ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.190
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.190.1
स गन्धर्ववचः श्रुत्वा तत्तदा भरतर्षभ ।
अर्जुनः परया भक्त्या पूर्णचन्द्र इवाबभौ ॥ १.१९०.१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗੰਧਰਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ।
1.190.2
उवाच च महेष्वासो गन्धर्वं कुरुसत्तमः ।
जातकौतूहलोऽतीव वसिष्ठस्य तपोबलात् ॥ १.१९०.२ ॥
ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਤਪ-ਬਲ ਬਾਰੇ ਅਤਿ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਗੰਧਰਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.190.3
वसिष्ठ इति तस्यैतदृषेर्नाम त्वयेरितम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं यथावत्तद्वदस्व मे ॥ १.१९०.३ ॥
'ਵਸਿਸ਼ਠ' ਇਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸ।
1.190.4
य एष गन्धर्वपते पूर्वेषां नः पुरोहितः ।
आसीदेतन्ममाचक्ष्व क एष भगवानृषिः ॥ १.१९०.४ ॥
ਹੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੌਣ ਸੀ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
1.190.5
ब्रह्मणो मानसः पुत्रो वसिष्ठोऽरुन्धतीपतिः ।
तपसा निर्जितौ शश्वदजेयावमरैरपि ॥ १.१९०.५ ॥
ਵਸਿਸ਼ਠ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮਾਨਸਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ। ਤਪ ਨਾਲ ਉਹ ਸਦਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਹੈ।
1.190.6
कामक्रोधावुभौ यस्य चरणौ समुवाहतुः ।
इन्द्रियाणां वशकरो वशिष्ठ इति चोच्यते ॥ १.१९०.६ ॥
ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੋਵੇਂ ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਉਹ 'ਵਸਿਸ਼ਠ' ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
1.190.7
यथा कामश्च क्रोधश्च निर्जितावजितौ नरैः ।
जितारयो जिता लोकाः पन्थानश्च जिता दिशः ॥ १.१९०.७ ॥
ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ, ਨਾ ਜਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅਜਿੱਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ, ਲੋਕਾਂ, ਰਾਹਾਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।
1.190.8
यस्तु नोच्छेदनं चक्रे कुशिकानामुदारधीः ।
विश्वामित्रापराधेन धारयन्मन्युमुत्तमम् ॥ १.१९०.८ ॥
ਪਰ ਉਦਾਰ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਉੱਤਮ ਕ੍ਰੋਧ ਧਾਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਕੁਸ਼ਿਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
1.190.9
पुत्रव्यसनसंतप्तः शक्तिमानप्यशक्तवत् ।
विश्वामित्रविनाशाय न चक्रे कर्म दारुणम् ॥ १.१९०.९ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੰਤਪਤ ਹੋਇਆ ਉਹ, ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਾਂਗ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
1.190.10
मृतांश्च पुनराहर्तुं शक्तः पुत्रान्यमक्षयात् ।
कृतान्तं नातिचक्राम वेलामिव महोदधिः ॥ १.१९०.१० ॥
ਯਮਲੋਕ ਤੋਂ ਮਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਸਾਗਰ ਕਿਨਾਰੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਾਂਤ (ਮੌਤ) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੰਘਿਆ।
1.190.11
यं प्राप्य विजितात्मानं महात्मानं नराधिपाः ।
इक्ष्वाकवो महीपाला लेभिरे पृथिवीमिमाम् ॥ १.१९०.११ ॥
ਆਤਮਜਯੀ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਨਰਾਧਿਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹੀਪਾਲਾਂ ਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਇਆ।
1.190.12
पुरोहितमिमं प्राप्य वसिष्ठमृषिसत्तमम् ।
ईजिरे क्रतुभिश्चैव नृपास्ते कुरुनन्दन ॥ १.१९०.१२ ॥
ਇਸ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
1.190.13
स हि तान्याजयामास सर्वान्नृपतिसत्तमान् ।
ब्रह्मर्षिः पाण्डवश्रेष्ठ बृहस्पतिरिवामरान् ॥ १.१९०.१३ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਯੱਗ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
1.190.14
तस्माद्धर्मप्रधानात्मा वेदधर्मविदीप्सितः ।
ब्राह्मणो गुणवान्कश्चित्पुरोधाः प्रतिदृश्यताम् ॥ १.१९०.१४ ॥
ਇਸ ਲਈ ਧਰਮ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ, ਵੇਦ-ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਗੁਣਵਾਨ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਜੋਂ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.190.15
क्षत्रियेणाभिजातेन पृथिवीं जेतुमिच्छता ।
पूर्वं पुरोहितः कार्यः पार्थ राज्याभिवृद्धये ॥ १.१९०.१५ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਧਰਤੀ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕੁਲੀਨ ਖੱਤਰੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਧੇ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.190.16
महीं जिगीषता राज्ञा ब्रह्म कार्यं पुरःस्कृतम् ।
तस्मात्पुरोहितः कश्चिद्गुणवान्विजितेन्द्रियः।
विद्वान्भवतु वो विप्रो धर्मकामार्थतत्त्ववित् ॥ १.१९०.१६ ॥
ਧਰਤੀ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ (ਪੁਰੋਹਿਤ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਣਵਾਨ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਦਵਾਨ, ਧਰਮ-ਕਾਮ-ਅਰਥ ਦਾ ਤੱਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੋਵੇ।