મહાભારત · અધ્યાય 1.188
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.188.1
अथ तस्यामदृश्यायां नृपतिः काममोहितः ।
पातनः शत्रुसङ्घानां पपात धरणीतले ॥ १.१८८.१ ॥
તે અદૃશ્ય થતાં કામથી મોહિત રાજા, શત્રુસમૂહોને પાડનાર, ધરતી પર પડ્યો.
1.188.2
तस्मिन्निपतिते भूमावथ सा चारुहासिनी ।
पुनः पीनायतश्रोणी दर्शयामास तं नृपम् ॥ १.१८८.२ ॥
તે ભૂમિ પર પડ્યો ત્યારે સુંદર હસતી તે, ભરાવદાર વિશાળ નિતંબોવાળી, ફરી તે રાજાને દેખાઈ.
1.188.3
अथाबभाषे कल्याणी वाचा मधुरया नृपम् ।
तं कुरूणां कुलकरं कामाभिहतचेतसम् ॥ १.१८८.३ ॥
પછી તે કલ્યાણી મધુર વાણીથી રાજા સાથે બોલી — કુરુકુળના સ્થાપક, કામથી ઘાયલ ચિત્તવાળા તે રાજા સાથે.
1.188.4
उवाच मधुरं वाक्यं तपती हसतीव सा ।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते न त्वमर्हस्यरिन्दम ॥ १.१८८.४ ॥
તપતી હસતી હોય તેમ મધુર વચન બોલી — ઊઠ, ઊઠ! તારું કલ્યાણ થાઓ. હે શત્રુદમન, તને આ શોભતું નથી.
1.188.5
मोहं नृपतिशार्दूल गन्तुमाविष्कृतः क्षितौ ।
एवमुक्तोऽथ नृपतिर्वाचा मधुरया तदा ॥ १.१८८.५ ॥
હે નૃપશ્રેષ્ઠ, તારો આ મોહ ધરતી પર પ્રગટ થયો છે. આ રીતે મધુર વાણીથી કહેવાયેલો તે રાજા ત્યારે —
1.188.6
ददर्श विपुलश्रोणीं तामेवाभिमुखे स्थिताम् ।
अथ तामसितापाङ्गीमाबभाषे स पार्थिवः ॥ १.१८८.६ ॥
તે રાજાએ વિશાળ નિતંબોવાળી તેને પોતાની સામે ઊભેલી જોઈ. પછી કાળી આંખના ખૂણાવાળી તેને તે પાર્થિવ બોલ્યો.
1.188.7
मन्मथाग्निपरीतात्मा सन्दिग्धाक्षरया गिरा ।
साधु त्वमसितापाङ्गि कामार्तं मत्तकाशिनि ॥ १.१८८.७ ॥
મન્મથાગ્નિથી ઘેરાયેલા મનથી, અસ્પષ્ટ વાણીમાં તે બોલ્યો: હે કાળી આંખોવાળી, મત્ત દેખાતી સ્ત્રી, કામપીડિત મારા પર કૃપા કર.
1.188.8
भजस्व भजमानं मां प्राणा हि प्रजहन्ति माम् ।
त्वदर्थं हि विशालाक्षि मामयं निशितैः शरैः ॥ १.१८८.८ ॥
તને ઇચ્છતા મારો સ્વીકાર કર; મારા પ્રાણ મને છોડી રહ્યા છે. હે વિશાળ નેત્રોવાળી, તારે કારણે જ એ મને તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધે છે.
1.188.9
कामः कमलगर्भाभे प्रतिविध्यन्न शाम्यति ।
दष्टमेवमनाक्रन्दे भद्रे काममहाहिना ॥ १.१८८.९ ॥
કમળના ગર્ભ જેવી કાંતિવાળી, કામ વારંવાર વીંધીને શાંત થતો નથી. હે ભદ્રે, ન ચીસ પાડનારી, કામરૂપી મહાસર્પે મને આ રીતે ડંખ્યો છે.
1.188.10
सा त्वं पीनायतश्रोणी मामाप्नुहि वरानने ।
त्वदधीना हि मे प्राणाः किन्नरोद्गीतभाषिणि ॥ १.१८८.१० ॥
પુષ્ટ અને વિશાળ કટિવાળી, વરાનને, તું મને પ્રાપ્ત કર. કિન્નરોના ગીત જેવું બોલનારી, મારા પ્રાણ તારા જ અધીન છે.
1.188.11
चारुसर्वानवद्याङ्गि पद्मेन्दुप्रतिमानने ।
न ह्यहं त्वदृते भीरु शक्ष्यामि खलु जीवितुम् ॥ १.१८८.११ ॥
હે સુંદરી, સર્વ અંગે નિર્દોષ, કમળ અને ચંદ્ર જેવા મુખવાળી, હે ભીરુ, તારા વિના હું ખરેખર જીવી શકીશ નહીં.
1.188.12
कामः कमलपत्राक्षि प्रतिविध्यति मामयम् ।
तस्मात्कुरु विशालाक्षि मय्यनुक्रोशमङ्गने ॥ १.१८८.१२ ॥
કમળની પાંખડી જેવી આંખોવાળી, આ કામ મને વારંવાર વીંધે છે. તેથી હે વિશાળ નેત્રોવાળી, સુંદરી, મારા પર કરુણા કર.
1.188.13
भक्तं मामसितापाङ्गि न परित्यक्तुमर्हसि ।
त्वं हि मां प्रीतियोगेन त्रातुमर्हसि भामिनि ॥ १.१८८.१३ ॥
હે કાળી આંખોવાળી, ભક્ત એવા મને તારે ત્યજવો ન જોઈએ. હે ભામિની, પ્રેમના સંયોગથી તું જ મને બચાવ.
1.188.14
त्वद्दर्शनकृतस्नेहं मनश्चलति मे भृशम् ।
न त्वां दृष्ट्वा पुनश्चान्यां द्रष्टुं कल्याणि रोचते ॥ १.१८८.१४ ॥
તને જોવાથી ઉત્પન્ન થયેલા સ્નેહથી મારું મન અત્યંત ચંચળ બને છે. હે કલ્યાણી, તને જોયા પછી બીજી કોઈને જોવી મને ગમતું નથી.
1.188.15
प्रसीद वशगोऽहं ते भक्तं मां भज भामिनि ।
दृष्ट्वैव त्वां वरारोहे मन्मथो भृशमङ्गने ॥ १.१८८.१५ ॥
પ્રસન્ન થા, હું તારા વશમાં છું. હે ભામિની, ભક્ત એવા મારો સ્વીકાર કર. હે સુંદર કટિવાળી, તને જોતાં જ, હે અંગને, કામદેવ મને અત્યંત પીડે છે.
1.188.16
अन्तर्गतं विशालाक्षि विध्यति स्म पतत्त्रिभिः ।
मन्मथाग्निसमुद्भूतं दाहं कमललोचने ॥ १.१८८.१६ ॥
હે વિશાળ નેત્રોવાળી, પાંખવાળાં બાણોથી તે મારા અંતરમાં પેસીને મને વીંધે છે. હે કમલલોચને, કામાગ્નિથી ઉત્પન્ન થયેલો દાહ મને બાળે છે.
1.188.17
प्रीतिसंयोगयुक्ताभिरद्भिः प्रह्लादयस्व मे ।
पुष्पायुधं दुराधर्षं प्रचण्डशरकार्मुकम् ॥ १.१८८.१७ ॥
પ્રેમના સંયોગથી યુક્ત જળથી મને શાંત કરીને આનંદિત કર. પુષ્પાયુધ, દુર્ધર્ષ, પ્રચંડ બાણ અને ધનુષવાળો એ કામદેવ.
1.188.18
त्वद्दर्शनसमुद्भूतं विध्यन्तं दुःसहैः शरैः ।
उपशामय कल्याणि आत्मदानेन भामिनि ॥ १.१८८.१८ ॥
તને જોવાથી ઉત્પન્ન થયેલ, અસહ્ય બાણોથી વીંધતો આ દાહ, હે કલ્યાણી, તારી જાતને અર્પણ કરીને શાંત કર. હે ભામિની.
1.188.19
गान्धर्वेण विवाहेन मामुपैहि वराङ्गने ।
विवाहानां हि रम्भोरु गान्धर्वः श्रेष्ठ उच्यते ॥ १.१८८.१९ ॥
હે સુંદર અંગોવાળી, ગાંધર્વ વિવાહથી મારી પાસે આવ. હે કેળાના થડ જેવી જાંઘોવાળી, વિવાહોમાં ગાંધર્વ વિવાહ શ્રેષ્ઠ કહેવાય છે.
1.188.20
नाहमीशाऽऽत्मनो राजन्कन्या पितृमती ह्यहम् ।
मयि चेदस्ति ते प्रीतिर्याचस्व पितरं मम ॥ १.१८८.२० ॥
હે રાજન્, હું મારી પોતાની સ્વામિની નથી; હું પિતાના અધિકાર હેઠળની અવિવાહિત કન્યા છું. જો મારા પર તમારો પ્રેમ હોય, તો મારા પિતાને વિનંતી કરો.
1.188.21
यथा हि ते मया प्राणाः संभृताश्च नरेश्वर ।
दर्शनादेव भूयस्त्वं तथा प्राणान्ममाहरः ॥ १.१८८.२१ ॥
હે નરેશ્વર, મારાથી જેમ તમારા પ્રાણ ઉત્પન્ન થયા છે, તેમ જ ફરી માત્ર દર્શનથી તમે મારા પ્રાણ હરી લો.
1.188.22
न चाहमीशा देहस्य तस्मान्नृपतिसत्तम ।
समीपं नोपगच्छामि न स्वतन्त्रा हि योषितः ॥ १.१८८.२२ ॥
હે નૃપશ્રેષ્ઠ, હું મારા શરીરની પણ સ્વામિની નથી; તેથી સ્ત્રીઓ સ્વતંત્ર ન હોવાથી હું તમારી પાસે જતી નથી.
1.188.23
का हि सर्वेषु लोकेषु विश्रुताभिजनं नृपम् ।
कन्या नाभिलषेन्नाथं भार्तारं भक्तवत्सलम् ॥ १.१८८.२३ ॥
સર્વ લોકમાં પ્રસિદ્ધ કુળના, ભક્તવત્સલ રાજા અને નાથ એવા પતિને કઈ કન્યા ઇચ્છશે નહીં?
1.188.24
तस्मादेवं गते काले याचस्व पितरं मम ।
आदित्यं प्रणिपातेन तपसा नियमेन च ॥ १.१८८.२४ ॥
તેથી, આ રીતે સમય વીતી ગયા પછી, મારા પિતાને વિનંતી કરો; આદિત્યને પ્રણામ કરીને, તપ અને નિયમથી પણ.
1.188.25
स चेत्कामयते दातुं तव मामरिसूदन ।
भविष्याम्यद्य ते राजन्सततं वशवर्तिनी ॥ १.१८८.२५ ॥
હે શત્રુસૂદન, જો તેઓ મને તમને આપવા ઇચ્છે, તો હે રાજન, હું આજથી સદા તમારા વશમાં રહીશ.
1.188.26
अहं हि तपती नाम सावित्र्यवरजा सुता ।
अस्य लोकप्रदीपस्य सवितुः क्षत्रियर्षभ ॥ १.१८८.२६ ॥
હું સાવિત્રીની નાની પુત્રી તપતી છું; હે ક્ષત્રિયશ્રેષ્ઠ, આ લોકદીપ સવિતા (સૂર્ય)ની પુત્રી.