મહાભારત · અધ્યાય 1.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.192.1
ऋष्योस्तु यत्कृते वैरं विश्वामित्रवसिष्ठयोः ।
बभूव गन्धर्वपते शंस तत्सर्वमेव मे ॥ १.१९२.१ ॥
હે ગંધર્વપતિ! વિશ્વામિત્ર અને વસિષ્ઠ એ બે ઋષિઓ વચ્ચે જે વૈર થયું, તે બધું મને કહો.
1.192.2
माहात्म्यं च वसिष्ठस्य ब्राह्मण्यं ब्रह्मतेजसः ।
विश्वामित्रस्य च तथा क्षत्रस्य च महात्मनः ॥ १.१९२.२ ॥
વસિષ્ઠનું માહાત્મ્ય અને બ્રહ્મતેજથી યુક્ત તેમનું બ્રાહ્મણત્વ, તથા મહાત્મા વિશ્વામિત્રનું ક્ષત્રિયત્વ (કહો).
1.192.3
न शृण्वानस्त्वहं तृप्तिमुपगच्छामि खेचर ।
आख्याहि गन्धर्वपते शंस तत्सर्वमेव मे ॥ १.१९२.३ ॥
સાંભળવા છતાં મને તૃપ્તિ થતી નથી. હે ખેચર! હે ગંધર્વપતિ! કહો, તે બધું મને કહો.
1.192.4
माहात्म्यं च वसिष्ठस्य विश्वामित्रस्य भाषते ॥ १.१९२.४ ॥
વસિષ્ઠનું માહાત્મ્ય અને વિશ્વામિત્રનું માહાત્મ્ય તે કહે છે.
1.192.5
इदं वासिष्ठमाख्यानं पुराणं पुण्यमुत्तमम् ।
पार्थ सर्वेषु लोकेषु विश्रुतं तन्निबोध मे ॥ १.१९२.५ ॥
આ વસિષ્ઠ વિશેની પ્રાચીન, પવિત્ર અને ઉત્તમ કથા છે, જે સર્વ લોકોમાં વિખ્યાત છે. હે પાર્થ! તે મારી પાસેથી સાંભળ.
1.192.6
कल्माषपाद इत्येवं लोके राजा बभूव ह ।
इक्ष्वाकुवंशजः पार्थ तेजसाऽसदृशो भुवि ॥ १.१९२.६ ॥
આ લોકમાં કલ્માષપાદ નામે એક રાજા થયા હતા, જે ઇક્ષ્વાકુ વંશમાં જન્મ્યા હતા. હે પાર્થ! પૃથ્વી પર તેજમાં તેમની સમાન કોઈ ન હતું.
1.192.7
स कदाचिद्वनं राजा मृगयां निर्ययौ पुरात् ।
मृगान्विध्यन्वराहांश्च चचार रिपुमर्दनः ॥ १.१९२.७ ॥
એક વાર તે રાજા શિકાર માટે નગરમાંથી વનમાં નીકળ્યો. હરણો અને જંગલી ભૂંડોને બાણથી વીંધતો, શત્રુઓનું મર્દન કરનારો તે ફરતો રહ્યો.
1.192.8
तस्मिन्वने महाघोरे खङ्गांश्च बहुशोऽहनत् ।
हत्वा च सुचिरं श्रान्तो राजा निववृते ततः ॥ १.१९२.८ ॥
તે અતિ ભયંકર વનમાં તેણે અનેક વાર ખડ્ગ-મૃગોને માર્યા. લાંબા સમય સુધી મારીને થાકેલો રાજા ત્યારે પાછો ફર્યો.
1.192.9
अकामयत्तं याज्यार्थे विश्वामित्रः प्रतापवान् ।
स तु राजा महात्मानं वासिष्ठमृषिसत्तमम् ॥ १.१९२.९ ॥
યજ્ઞના પુરોહિત બનાવવા માટે પ્રતાપી વિશ્વામિત્રે તેને ઇચ્છ્યો. પરંતુ તે રાજા મહાત્મા વસિષ્ઠને, ઋષિઓમાં શ્રેષ્ઠને, (ઇચ્છતો હતો).
1.192.10
तृषार्तश्च क्षुधार्तश्च एकायनगतः पथि ।
अपश्यदजितः सङ्ख्ये मुनिं प्रतिमुखागतम् ॥ १.१९२.१० ॥
તરસ અને ભૂખથી પીડાતો, એક જ માર્ગે જતાં, યુદ્ધમાં અજેય તેણે રસ્તામાં સામેથી આવતા એક મુનિને જોયા.
1.192.11
शक्तिं नाम महाभागं वसिष्ठकुलवर्धनम् ।
ज्येष्ठं पुत्रं पुत्रशताद्वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ १.१९२.११ ॥
શક્તિ નામના, મહાભાગ્યવાન, વસિષ્ઠ-કુળને વધારનારા, મહાત્મા વસિષ્ઠના સો પુત્રોમાં જ્યેષ્ઠ પુત્રને (તેણે જોયો).
1.192.12
अपगच्छ पथोऽस्माकमित्येवं पार्थिवोऽब्रवीत् ।
तथा ऋषिरुवाचैनं सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया गिरा ॥ १.१९२.१२ ॥
"અમારા માર્ગથી દૂર થા" એમ રાજાએ આ રીતે કહ્યું. ત્યારે ઋષિએ મધુર વાણીથી તેને શાંત કરતાં તેને કહ્યું.
1.192.13
मम पन्था महाराज धर्म एष सनातनः ।
वृद्धभीरुनृपस्नातस्त्रीरोगिवरचक्रिणाम् ॥ १.१९२.१३ ॥
હે મહારાજ, આ મારો માર્ગ છે; આ જ સનાતન ધર્મ છે. વૃદ્ધો, ભીરુઓ, રાજાઓ, સ્નાન કરેલા, સ્ત્રીઓ, રોગીઓ અને શ્રેષ્ઠ રથીઓ (તેમને માર્ગ આપવો જોઈએ).
1.192.14
पन्था देयो नृपैस्तेषामन्यैस्तैस्तस्य भूपतेः ।
राज्ञा सर्वेषा धर्मेषु देयः पन्था द्विजातये ॥ १.१९२.१४ ॥
રાજાઓએ તેમને માર્ગ આપવો જોઈએ, અન્યોએ પણ તે ભૂપતિને માર્ગ આપવો જોઈએ. ધર્મ પ્રમાણે રાજાએ સૌને માર્ગ આપવો જોઈએ; દ્વિજને પણ માર્ગ આપવો જોઈએ.
1.192.15
एवं परस्परं तौ तु पथोऽर्थं वाक्यमूचतुः ।
अपसर्पापसर्पेति वागुत्तरमकुर्वताम् ॥ १.१९२.१५ ॥
આ રીતે તે બંને માર્ગ માટે એકબીજા સાથે વાત કરવા લાગ્યા. "ખસી જા, ખસી જા" એમ કહીને તેમણે એકબીજાને જવાબ આપ્યો.
1.192.16
ऋषिस्तु नापचक्राम तस्मिन्धर्मपथे स्थितः ।
अपि राजा मुनेर्मार्गात्क्रोधान्नापजगाम ह ॥ १.१९२.१६ ॥
પરંતુ ઋષિ ધર્મમાર્ગ પર સ્થિર ઊભા રહ્યા અને ખસ્યા નહીં. રાજા પણ ક્રોધથી મુનિના માર્ગ પરથી ખસ્યો નહીં.
1.192.17
अमुञ्चन्तं तु पन्थानं तमृषिं नृपसत्तमः ।
जगाम कशया मोहात्तदा राक्षसन्मुनिम् ॥ १.१९२.१७ ॥
માર્ગ ન છોડનારા તે ઋષિ પાસે નૃપશ્રેષ્ઠ મોહથી ચાબુક લઈને ગયા; ત્યારે રાક્ષસની જેમ તેમણે મુનિને માર્યા.
1.192.18
कशाप्रहाराभिहतस्ततः स मुनिसत्तमः ।
तं शशाप नृपश्रेष्ठं वासिष्ठः क्रोधमूर्च्छितः ॥ १.१९२.१८ ॥
કોરડાના પ્રહારથી ઘાયલ તે મુનિશ્રેષ્ઠે, ક્રોધથી મૂર્છિત વસિષ્ઠવંશીએ, તે નૃપશ્રેષ્ઠને શાપ આપ્યો.
