మహాభారతం · అధ్యాయం 1.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.189.1
एवमुक्त्वा ततस्तूर्णं जगामोर्ध्वमनिन्दिता ।
तपतीतपतीत्येव विललापातुरो नृपः ॥ १.१८९.१ ॥
ఇలా చెప్పి ఆ నిర్దోషురాలు వెంటనే పైకి వెళ్ళిపోయింది. ఆతురుడైన రాజు "తపతీ, తపతీ" అని మాత్రమే విలపించాడు.
1.189.2
प्रास्स्वलच्चासकृद्राजा पुनरुत्थाय धावति ।
धावमानस्तु तपतीमदृष्ट्वैव महीपतिः।
स तु राजा पुनर्भूमौ तत्रैव निपपात ह ॥ १.१८९.२ ॥
రాజు పదే పదే తడబడ్డాడు, మళ్ళీ లేచి పరుగెత్తాడు. కానీ తపతిని చూడకపోవడంతో, పరుగెత్తుతున్న ఆ భూపతి అక్కడే మళ్ళీ నేలపై పడిపోయాడు.
1.189.3
अन्वेषमाणः सबलस्तं राजानं नृपोत्तमम् ।
अमात्यः सानुयात्रश्च तं ददर्श महावने ॥ १.१८९.३ ॥
సైన్యంతో అన్వేషిస్తూ, మంత్రి తన అనుచరులతో కలిసి ఆ శ్రేష్ఠ రాజును మహారణ్యంలో చూశాడు.
1.189.4
क्षितौ निपतितं काले शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम् ।
त हि दृष्ट्वा महेष्वासं निरस्तं पतितं भुवि ॥ १.१८९.४ ॥
నేలపై పడిపోయిన ఆ మహాధనుర్ధరుడిని చూశాడు; ఎత్తుగా ఉండిన ఇంద్రధ్వజం కూలిపోయినట్లుగా అతడు నేలపై పడి ఉన్నాడు.
1.189.5
बभूव सोऽस्य सचिवः संप्रदीप्त इवाग्निना ।
त्वरया चोपसङ्गम्य स्नेहादागतसंभ्रमः ॥ १.१८९.५ ॥
అతడు అతని మంత్రి; అగ్నితో మండుతున్నట్లు అయ్యాడు. ప్రేమతో కలత చెంది త్వరగా దగ్గరకు వెళ్ళాడు.
1.189.6
तं समुत्थापयामास नृपतिं काममोहितम् ।
भूतलाद्भूमिपालेशं पितेव पतितं सुतम् ॥ १.१८९.६ ॥
కామంతో మోహితుడైన ఆ రాజును అతడు నేలనుండి లేపాడు; తండ్రి క్రింద పడిన కొడుకును లేపినట్లు.
1.189.7
प्रज्ञया वयसा चैव वृद्धः कीर्त्या नयेन च ।
अमात्यस्तं समुत्थाप्य बभूव विगतज्वरः ॥ १.१८९.७ ॥
ప్రజ్ఞలో, వయసులో, కీర్తిలో, నీతిలో పెద్దవాడైన ఆ మంత్రి అతన్ని లేవనెత్తి దుఃఖం నుండి విముక్తుడయ్యాడు.
1.189.8
उवाच चैनं कल्याण्या वाचा मधुरयोत्थिम् ।
मा भैर्मनुजशार्दूल भद्रमस्तु तवानघ ॥ १.१८९.८ ॥
లేచిన అతనితో మధురమైన శుభవాక్యాలతో ఇలా అన్నాడు: 'మనుష్యసింహమా, భయపడకు. నిష్కల్మషుడా, నీకు శుభం కలుగుగాక.'
1.189.9
क्षुत्पिपासापरिश्रान्तं तर्कयामास वै नृपम् ।
पतितं पातनं सङ्ख्ये शात्रवाणां महीतले ॥ १.१८९.९ ॥
ఆకలిదప్పులతో అలసిన ఆ రాజు, యుద్ధంలో శత్రువులచే పడగొట్టబడి నేలపై పడిపోయాడని అతడు భావించాడు.
1.189.10
वारिणा च सुशीतेन शिरस्तस्याभ्यषेचयत् ।
अस्पृशन्मुकुटं राज्ञः पुण्डरीकसुगन्धिना ॥ १.१८९.१० ॥
అతి చల్లని నీటితో రాజు తలపై చల్లాడు; రాజు కిరీటాన్ని తాకకుండా, తామర సువాసన గల నీటితో అలా చేశాడు.
1.189.11
ततः प्रत्यागतप्राणस्तद्बलं बलवान्नृपः ।
सर्वं विसर्जयामास तमेकं सचिवं विना ॥ १.१८९.११ ॥
అప్పుడు ప్రాణం తిరిగి వచ్చిన ఆ బలవంతుడైన రాజు, ఒక్క మంత్రిని తప్ప తన సైన్యాన్నంతటినీ పంపివేశాడు.
1.189.12
ततस्तस्याज्ञया राज्ञो विप्रतस्थे महद्बलम् ।
स तु राजा गिरिप्रस्थे तस्मिन्पुनरुपाविशत् ॥ १.१८९.१२ ॥
అప్పుడు రాజు ఆజ్ఞతో ఆ మహాసైన్యం వెళ్లిపోయింది; ఆ రాజు మాత్రం పర్వత పీఠభూమిపై మళ్లీ అక్కడే కూర్చున్నాడు.
1.189.13
ततस्तस्मिन् गिरिवरे शुचिर्भूत्वा कृताञ्जलिः ।
आरिराधयिषुः सूर्यं तस्थावूर्ध्वमुखः क्षितौ ॥ १.१८९.१३ ॥
అప్పుడు ఆ శ్రేష్ఠ పర్వతంపై శుచియై, చేతులు జోడించి, సూర్యుడిని ప్రసన్నం చేసుకోవాలని కోరి, ముఖం పైకెత్తి భూమిపై నిలబడ్డాడు.
1.189.14
जगाम मनसा चैव वसिष्ठमृषिसत्तमम् ।
पुरोहितममित्रघ्नं तदा संवरणो नृपः ॥ १.१८९.१४ ॥
అప్పుడు రాజు సంవరణుడు మనసులోనే ఋషిశ్రేష్ఠుడు, శత్రునాశకుడు, పురోహితుడైన వసిష్ఠుడిని స్మరించాడు.
1.189.15
नक्तन्दिनमथैकत्र स्थिते तस्मिञ्जनाधिपे ।
अथाजगाम विप्रर्षिस्तदा द्वादशमेऽहनि ॥ १.१८९.१५ ॥
రాజు అక్కడ రాత్రింబవళ్లు ఒకే చోట నిలిచి ఉండగా, పన్నెండవ రోజున ఆ బ్రాహ్మణ ఋషి వచ్చాడు.
1.189.16
स विदित्वैव नृपतिं तपत्या हृतमानसम् ।
दिव्येन विधिना ज्ञात्वा भावितात्मा महानृपिः ॥ १.१८९.१६ ॥
ఆ మహర్షి, తపతి వలన మనసు హరింపబడిన రాజును తెలుసుకున్నాడు; దివ్య విధానంతో తెలుసుకుని, ఆత్మనిగ్రహంతో ఉన్న ఆ మహర్షి అంతా గ్రహించాడు.
1.189.17
तथा तु नियतात्मानं तं नृपं मुनिसत्तमः ।
आबभाषे स धर्मात्मा तस्यैवार्थचिकीर्षया ॥ १.१८९.१७ ॥
అప్పుడు ఆ ఆత్మనిగ్రహంతో ఉన్న రాజుతో ధర్మాత్ముడైన మునిశ్రేష్ఠుడు అతని ప్రయోజనం చేకూర్చాలనే కోరికతో మాట్లాడాడు.
1.189.18
स तस्य मनुजेन्द्रस्य पश्यतो भगवानृषिः ।
ऊर्ध्वमाचक्रमे द्रष्टुं भास्करं भास्करद्युतिः ॥ १.१८९.१८ ॥
ఆ మనుజేంద్రుడు చూస్తుండగానే, సూర్యునిలా ప్రకాశించే ఆ భగవాన్ ఋషి సూర్యుడిని చూడటానికి పైకి లేవసాగాడు.
1.189.19
योजनानां तु नियुतं क्षणाद्गत्वा तपोधनः ।
सहस्रांशुं ततो विप्रः कृताञ्जलिरुपस्थितः।
वसिष्ठोहमिति प्रीत्या स चात्मानं न्यवेदयत् ॥ १.१८९.१९ ॥
తపోధనుడైన ఆ బ్రాహ్మణుడు క్షణంలో లక్ష యోజనాలు ప్రయాణించి, చేతులు జోడించి సహస్రాంశుని ఎదుట నిలిచి, 'నేను వసిష్ఠుడను' అని ఆనందంగా తనను తాను తెలియజేసుకున్నాడు.
1.189.20
तमुवाच महातेजा विवस्वान्मुनिसत्तमम् ।
महर्षे स्वागतं तेऽस्तु कथयस्व यथेप्सितम् ॥ १.१८९.२० ॥
మహాతేజస్వి అయిన వివస్వంతుడు ఆ మునిశ్రేష్ఠునితో ఇలా అన్నాడు: 'మహర్షీ, మీకు స్వాగతం. మీకు ఇష్టమైనది చెప్పండి.'
1.189.21
यदिच्छसि महाभाग मत्तः प्रवदतां वर ।
तत्ते दद्यामभिप्रेतं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम् ॥ १.१८९.२१ ॥
'మహాభాగ్యుడా, వక్తలలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు నా నుండి ఏది కోరినా, అది అత్యంత దుర్లభమైనా సరే, నీకు ఇస్తాను.'
1.189.22
एवमुक्तः स तेनर्षिर्वसिष्ठः संस्तुवन्गिरा ।
प्रणिपत्य विवस्वन्तं भानुमन्तमथाब्रवीत् ॥ १.१८९.२२ ॥
ఆయన ఇలా అనగానే వసిష్ఠ ఋషి మాటలతో స్తుతిస్తూ వివస్వంతునికి నమస్కరించి, తేజోమయుడైన భానుమంతునితో ఇలా అన్నాడు.
1.189.23
योजनानां चतुष्षष्टिं निमेषात्त्रिशतं तथा ।
अश्वैर्गच्छति नित्यं यस्तत्पार्श्वस्थोऽब्रवीदिदम् ॥ १.१८९.२३ ॥
'ఒక నిమేషంలో అరవైనాలుగు మరియు మూడు వందల యోజనాలు, గుర్రాలతో ఎల్లప్పుడూ ప్రయాణించేవాడు' — అతని పక్కన నిలిచిన వ్యక్తి ఇలా చెప్పాడు.
1.189.24
अजाय लोकत्रयपावनाय ।
भूतात्मने गोपतये वृषाय।
सूर्याय सर्गप्रलयालयाय ।
नमो महाकारुणिकोत्तमाय ॥ १.१८९.२४ ॥
జన్మరహితునికి, మూడు లోకాలను పవిత్రం చేసేవానికి, ప్రాణుల ఆత్మకు, గోపతికి, వృషభానికి, సూర్యునికి, సృష్టి ప్రళయాలకు ఆలయమైనవానికి, మహా కరుణామయులలో ఉత్తముడైనవానికి నమస్కారం.
1.189.25
विवस्वते ज्ञानभृतेऽन्तरात्मने ।
जगत्प्रदीपाय जगद्धितैषिणे।
स्वयंभुवे दीप्तसहस्रचक्षुषे ।
सुरोत्तमायामिततेजसे नमः ॥ १.१८९.२५ ॥
జ్ఞానాన్ని ధరించేవాడు, అంతరాత్మ, జగత్తుకు దీపం, జగత్ హితాన్ని కోరేవాడు అయిన వివస్వంతునికి నమస్కారం. వేయి ప్రకాశించే నేత్రాలు కలవాడు, దేవతలలో ఉత్తముడు, అపరిమిత తేజస్సు కలవాడు అయిన స్వయంభువుకు నమస్కారం.
1.189.26
नमः सवित्रे जगदेकचक्षुषे ।
जगत्प्रसूतिस्थितिनाशहेतवे।
त्रयीमयाय त्रिगुणात्मधारिणे ।
विरिञ्चनारायणशङ्करात्मने ॥ १.१८९.२६ ॥
జగత్తుకు ఏకైక నేత్రమైన, జగత్తు సృష్టి స్థితి లయలకు కారణమైన, త్రయీమయుడు, త్రిగుణాలను తన ఆత్మగా ధరించేవాడు, బ్రహ్మ నారాయణ శంకరులు తన ఆత్మ అయినవాడు అయిన సవితకు నమస్కారం.
1.189.27
संस्तुतो वरदः सोऽहं वरं वरय सुव्रत ।
स्तुतिस्त्वयोक्ता भक्तानां जप्येयं वग्दोस्म्यहम् ॥ १.१८९.२७ ॥
స్తుతించబడిన నేను వరదాతను. ఓ సువ్రతా, వరాన్ని కోరు. నీవు చెప్పిన ఈ స్తుతి భక్తులు జపించదగినది; నేను వాక్కుతో వరమిచ్చువాడను.
1.189.28
यैषा ते तपती नाम सावित्र्यवरजा सुता ।
तां त्वां संवरणस्यार्थे वरयामि विभावसो ॥ १.१८९.२८ ॥
ఓ విభావసూ, నీ కుమార్తె, సావిత్రి చెల్లెలు, తపతి అనే పేరు గలది, ఆమెను సంవరణుని కొరకు నీ వద్ద అడుగుతున్నాను.
1.189.29
स हि राजा बृहत्कीर्तिर्धर्मार्थविदुदारधीः ।
युक्तः संवरणो भर्ता दुहितुस्ते विहङ्गम ॥ १.१८९.२९ ॥
ఆ రాజు సంవరణుడు గొప్ప కీర్తి కలవాడు, ధర్మార్థాలు తెలిసినవాడు, ఉదార బుద్ధి కలవాడు. ఓ విహంగమా, అతడే నీ కుమార్తెకు తగిన భర్త.
1.189.30
इत्युक्तः स तदा तेन ददानीत्येव निश्चितः ।
प्रत्यभाषत तं विप्रं प्रतीनन्द्य दिवाकरः ॥ १.१८९.३० ॥
అతడు అలా చెప్పగా, అప్పుడు "ఇస్తాను" అని నిశ్చయించి, ఆ విప్రుని ప్రతి అభివందనం చేసి దివాకరుడు సమాధానమిచ్చాడు.
1.189.31
वरः संवरणो राज्ञां त्वमृषीणां वरो मुने ।
तपती योषितां श्रेष्ठा किमन्यत्रापवर्जनात् ॥ १.१८९.३१ ॥
రాజులలో సంవరణుడు శ్రేష్ఠ వరుడు; ఓ ముని, మీరు ఋషులలో శ్రేష్ఠులు. తపతి స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలు; ఇంతకంటే ఏమి కావాలి?
1.189.32
ततः सर्वानवद्याङ्गीं तपतीं तपनः स्वयम् ।
ददौ संवरणस्यार्थे वसिष्ठाय महात्मने ॥ १.१८९.३२ ॥
అప్పుడు సూర్యుడు స్వయంగా నిర్దోష అవయవాల తపతిని సంవరణుని కోసం మహాత్ముడైన వసిష్ఠునికి ఇచ్చాడు.
1.189.33
प्रतिजग्राह तां कन्यां महर्षिस्तपतीं तदा ।
वसिष्ठोऽथ विसृष्टस्तु पुनरेवाजगाम ह ॥ १.१८९.३३ ॥
మహర్షి వసిష్ఠుడు అప్పుడు ఆ కన్య తపతిని స్వీకరించాడు; తరువాత వీడ్కోలు పొంది మళ్ళీ వచ్చాడు.
1.189.34
यत्र विख्यातकीर्तिः स कुरूणामृषभोऽभवत् ।
स राजा मन्मथाविष्टस्तद्गतेनान्तरात्मना ॥ १.१८९.३४ ॥
ప్రసిద్ధ కీర్తి కలిగిన ఆ కురువుల శ్రేష్ఠుడైన రాజు, మన్మథుని వశమై, ఆమెపైనే లగ్నమైన అంతరాత్మతో...
1.189.35
दृष्ट्वा च देवकन्यां तां तपतीं चारुहासिनीम् ।
वसिष्ठेन सहायान्तीं संहृष्टोऽभ्यधिकं बभौ ॥ १.१८९.३५ ॥
దేవకన్య, మధురంగా నవ్వే ఆ తపతి వసిష్ఠునితో కలిసి రావడం చూసి, అతడు అత్యంత సంతోషంతో ప్రకాశించాడు.
1.189.36
रुरुचे साऽधिकं सुभ्रूरापतन्ती नभस्तलात् ।
सौदामनीव विभ्रष्टा द्योतयन्ती दिशस्त्विषा ॥ १.१८९.३६ ॥
ఆకాశం నుండి దిగివస్తున్న ఆ అందమైన కనుబొమ్మల స్త్రీ అత్యధికంగా ప్రకాశించింది; ఆకాశం నుండి జారిపడిన మెరుపు తన కాంతితో దిక్కులను ప్రకాశింపజేసినట్లు.
1.189.37
कृच्छ्राद्द्वादशरात्रे तु तस्य राज्ञः समाहिते ।
आजगाम विशुद्धात्मा वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ १.१८९.३७ ॥
కఠినమైన వ్రతం పన్నెండు రాత్రులు గడిచిన తరువాత, ఆ రాజు మనసు ఏకాగ్రమైనప్పుడు, విశుద్ధాత్ముడైన భగవాన్ ఋషి వసిష్ఠుడు వచ్చాడు.
1.189.38
तपसाऽऽराध्य वरदं देवं गोपतिमीश्वरम् ।
लेभे संवरणो भार्यां वसिष्ठस्यैव तेजसा ॥ १.१८९.३८ ॥
తపస్సుతో వరదాత, గోపతి ఈశ్వరుడైన దేవుని ఆరాధించి, వసిష్ఠుని తేజస్సుతోనే సంవరణుడు భార్యను పొందాడు.
1.189.39
ततस्तस्मिन्गिरिश्रेष्ठे देवगन्धर्वसेविते ।
जग्राह विधिवत्पाणिं तपत्याः स नरर्षभः ॥ १.१८९.३९ ॥
అప్పుడు దేవగంధర్వులు సేవించే ఆ శ్రేష్ఠ పర్వతంపై ఆ నరశ్రేష్ఠుడు తపతి చేయిని విధిప్రకారం పట్టుకున్నాడు.
1.189.40
वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञातस्तस्मिन्नेव धराधरे ।
सोऽकामयत राजर्षिर्विहर्तुं सह भार्यया ॥ १.१८९.४० ॥
వసిష్ఠుని అనుమతి పొంది, ఆ పర్వతంపైనే ఆ రాజర్షి భార్యతో విహరించాలని కోరాడు.
1.189.41
ततः पुरे च राष्ट्रे च वनेषूपवनेषु च ।
आदिदेश महीपालस्तमेव सचिवं तदा ॥ १.१८९.४१ ॥
అప్పుడు పురంలో, రాష్ట్రంలో, అడవుల్లో, ఉద్యానవనాల్లో కూడా ఆ మహీపాలుడు అదే మంత్రికి ఆజ్ఞాపించాడు.
1.189.42
नृपतिं त्वभ्यनुज्ञाप्य वसिष्ठोऽथापचक्रमे ।
सोऽथ राजा गिरौ तस्मिन्विजहारामरो यथा ॥ १.१८९.४२ ॥
రాజుకు వీడ్కోలు చెప్పి వసిష్ఠుడు వెళ్లిపోయాడు. తరువాత ఆ రాజు ఆ పర్వతంపై దేవునిలా విహరించాడు.
1.189.43
ततो द्वादशवर्षाणि काननेषु वनेषु च ।
रेमे तस्मिन्गिरौ राजा तयैव सह भार्यया ॥ १.१८९.४३ ॥
ఆ తరువాత పన్నెండు సంవత్సరాలు ఆ రాజు ఆ పర్వతంపై, అడవులలోనూ తోటలలోనూ, తన భార్యతో కలిసి ఆనందించాడు.
1.189.44
तस्य राज्ञः पुरे तस्मिन्समा द्वादश सत्तम ।
न ववर्ष सहस्राक्षो राष्ट्रे चैवास्य भारत ॥ १.१८९.४४ ॥
సత్పురుషులలో శ్రేష్ఠుడా! ఆ రాజు నగరంలోనూ అతని రాజ్యంలోనూ పన్నెండు సంవత్సరాలు సహస్రాక్షుడు (ఇంద్రుడు) వర్షించలేదు, భరతవంశీయుడా!
1.189.45
ततस्तस्यामनावृष्ट्यां प्रवृत्तायामरिन्दम ।
प्रजाः क्षयमुपाजग्मुः सर्वाः सस्थाणुजङ्गमाः ॥ १.१८९.४५ ॥
శత్రువులను అణచువాడా! ఆ అనావృష్టి వ్యాపించినప్పుడు స్థావర జంగమాలన్నీ, సమస్త ప్రజలు నాశనాన్ని పొందారు.
1.189.46
तस्मिंस्तथाविधे काले वर्तमाने सुदारुणे ।
नावश्यायः पपातोर्व्यां ततः सस्यानि नाऽरुहन् ॥ १.१८९.४६ ॥
అలాంటి అతి భయంకర కాలంలో భూమిపై మంచైనా పడలేదు; అందువల్ల పంటలు మొలవలేదు.
1.189.47
ततो विभ्रान्तमनसो जनाः क्षुद्भपीडिताः ।
गृहाणि संपरित्यज्य बभ्रमुः प्रदिशो दिशः ॥ १.१८९.४७ ॥
అప్పుడు మనసు భ్రాంతికి గురైన, ఆకలి దప్పులతో బాధపడిన జనులు ఇళ్లను విడిచి దిక్కులలో, ఉపదిక్కులలో తిరిగారు.
1.189.48
ततस्तस्मिन्पुरे राष्ट्रे त्यक्तदारपरिग्रहाः ।
परस्परममर्यादाः क्षुधार्ता जघ्निरे जनाः ॥ १.१८९.४८ ॥
అప్పుడు ఆ నగరంలోనూ రాజ్యంలోనూ, భార్యను ఆస్తిని విడిచి, మర్యాద మరచి, ఆకలితో బాధపడిన జనులు ఒకరినొకరు చంపుకున్నారు.
