Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.19

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.19.1

अथावरणमुख्यानि नानाप्रहरणानि च ।
प्रगृह्याभ्यद्रवन्देवान्सहिता दैत्यदानवाः ॥ १.१९.१ ॥

ଏହାପରେ କବଚ ପ୍ରଭୃତି ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଏକାଠି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଗଲେ।

1.19.2

ततस्तदमृतं देवो विष्णुरादाय वीर्यवान् ।
जहार दानवेन्द्रेभ्यो नरेण सहितः प्रभुः ॥ १.१९.२ ॥

ତା'ପରେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ଦେବ ବିଷ୍ଣୁ ସେହି ଅମୃତ ନେଇ ନରଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଦାନବେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ତାହା ହରଣ କଲେ।

1.19.3

ततो देवगणाः सर्वे पपुस्तदमृतं तदा ।
विष्णोः सकाशात्संप्राप्य संभ्रमे तुमुले सति ॥ १.१९.३ ॥

ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କଠାରୁ ସେହି ଅମୃତ ପାଇ, ଭୟଙ୍କର ଗୋଳମାଳ ସମୟରେ ତାହା ପାନ କଲେ।

1.19.4

पाययत्यमृतं देवान्हरौ बाहुबलान्नरः ।
निरोधयति चापेन दूरीकृत्य धनुर्धरान्।
ये येऽमृतं पिबन्ति स्म ते ते युद्ध्यन्ति दानवैः ॥ १.१९.४ ॥

ନର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବାହୁବଳରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅମୃତ ପିଆନ୍ତି, ଏବଂ ଧନୁରେ ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ଦେଇ ରୋକନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅମୃତ ପାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି।

1.19.5

ततः पिबत्सु तत्कालं देवेष्वमृतमीप्सितम् ।
राहुर्विबुधरूपेण दानवः प्रापिबत्तदा ॥ १.१९.५ ॥

ଦେବତାମାନେ ଇଚ୍ଛିତ ସେହି ଅମୃତ ପାନ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ଦାନବ ରାହୁ ଦେବରୂପ ଧରି ତାହା ପାନ କଲା।

1.19.6

तस्य कण्ठमनुप्राप्ते दानवस्यामृते तदा ।
आख्यातं चन्द्रसूर्याभ्यां सुराणां हितकाम्यया ॥ १.१९.६ ॥

ସେହି ଅମୃତ ଯେତେବେଳେ ଦାନବର କଣ୍ଠ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲା, ସେତେବେଳେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହା ପ୍ରକାଶ କରିଦେଲେ।

1.19.7

ततो भगवता तस्य शिरश्छिन्नमलंकृतम् ।
चक्रायुधेन चक्रेण पिबतोऽमृतमोजसा ॥ १.१९.७ ॥

ତା'ପରେ ଭଗବାନ, ଚକ୍ରାୟୁଧ ଭାବରେ, ଅମୃତ ବଳରେ ପିଉଥିବା ତା'ର ଅଳଙ୍କୃତ ମସ୍ତକ ଚକ୍ରରେ ଛେଦନ କଲେ।

1.19.8

तच्छैलशृह्गप्रङ्गिमं दानवस्य शिरो महत् ।
चक्रेणोत्कृत्तमपतच्चालयद्वसुधातलम् ॥ १.१९.८ ॥

ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ସେହି ଦାନବର ବିଶାଳ ମସ୍ତକ ଚକ୍ରରେ କଟି ପଡ଼ି ଭୂତଳକୁ କମ୍ପାଇଲା।

1.19.9

चक्रच्छिन्नं खमुत्पत्य ननादातिभयंकरम् ।
तत्कबन्धं पपातास्य विस्फुरद्धरणीतले ॥ १.१९.९ ॥

ଚକ୍ରରେ ଛିନ୍ନ ସେହି ମସ୍ତକ ଆକାଶକୁ ଲମ୍ଫ ଦେଇ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲା; ତା'ର ଧଡ଼ ଭୂମିରେ ଛଟପଟ ହୋଇ ପଡ଼ିଲା।

1.19.10

त्रयोदश सहस्राणि चतुरश्रं समन्ततः ।
सपर्वतवनद्वीपां दैत्यस्याकम्पयन्महीम् ॥ १.१९.१० ॥

ତେର ହଜାର ଯୋଜନ ଚତୁର୍ଭୁଜ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗେ ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ପୃଥିବୀକୁ ତାହା କମ୍ପାଇଲା।

1.19.11

ततो वैरविनिर्बन्धः कृतो राहुमुखेन वै ।
शाश्वतश्चन्द्रसूर्याभ्यां ग्रसत्यद्यापि चैव तौ ॥ १.१९.११ ॥

ତା'ପରେ ରାହୁଙ୍କ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ଚିରନ୍ତନ ଶତ୍ରୁତାର ବନ୍ଧନ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା; ଆଜି ବି ସେ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରେ।

1.19.12

विहाय भगवांश्चापि स्त्रीरूपमतुलं हरिः ।
नानाप्रहरणैर्भीमैर्दानवान्तमकम्पयत् ॥ १.१९.१२ ॥

ଭଗବାନ ହରି ନିଜର ଅତୁଳନୀୟ ସ୍ତ୍ରୀ ରୂପ ତ୍ୟାଗ କରି, ଭୟଙ୍କର ନାନା ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦାନବ ଦଳକୁ କମ୍ପାଇଲେ।

1.19.13

ततः प्रवृत्तः संग्रामः समीपे लवणाम्भसः ।
सुराणामसुराणां च सर्वघोरतरो महान् ॥ १.१९.१३ ॥

ଏଥିରେ ଲବଣ ସମୁଦ୍ର ନିକଟରେ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ମହାଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

1.19.14

प्रासाश्च विपुलास्तीक्ष्णा न्यपतन्त सहस्रशः ।
तोमराश्च सुतीक्ष्णाग्राः शस्त्राणि विविधानि च ॥ १.१९.१४ ॥

ବଡ଼ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବର୍ଛା ହଜାର ହଜାର ପଡ଼ିଲା; ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ର ଥିବା ତୋମର ଓ ବିବିଧ ଅସ୍ତ୍ରମାନ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଲା।

1.19.15

ततोऽसुराश्चक्रभिन्ना वमन्तो रुधिरं बहु ।
असिशक्तिगदारुग्णा निपेतुर्धरणीतले ॥ १.१९.१५ ॥

ତା'ପରେ ଚକ୍ରରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଅସୁରମାନେ ବହୁତ ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରି, ଖଡ୍ଗ, ଶକ୍ତି ଓ ଗଦାରେ ଆହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

1.19.16

छिन्नानि पट्टिशैश्चैव शिरांसि युधि दारुणैः ।
तप्तकाञ्चनमालीनि निपेतुरनिशं तदा ॥ १.१९.१६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ପଟ୍ଟିଶରେ କଟା ଯାଇଥିବା, ତପ୍ତ ସୁନାର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ମସ୍ତକ ସେତେବେଳେ ନିରନ୍ତର ପଡ଼ିଲା।

1.19.17

रुधिरेणानुलिप्ताङ्गा निहताश्च महासुराः ।
अद्रीणामिव कूटानि धातुरक्तानि शेरते ॥ १.१९.१७ ॥

ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ନିହତ ମହାସୁରମାନେ ଧାତୁରେ ଲାଲ ହୋଇଥିବା ପର୍ବତ-ଶିଖର ପରି ଶୋଇଛନ୍ତି।

1.19.18

आहाकारः समभवत्तत्र तत्र सहस्रशः ।
अन्योन्यंछिन्दतां शस्त्रैरादित्ये लोहितायति ॥ १.१९.१८ ॥

ସେଠାରେ ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର 'ଆହା' ଆର୍ତ୍ତନାଦ ଉଠିଲା; ଅସ୍ତ୍ରରେ ପରସ୍ପରକୁ କାଟୁଥିବା ବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲାଲ ହେଉଥିଲା।

1.19.19

परिघैरायसैस्तीक्ष्णैः सन्निकर्षे च मुष्टिभिः ।
निघ्नतां समरेऽन्योन्यं शब्दो दिवमिवास्पृशत् ॥ १.१९.१९ ॥

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୌହ ପରିଘରେ ଏବଂ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ମୁଷ୍ଟିରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରହାର କରୁଥିବାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଯେପରି ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା।

1.19.20

छिन्धिभिन्धि प्रधाव त्वं पातयाभिसरेति च ।
व्यश्रूयन्त महाघोराः शब्दास्तत्र समन्ततः ॥ १.१९.२० ॥

'କାଟ, ବିଦାର, ଆଗକୁ ଧାଅ, ପକାଅ, ଆକ୍ରମଣ କର' ଭଳି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ସେଠାରେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଶୁଣାଗଲା।

1.19.21

एवं सुतुमुले युद्धे वर्तमाने महाभये ।
नरनारायणौ देवौ समाजग्मतुराहवम् ॥ १.१९.२१ ॥

ଏହିପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ ନର ଓ ନାରାୟଣ ଦୁଇ ଦେବତା ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆସିଲେ।

1.19.22

तत्र दिव्यं धनुर्दृष्ट्वा नरस्य भगवानपि ।
चिन्तयामास तच्चक्रं विष्णुर्दानवसूदनम् ॥ १.१९.२२ ॥

ସେଠାରେ ନରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଦେଖି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ଦାନବସୂଦନ ସେ ଚକ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।

1.19.23

ततोऽम्बराच्चिन्तितमात्रमागतं ।
महाप्रभं चक्रममित्रतापनम्।
विभावसोस्तुल्यमकुण्ठमण्डलं ।
सुदर्शनं संयति भीमदर्शनम् ॥ १.१९.२३ ॥

ତା'ପରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ମାତ୍ରେ ଆକାଶରୁ ମହାପ୍ରଭ, ଶତ୍ରୁତାପନ, ଅଗ୍ନି ସମାନ, ଅକୁଣ୍ଠ ମଣ୍ଡଳ ବିଶିଷ୍ଟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନୀୟ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଆସିଲା।

1.19.24

तदागतं ज्वलितहुताशनप्रभं ।
भयंकरं करिकरबाहुरच्युतः।
मुमोच वै प्रबलवदुग्रवेगवा-
न्महाप्रभं परनगरावदारणम् ॥ १.१९.२४ ॥

ଆସିଥିବା ସେହି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ସମାନ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ରକୁ ହସ୍ତଶୁଣ୍ଡ ସଦୃଶ ବାହୁ ଥିବା ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରବଳ ବେଗ ଓ ଉଗ୍ର ଗତିରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ — ଶତ୍ରୁନଗର ବିଦାରଣକାରୀ ସେ ମହାପ୍ରଭ ଚକ୍ର।

1.19.25

तदन्तकज्वलनसमानवर्चसं ।
पुनःपुनर्न्यपतत वेगवत्तदा।
विदारयद्दितिदनुजान्सहस्रशः ।
करेरितं पुरुषवरेण संयुगे ॥ १.१९.२५ ॥

ସେତେବେଳେ ଅନ୍ତକର ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ସେ ବେଗରେ ବାରମ୍ବାର ପଡ଼ିଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କ ହାତରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ସେ ଦିତି-ଦନୁ ବଂଶର ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ହଜାରେ ହଜାରେ ଚିରିଦେଲା।

1.19.26

दहत्क्वचिज्ज्वलन इवावलेलिह-
त्प्रसह्य तानसुरगणान्न्यकृन्तत।
प्रवेरितं वियति मुहुः क्षितौ तथा ।
पपौ रणे रुधिरमथो पिशाचवत् ॥ १.१९.२६ ॥

କେଉଁଠି ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଜିଭରେ ଚାଟି, ବଳପୂର୍ବକ ସେ ସେହି ଅସୁରଗଣଙ୍କୁ କାଟିଦେଲା; ଆକାଶ ଓ ଭୂମିରେ ବାରମ୍ବାର ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପିଶାଚ ପରି ରକ୍ତ ପିଇଲା।

1.19.27

तथाऽसुरा गिरिभिरदीनचेतसो ।
मुहुर्मुहुः सुरगणमार्दयंस्तदा।
महाबला विगलितमेघवर्चसः ।
सहस्रशो गगनमभिप्रपद्यह ॥ १.१९.२७ ॥

