മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.190
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.190.1
स गन्धर्ववचः श्रुत्वा तत्तदा भरतर्षभ ।
अर्जुनः परया भक्त्या पूर्णचन्द्र इवाबभौ ॥ १.१९०.१ ॥
ഭരതർഷഭാ, ഗന്ധർവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അർജുനൻ അപ്പോൾ പരമമായ ഭക്തിയോടെ പൂർണചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
1.190.2
उवाच च महेष्वासो गन्धर्वं कुरुसत्तमः ।
जातकौतूहलोऽतीव वसिष्ठस्य तपोबलात् ॥ १.१९०.२ ॥
മഹാധനുർധരനും കുരുശ്രേഷ്ഠനുമായ അവൻ വസിഷ്ഠന്റെ തപോബലത്തെക്കുറിച്ച് അതിയായ കൗതുകത്തോടെ ഗന്ധർവനോട് പറഞ്ഞു.
1.190.3
वसिष्ठ इति तस्यैतदृषेर्नाम त्वयेरितम् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं यथावत्तद्वदस्व मे ॥ १.१९०.३ ॥
'വസിഷ്ഠൻ' എന്നാണ് ഈ ഋഷിയുടെ പേര് എന്ന് നീ പറഞ്ഞു. ഇത് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അത് എനിക്ക് യഥാവിധി പറഞ്ഞുതരൂ.
1.190.4
य एष गन्धर्वपते पूर्वेषां नः पुरोहितः ।
आसीदेतन्ममाचक्ष्व क एष भगवानृषिः ॥ १.१९०.४ ॥
ഗന്ധർവപതേ, നമ്മുടെ പൂർവികർക്ക് പുരോഹിതനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം ആരാണ്? ആ ഭഗവാനായ ഋഷി ആരെന്ന് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ.
1.190.5
ब्रह्मणो मानसः पुत्रो वसिष्ठोऽरुन्धतीपतिः ।
तपसा निर्जितौ शश्वदजेयावमरैरपि ॥ १.१९०.५ ॥
വസിഷ്ഠൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രനും അരുന്ധതിയുടെ ഭർത്താവുമാണ്. തപസ്സിനാൽ അദ്ദേഹം എന്നും ജയിച്ചവനും ദേവന്മാർക്കുപോലും ജയിക്കാനാവാത്തവനുമാണ്.
1.190.6
कामक्रोधावुभौ यस्य चरणौ समुवाहतुः ।
इन्द्रियाणां वशकरो वशिष्ठ इति चोच्यते ॥ १.१९०.६ ॥
കാമവും ക്രോധവും രണ്ടും ആരുടെ പാദങ്ങളെ ചുമന്നുവോ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ വശത്താക്കിയ അദ്ദേഹം 'വസിഷ്ഠൻ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
1.190.7
यथा कामश्च क्रोधश्च निर्जितावजितौ नरैः ।
जितारयो जिता लोकाः पन्थानश्च जिता दिशः ॥ १.१९०.७ ॥
കാമവും ക്രോധവും മനുഷ്യരാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടാൽ ജിതമാകുന്നു, ജയിക്കപ്പെടാത്തപ്പോൾ അജിതമാകുന്നു; അവയെ ജയിച്ചവൻ ശത്രുക്കളെയും ലോകങ്ങളെയും വഴികളെയും ദിക്കുകളെയും ജയിച്ചവനാകുന്നു.
1.190.8
यस्तु नोच्छेदनं चक्रे कुशिकानामुदारधीः ।
विश्वामित्रापराधेन धारयन्मन्युमुत्तमम् ॥ १.१९०.८ ॥
എന്നാൽ ഉദാരബുദ്ധിയായവൻ വിശ്വാമിത്രന്റെ അപരാധത്താൽ ഉത്തമമായ ക്രോധം ധരിച്ചിട്ടും കുശികരുടെ നാശം ചെയ്തില്ല.
1.190.9
पुत्रव्यसनसंतप्तः शक्तिमानप्यशक्तवत् ।
विश्वामित्रविनाशाय न चक्रे कर्म दारुणम् ॥ १.१९०.९ ॥
പുത്രനഷ്ടത്താൽ സന്തപ്തനായവൻ, ശക്തനായിരുന്നിട്ടും ശക്തിഹീനനെപ്പോലെ, വിശ്വാമിത്രന്റെ നാശത്തിനായി ഭയങ്കരമായ ഒരു കർമ്മവും ചെയ്തില്ല.
1.190.10
मृतांश्च पुनराहर्तुं शक्तः पुत्रान्यमक्षयात् ।
कृतान्तं नातिचक्राम वेलामिव महोदधिः ॥ १.१९०.१० ॥
യമലോകത്തുനിന്ന് മരിച്ച പുത്രന്മാരെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ ശക്തനായിരുന്നിട്ടും, മഹാസമുദ്രം തീരം കടക്കാത്തതുപോലെ അവൻ കൃതാന്തനെ (മരണത്തെ) അതിക്രമിച്ചില്ല.
1.190.11
यं प्राप्य विजितात्मानं महात्मानं नराधिपाः ।
इक्ष्वाकवो महीपाला लेभिरे पृथिवीमिमाम् ॥ १.१९०.११ ॥
ആത്മജയിയായ മഹാത്മാവിനെ പ്രാപിച്ചു, ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ, നരാധിപന്മാർ, മഹീപാലന്മാർ ഈ ഭൂമിയെ നേടി.
1.190.12
पुरोहितमिमं प्राप्य वसिष्ठमृषिसत्तमम् ।
ईजिरे क्रतुभिश्चैव नृपास्ते कुरुनन्दन ॥ १.१९०.१२ ॥
ഈ പുരോഹിതനായി ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠനെ പ്രാപിച്ച്, കുരുനന്ദനാ, ആ രാജാക്കന്മാർ യാഗങ്ങളാൽ യജിച്ചു.
1.190.13
स हि तान्याजयामास सर्वान्नृपतिसत्तमान् ।
ब्रह्मर्षिः पाण्डवश्रेष्ठ बृहस्पतिरिवामरान् ॥ १.१९०.१३ ॥
പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠാ, ആ ബ്രഹ്മർഷി ശ്രേഷ്ഠരായ എല്ലാ രാജാക്കന്മാർക്കും യാഗം ചെയ്യിച്ചു, ബൃഹസ്പതി ദേവന്മാർക്ക് ചെയ്യിച്ചതുപോലെ.
1.190.14
तस्माद्धर्मप्रधानात्मा वेदधर्मविदीप्सितः ।
ब्राह्मणो गुणवान्कश्चित्पुरोधाः प्रतिदृश्यताम् ॥ १.१९०.१४ ॥
അതിനാൽ ധർമ്മപ്രധാന സ്വഭാവമുള്ള, വേദധർമ്മം അറിയുന്ന, ഏവർക്കും പ്രിയനായ, ഗുണവാനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ പുരോഹിതനായി അന്വേഷിക്കണം.
1.190.15
क्षत्रियेणाभिजातेन पृथिवीं जेतुमिच्छता ।
पूर्वं पुरोहितः कार्यः पार्थ राज्याभिवृद्धये ॥ १.१९०.१५ ॥
ഭൂമി ജയിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്ന കുലീനനായ ക്ഷത്രിയൻ, പാർത്ഥാ, രാജ്യവളർച്ചയ്ക്കായി ആദ്യം ഒരു പുരോഹിതനെ നിയമിക്കണം.
1.190.16
महीं जिगीषता राज्ञा ब्रह्म कार्यं पुरःस्कृतम् ।
तस्मात्पुरोहितः कश्चिद्गुणवान्विजितेन्द्रियः।
विद्वान्भवतु वो विप्रो धर्मकामार्थतत्त्ववित् ॥ १.१९०.१६ ॥
ഭൂമി ജയിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്ന രാജാവ് ബ്രഹ്മത്തെ (പുരോഹിതശക്തിയെ) മുന്നിൽ നിർത്തണം. അതിനാൽ ഗുണവാനും ഇന്ദ്രിയ നിഗ്രഹമുള്ളവനും വിദ്വാനും ധർമ്മ-കാമ-അർത്ഥ തത്ത്വം അറിയുന്നവനുമായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ നിങ്ങളുടെ പുരോഹിതനാകട്ടെ.