マハーバーラタ · 章 1.193
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.193.1
ततो दृष्ट्वाश्रमपदं रहितं तैः सुतैर्मुनिः ।
निर्जगाम सुदुःखार्तः पुनरप्याश्रमात्ततः ॥ १.१९३.१ ॥
そこで息子たちを失って空になった庵の跡を見て、深く悲しみに打ちひしがれた聖者は、再び庵を出て行った。
1.193.2
सोऽपश्यत्सरितं पूर्णां प्रावृट्काले नवाम्भसा ।
वृक्षान्बहुविधान्पार्थ हरन्तीं तीरजान्बहून् ॥ १.१९३.२ ॥
彼は雨季の新しい水で満ちた川を見た。パールタよ、その川は岸辺に生えた多くの種類の木々を押し流していた。
1.193.3
अथ चिन्तां समापेदे पुनः कौरवनन्दन ।
अम्भस्यस्या निमज्जेयमिति दुःखसमन्वितः ॥ १.१९३.३ ॥
そして、クル族の喜びよ、彼は再び思いに沈んだ。「この水に沈もう」と考え、悲しみに満たされた。
1.193.4
ततः पाशैस्तदात्मानं गाढं बद्ध्वा महामुनिः ।
तस्या जले महानद्या निममज्ज सुदुःखितः ॥ १.१९३.४ ॥
そこで大聖者は自らを綱で固く縛り、深く苦しみながら、その大河の水に沈んだ。
1.193.5
अथ च्छित्त्वा नदी पाशांस्तस्यारिबलसूदन ।
स्थलस्थं तमृषिं कृत्वा विपाशं समवासृजत् ॥ १.१९३.५ ॥
そして、敵軍の征服者よ、川は彼の綱を断ち切り、聖者を乾いた地に立たせ、「ヴィパーシャー（縛めなき者）」として解き放った。
1.193.6
उत्ततार ततः पाशैर्विमुक्तः स महानृषिः ।
विपाशेति च नामास्या नद्याश्चक्रे महानृषिः ॥ १.१९३.६ ॥
それから、綱から解き放たれた大聖者は川から上がり、その大聖者はこの川に「ヴィパーシャー」という名を与えた。
1.193.7
सा विपाशेति विख्याता नदी लोकेषु भारत ।
ऋषेस्तस्य नरव्याघ्र वचनात्सत्यवादिनः।
उत्तीर्य च तदा राजन्दुःखितो भगवानृषिः ॥ १.१९३.७ ॥
バーラタよ、その川は人中の虎よ、真実を語るその聖仙の言葉によって、世に毘波沙の名で知られるようになった。王よ、そのとき川を渡った悲しみに沈む尊き聖仙は……
1.193.8
शोके बुद्धिं तदा चक्रे न चैकत्र व्यतिष्ठत ।
सोऽगच्छत्पर्वतांश्चैव सरितश्च सरांसि च ॥ १.१९३.८ ॥
彼は悲しみに心を向け、一所にとどまらなかった。山々、川、湖へと赴いた。
1.193.9
दृष्ट्वा स पुनरेवर्षिर्नदीं हैमवतीं तदा ।
चण्डग्राहवतीं भीमां तस्याः स्रोतस्यपातयत् ॥ १.१९३.९ ॥
ヒマーラヤの川を見て、聖仙は再びその流れに身を投じた。猛々しいワニに満ちて恐ろしい川である。
1.193.10
सा तमग्निसं विप्रमनुचिन्त्य सरिद्वरा ।
शतधा विद्रुता तस्माच्छतद्रुरिति विश्रुता ॥ १.१९३.१० ॥
火のようなそのバラモン聖仙を思い起こし、最も優れた川は百の流れに散って逃げた。それゆえ、シャタドルの名で知られるようになった。
1.193.11
ततः स्थलगतं दृष्ट्वा तत्राप्यात्मानमात्मना ।
मर्तुं न शक्यमित्युक्त्वा पुवरेवाश्रमं ययौ ॥ १.१९३.११ ॥
そして陸に上がったのを見て、そこでも自ら「私は死ぬことができない」と言い、再び庵へと戻っていった。
1.193.12
स गत्वा विविधाञ्शैलान्देशान्बहुविधांस्तथा ।
अदृशन्त्याख्यया वध्वाथाश्रमेनुसृतोऽभवत् ॥ १.१९३.१२ ॥
彼は様々な山々や多くの地方へ赴き、花嫁の名のもとに姿を隠し、やがて庵の道に従った。
1.193.13
अथ शुश्राव संगत्या वेदाध्ययननिःस्वनम् ।
