マハーバーラタ · 章 1.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.192.1
ऋष्योस्तु यत्कृते वैरं विश्वामित्रवसिष्ठयोः ।
बभूव गन्धर्वपते शंस तत्सर्वमेव मे ॥ १.१९२.१ ॥
ガンダルヴァの主よ、聖仙ヴィシュヴァーミトラとヴァシシュタの間に生じた敵意の原因を、すべて私に語ってください。
1.192.2
माहात्म्यं च वसिष्ठस्य ब्राह्मण्यं ब्रह्मतेजसः ।
विश्वामित्रस्य च तथा क्षत्रस्य च महात्मनः ॥ १.१९२.२ ॥
ヴァシシュタの偉大さ、梵の輝きを具えたその婆羅門性、そして大いなる魂のヴィシュヴァーミトラの王族としての本性を。
1.192.3
न शृण्वानस्त्वहं तृप्तिमुपगच्छामि खेचर ।
आख्याहि गन्धर्वपते शंस तत्सर्वमेव मे ॥ १.१९२.३ ॥
聞いていても私は満足できない。空を行く者よ、ガンダルヴァの主よ、語ってください、そのすべてを私に。
1.192.4
माहात्म्यं च वसिष्ठस्य विश्वामित्रस्य भाषते ॥ १.१९२.४ ॥
彼はヴァシシュタとヴィシュヴァーミトラの偉大さを語っている。
1.192.5
इदं वासिष्ठमाख्यानं पुराणं पुण्यमुत्तमम् ।
पार्थ सर्वेषु लोकेषु विश्रुतं तन्निबोध मे ॥ १.१९२.५ ॥
これはヴァシシュタにまつわる古く聖なる至高の物語で、あらゆる世界に知られている。パールタよ、私から聞きなさい。
1.192.6
कल्माषपाद इत्येवं लोके राजा बभूव ह ।
इक्ष्वाकुवंशजः पार्थ तेजसाऽसदृशो भुवि ॥ १.१९२.६ ॥
この世には、イクシュヴァーク王家に生まれたカルマーシャパーダという王がいた。パールタよ、大地において彼の威光に並ぶ者はいなかった。
1.192.7
स कदाचिद्वनं राजा मृगयां निर्ययौ पुरात् ।
मृगान्विध्यन्वराहांश्च चचार रिपुमर्दनः ॥ १.१९२.७ ॥
ある時、王は狩りのために町から森へ出かけた。鹿や猪を矢で射抜きながら、敵を砕く王は歩き回った。
1.192.8
तस्मिन्वने महाघोरे खङ्गांश्च बहुशोऽहनत् ।
हत्वा च सुचिरं श्रान्तो राजा निववृते ततः ॥ १.१९२.८ ॥
その非常に恐ろしい森で、彼は何度もサイを倒した。長く殺し続けて疲れた王は、それから引き返した。
1.192.9
अकामयत्तं याज्यार्थे विश्वामित्रः प्रतापवान् ।
स तु राजा महात्मानं वासिष्ठमृषिसत्तमम् ॥ १.१९२.९ ॥
威力ある仙人ヴィシュヴァーミトラは、祭式を執り行う祭官として彼を望んだ。しかしその王は、偉大な魂の持ち主、仙人の中で最も優れたヴァシシュタを望んだ。
1.192.10
तृषार्तश्च क्षुधार्तश्च एकायनगतः पथि ।
अपश्यदजितः सङ्ख्ये मुनिं प्रतिमुखागतम् ॥ १.१९२.१० ॥
渇きと飢えに苦しみながら一筋の道を進んでいると、戦いで不敗のその王は、道の向こうから向かってくる一人の聖者を見た。
1.192.11
शक्तिं नाम महाभागं वसिष्ठकुलवर्धनम् ।
ज्येष्ठं पुत्रं पुत्रशताद्वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ १.१९२.११ ॥
彼は、名をシャクティといい、非常に幸運で、ヴァシシュタ一族を栄えさせる、偉大な魂のヴァシシュタの百人の息子のうちの長子を見た。
1.192.12
अपगच्छ पथोऽस्माकमित्येवं पार्थिवोऽब्रवीत् ।
तथा ऋषिरुवाचैनं सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया गिरा ॥ १.१९२.१२ ॥
「我々の道から退け」と王はこう言った。すると聖者は穏やかな言葉で彼をなだめながら、彼に語りかけた。
1.192.13
मम पन्था महाराज धर्म एष सनातनः ।
वृद्धभीरुनृपस्नातस्त्रीरोगिवरचक्रिणाम् ॥ १.१९२.१३ ॥
大王よ、これは私の道である。これが永遠のダルマである。老人、臆病者、王、沐浴した者、女性、病人、そして最上の戦車兵には道を譲るべきである。
1.192.14
पन्था देयो नृपैस्तेषामन्यैस्तैस्तस्य भूपतेः ।
राज्ञा सर्वेषा धर्मेषु देयः पन्था द्विजातये ॥ १.१९२.१४ ॥
王たちは彼らに道を譲るべきであり、他の者もその地の主に道を譲るべきである。ダルマに従い、王はすべての者に道を譲るべきであり、再生族（ドヴィジャ）にも道を譲るべきである。
1.192.15
एवं परस्परं तौ तु पथोऽर्थं वाक्यमूचतुः ।
अपसर्पापसर्पेति वागुत्तरमकुर्वताम् ॥ १.१९२.१५ ॥
こうして二人は道のために互いに言葉を交わした。「退け、退け」と言い合って応じた。
1.192.16
ऋषिस्तु नापचक्राम तस्मिन्धर्मपथे स्थितः ।
अपि राजा मुनेर्मार्गात्क्रोधान्नापजगाम ह ॥ १.१९२.१६ ॥
しかし仙人はダルマの道に堅く立ち、退かなかった。王もまた怒りから仙人の道を譲らなかった。
1.192.17
अमुञ्चन्तं तु पन्थानं तमृषिं नृपसत्तमः ।
जगाम कशया मोहात्तदा राक्षसन्मुनिम् ॥ १.१९२.१७ ॥
道を譲らぬその仙人の方へ、王の中の最上の王は迷いから鞭を手に歩み寄り、そして羅刹のように仙人を打った。
1.192.18
कशाप्रहाराभिहतस्ततः स मुनिसत्तमः ।
तं शशाप नृपश्रेष्ठं वासिष्ठः क्रोधमूर्च्छितः ॥ १.१९२.१८ ॥
鞭に打たれたその最上の仙人、ヴァシシタの末裔は怒りに我を失い、その王の中の王を呪った。
1.192.19
हंसि राक्षसवद्यस्माद्राजापशद तापसम् ।
तस्मात्त्वमद्यप्रभृति पुरुषादो भविष्यसि ॥ १.१९२.१९ ॥
王よ、あなたは羅刹のように苦行者を殺した。ゆえに今日から、あなたは人食いとなるであろう。
1.192.20
मनुष्यपिशिते सक्तश्चरिष्यसि महीमिमाम् ।
गच्छ राजाधमेत्युक्तः शक्तिना वीर्यशक्तिना ॥ १.१९२.२० ॥
人肉に執着して、あなたはこの大地をさまようであろう。「行け、卑しき王よ」と、威力ある力のシャクティはこう言った。
1.192.21
ततो याज्यनिमित्तं तु विश्वामित्रवसिष्ठयोः ।
वैरमासीत्तदा तं तु विश्वामित्रोऽन्वपद्यत ॥ १.१९२.२१ ॥
その後、供犠の祭官の役割をめぐって、ヴィシュヴァーミトラとヴァシシュタの間に敵意が生じた。ヴィシュヴァーミトラはその時、彼を追った。
1.192.22
तयोर्विवदतोरेवं समीपमुपचक्रमे ।
ऋषिरुग्रतपाः पार्थ विश्वामित्रः प्रतापवान् ॥ १.१९२.२२ ॥
二人がこのように言い争っていると、パールタよ、苛烈な苦行者で威力ある仙人ヴィシュヴァーミトラが彼らに近づいた。