ସେହିପରି ଅସୁରମାନେ, ଅଚଳ ମନର, ପର୍ବତ ଦ୍ୱାରା ଦେବଗଣଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପୀଡ଼ିତ କଲେ; ସେହି ମହାବଳୀମାନେ, ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ମେଘର ଦୀପ୍ତିରେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ଆକାଶକୁ ଧାଇଁଗଲେ।

1.19.28

अथाम्बराद्भयजननाः प्रपेदिरे ।
सपादपा बहुविधमेघरूपिणः।
महाद्रयः परिगलिताग्रसानवः ।
परस्परं द्रुतमभिहत्य सस्वनाः ॥ १.१९.२८ ॥

ତେବେ ଆକାଶରୁ ଭୟଜନକ, ବୃକ୍ଷସହିତ, ବହୁରୂପୀ ମେଘ ପରି ମହାପର୍ବତ ପଡ଼ିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଶିଖର ଓ ଢାଳ ଭାଙ୍ଗି, ପରସ୍ପର ସହ ଧକ୍କା ଦେଇ ଗର୍ଜନ କରି ଶୀଘ୍ର ପଡ଼ିଲେ।

1.19.29

ततो मही प्रविचलिता सकानना ।
महाद्रिपाताभिहता समन्ततः।
परस्परं भृशमभिगर्जतां मुहू ।
रणाजिरे भृशमभिसंप्रवर्तिते ॥ १.१९.२९ ॥

ତେବେ ବନ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଥରିଲା; ମହାପର୍ବତ ପତନରେ ସର୍ବତ୍ର ଆହତ ହୋଇ; ରଣଭୂମିରେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ବାରମ୍ବାର ଅତ୍ୟଧିକ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଭୀଷଣ ସଂଗ୍ରାମ ଚାଲିଲା ସେତେବେଳେ।

1.19.30

नरस्ततो वरकनकाग्रभूषणै-
र्महेषुभिर्गगनपथं समावृणोत्।
विदारयन्गिरिशिखराणि पत्रिभि-
र्महाभयेऽसुरगणविग्रहे तदा ॥ १.१९.३० ॥

ତା'ପରେ ନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ରଭୂଷଣଯୁକ୍ତ ମହାବାଣରେ ଆକାଶପଥକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ। ସେ ମହାଭୟଙ୍କର ଅସୁରଗଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ପର୍ବତଶିଖର ବିଦାରଣ କଲେ।

1.19.31

ततो महीं लवणजलं च सागरं ।
महासुराः प्रविविशुरर्दिताः सुरैः।
वियद्गतं ज्वलितहुताशनप्रभं ।
सुदर्शनं परिकुपितं निशाम्य ते ॥ १.१९.३१ ॥

ତା'ପରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ମହାଅସୁରମାନେ ପୃଥିବୀ ଓ ଲବଣ ଜଳର ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିପରି ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ, କୁପିତ ସୁଦର୍ଶନକୁ ଆକାଶକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି।

1.19.32

ततः सुरैर्विजयमवाप्य मन्दरः ।
स्वमेव देशं गमितः सुपूजितः।
विनाद्य खं दिवमपि चैव सर्वश-
स्ततो गताः सलिलधरा यथागतम् ॥ १.१९.३२ ॥

ତା'ପରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜୟ ପାଇଥିବା ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଅତି ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲା। ଆକାଶ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ସର୍ବତ୍ର ଗର୍ଜନରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି ମେଘମାନେ ଯେମିତି ଆସିଥିଲେ ସେମିତି ଚାଲିଗଲେ।

1.19.33

ततोऽमृतं सुनिहितमेव चक्रिरे ।
सुराः पुरां मुदमभिगम्य पुष्कलाम्।
ददो च तं निधिममृतस्य रक्षितुं ।
किरीटिने बलभिदथामरैः सह ॥ १.१९.३३ ॥

ତା'ପରେ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତକୁ ଭଲରୂପେ ସଂରକ୍ଷିତ କଲେ; ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ନଗରମାନଙ୍କକୁ ଯାଇ, ସେହି ଅମୃତ ନିଧିର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବଳନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ତାହା କିରୀଟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।