पृष्ठतः परिपूर्णार्थं षड्मिरङ्गैरलङ्कृतम् ॥ १.१९३.१३ ॥
そのとき後方から、偶然、六つの支分で飾られた、意味に満ちたヴェーダ学習の響きが聞こえた。
1.193.14
अनुव्रजति कोन्वेष मामित्येवाथ सोऽब्रवीत् ।
अदृश्यन्त्येवमुक्ता वै तं स्नुषा प्रत्यभाषत ॥ १.१९३.१४ ॥
「私の後をついてくるのは誰か」と彼は言った。アドリシュヤンティーにそう言われて、嫁は彼に答えた。
1.193.15
शक्तोभार्या महाभाग तपोयुक्ता तपस्विनम् ।
अहमेकाकिनी चापि त्वया गच्छामि नापरः ॥ १.१९३.१५ ॥
「大いなる幸運の方よ、私は苦行に専心した妻で、苦行者であるあなたとともに行くことができます。私は一人であなたと行きます、他の者ではありません。」
1.193.16
पुत्रि कस्यैष साङ्गस्य वेदस्याध्ययनस्वनः ।
पुरा साङ्गस्य वेदस्य शक्तेरिव मया श्रुतः ॥ १.१९३.१६ ॥
「娘よ、支分を備えたヴェーダの学習のこの響きは誰のものか。以前、シャクティの支分を備えた学習の響きを聞いたことがある。」
1.193.17
अयं कुक्षौ समुत्पन्नः शक्तेर्गर्भः सुतस्य ते ।
समा द्वादश तस्येह वेदानभ्यस्यतो मुने ॥ १.१९३.१७ ॥
「これはあなたの息子シャクティの胎児で、私の胎内に生じたものです。聖者よ、彼はここで十二年間ヴェーダを学んできました。」
1.193.18
एवमुक्तस्तया हृष्टो वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः ।
अस्ति सन्तानमित्युक्त्वा मृत्योः पार्थ न्यवर्तत ॥ १.१९३.१८ ॥
彼女にそう言われて、最も幸福なリシ・ヴァシシュタは喜び、「血筋はある」と言って、プリター の子よ、死から引き返した。
1.193.19
ततः प्रतिनिवृत्तः स तया वध्वा सहानघ ।
कल्माषपादमासीनं ददर्श विजने वने ॥ १.१९३.१९ ॥
そこで無垢なる者よ、彼は妻とともに引き返し、人里離れた森に座っているカルマーシャパーダを見た。
1.193.20
स तु दृष्ट्वैव तं राजा क्रुद्ध उत्थाय भारत ।
आविष्टो रक्षसोग्रेण इयेषात्तुं तदा मुनिम् ॥ १.१९३.२० ॥
バーラタよ、彼を見るやいなや王は怒って立ち上がった。凶暴なラクシャサに取り憑かれ、彼はその聖者を喰らおうとした。
1.193.21
अदृश्यन्ती तु तं दृष्ट्वा क्रूरकर्माणमग्रतः ।
भयसंविग्नया वाचा वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ १.१९३.२१ ॥
しかし、残酷な行いをする者が目の前にいるのを見て、姿を隠したまま彼女は恐怖に震える声でヴァシシュタにこう言った。
1.193.22
असौ मृत्युरिवोग्रेण दण्डेन भगवन्नितः ।
प्रगृहीतेन काष्ठेन राक्षसोऽभ्येति दारुणः ॥ १.१९३.२२ ॥
尊き方よ、死そのもののように凶暴な杖と振り上げた棍棒を手にした、あの恐ろしいラクシャサがここへ近づいてきます。
1.193.23
तं निवारयितुं शक्तो नान्योऽस्ति भुवि कश्चन ।
स्वदृतेऽद्य महाभाग सर्ववेदविदां वर ॥ १.१९३.२३ ॥
大いなる幸運の方、すべてのヴェーダ学者のうち最も優れた方よ、今日、地上であなた以外に彼を退けられる者はいません。
1.193.24
पाहि मां भगवन्पापादस्माद्दारुणदर्शनात् ।
राक्षसोऽयमिहात्तुं वै नूनमावां समीहते ॥ १.१९३.२४ ॥
尊き方よ、この恐ろしい姿をした罪深き者から私をお守りください。このラクシャサは、確かにここで私たち二人を喰らおうとしています。
1.193.25
माभैः पुत्रि न भेतव्यं राक्षसात्तु कथंचन ।
नैतद्रक्षो भयं यस्मात्पश्यसि त्वमुपस्थितम् ॥ १.१९३.२५ ