మహాభారతం · అధ్యాయం 1.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.19.1
अथावरणमुख्यानि नानाप्रहरणानि च ।
प्रगृह्याभ्यद्रवन्देवान्सहिता दैत्यदानवाः ॥ १.१९.१ ॥
తరువాత కవచాలు మొదలైన ముఖ్య ఆయుధాలను, అనేక రకాల శస్త్రాలను పట్టుకొని దైత్యులు, దానవులు కలిసి దేవతలపై విరుచుకుపడ్డారు.
1.19.2
ततस्तदमृतं देवो विष्णुरादाय वीर्यवान् ।
जहार दानवेन्द्रेभ्यो नरेण सहितः प्रभुः ॥ १.१९.२ ॥
అప్పుడు పరాక్రమశాలి దేవుడైన విష్ణువు ఆ అమృతాన్ని తీసుకొని, నరునితో కలిసి దానవ ప్రభువుల నుండి దాన్ని అపహరించాడు.
1.19.3
ततो देवगणाः सर्वे पपुस्तदमृतं तदा ।
विष्णोः सकाशात्संप्राप्य संभ्रमे तुमुले सति ॥ १.१९.३ ॥
అప్పుడు దేవగణాలన్నీ విష్ణువు వద్ద నుండి ఆ అమృతాన్ని పొంది, ఘోరమైన కలకలం జరుగుతున్న సమయంలో దాన్ని తాగాయి.
1.19.4
पाययत्यमृतं देवान्हरौ बाहुबलान्नरः ।
निरोधयति चापेन दूरीकृत्य धनुर्धरान्।
ये येऽमृतं पिबन्ति स्म ते ते युद्ध्यन्ति दानवैः ॥ १.१९.४ ॥
నరుడు విష్ణువు బాహుబలంతో దేవతలకు అమృతం త్రాగిస్తూ, ధనుస్సుతో ధనుర్ధరులను దూరంగా తరిమి ఆపుతున్నాడు. అమృతం త్రాగిన వారంతా దానవులతో యుద్ధం చేస్తున్నారు.
1.19.5
ततः पिबत्सु तत्कालं देवेष्वमृतमीप्सितम् ।
राहुर्विबुधरूपेण दानवः प्रापिबत्तदा ॥ १.१९.५ ॥
అప్పుడు దేవతలు కోరిన ఆ అమృతాన్ని త్రాగుతుండగా, దానవుడైన రాహువు దేవరూపంలో అమృతం త్రాగాడు.
1.19.6
तस्य कण्ठमनुप्राप्ते दानवस्यामृते तदा ।
आख्यातं चन्द्रसूर्याभ्यां सुराणां हितकाम्यया ॥ १.१९.६ ॥
అమృతం ఆ దానవుని గొంతు వరకు చేరినప్పుడు, దేవతల హితాన్ని కోరి చంద్రుడు, సూర్యుడు ఆ రహస్యాన్ని తెలియజేశారు.
1.19.7
ततो भगवता तस्य शिरश्छिन्नमलंकृतम् ।
चक्रायुधेन चक्रेण पिबतोऽमृतमोजसा ॥ १.१९.७ ॥
అప్పుడు భగవానుడు, చక్రాయుధుడై, అమృతాన్ని బలంగా తాగుతున్న అతని అలంకృతమైన తలను చక్రంతో నరికాడు.
1.19.8
तच्छैलशृह्गप्रङ्गिमं दानवस्य शिरो महत् ।
चक्रेणोत्कृत्तमपतच्चालयद्वसुधातलम् ॥ १.१९.८ ॥
పర్వత శిఖరంలా ఉన్న ఆ దానవుని పెద్ద తల చక్రంతో తెగి పడి భూతలాన్ని కదిలించింది.
1.19.9
चक्रच्छिन्नं खमुत्पत्य ननादातिभयंकरम् ।
तत्कबन्धं पपातास्य विस्फुरद्धरणीतले ॥ १.१९.९ ॥
చక్రంతో తెగిన ఆ తల ఆకాశంలోకి ఎగిరి అత్యంత భయంకరంగా గర్జించింది; అతని మొండెం భూమిపై కొట్టుకుంటూ పడింది.
1.19.10
त्रयोदश सहस्राणि चतुरश्रं समन्ततः ।
सपर्वतवनद्वीपां दैत्यस्याकम्पयन्महीम् ॥ १.१९.१० ॥
పదమూడు వేల యోజనాల చతురస్రంగా, నాలుగు వైపులా పర్వతాలు, అడవులు, ద్వీపాలతో కూడిన దైత్యుని భూమిని అది కంపింపజేసింది.
1.19.11
ततो वैरविनिर्बन्धः कृतो राहुमुखेन वै ।
शाश्वतश्चन्द्रसूर्याभ्यां ग्रसत्यद्यापि चैव तौ ॥ १.१९.११ ॥
అప్పుడు రాహువు ముఖం ద్వారా చంద్ర-సూర్యులతో శాశ్వత వైరబంధం ఏర్పడింది; నేటికీ అతడు వారిద్దరినీ మింగుతున్నాడు.
1.19.12
विहाय भगवांश्चापि स्त्रीरूपमतुलं हरिः ।
नानाप्रहरणैर्भीमैर्दानवान्तमकम्पयत् ॥ १.१९.१२ ॥
భగవానుడు హరి తన అసమానమైన స్త్రీ రూపాన్ని విడిచి, భయంకరమైన వివిధ ఆయుధాలతో దానవ సమూహాన్ని కంపింపజేశాడు.
1.19.13
ततः प्रवृत्तः संग्रामः समीपे लवणाम्भसः ।
सुराणामसुराणां च सर्वघोरतरो महान् ॥ १.१९.१३ ॥
అప్పుడు లవణ సముద్రం సమీపంలో దేవతలకు, అసురులకు మధ్య అన్నింటికంటే భయంకరమైన మహాసంగ్రామం ప్రారంభమైంది.
1.19.14
प्रासाश्च विपुलास्तीक्ष्णा न्यपतन्त सहस्रशः ।
तोमराश्च सुतीक्ष्णाग्राः शस्त्राणि विविधानि च ॥ १.१९.१४ ॥
పెద్దవైన, పదునైన ఈటెలు వేలకొద్దీ పడ్డాయి; అతి పదునైన కొనలు గల తోమరాలు, అనేక రకాల ఆయుధాలు కూడా పడ్డాయి.
1.19.15
ततोऽसुराश्चक्रभिन्ना वमन्तो रुधिरं बहु ।
असिशक्तिगदारुग्णा निपेतुर्धरणीतले ॥ १.१९.१५ ॥
అప్పుడు చక్రాలతో ఛిన్నమైన అసురులు అధికంగా రక్తం కక్కుతూ, కత్తులు, శక్తులు, గదలతో గాయపడి నేలపై కూలిపోయారు.
1.19.16
छिन्नानि पट्टिशैश्चैव शिरांसि युधि दारुणैः ।
तप्तकाञ्चनमालीनि निपेतुरनिशं तदा ॥ १.१९.१६ ॥
యుద్ధంలో భయంకరమైన పట్టిశాలతో నరికిన తలలు, కరిగించిన బంగారు మాలలు ధరించినవి, అప్పుడు ఎడతెగకుండా పడ్డాయి.
1.19.17
रुधिरेणानुलिप्ताङ्गा निहताश्च महासुराः ।
अद्रीणामिव कूटानि धातुरक्तानि शेरते ॥ १.१९.१७ ॥
రక్తంతో అలుముకున్న అవయవాలతో చంపబడిన మహాసురులు, ఖనిజ ధాతువులతో ఎర్రబడిన పర్వత శిఖరాల వలె పడి ఉన్నారు.
1.19.18
आहाकारः समभवत्तत्र तत्र सहस्रशः ।
अन्योन्यंछिन्दतां शस्त्रैरादित्ये लोहितायति ॥ १.१९.१८ ॥
అక్కడక్కడ వేలకొద్దీ 'ఆహా' అనే ఆర్తనాదం చెలరేగింది; ఆయుధాలతో ఒకరినొకరు నరుక్కుంటున్నప్పుడు, సూర్యుడు ఎర్రబడుతూ ఉండగా.
1.19.19
परिघैरायसैस्तीक्ष्णैः सन्निकर्षे च मुष्टिभिः ।
निघ्नतां समरेऽन्योन्यं शब्दो दिवमिवास्पृशत् ॥ १.१९.१९ ॥
ఇనుప పరిఘలతో, దగ్గరగా వచ్చినప్పుడు పిడికిళ్లతో యుద్ధంలో ఒకరినొకరు కొట్టుకుంటున్నవారి శబ్దం ఆకాశాన్ని తాకినట్లుగా ఉంది।
1.19.20
छिन्धिभिन्धि प्रधाव त्वं पातयाभिसरेति च ।
व्यश्रूयन्त महाघोराः शब्दास्तत्र समन्ततः ॥ १.१९.२० ॥
'నరకు, గుచ్చు, ముందుకు రా, పడగొట్టు, దాడి చెయ్యి' అన్న అతి భయంకరమైన శబ్దాలు అక్కడ నలుదిక్కులా వినిపించాయి।
1.19.21
एवं सुतुमुले युद्धे वर्तमाने महाभये ।
नरनारायणौ देवौ समाजग्मतुराहवम् ॥ १.१९.२१ ॥
ఇలా అత్యంత కోలాహలంతో కూడిన మహాభయంకర యుద్ధం జరుగుతుండగా, నర, నారాయణ అనే ఇద్దరు దేవులు రణరంగానికి వచ్చారు।
1.19.22
तत्र दिव्यं धनुर्दृष्ट्वा नरस्य भगवानपि ।
चिन्तयामास तच्चक्रं विष्णुर्दानवसूदनम् ॥ १.१९.२२ ॥
అక్కడ నరుని దివ్య ధనుస్సును చూసి, భగవంతుడైన విష్ణువు కూడా దానవసంహారకమైన ఆ చక్రాన్ని ధ్యానించాడు।
1.19.23
ततोऽम्बराच्चिन्तितमात्रमागतं ।
महाप्रभं चक्रममित्रतापनम्।
विभावसोस्तुल्यमकुण्ठमण्डलं ।
सुदर्शनं संयति भीमदर्शनम् ॥ १.१९.२३ ॥
అప్పుడు ఆలోచించిన మాత్రానే ఆకాశం నుండి మహాప్రభతో, శత్రుసంతాపకమైన, అగ్నితో సమానమైన, మొద్దుబారని అంచులతో, యుద్ధంలో భయంకరంగా కనిపించే ఆ సుదర్శన చక్రం వచ్చింది।
1.19.24
तदागतं ज्वलितहुताशनप्रभं ।
भयंकरं करिकरबाहुरच्युतः।
मुमोच वै प्रबलवदुग्रवेगवा-
न्महाप्रभं परनगरावदारणम् ॥ १.१९.२४ ॥
వచ్చిన ఆ మండుతున్న అగ్ని వంటి కాంతిగల భయంకర చక్రాన్ని, ఏనుగు తొండం వంటి బాహువులు గల అచ్యుతుడు ప్రబల వేగంతో, ఉగ్రగతితో విడిచాడు — శత్రునగరాలను చీల్చే ఆ మహాప్రభ చక్రం।
1.19.25
तदन्तकज्वलनसमानवर्चसं ।
पुनःपुनर्न्यपतत वेगवत्तदा।
विदारयद्दितिदनुजान्सहस्रशः ।
करेरितं पुरुषवरेण संयुगे ॥ १.१९.२५ ॥
అప్పుడు అంతకుడి అగ్ని వంటి తేజస్సుతో అతడు వేగంగా మళ్ళీ మళ్ళీ పడ్డాడు; యుద్ధంలో శ్రేష్ఠ పురుషుని చేతితో విసరబడి, దితి దనువుల సంతతి రాక్షసులను వేలకొద్దీ చీల్చాడు.
1.19.26
दहत्क्वचिज्ज्वलन इवावलेलिह-
त्प्रसह्य तानसुरगणान्न्यकृन्तत।
प्रवेरितं वियति मुहुः क्षितौ तथा ।
पपौ रणे रुधिरमथो पिशाचवत् ॥ १.१९.२६ ॥
ఎక్కడో మండుతున్న అగ్నివలె నాలుకతో నాకుతూ, బలవంతంగా ఆ అసుర సమూహాలను నరికాడు; ఆకాశంలో, నేలపై మళ్ళీ మళ్ళీ విసరబడి, యుద్ధంలో పిశాచంలా రక్తం త్రాగాడు.
1.19.27
तथाऽसुरा गिरिभिरदीनचेतसो ।
मुहुर्मुहुः सुरगणमार्दयंस्तदा।
महाबला विगलितमेघवर्चसः ।
सहस्रशो गगनमभिप्रपद्यह ॥ १.१९.२७ ॥
అలాగే అసురులు, ధైర్యమైన మనసుతో, పర్వతాలతో దేవగణాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ బాధించారు; మహాబలులైన వారు, చెదిరిన మేఘాల కాంతితో, వేలకొద్దీ ఆకాశంలోకి దూకారు.
1.19.28
अथाम्बराद्भयजननाः प्रपेदिरे ।
सपादपा बहुविधमेघरूपिणः।
महाद्रयः परिगलिताग्रसानवः ।
परस्परं द्रुतमभिहत्य सस्वनाः ॥ १.१९.२८ ॥
అప్పుడు ఆకాశం నుండి భయం కలిగించే, చెట్లతో కూడిన, అనేక రూపాల మేఘాల వంటి మహాపర్వతాలు పడ్డాయి; వాటి శిఖరాలు, వాలులు విరిగిపోయి, ఒకదానికొకటి ఢీకొని గర్జిస్తూ వేగంగా పడ్డాయి.
1.19.29
ततो मही प्रविचलिता सकानना ।
महाद्रिपाताभिहता समन्ततः।
परस्परं भृशमभिगर्जतां मुहू ।
रणाजिरे भृशमभिसंप्रवर्तिते ॥ १.१९.२९ ॥
అప్పుడు అడవులతో కూడిన భూమి వణికింది; మహాపర్వతాల పతనంతో అన్ని వైపులా కొట్టబడి; యుద్ధభూమిలో ఒకరినొకరు మళ్ళీ మళ్ళీ అధికంగా గర్జిస్తూ, ఘోర సంగ్రామం రగిలినప్పుడు.
1.19.30
नरस्ततो वरकनकाग्रभूषणै-
र्महेषुभिर्गगनपथं समावृणोत्।
विदारयन्गिरिशिखराणि पत्रिभि-
र्महाभयेऽसुरगणविग्रहे तदा ॥ १.१९.३० ॥
అప్పుడు నరుడు శ్రేష్ఠమైన బంగారు అగ్రభూషణాలు గల మహాబాణాలతో ఆకాశమార్గాన్ని పూర్తిగా కప్పాడు. ఆ మహాభయంకర అసుర సమూహ యుద్ధంలో రెక్కల బాణాలతో పర్వత శిఖరాలను చీల్చాడు.
1.19.31
ततो महीं लवणजलं च सागरं ।
महासुराः प्रविविशुरर्दिताः सुरैः।
वियद्गतं ज्वलितहुताशनप्रभं ।
सुदर्शनं परिकुपितं निशाम्य ते ॥ १.१९.३१ ॥
అప్పుడు సురులచే పీడించబడిన మహా అసురులు భూమిలోకి, ఉప్పునీటి సముద్రంలోకి ప్రవేశించారు; మండే అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ ఆకాశంలోకి వెళ్లిన కోపంతో ఉన్న సుదర్శనాన్ని వారు చూసినప్పుడు.
1.19.32
ततः सुरैर्विजयमवाप्य मन्दरः ।
स्वमेव देशं गमितः सुपूजितः।
विनाद्य खं दिवमपि चैव सर्वश-
स्ततो गताः सलिलधरा यथागतम् ॥ १.१९.३२ ॥
అప్పుడు దేవతలచే విజయం పొందిన మందరం గొప్పగా గౌరవించబడి తన స్థానానికి తిరిగి వెళ్లింది. ఆకాశాన్ని, స్వర్గాన్ని అన్నివైపులా గర్జనతో మార్మోగించి, మేఘాలు వచ్చినట్లే వెళ్లిపోయాయి.
1.19.33
ततोऽमृतं सुनिहितमेव चक्रिरे ।
सुराः पुरां मुदमभिगम्य पुष्कलाम्।
ददो च तं निधिममृतस्य रक्षितुं ।
किरीटिने बलभिदथामरैः सह ॥ १.१९.३३ ॥
అప్పుడు దేవతలు అమృతాన్ని జాగ్రత్తగా భద్రపరిచారు; అత్యధిక ఆనందంతో నగరాలకు వెళ్లి, ఆ అమృత నిధిని కాపాడేందుకు, బలాన్ని నాశనం చేసే ఇంద్రుడు దేవతలతో కలిసి కిరీటధారి అర్జునునికి దానిని అప్పగించాడు.