1.192.19
हंसि राक्षसवद्यस्माद्राजापशद तापसम् ।
तस्मात्त्वमद्यप्रभृति पुरुषादो भविष्यसि ॥ १.१९२.१९ ॥
રાક્ષસની જેમ તેં તપસ્વીને માર્યો, હે રાજા; તેથી આજથી તું નરભક્ષક થઈશ.
1.192.20
मनुष्यपिशिते सक्तश्चरिष्यसि महीमिमाम् ।
गच्छ राजाधमेत्युक्तः शक्तिना वीर्यशक्तिना ॥ १.१९२.२० ॥
મનુષ્યમાંસમાં આસક્ત થઈને તું આ પૃથ્વી પર ભટકીશ; જા, હે અધમ રાજા, એમ વીર્યશક્તિવાળા શક્તિએ કહ્યું.
1.192.21
ततो याज्यनिमित्तं तु विश्वामित्रवसिष्ठयोः ।
वैरमासीत्तदा तं तु विश्वामित्रोऽन्वपद्यत ॥ १.१९२.२१ ॥
પછી યાજ્ય-કર્મના કારણે વિશ્વામિત્ર અને વસિષ્ઠ વચ્ચે વૈર થયું; ત્યારે વિશ્વામિત્રે તેમનો પીછો કર્યો.
1.192.22
तयोर्विवदतोरेवं समीपमुपचक्रमे ।
ऋषिरुग्रतपाः पार्थ विश्वामित्रः प्रतापवान् ॥ १.१९२.२२ ॥
તેઓ બંને આ રીતે વિવાદ કરતા હતા ત્યારે, હે પાર્થ, ઉગ્ર તપસ્વી પ્રતાપી ઋષિ વિશ્વામિત્ર તેમની પાસે આવ્યા.
1.192.23
ततः स बुबुधे पश्चात्तमृषिं नृपसत्तमः ।
ऋषेः पुत्रं वसिष्ठस्य वसिष्ठमिव तेजसा ॥ १.१९२.२३ ॥
પછી તે નૃપશ્રેષ્ઠને તે ઋષિની ઓળખ થઈ; તે વસિષ્ઠના પુત્ર હતા, તેજમાં જાણે વસિષ્ઠ જ.
1.192.24
अन्तर्धाय ततोऽत्मानं विश्वामित्रोऽपि भारत ।
तावुभावतिचक्राम चिकीर्षन्नात्मनः प्रियम् ॥ १.१९२.२४ ॥
પછી હે ભારત, વિશ્વામિત્રે પણ પોતાને છુપાવી, પોતાનું પ્રિય કરવાની ઇચ્છાથી તે બંનેને ઓળંગી ગયા.
1.192.25
स तु शप्तस्तदा तेन शक्तिना वै नृपोत्तमः ।
जगाम शरणं शक्तिं प्रसादयितुमर्हयन् ॥ १.१९२.२५ ॥
શક્તિ દ્વારા ત્યારે શાપિત થયેલો તે શ્રેષ્ઠ રાજા શક્તિને શરણે જઈને તેમને પ્રસન્ન કરવા ગયો.
1.192.26
तस्य भावं विदित्वा स नृपतेः कुरुसत्तम ।
विश्वामित्रस्ततो रक्ष आदिदेश नृपं प्रति ॥ १.१९२.२६ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ, તે રાજાનો ભાવ જાણીને વિશ્વામિત્રે ત્યારે રાજા તરફ એક રાક્ષસને મોકલ્યો.
1.192.27
शापात्तस्य तु विप्रर्षेर्विश्वामित्रस्य चाज्ञया ।
राक्षसः किङ्करो नाम विवेश नृपतिं तदा ॥ १.१९२.२७ ॥
તે વિપ્રર્ષિના શાપથી અને વિશ્વામિત્રની આજ્ઞાથી કિંકર નામનો રાક્ષસ ત્યારે રાજામાં પ્રવેશ્યો.
1.192.28
रक्षसा तं गृहीतं तु विदित्वा मुनिसत्तमः ।
विश्वामित्रोऽप्यपाक्रामत्तस्माद्देशादरिन्दम ॥ १.१९२.२८ ॥
રાક્ષસે તેને પકડ્યો છે એમ જાણીને મુનિશ્રેષ્ઠ વિશ્વામિત્ર પણ, હે શત્રુદમન, તે સ્થળેથી ચાલ્યા ગયા.