1.192.23
ततः स बुबुधे पश्चात्तमृषिं नृपसत्तमः ।
ऋषेः पुत्रं वसिष्ठस्य वसिष्ठमिव तेजसा ॥ १.१९२.२३ ॥
その後、王の中の最上の者は、その仙人がヴァシシュタ仙の子であることに気づいた。光輝においてまるでヴァシシュタその人のようであった。
1.192.24
अन्तर्धाय ततोऽत्मानं विश्वामित्रोऽपि भारत ।
तावुभावतिचक्राम चिकीर्षन्नात्मनः प्रियम् ॥ १.१९२.२४ ॥
その時、バーラタよ、ヴィシュヴァーミトラもまた自らを隠し、自分の望みを成し遂げようと、その二人を越えて行った。
1.192.25
स तु शप्तस्तदा तेन शक्तिना वै नृपोत्तमः ।
जगाम शरणं शक्तिं प्रसादयितुमर्हयन् ॥ १.१९२.२५ ॥
その時シャクティに呪われたその最良の王は、彼をなだめるためシャクティのもとへ庇護を求めて赴いた。
1.192.26
तस्य भावं विदित्वा स नृपतेः कुरुसत्तम ।
विश्वामित्रस्ततो रक्ष आदिदेश नृपं प्रति ॥ १.१९२.२६ ॥
クルの最良の者よ、ヴィシュヴァーミトラはその王の意図を知り、王のもとへ羅刹を差し向けた。
1.192.27
शापात्तस्य तु विप्रर्षेर्विश्वामित्रस्य चाज्ञया ।
राक्षसः किङ्करो नाम विवेश नृपतिं तदा ॥ १.१९२.२७ ॥
そのバラモンの聖仙の呪いとヴィシュヴァーミトラの命により、キンカラという名の羅刹がその時王の内に入った。
1.192.28
रक्षसा तं गृहीतं तु विदित्वा मुनिसत्तमः ।
विश्वामित्रोऽप्यपाक्रामत्तस्माद्देशादरिन्दम ॥ १.१९२.२८ ॥
羅刹に捕らえられたと知ると、聖仙の中の最良者ヴィシュヴァーミトラも、敵を征する者よ、その場所から立ち去った。
1.192.29
ततः स नृपतिर्विद्वान्रक्षन्नात्मानमात्मना ।
बलवत्पीड्यमानोऽपि रक्षसान्तर्गतेन ह ॥ १.१९२.२९ ॥
その時、賢王は内に入り込んだ羅刹に激しく苦しめられながらも、自らの力で自分を守り続けた。
1.192.30
ददर्शाथ द्विजः कश्चिद्राजानं प्रस्थितं वनम् ।
अयाचत क्षुधापन्नः समांसं भोजनं तदा ॥ १.१९२.३० ॥
その時、飢えに苦しむあるバラモンが森へ向かう王を見て、肉入りの食事を乞うた。
1.192.31
तमुवाचाथ राजर्षिर्द्विजं मित्रसहस्तदा ।
आस्स्व ब्रह्मंस्त्वमत्रैव मुहूर्तं प्रतिपालयन् ॥ १.१९२.३१ ॥
そのとき王仙ミトラサハはそのバラモンに言った。「バラモンよ、ここにしばらく座って待っていなさい。」
1.192.32
निवृत्तः प्रतिदास्यामि भोजनं ते यथेप्सितम् ।
इत्युक्त्वा प्रययौ राजा तस्थौ च द्विजसत्तमः ॥ १.१९२.३२ ॥
「戻ってきたら、望むだけの食事を差し上げよう。」そう言って王は去り、最上のバラモンはそこに立ち続けた。
1.192.33
ततो राजा परिक्रम्य यथाकामं यथासुखम् ।
निवृत्तोऽन्तःपुरं पार्थ प्रविवेश महामनाः ॥ १.१९२.३३ ॥
その後、王は好きなように気ままに歩き回ってから、プリタの子よ、度量の大きな心のまま後宮へ戻って入った。
1.192.34
अन्तर्गतस्तदा राजा श्रुत्वा ब्राह्मणभाषितम् ।
सोऽन्तःपुरं प्रविश्याथ न सस्मार नराधिपः ॥ १.१९२.३४ ॥
王はバラモンの言葉を聞いたものの、そのとき心は別のことに囚われていた。後宮に入ると、その人の主はそれを思い出さなかった。
1.192.35
ततोऽर्धरात्र उत्थाय सूदमानाय्य सत्वरम् ।
उवाच राजा संस्मृत्य ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुतम् ॥ १.१९२.३५ ॥
その後、真夜中に起き上がり、急いで料理人を呼び、バラモンに与えた約束を思い出して王は言った。
1.192.36
गच्छामुष्मिन्वनोद्देशे ब्राह्मणो मां प्रतीक्षते ।
अन्नार्थी तं त्वमन्नेन समांसेनोपपादय ॥ १.१९२.३६ ॥
「行け。バラモンがあの森の一帯で私を待っている。食べ物を求めるあのバラモンに、肉を添えた食事を用意しなさい。」
1.192.37
एवमुक्तस्ततः सूदः सोऽनासाद्यामिषं क्वचित् ।
निवेदयामास तदा तस्मै राज्ञे व्यथान्वितः ॥ १.१९२.३७ ॥
そう言われて、料理人はどこにも肉を見つけられず、悩んでその王に報告した。
1.192.38
राजा तु रक्षसाविष्टः सूदमाह गतव्यथः ।
अप्येनं नरमांसेन भोजयेति पुनः पुनः ॥ १.१९२.३८ ॥
しかしラークシャサに取り憑かれた王は、苦悩もなく、料理人に何度も言った。「この者に人肉で食事をさせよ。」
1.192.39
तथेत्युक्त्वा ततः सूदः संस्थानं वध्यघातिनाम् ।
गत्वाऽऽजहार त्वरितो नरमांसमपेतभीः ॥ १.१९२.३९ ॥
「そのとおりに」と言って、料理人は処刑人の場所へ行き、恐れることなく急いで人肉を持ってきた。
1.192.40
एतत्संस्कृत्य विधिवदन्नोपहितमाशु वै ।
तस्मै प्रादाद्ब्राह्मणाय क्षुधिताय तपस्विने ॥ १.१९२.४० ॥
これを作法どおりに調理し、速やかに食事として整え、飢えた苦行者のバラモンに与えた。
1.192.41
स सिद्धचक्षुषा दृष्ट्वा तदन्नं द्विजसत्तमः ।
अभोज्यमिदमित्याह क्रोधपर्याकुलेक्षणः ॥ १.१९२.४१ ॥
その最上の再生族は、成就した眼でその食物を見て、怒りに目を乱して言った。「これは食べるに適さない。」
1.192.42
यस्मादभोज्यमन्नं मे ददाति स नृपाधमः ॥ १.१९२.४२ ॥
あの最下劣の王は、私に食べるに適さない食物を与えるのだから。
1.192.43
सक्तो मानुषमांसेषु यथोक्तः शक्तिना पुरा ।
उद्वेजनीयो भूतानां चरिष्यति महीमिमाम् ॥ १.१९२.४३ ॥
以前シャクティが述べたとおり、彼は人肉に執着し、生き物にとって恐るべき存在となって、この大地をさまようだろう。
1.192.44
द्विरनुव्याहृते राज्ञः स शापो बलवानभूत् ।
रक्षोबलसमाविष्टो विसंज्ञश्चाभवन्नृपः ॥ १.१९२.४४ ॥
王が二度目に言葉を発すると、その呪いは強力になった。羅刹の力に取り憑かれた王は意識を失った。
1.192.45
ततः स नृपतिश्रेष्ठो रक्षसापहृतेन्द्रियः ।
उवाच शख्तिं तं दृष्ट्वा न चिरादिव भारत ॥ १.१९२.४५ ॥
そのとき、羅刹に感覚を奪われた王中の王は、シャクティを見て、長い時間が経ったわけでもないかのように、バーラタよ、彼に語りかけた。
1.192.46
यस्मादसदृशः शापः प्रयुक्तोऽयं मयि त्वया ।
तस्मात्त्वत्तः प्रवर्तिष्ये खादितुं पुरुषानहम् ॥ १.१९२.४६ ॥
お前が私にこの不当な呪いをかけたのだから、お前のせいで私は人間を食らい始めることになるだろう。
1.192.47
एवमुक्त्वा ततः सद्यस्तं प्राणैर्विप्रयोज्य च ।
शक्तिं तं भक्षयामास व्याघ्रः पशुमिवेप्सितम् ॥ १.१९२.४७ ॥
このように言うと、ただちに彼の命を奪い、虎が望みの獣を喰らうように、シャクティを喰い尽くした。
1.192.48
शक्तिनं तु मृतं दृष्ट्वा विश्वामित्रः पुनःपुनः ।
वसिष्ठस्यैव पुत्रेषु तद्रक्षः संदिदेश ह ॥ १.१९२.४८ ॥
シャクティンの死を見て、ヴィシュヴァーミトラは幾度も、ヴァシシュタの息子たちに対してその羅刹を差し向けた。
1.192.49
स ताञ्शक्त्यवरान्पुत्रान्वसिष्ठस्य महात्मनः ।
भक्षयामास संक्रुद्धः सिंहः क्षुद्रमृगानिव ॥ १.१९२.४९ ॥
激怒した彼は、偉大な心のヴァシシュタの、弟の息子たちを、獅子が小さな鹿を食らうように食べ尽くした。
1.192.50
वसिष्ठो घातिताञ्श्रुत्वा विश्वामित्रेण तान्सुतान् ।
धारयामास तं शोकं महाद्रिरिव मेदिनीम् ॥ १.१९२.५० ॥
ヴィシュヴァーミトラによって息子たちが殺されたと聞いて、ヴァシシュタは、大山が大地を支えるようにその悲しみを背負った。
1.192.51
चक्रे चात्मविनाशाय बुद्धिं स मुनिसत्तमः ।
न त्वेव कौशिकोच्छेदं मेने मतिमतां वरः ॥ १.१९२.५१ ॥
その聖者の中の最上の人は自ら滅びることを決めたが、賢者の中の最上の人はカウシカ（ヴィシュヴァーミトラ）の滅亡を望まなかった。
1.192.52
स मेरुकूटादात्मानं मुमोच भगवानृषिः ।
गिरेस्तस्य शिलायां तु तूलराशाविवापतत् ॥ १.१९२.५२ ॥
その尊き聖者はメール山の峰から身を投げたが、その山の岩の上に、まるで綿の山に落ちたかのように落ちた。
1.192.53
न ममार च पातेन स यदा तेन पाण्डव ।
तदाग्निमिद्धं भगवान्संविवेश महावने ॥ १.१९२.५३ ॥
パーンダヴァよ、その墜落でも死ななかったとき、尊き聖者は大森林で燃え上がる火の中へ入った。
1.192.54
तं तदा सुसमिद्धोऽपि न ददाह हुताशनः ।
दीप्यमानोऽप्यमित्रघ्न शीतोऽग्निरभवत्ततः ॥ १.१९२.५४ ॥
敵を討つ者よ、そのとき火は激しく燃え盛ったが、彼を焼かなかった。燃え続けながらも、その火はそのとき冷たくなった。
1.192.55
स समुद्रमभिप्रेक्ष्य शोकाविष्टो महामुनिः ।
बद्ध्वा कण्ठे शिलां गुर्वीं निपपात तदाम्भसि ॥ १.१९२.५५ ॥
海を見た偉大な聖者は悲しみに襲われ、首に重い石を結びつけて、そのまま水中へ身を投げた。
1.192.56
स समुद्रोर्मिवेगेन स्थले न्यस्तो महामुनिः ।
न ममार यदा विप्रः कथंचित्संशितव्रतः।
जगाम स ततः खिन्नः पुनरेवाश्रमं प्रति ॥ १.१९२.५६ ॥
海の波の勢いで岸辺に打ち上げられた偉大な聖者は死ななかった。誓いを堅く守るそのバラモンは、どうにか生き延びたのである。そこで彼は気落ちして、再び自分の庵へ帰っていった。