1.189.49
तत्क्षुधार्तैर्निरानन्दैः शवभूतैस्तथा नरैः ।
अभवत्प्रेतराजस्य पुरं प्रेतैरिवावृतम् ॥ १.१८९.४९ ॥
ఆకలితో బాధపడుతూ, ఆనందం లేక, శవాల్లా మారిన మనుషులతో ఆ నగరం యమరాజు పురంలా అయింది; ప్రేతాలతో చుట్టుముట్టబడినట్లు ఉంది.
1.189.50
ततस्तत्तादृशं दृष्ट्वा स एव भगवानृषिः ।
अभ्याद्रवत धर्मात्मा वसिष्ठो मुनिसत्तमः ॥ १.१८९.५० ॥
అప్పుడు అలాంటి స్థితిని చూసి, ఆ భగవంతుడైన ఋషి, ధర్మాత్ముడు, మునిశ్రేష్ఠుడు వసిష్ఠుడు వేగంగా అటు పరుగెత్తాడు.
1.189.51
तं च पार्थिवशार्दूलमानयामास तत्पुरम् ।
तपत्या सहितं राजन्वर्षे द्वादशमे गते।
ततः प्रवृष्टस्तत्रासीद्यथापूर्वं सुरारिहा ॥ १.१८९.५१ ॥
ఆ రాజశ్రేష్ఠుడిని తపతితో కలిపి, ఓ రాజా, పన్నెండవ సంవత్సరం గడిచాక ఆ నగరానికి తీసుకువచ్చాడు. అప్పుడు మునుపటిలా అక్కడ వర్షం కురిసింది; దేవశత్రువులను సంహరించేవాడు కురిపించాడు.
1.189.52
तस्मिन्नृपतिशार्दूले प्रविष्टे नगरं पुनः ।
प्रववर्ष सहस्राक्षः सस्यानि जनयन्प्रभुः ॥ १.१८९.५२ ॥
ఆ రాజశ్రేష్ఠుడు మళ్ళీ నగరంలో ప్రవేశించగా, సహస్రాక్షుడైన ప్రభువు మళ్ళీ వర్షం కురిపించి పంటలను పండించాడు.
1.189.53
ततः सराष्ट्रं मुमुदे तत्पुरं परया मुदा ।
तेन पार्थिवमुख्येन भावितं भावितात्मना ॥ १.१८९.५३ ॥
అప్పుడు ఆ నగరం, రాష్ట్రం అత్యంత ఆనందంతో సంతోషించాయి; శుద్ధాత్ముడైన ఆ ప్రధాన రాజు వల్ల అది సమృద్ధి పొందింది.
1.189.54
ततो द्वादश वर्षाणि पुनरीजे नराधिपः ।
तपत्या सहितः पत्न्या यथा शच्या मरुत्पतिः ॥ १.१८९.५४ ॥
అప్పుడు మళ్ళీ పన్నెండు సంవత్సరాలు ఆ నరాధిపుడు యజ్ఞం చేశాడు; తపతితో, భార్యతో కలిసి, శచితో ఉన్న మరుత్పతి ఇంద్రుడిలా.
1.189.55
एवमासीन्महाभागा तपती नाम पौर्विकी ।
तव वैवस्वती पार्थ तापत्यस्त्वं यया मतः ॥ १.१८९.५५ ॥
ఇలా మహాభాగ అయిన తపతి అనే పౌరవి ఉండెను. ఓ పార్థా, ఆమె వైవస్వతుడి (సూర్యుని) కుమార్తె; ఆమె వలన నీవు తాపత్యుడిగా పరిగణించబడుతున్నావు.
1.189.56
तस्यां संजनयामास कुरुं संवरणो नृपः ।
तपत्यां तपतां श्रेष्ठ तापत्यस्त्वं ततोऽर्जुन ॥ १.१८९.५६ ॥
ఆమె వలన రాజు సంవరణుడు కురువును కనెను. ఓ తపించువారిలో శ్రేష్ఠుడా, అర్జునా, అందువలన నీవు తాపత్యుడవు.