1.192.29
ततः स नृपतिर्विद्वान्रक्षन्नात्मानमात्मना ।
बलवत्पीड्यमानोऽपि रक्षसान्तर्गतेन ह ॥ १.१९२.२९ ॥
ત્યારે તે વિદ્વાન રાજા, રાક્ષસ દ્વારા અંદરથી વશ કરાયેલો અને બળપૂર્વક પીડાતો હોવા છતાં, પોતે પોતાની રક્ષા કરતો રહ્યો.
1.192.30
ददर्शाथ द्विजः कश्चिद्राजानं प्रस्थितं वनम् ।
अयाचत क्षुधापन्नः समांसं भोजनं तदा ॥ १.१९२.३० ॥
ત્યારે ભૂખથી પીડાતો એક બ્રાહ્મણ વનમાં જતા રાજાને જોઈને માંસસહિત ભોજન માંગવા લાગ્યો.
1.192.31
तमुवाचाथ राजर्षिर्द्विजं मित्रसहस्तदा ।
आस्स्व ब्रह्मंस्त्वमत्रैव मुहूर्तं प्रतिपालयन् ॥ १.१९२.३१ ॥
ત્યારે રાજર્ષિ મિત્રસહે તે બ્રાહ્મણને કહ્યું, 'હે બ્રહ્મન્, તમે અહીં જ થોડી વાર બેસીને રાહ જુઓ.'
1.192.32
निवृत्तः प्रतिदास्यामि भोजनं ते यथेप्सितम् ।
इत्युक्त्वा प्रययौ राजा तस्थौ च द्विजसत्तमः ॥ १.१९२.३२ ॥
'પાછો ફરીને તમને ઇચ્છા મુજબ ભોજન આપીશ' એમ કહીને રાજા ચાલ્યો ગયો; શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ ત્યાં જ ઊભા રહ્યા.
1.192.33
ततो राजा परिक्रम्य यथाकामं यथासुखम् ।
निवृत्तोऽन्तःपुरं पार्थ प्रविवेश महामनाः ॥ १.१९२.३३ ॥
પછી રાજા ઇચ્છા મુજબ અને સુખપૂર્વક થોડો ફરીને, હે પાર્થ, ઉદાર મનના થઈને અંતઃપુરમાં પાછા ફર્યા.
1.192.34
अन्तर्गतस्तदा राजा श्रुत्वा ब्राह्मणभाषितम् ।
सोऽन्तःपुरं प्रविश्याथ न सस्मार नराधिपः ॥ १.१९२.३४ ॥
બ્રાહ્મણની વાત સાંભળી હોવા છતાં રાજાનું મન બીજા વિચારમાં મગ્ન હતું; અંતઃપુરમાં પ્રવેશીને તે નરાધિપ એ યાદ ન કરી શક્યા.
1.192.35
ततोऽर्धरात्र उत्थाय सूदमानाय्य सत्वरम् ।
उवाच राजा संस्मृत्य ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुतम् ॥ १.१९२.३५ ॥
પછી મધ્યરાત્રિએ ઊઠીને, રસોઈયાને ઝડપથી બોલાવીને, બ્રાહ્મણને આપેલું વચન યાદ કરીને રાજાએ કહ્યું.
1.192.36
गच्छामुष्मिन्वनोद्देशे ब्राह्मणो मां प्रतीक्षते ।
अन्नार्थी तं त्वमन्नेन समांसेनोपपादय ॥ १.१९२.३६ ॥
'જા, તે વનપ્રદેશમાં બ્રાહ્મણ મારી રાહ જોઈ રહ્યા છે. ભોજનના ઇચ્છુક તે બ્રાહ્મણને તું માંસ સહિત ભોજન તૈયાર કરી આપ.'
1.192.37
एवमुक्तस्ततः सूदः सोऽनासाद्यामिषं क्वचित् ।
निवेदयामास तदा तस्मै राज्ञे व्यथान्वितः ॥ १.१९२.३७ ॥
આમ કહેવાયા પછી તે રસોઇયો, ક્યાંય માંસ ન મળતાં દુઃખી થઈ, ત્યારે તે રાજાને નિવેદન કરવા લાગ્યો.
1.192.38
राजा तु रक्षसाविष्टः सूदमाह गतव्यथः ।
अप्येनं नरमांसेन भोजयेति पुनः पुनः ॥ १.१९२.३८ ॥
પણ રાક્ષસથી આવિષ્ટ તે રાજા, નિશ્ચિંત થઈ, રસોઇયાને વારંવાર કહેવા લાગ્યો, "તેને નરમાંસથી જ ભોજન કરાવ."
1.192.39
तथेत्युक्त्वा ततः सूदः संस्थानं वध्यघातिनाम् ।
गत्वाऽऽजहार त्वरितो नरमांसमपेतभीः ॥ १.१९२.३९ ॥
"ઠીક" કહીને તે રસોઇયો, વધ્ય-ઘાતકોના સ્થાને જઈ, નિર્ભય થઈ ઝડપથી નરમાંસ લઈ આવ્યો.
1.192.40
एतत्संस्कृत्य विधिवदन्नोपहितमाशु वै ।
तस्मै प्रादाद्ब्राह्मणाय क्षुधिताय तपस्विने ॥ १.१९२.४० ॥
આને વિધિપૂર્વક રાંધીને, તરત ભોજન રૂપે તૈયાર કરી, ભૂખ્યા તપસ્વી બ્રાહ્મણને આપ્યું.
1.192.41
स सिद्धचक्षुषा दृष्ट्वा तदन्नं द्विजसत्तमः ।
अभोज्यमिदमित्याह क्रोधपर्याकुलेक्षणः ॥ १.१९२.४१ ॥
તે દ્વિજશ્રેષ્ઠે સિદ્ધ-દૃષ્ટિથી તે અન્ન જોઈને, ક્રોધથી વ્યાકુળ નેત્રે કહ્યું, "આ ખાવા યોગ્ય નથી."
1.192.42
यस्मादभोज्यमन्नं मे ददाति स नृपाधमः ॥ १.१९२.४२ ॥
કારણ કે તે નૃપાધમ મને અભોજ્ય અન્ન આપે છે.
1.192.43
सक्तो मानुषमांसेषु यथोक्तः शक्तिना पुरा ।
उद्वेजनीयो भूतानां चरिष्यति महीमिमाम् ॥ १.१९२.४३ ॥
શક્તિએ પૂર્વે કહ્યા પ્રમાણે, માનવમાંસમાં આસક્ત થઈ, પ્રાણીઓને ભયંકર બનીને તે આ પૃથ્વી પર ભટકશે.
1.192.44
द्विरनुव्याहृते राज्ञः स शापो बलवानभूत् ।
रक्षोबलसमाविष्टो विसंज्ञश्चाभवन्नृपः ॥ १.१९२.४४ ॥
રાજાએ બીજી વાર કહેતાં તે શાપ બળવાન બન્યો. રાક્ષસબળથી આવિષ્ટ થઈ રાજા સંજ્ઞાહીન થયો.
1.192.45
ततः स नृपतिश्रेष्ठो रक्षसापहृतेन्द्रियः ।
उवाच शख्तिं तं दृष्ट्वा न चिरादिव भारत ॥ १.१९२.४५ ॥
પછી રાક્ષસ દ્વારા ઇન્દ્રિયો હરાયેલો તે શ્રેષ્ઠ રાજા શક્તિને જોઈને, જાણે વધુ સમય ન થયો હોય તેમ, હે ભારત, તેને બોલ્યો.
1.192.46
यस्मादसदृशः शापः प्रयुक्तोऽयं मयि त्वया ।
तस्मात्त्वत्तः प्रवर्तिष्ये खादितुं पुरुषानहम् ॥ १.१९२.४६ ॥
કારણ કે તેં મારા પર આ અયોગ્ય શાપ પ્રયોજ્યો છે, તેથી તારા કારણે જ હું માણસોને ખાવામાં પ્રવૃત્ત થઈશ.
1.192.47
एवमुक्त्वा ततः सद्यस्तं प्राणैर्विप्रयोज्य च ।
शक्तिं तं भक्षयामास व्याघ्रः पशुमिवेप्सितम् ॥ १.१९२.४७ ॥
એમ કહીને તરત જ તેના પ્રાણ લઈને, વાઘ ઇચ્છિત પશુને ખાય તેમ તેણે શક્તિને ભક્ષી લીધો.
1.192.48
शक्तिनं तु मृतं दृष्ट्वा विश्वामित्रः पुनःपुनः ।
वसिष्ठस्यैव पुत्रेषु तद्रक्षः संदिदेश ह ॥ १.१९२.४८ ॥
શક્તિનને મૃત જોઈને વિશ્વામિત્ર વારંવાર વસિષ્ઠના પુત્રો પર તે રાક્ષસને આદેશ આપવા લાગ્યા.
1.192.49
स ताञ्शक्त्यवरान्पुत्रान्वसिष्ठस्य महात्मनः ।
भक्षयामास संक्रुद्धः सिंहः क्षुद्रमृगानिव ॥ १.१९२.४९ ॥
ક્રોધિત થયેલા તેણે મહાત્મા વસિષ્ઠના શક્તિના નાના પુત્રોને, સિંહ નાનાં હરણોને ખાય તેમ ખાઈ લીધા.
1.192.50
वसिष्ठो घातिताञ्श्रुत्वा विश्वामित्रेण तान्सुतान् ।
धारयामास तं शोकं महाद्रिरिव मेदिनीम् ॥ १.१९२.५० ॥
વિશ્વામિત્રે તે પુત્રોને મારી નાખ્યા છે એ સાંભળીને વસિષ્ઠે, મહાપર્વત પૃથ્વીને ધારણ કરે તેમ તે શોક ધારણ કર્યો.
1.192.51
चक्रे चात्मविनाशाय बुद्धिं स मुनिसत्तमः ।
न त्वेव कौशिकोच्छेदं मेने मतिमतां वरः ॥ १.१९२.५१ ॥
તે મુનિશ્રેષ્ઠે પોતાના વિનાશનો નિશ્ચય કર્યો; પરંતુ બુદ્ધિમાનોમાં શ્રેષ્ઠ તેમણે કૌશિકના (વિશ્વામિત્રના) વિનાશને યોગ્ય ગણ્યો નહીં.
1.192.52
स मेरुकूटादात्मानं मुमोच भगवानृषिः ।
गिरेस्तस्य शिलायां तु तूलराशाविवापतत् ॥ १.१९२.५२ ॥
ભગવાન ઋષિએ મેરુના શિખરથી પોતાને નીચે ફેંકી દીધો; પરંતુ તે પર્વતની શિલા પર તેઓ રૂના ઢગલા પર પડે તેમ પડ્યા.
1.192.53
न ममार च पातेन स यदा तेन पाण्डव ।
तदाग्निमिद्धं भगवान्संविवेश महावने ॥ १.१९२.५३ ॥
હે પાંડવ, તે પતનથી જ્યારે તેઓ મર્યા નહીં, ત્યારે ભગવાને મહાવનમાં પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં પ્રવેશ કર્યો.
1.192.54
तं तदा सुसमिद्धोऽपि न ददाह हुताशनः ।
दीप्यमानोऽप्यमित्रघ्न शीतोऽग्निरभवत्ततः ॥ १.१९२.५४ ॥
હે શત્રુહંતા, ત્યારે અત્યંત પ્રજ્વલિત થયેલા અગ્નિએ પણ તેમને બાળ્યા નહીં; બળતો રહેવા છતાં તે અગ્નિ ત્યારે શીતળ બની ગયો.
1.192.55
स समुद्रमभिप्रेक्ष्य शोकाविष्टो महामुनिः ।
बद्ध्वा कण्ठे शिलां गुर्वीं निपपात तदाम्भसि ॥ १.१९२.५५ ॥
સમુદ્રને જોઈને શોકથી ઘેરાયેલા તે મહામુનિએ ગળામાં એક ભારે શિલા બાંધીને ત્યારે પાણીમાં ઝંપલાવ્યું.
1.192.56
स समुद्रोर्मिवेगेन स्थले न्यस्तो महामुनिः ।
न ममार यदा विप्रः कथंचित्संशितव्रतः।
जगाम स ततः खिन्नः पुनरेवाश्रमं प्रति ॥ १.१९२.५६ ॥
સમુદ્રના મોજાંના વેગથી તે મહામુનિ કિનારે ફેંકાયા. પોતાના દૃઢ વ્રતને કારણે તે બ્રાહ્મણ કોઈ રીતે મર્યા નહીં; ત્યારે ખિન્ન થઈને તે ફરી પોતાના આશ્રમ તરફ ગયા.