మహాభారతం · అధ్యాయం 1.190
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.190.1
स गन्धर्ववचः श्रुत्वा तत्तदा भरतर्षभ ।
अर्जुनः परया भक्त्या पूर्णचन्द्र इवाबभौ ॥ १.१९०.१ ॥
భరతర్షభా, ఆ గంధర్వుని మాటలు విని అర్జునుడు అప్పుడు అత్యంత భక్తితో పూర్ణచంద్రునిలా ప్రకాశించాడు.
1.190.2
उवाच च महेष्वासो गन्धर्वं कुरुसत्तमः ।
जातकौतूहलोऽतीव वसिष्ठस्य तपोबलात् ॥ १.१९०.२ ॥
మహాధనుర్ధరుడు, కురువంశ శ్రేష్ఠుడు వసిష్ఠుని తపోబలం గురించి అత్యంత కుతూహలంతో గంధర్వునితో ఇలా అన్నాడు.
1.190.3
वसिष्ठ इति तस्यैतदृषेर्नाम त्वयेरितम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं यथावत्तद्वदस्व मे ॥ १.१९०.३ ॥
'వసిష్ఠుడు' అని ఈ ఋషి పేరును నువ్వు చెప్పావు. దీని గురించి నేను వినాలనుకుంటున్నాను; ఉన్నది ఉన్నట్లుగా నాకు చెప్పు.
1.190.4
य एष गन्धर्वपते पूर्वेषां नः पुरोहितः ।
आसीदेतन्ममाचक्ष्व क एष भगवानृषिः ॥ १.१९०.४ ॥
గంధర్వపతీ, మన పూర్వీకులకు పురోహితుడుగా ఉన్నవారు ఎవరు? ఆ భగవానుడైన ఋషి ఎవరో నాకు చెప్పు.
1.190.5
ब्रह्मणो मानसः पुत्रो वसिष्ठोऽरुन्धतीपतिः ।
तपसा निर्जितौ शश्वदजेयावमरैरपि ॥ १.१९०.५ ॥
వసిష్ఠుడు బ్రహ్మ మానసపుత్రుడు, అరుంధతికి పతి. తపస్సుతో ఆయన ఎల్లప్పుడూ జయించినవారు; దేవతలచేత కూడా జయించలేనివారు.
1.190.6
कामक्रोधावुभौ यस्य चरणौ समुवाहतुः ।
इन्द्रियाणां वशकरो वशिष्ठ इति चोच्यते ॥ १.१९०.६ ॥
కామక్రోధాలు రెండూ ఎవరి పాదాలను మోశాయో, ఇంద్రియాలను వశం చేసుకున్న ఆయన 'వసిష్ఠుడు' అని పిలువబడతాడు.
1.190.7
यथा कामश्च क्रोधश्च निर्जितावजितौ नरैः ।
जितारयो जिता लोकाः पन्थानश्च जिता दिशः ॥ १.१९०.७ ॥
కామం, క్రోధం మనుషులచే జయించబడినప్పుడు జయించినవి, జయించబడకపోతే అజేయమైనవి; వాటిని జయించినవాడు శత్రువులను, లోకాలను, మార్గాలను, దిక్కులను జయించినవాడవుతాడు.
1.190.8
यस्तु नोच्छेदनं चक्रे कुशिकानामुदारधीः ।
विश्वामित्रापराधेन धारयन्मन्युमुत्तमम् ॥ १.१९०.८ ॥
అయితే ఉదారబుద్ధి గలవాడు విశ్వామిత్రుని అపరాధం వల్ల ఉత్తమమైన కోపాన్ని ధరించినా, కుశికుల వినాశనం చేయలేదు.
1.190.9
पुत्रव्यसनसंतप्तः शक्तिमानप्यशक्तवत् ।
विश्वामित्रविनाशाय न चक्रे कर्म दारुणम् ॥ १.१९०.९ ॥
కుమారుల నష్టంతో సంతప్తుడైనవాడు, శక్తిమంతుడైనా శక్తిహీనుడిలా, విశ్వామిత్రుని వినాశనానికి ఎలాంటి భయంకర కర్మా చేయలేదు.
1.190.10
मृतांश्च पुनराहर्तुं शक्तः पुत्रान्यमक्षयात् ।
कृतान्तं नातिचक्राम वेलामिव महोदधिः ॥ १.१९०.१० ॥
యమలోకం నుండి మృతులైన కుమారులను తిరిగి తీసుకురాగల శక్తి ఉన్నప్పటికీ, మహాసముద్రం తీరాన్ని దాటనట్లు ఆయన కృతాంతాన్ని (మృత్యువును) అతిక్రమించలేదు.
1.190.11
यं प्राप्य विजितात्मानं महात्मानं नराधिपाः ।
इक्ष्वाकवो महीपाला लेभिरे पृथिवीमिमाम् ॥ १.१९०.११ ॥
ఆత్మ జయించిన మహాత్ముని పొంది, ఇక్ష్వాకు వంశ రాజులు, నరాధిపతులు, మహీపాలురు ఈ భూమిని పొందారు.
1.190.12
पुरोहितमिमं प्राप्य वसिष्ठमृषिसत्तमम् ।
ईजिरे क्रतुभिश्चैव नृपास्ते कुरुनन्दन ॥ १.१९०.१२ ॥
ఈ పురోహితుడు, ఋషులలో ఉత్తముడైన వశిష్ఠుడిని పొంది, ఓ కురునందనా, ఆ రాజులు యజ్ఞాలతో యజించారు.
1.190.13
स हि तान्याजयामास सर्वान्नृपतिसत्तमान् ।
ब्रह्मर्षिः पाण्डवश्रेष्ठ बृहस्पतिरिवामरान् ॥ १.१९०.१३ ॥
పాండవశ్రేష్ఠా, ఆ బ్రహ్మర్షి శ్రేష్ఠులైన రాజులందరితో యజ్ఞాలు చేయించాడు, బృహస్పతి దేవతలతో చేయించినట్లు.
1.190.14
तस्माद्धर्मप्रधानात्मा वेदधर्मविदीप्सितः ।
ब्राह्मणो गुणवान्कश्चित्पुरोधाः प्रतिदृश्यताम् ॥ १.१९०.१४ ॥
అందువల్ల ధర్మప్రధాన స్వభావం కలవాడు, వేదధర్మం తెలిసినవాడు, అభిలషణీయుడు, గుణవంతుడైన ఏదైనా బ్రాహ్మణుడు పురోహితుడిగా వెదకబడాలి.
1.190.15
क्षत्रियेणाभिजातेन पृथिवीं जेतुमिच्छता ।
पूर्वं पुरोहितः कार्यः पार्थ राज्याभिवृद्धये ॥ १.१९०.१५ ॥
భూమిని జయించాలనుకునే కులీన క్షత్రియుడు, పార్థా, రాజ్యాభివృద్ధి కోసం ముందుగా పురోహితుడిని నియమించాలి.
1.190.16
महीं जिगीषता राज्ञा ब्रह्म कार्यं पुरःस्कृतम् ।
तस्मात्पुरोहितः कश्चिद्गुणवान्विजितेन्द्रियः।
विद्वान्भवतु वो विप्रो धर्मकामार्थतत्त्ववित् ॥ १.१९०.१६ ॥
భూమిని జయించాలనుకునే రాజు బ్రహ్మ (పురోహిత శక్తి)ను ముందుంచాలి. అందువల్ల గుణవంతుడు, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలవాడు, విద్వాంసుడు, ధర్మ-కామ-అర్థ తత్త్వం తెలిసిన బ్రాహ్మణుడు మీకు పురోహితుడు కావాలి.