରାଜା ପାଦରେ ପର୍ବତରେ ବୁଲୁଥିବା ବେଳେ ଜଗତରେ ଅତୁଳନୀୟ, ବିଶାଳ ନୟନା ଏକ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ।
1.187.24
स एव एकामासाद्य कन्यां परबलार्दनः ।
तस्थौ नृपतिशार्दूलः पश्यन्नविचलेक्षणः ॥ १.१८७.२४ ॥
ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କରୁଥିବା ସେ ନୃପଶାର୍ଦୂଳ ସେଇ ଏକ କନ୍ୟା ନିକଟକୁ ଯାଇ ଅଚଳ ନୟନରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଠିଆ ହେଲେ।
1.187.25
स हि तां तर्कयामास रूपतो नृपतिः श्रियम् ।
पुनः संतर्कयामास रवेर्भ्रष्टामिव प्रभाम् ॥ १.१८७.२५ ॥
ରାଜା ତାଙ୍କ ରୂପରେ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ; ପୁଣି ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଖସିଥିବା ପ୍ରଭା ପରି ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ।
1.187.26
वपुषा वर्चसा चैव शिखामिव विभावसोः ।
प्रसन्नत्वेन कान्त्या च चन्द्ररेखामिवामलाम् ॥ १.१८७.२६ ॥
ଶରୀର ଓ ତେଜରେ ସେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଥିଲେ; ପ୍ରସନ୍ନତା ଓ କାନ୍ତିରେ ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖା ପରି ଥିଲେ।
1.187.27
गिरिपृष्ठे तु सा यस्मिन्स्थिता स्वसितलोचना ।
विभ्राजमाना शुशुभे प्रतिमेव हिरण्मयी ॥ १.१८७.२७ ॥
ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ସେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ, କଳା-ଧଳା ଆଖିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିମା ପରି ଶୋଭିଲେ।
1.187.28
तस्या रूपेण स गिरिर्वेषेण च विशेषतः ।
ससवृक्षक्षुपलतो हिरण्मय इवाभवत् ॥ १.१८७.२८ ॥
ତାଙ୍କ ରୂପ ଓ ବିଶେଷତଃ ବେଶରେ ସେହି ପର୍ବତ ଗଛ, ଝୋପ ଓ ଲତା ସହିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ପରି ହୋଇଗଲା।
1.187.29
अवमेने च तां दृष्ट्वा सर्वलोकेषु योषितः ।
अवाप्तं चात्मनो मेने स राजा चक्षुषः फलं ॥ १.१८७.२९ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାରୀମାନଙ୍କୁ ତୁଚ୍ଛ ଭାବିଲେ; ସେହି ରାଜା ଭାବିଲେ ଯେ ସେ ନିଜ ଆଖିର ଫଳ ପାଇଛନ୍ତି।
1.187.30
जन्मप्रभृति यत्किचिंद्दृष्टवान्स महीपतिः ।
रूपं न सदृशं तस्यास्तर्कयामास किंचन ॥ १.१८७.३० ॥
ଜନ୍ମରୁ ସେହି ରାଜା ଯାହା କିଛି ଦେଖିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ରୂପ ସହିତ କୌଣସିଟି ସମାନ ନଥିଲା ବୋଲି ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
1.187.31
तया बद्धमनश्चक्षुः पाशैर्गुणमयैस्तदा ।
न चचाल ततो देशाद्बुबुधे न च किंचन ॥ १.१८७.३१ ॥
ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ମନ ଓ ନୟନ ଗୁଣମୟ ପାଶରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଲା। ସେ ସେ ସ୍ଥାନରୁ ଚଳିଲେ ନାହିଁ ଓ କିଛି ଜାଣିଲେ ନାହିଁ।
1.187.32
अस्या नूनं विशालाक्ष्याः सदेवासुरमानुषम् ।
लोकं निर्मथ्य धात्रेदं रूपमाविष्कृतं कृतम् ॥ १.१८७.३२ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ବିଶାଳାକ୍ଷୀଙ୍କର ଏହି ରୂପ ଦେବ, ଅସୁର, ମାନବ ସହିତ ଲୋକକୁ ମଥି ବିଧାତା ପ୍ରକାଶ କରି ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।
1.187.33
एवं संतर्कयामास रूपद्रविणसंपदा ।
कन्यामसदृशीं लोके नृपः संवरणस्तदा ॥ १.१८७.३३ ॥
ଏହିପରି ରୂପ-ଧନ ସମ୍ପଦରେ ରାଜା ସଂବରଣ ସେତେବେଳେ ସେହି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜଗତରେ ଅତୁଳନୀୟା ବୋଲି ଭାବିଲେ।
1.187.34
तां च दृष्ट्वैव कल्याणीं कल्याणाभिजनो नृपः ।
जगाम मनसा चिन्तां कामबाणेन पीडितः ॥ १.१८७.३४ ॥
ସେହି କଲ୍ୟାଣୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଶୁଭ କୁଳୀନ ରାଜା ମନରେ ଚିନ୍ତାରେ ବୁଡ଼ିଗଲେ; କାମବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ।
1.187.35
दह्यमानः स तीव्रेण नृपतिर्मन्मथाग्निना ।
अप्रगल्भां प्रगल्भस्तां तदोवाच मनोहराम् ॥ १.१८७.३५ ॥
ପ୍ରବଳ ମନ୍ମଥାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ରାଜା ସେତେବେଳେ ସେହି ଲଜ୍ଜାଶୀଳା ଅଥଚ ସାହସୀ ମନୋହରା କନ୍ୟାକୁ କହିଲେ।
1.187.36
काऽसि कस्यासि रम्भोरु किमर्थं चेह तिष्ठसि ।
कथं च निर्जनेऽरण्ये चरस्येका शुचिस्मिते ॥ १.१८७.३६ ॥
ହେ ରମ୍ଭୋରୁ! ତୁମେ କିଏ, କାହାର ଝିଅ, ଏଠାରେ କାହିଁକି ଠିଆ ହୋଇଛ? ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, ଏହି ନିର୍ଜନ ଅରଣ୍ୟରେ ଏକାକିନୀ କିପରି ବୁଲୁଛ?
1.187.37
त्वं हि सर्वानवद्याङ्गी सर्वाभरणभूषिता ।
विभूषणमिवैतेषां भूषणानामभीप्सितम् ॥ १.१८७.३७ ॥
ତୁମେ ସର୍ବାଙ୍ଗରେ ନିର୍ଦୋଷ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତା; ଏହି ଅଳଙ୍କାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ଅଳଙ୍କାର ପରି ଅଛ।
1.187.38
न देवीं नासुरीं चैव न यक्षीं न च राक्षसीम् ।
न च भोगवतीं मन्ये न गन्धवीं न मानुषीम् ॥ १.१८७.३८ ॥
ଦେବୀ, ଅସୁରୀ, ଯକ୍ଷୀ, ରାକ୍ଷସୀ, ଭୋଗବତୀ (ନାଗକନ୍ୟା), ଗନ୍ଧର୍ବୀ ବା ମାନୁଷୀ କାହାକୁ ବି ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ସମାନ ମନେ କରେ ନାହିଁ।
1.187.39
या हि दृष्टा मया काश्चिच्छ्रुता वाऽपि वराङ्गनाः ।
न तासां सदृशीं मन्ये त्वामहं मत्तकाशिनि ॥ १.१८७.३९ ॥
ମୁଁ ଦେଖିଥିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାକୁ ବି, ହେ ମତ୍ତକାଶିନୀ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ସମାନ ମନେ କରେ ନାହିଁ।
1.187.40
दृष्ट्वैव चारुवदने चन्द्रात्कान्ततरं तव ।
वदनं पद्मपत्राक्षं मां मथ्नातीव मन्मथः ॥ १.१८७.४० ॥
ହେ ସୁନ୍ଦର ମୁଖୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମନୋହର, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ ତୁମ ମୁଖ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ କାମଦେବ ମୋତେ ମନ୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି।
1.187.41
एवं तां स महीपालो बभाषे न तु सा तदा ।
कामार्तं निर्जनेऽरण्ये प्रत्यबाषथ किंचन ॥ १.१८७.४१ ॥
ରାଜା ତା ସହିତ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ସେ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ନିର୍ଜନ ଅରଣ୍ୟରେ କାମାର୍ତ ରାଜାକୁ ସେ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ।
1.187.42
ततो लालप्यमानस्य पार्थिवस्यायतेक्षणा ।
सौदामिनीव चाभ्रेषु तत्रैवान्तरधीयत ॥ १.१८७.४२ ॥
ତେବେ ବିଳାପ କରୁଥିବା ରାଜାଙ୍କ ସାମନାରେ ହିଁ ସେ ଦୀର୍ଘନୟନା ମେଘରେ ବିଜୁଳି ପରି ସେଠାରେ ହିଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
1.187.43
तामन्वेष्टुं स नृपतिः परिचक्राम सर्वतः ।
वनं वनजपत्राक्षीं भ्रमन्नुन्मत्तवत्तदा ॥ १.१८७.४३ ॥
ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସେ ରାଜା ସବୁଆଡେ ବୁଲିଲେ; ପଦ୍ମପତ୍ରଢୋଳା ନୟନାକୁ ଖୋଜି ବନ ବନ ଭ୍ରମି ସେ ତେବେ ଉନ୍ମତ୍ତ ପରି ହେଲେ।
1.187.44
अपश्यमानः स तु तां बहु तत्र विलप्य च ।
निश्चेष्टः पार्थिवश्रेष्ठो मुहूर्तं स व्यतिष्ठत ॥ १.१८७.४४ ॥
ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ସେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେଠାରେ ବହୁତ ବିଳାପ କରି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇ ରହିଲେ।