マハーバーラタ · 章 1.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.189.1
एवमुक्त्वा ततस्तूर्णं जगामोर्ध्वमनिन्दिता ।
तपतीतपतीत्येव विललापातुरो नृपः ॥ १.१८९.१ ॥
そう言うと、その無垢な女性は速やかに天へ去った。苦しむ王はただ「タパティー、タパティー」と嘆き悲しんだ。
1.189.2
प्रास्स्वलच्चासकृद्राजा पुनरुत्थाय धावति ।
धावमानस्तु तपतीमदृष्ट्वैव महीपतिः।
स तु राजा पुनर्भूमौ तत्रैव निपपात ह ॥ १.१८९.२ ॥
王は何度もつまずき、また起き上がって走った。しかしタパティーの姿が見えず、大地の主はそのまま走りながらその場でまた地面に倒れ伏した。
1.189.3
अन्वेषमाणः सबलस्तं राजानं नृपोत्तमम् ।
अमात्यः सानुयात्रश्च तं ददर्श महावने ॥ १.१८९.३ ॥
軍勢とともに探していた大臣は、供の者たちと共に、その最良の王を大森林で見つけた。
1.189.4
क्षितौ निपतितं काले शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम् ।
त हि दृष्ट्वा महेष्वासं निरस्तं पतितं भुवि ॥ १.१८९.४ ॥
彼は、帝釈天の高く掲げられた旗が倒れたように地に伏す大弓の射手を見た。
1.189.5
बभूव सोऽस्य सचिवः संप्रदीप्त इवाग्निना ।
त्वरया चोपसङ्गम्य स्नेहादागतसंभ्रमः ॥ १.१८९.५ ॥
その大臣は火に焼かれたかのようになり、愛情から急いで近づき、動揺に襲われた。
1.189.6
तं समुत्थापयामास नृपतिं काममोहितम् ।
भूतलाद्भूमिपालेशं पितेव पतितं सुतम् ॥ १.१८९.६ ॥
欲望に惑わされた王を地面から起こした。父が倒れた息子を起こすように。
1.189.7
प्रज्ञया वयसा चैव वृद्धः कीर्त्या नयेन च ।
अमात्यस्तं समुत्थाप्य बभूव विगतज्वरः ॥ १.१८९.७ ॥
知恵、年齢、名声、策略において年長の大臣が王を助け起こし、王の苦悩は消えた。
1.189.8
उवाच चैनं कल्याण्या वाचा मधुरयोत्थिम् ।
मा भैर्मनुजशार्दूल भद्रमस्तु तवानघ ॥ १.१८९.८ ॥
立ち上がった王に、優しく吉祥な声で言った。「人中の虎よ、恐れるな。無垢なる者よ、幸いがあらんことを。」
1.189.9
क्षुत्पिपासापरिश्रान्तं तर्कयामास वै नृपम् ।
पतितं पातनं सङ्ख्ये शात्रवाणां महीतले ॥ १.१८९.९ ॥
飢えと渇きに疲れた王は、戦で敵に倒され地に伏しているのだと彼は察した。
1.189.10
वारिणा च सुशीतेन शिरस्तस्याभ्यषेचयत् ।
अस्पृशन्मुकुटं राज्ञः पुण्डरीकसुगन्धिना ॥ १.१८९.१० ॥
非常に冷たい水で王の頭に注ぎ、王の冠に触れぬよう、蓮の香りのする水で行った。
1.189.11
ततः प्रत्यागतप्राणस्तद्बलं बलवान्नृपः ।
सर्वं विसर्जयामास तमेकं सचिवं विना ॥ १.१८९.११ ॥
やがて命の戻った力強い王は、一人の大臣を除き、全軍を解散させた。
1.189.12
ततस्तस्याज्ञया राज्ञो विप्रतस्थे महद्बलम् ।
स तु राजा गिरिप्रस्थे तस्मिन्पुनरुपाविशत् ॥ १.१८९.१२ ॥
やがて王の命で大軍は去り、王は再び山の台地のそこに座した。
1.189.13
ततस्तस्मिन् गिरिवरे शुचिर्भूत्वा कृताञ्जलिः ।
आरिराधयिषुः सूर्यं तस्थावूर्ध्वमुखः क्षितौ ॥ १.१८९.१३ ॥
そこで、その最高の山において清浄となり、合掌し、太陽を喜ばせることを望んで、顔を上に向け、大地に立った。
1.189.14
जगाम मनसा चैव वसिष्ठमृषिसत्तमम् ।
पुरोहितममित्रघ्नं तदा संवरणो नृपः ॥ १.१८९.१४ ॥
その時、王サンヴァラナは心の中で、仙人の中で最も優れ、敵を滅ぼす家司祭であるヴァシシュタのもとへ赴いた。
1.189.15
नक्तन्दिनमथैकत्र स्थिते तस्मिञ्जनाधिपे ।
अथाजगाम विप्रर्षिस्तदा द्वादशमेऽहनि ॥ १.१८९.१५ ॥
王がそこで昼も夜も一か所に立ち続けていると、十二日目にそのバラモンの仙人がやって来た。
1.189.16
स विदित्वैव नृपतिं तपत्या हृतमानसम् ।
दिव्येन विधिना ज्ञात्वा भावितात्मा महानृपिः ॥ १.१८९.१६ ॥
その大仙は、タパティーに心を奪われた王を知り、神聖な方法で見抜いた。自己を制したその聖者は、すべてを理解した。
1.189.17
तथा तु नियतात्मानं तं नृपं मुनिसत्तमः ।
आबभाषे स धर्मात्मा तस्यैवार्थचिकीर्षया ॥ १.१८९.१७ ॥
その時、法にかなう心を持つ最高の聖者は、自己を制した王に語りかけた。王の目的を成し遂げようと望んで。
1.189.18
स तस्य मनुजेन्द्रस्य पश्यतो भगवानृषिः ।
ऊर्ध्वमाचक्रमे द्रष्टुं भास्करं भास्करद्युतिः ॥ १.१८९.१८ ॥
人の王が見守るなか、太陽のように輝くその尊き聖者は、太陽を見るために上昇し始めた。
1.189.19
योजनानां तु नियुतं क्षणाद्गत्वा तपोधनः ।
सहस्रांशुं ततो विप्रः कृताञ्जलिरुपस्थितः।
वसिष्ठोहमिति प्रीत्या स चात्मानं न्यवेदयत् ॥ १.१८९.१९ ॥
苦行を富とするその婆羅門は、一瞬にして十万ヨージャナを進み、合掌して千光の神の前に立ち、喜んで「私はヴァシシュタである」と名乗った。
1.189.20
तमुवाच महातेजा विवस्वान्मुनिसत्तमम् ।
महर्षे स्वागतं तेऽस्तु कथयस्व यथेप्सितम् ॥ १.१८९.२० ॥
大いなる光の持ち主ヴィヴァスヴァットは、その最上の聖者に言った。「偉大な仙人よ、ようこそ。望むところを述べなさい。」
1.189.21
यदिच्छसि महाभाग मत्तः प्रवदतां वर ।
तत्ते दद्यामभिप्रेतं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम् ॥ १.१८९.२१ ॥
「大いなる幸福者よ、語る者の中の最上者よ、あなたが私に望むものは、たとえ得がたいものであっても、あなたに与えよう。」
1.189.22
एवमुक्तः स तेनर्षिर्वसिष्ठः संस्तुवन्गिरा ।
प्रणिपत्य विवस्वन्तं भानुमन्तमथाब्रवीत् ॥ १.१८९.२२ ॥
彼にそう言われた聖者ヴァシシュタは、言葉で讃えながらヴィヴァスヴァットに礼拝し、それから輝けるバーヌマーンに語った。
1.189.23
योजनानां चतुष्षष्टिं निमेषात्त्रिशतं तथा ।
अश्वैर्गच्छति नित्यं यस्तत्पार्श्वस्थोऽब्रवीदिदम् ॥ १.१८९.२३ ॥
「一瞬のうちに三百六十四ヨージャナを馬によって常に進む者」——その傍らに立つ者がこう語った。
1.189.24
अजाय लोकत्रयपावनाय ।
भूतात्मने गोपतये वृषाय।
सूर्याय सर्गप्रलयालयाय ।
नमो महाकारुणिकोत्तमाय ॥ १.१८९.२४ ॥
不生の者に、三界を浄める者に、万物の我に、牛の主に、牡牛に、太陽に、創造と破壊の住処に、大慈悲者の中の最上者に礼拝する。
1.189.25
विवस्वते ज्ञानभृतेऽन्तरात्मने ।
जगत्प्रदीपाय जगद्धितैषिणे।
स्वयंभुवे दीप्तसहस्रचक्षुषे ।
सुरोत्तमायामिततेजसे नमः ॥ १.१८९.२५ ॥
知識を保つ者、内なる我、世界の灯、世界の福祉を求める者ヴィヴァスヴァットに礼拝す。千の輝く眼を持つ自存者、神々の中で最も優れ、無量の威光を持つ者に礼拝す。
1.189.26
नमः सवित्रे जगदेकचक्षुषे ।
जगत्प्रसूतिस्थितिनाशहेतवे।
त्रयीमयाय त्रिगुणात्मधारिणे ।
विरिञ्चनारायणशङ्करात्मने ॥ १.१८९.२६ ॥
世界の唯一の眼、世界の生成・維持・破壊の因、三ヴェーダより成り、三徳を自己として保つ者、その自己がブラフマー、ナーラーヤナ、シャンカラである者サヴィトリに礼拝す。
1.189.27
संस्तुतो वरदः सोऽहं वरं वरय सुव्रत ।
स्तुतिस्त्वयोक्ता भक्तानां जप्येयं वग्दोस्म्यहम् ॥ १.१८९.२७ ॥
賛美された私は恩恵を与える者だ。善き誓いを持つ者よ、恩恵を求めよ。おまえの唱えたこの讃歌は信者が唱えるべきものであり、私は言葉によって恩恵を与える者である。
1.189.28
यैषा ते तपती नाम सावित्र्यवरजा सुता ।
तां त्वां संवरणस्यार्थे वरयामि विभावसो ॥ १.१८९.२८ ॥
ヴィバーヴァス よ、おまえの娘でサーヴィトリーの妹、タパティーという名の者を、サンヴァラナのために、おまえに求めよう。
1.189.29
स हि राजा बृहत्कीर्तिर्धर्मार्थविदुदारधीः ।
युक्तः संवरणो भर्ता दुहितुस्ते विहङ्गम ॥ १.१८९.२९ ॥
その王サンヴァラナは大いなる名声を持ち、ダルマとアルタを知り、高潔な知恵を持つ。鳥よ、彼こそまことにおまえの娘にふさわしい夫である。
1.189.30
इत्युक्तः स तदा तेन ददानीत्येव निश्चितः ।
प्रत्यभाषत तं विप्रं प्रतीनन्द्य दिवाकरः ॥ १.१८९.३० ॥
彼がそのように告げたとき、太陽は「私は与えよう」と決心し、そのバラモンに返礼の挨拶をしてから答えた。
1.189.31
वरः संवरणो राज्ञां त्वमृषीणां वरो मुने ।
तपती योषितां श्रेष्ठा किमन्यत्रापवर्जनात् ॥ १.१८९.३१ ॥
サンヴァラナは王の中で最良の婿であり、聖者よ、あなたは聖仙の中で最良の方です。タパティは女性の中で最も優れた人です。この拒絶以外に何を望むことがありましょう。
1.189.32
ततः सर्वानवद्याङ्गीं तपतीं तपनः स्वयम् ।
ददौ संवरणस्यार्थे वसिष्ठाय महात्मने ॥ १.१८९.३२ ॥
そこで太陽みずから、五体すべて欠点のないタパティを、サンヴァラナのために偉大な心のヴァシシュタに与えた。
1.189.33
प्रतिजग्राह तां कन्यां महर्षिस्तपतीं तदा ।
वसिष्ठोऽथ विसृष्टस्तु पुनरेवाजगाम ह ॥ १.१८९.३३ ॥
偉大な聖者ヴァシシュタは、その娘タパティを受け入れた。その後、暇乞いをして、再び戻っていった。
1.189.34
यत्र विख्यातकीर्तिः स कुरूणामृषभोऽभवत् ।
स राजा मन्मथाविष्टस्तद्गतेनान्तरात्मना ॥ १.१८९.३४ ॥
その名高い、クル族の雄牛である王は、愛神に取り憑かれ、彼女に心を向けた内なる自己をもって……
1.189.35
दृष्ट्वा च देवकन्यां तां तपतीं चारुहासिनीम् ।
वसिष्ठेन सहायान्तीं संहृष्टोऽभ्यधिकं बभौ ॥ १.१८९.३५ ॥
その天女、美しく微笑むタパティがヴァシシュタと共に来るのを見て、彼は大いに喜び、いっそう輝いた。
1.189.36
रुरुचे साऽधिकं सुभ्रूरापतन्ती नभस्तलात् ।
सौदामनीव विभ्रष्टा द्योतयन्ती दिशस्त्विषा ॥ १.१८९.३६ ॥
美しい眉の女性は天から降りてくると、いっそう輝いた。天から落ちた稲妻が、その光で四方を照らすように。
1.189.37
कृच्छ्राद्द्वादशरात्रे तु तस्य राज्ञः समाहिते ।
आजगाम विशुद्धात्मा वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ १.१८९.३७ ॥
十二夜の苦行の後、その王の心が定まったとき、清浄な心の尊き聖仙ヴァシシュタが来た。
1.189.38
तपसाऽऽराध्य वरदं देवं गोपतिमीश्वरम् ।
लेभे संवरणो भार्यां वसिष्ठस्यैव तेजसा ॥ १.१८९.३८ ॥
苦行により、恩恵を与える神、牛群の主であるイーシュヴァラを礼拝し、サンヴァラナはまさにヴァシシュタの威力によって妻を得た。
1.189.39
ततस्तस्मिन्गिरिश्रेष्ठे देवगन्धर्वसेविते ।
जग्राह विधिवत्पाणिं तपत्याः स नरर्षभः ॥ १.१८९.३९ ॥
そして神々とガンダルヴァが集うその殊勝な山で、人中の雄牛は作法に従いタパティーの手を取った。
1.189.40
वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञातस्तस्मिन्नेव धराधरे ।
सोऽकामयत राजर्षिर्विहर्तुं सह भार्यया ॥ १.१८९.४० ॥
ヴァシシュタの許しを得て、その山で王聖仙は妻とともに遊興を望んだ。
1.189.41
ततः पुरे च राष्ट्रे च वनेषूपवनेषु च ।
आदिदेश महीपालस्तमेव सचिवं तदा ॥ १.१८९.४१ ॥
そして大地の守護者は、都でも国でも森でも園林でも、同じ大臣に命令を下した。
1.189.42
नृपतिं त्वभ्यनुज्ञाप्य वसिष्ठोऽथापचक्रमे ।
सोऽथ राजा गिरौ तस्मिन्विजहारामरो यथा ॥ १.१८९.४२ ॥
王に別れを告げてヴァシシュタは去った。するとその王は、その山で神のように楽しんだ。
1.189.43
ततो द्वादशवर्षाणि काननेषु वनेषु च ।
रेमे तस्मिन्गिरौ राजा तयैव सह भार्यया ॥ १.१८९.४३ ॥
その後十二年間、王は妻とともにその山で、森の園や林の中を楽しんで過ごした。
1.189.44
तस्य राज्ञः पुरे तस्मिन्समा द्वादश सत्तम ।
न ववर्ष सहस्राक्षो राष्ट्रे चैवास्य भारत ॥ १.१८९.४४ ॥
善人のうちの最良の者よ！その王の都にも、その王国にも、十二年間、千眼のインドラは雨を降らさなかった。バラタの子孫よ。
1.189.45
ततस्तस्यामनावृष्ट्यां प्रवृत्तायामरिन्दम ।
प्रजाः क्षयमुपाजग्मुः सर्वाः सस्थाणुजङ्गमाः ॥ १.१८९.४५ ॥
そして敵を制する者よ、その旱魃が広がったとき、動かぬものも動くものも、すべての生き物が滅びに至った。
1.189.46
तस्मिंस्तथाविधे काले वर्तमाने सुदारुणे ।
नावश्यायः पपातोर्व्यां ततः सस्यानि नाऽरुहन् ॥ १.१८९.४६ ॥
そのような恐ろしい時節が続くなかで、地上には露さえ落ちず、そのため作物は芽吹かなかった。
1.189.47
ततो विभ्रान्तमनसो जनाः क्षुद्भपीडिताः ।
गृहाणि संपरित्यज्य बभ्रमुः प्रदिशो दिशः ॥ १.१८९.४७ ॥
すると、心の乱れた人々は飢えと渇きに苦しめられ、家々を捨てて、あらゆる方角や隅々をさまよった。
1.189.48
ततस्तस्मिन्पुरे राष्ट्रे त्यक्तदारपरिग्रहाः ।
परस्परममर्यादाः क्षुधार्ता जघ्निरे जनाः ॥ १.१८९.४८ ॥
そこでその都と王国では、妻も財産も捨て、節度を失い、飢えに苦しんだ人々が互いに殺し合った。
1.189.49
तत्क्षुधार्तैर्निरानन्दैः शवभूतैस्तथा नरैः ।
अभवत्प्रेतराजस्य पुरं प्रेतैरिवावृतम् ॥ १.१८९.४९ ॥
飢えに苦しみ、喜びを失い、屍のようになった人々によって、その都市は死神ヤマの都のようになり、亡霊に囲まれたかのようであった。
1.189.50
ततस्तत्तादृशं दृष्ट्वा स एव भगवानृषिः ।
अभ्याद्रवत धर्मात्मा वसिष्ठो मुनिसत्तमः ॥ १.१८९.५० ॥
そのような有様を見て、かの尊き聖仙、法にかなった魂を持つ、聖者の中で最も優れたヴァシシュタは、彼らの方へ急いで向かった。
1.189.51
तं च पार्थिवशार्दूलमानयामास तत्पुरम् ।
तपत्या सहितं राजन्वर्षे द्वादशमे गते।
ततः प्रवृष्टस्तत्रासीद्यथापूर्वं सुरारिहा ॥ १.१८९.५१ ॥
王よ、十二年が過ぎたとき、彼は王の中の虎をタパティーとともにその都市へ連れ戻した。するとそこには以前のように雨が降った。神々の敵を滅ぼす者が雨を降らせたのである。
1.189.52
तस्मिन्नृपतिशार्दूले प्रविष्टे नगरं पुनः ।
प्रववर्ष सहस्राक्षः सस्यानि जनयन्प्रभुः ॥ १.१८९.५२ ॥
その王の中の虎が再び都市に入ると、千眼の主は再び雨を降らせ、作物を実らせた。
1.189.53
ततः सराष्ट्रं मुमुदे तत्पुरं परया मुदा ।
तेन पार्थिवमुख्येन भावितं भावितात्मना ॥ १.१८९.५३ ॥
そこでその都市は国とともに大いなる喜びに満ち、心清き王の中の最上の者によって繁栄した。
1.189.54
ततो द्वादश वर्षाणि पुनरीजे नराधिपः ।
तपत्या सहितः पत्न्या यथा शच्या मरुत्पतिः ॥ १.१८९.५४ ॥
その後、十二年の間、その人の王は再びタパティーと妻とともに供犠を行った。マルト神群の主インドラがシャチーとともに行うように。
1.189.55
एवमासीन्महाभागा तपती नाम पौर्विकी ।
तव वैवस्वती पार्थ तापत्यस्त्वं यया मतः ॥ १.१८९.५५ ॥
このように、大福のタパティーというパウラヴァの娘がいた。プリタの子よ、彼女は太陽ヴァイヴァスヴァタの娘であり、彼女によってあなたはターパティヤ（タパティーの子孫）と見なされる。
1.189.56
तस्यां संजनयामास कुरुं संवरणो नृपः ।
तपत्यां तपतां श्रेष्ठ तापत्यस्त्वं ततोऽर्जुन ॥ १.१८९.५६ ॥
その彼女によって、王サンヴァラナはクルを生んだ。熱を放つ者の中で最も優れたアルジュナよ、ゆえにあなたはターパティヤである。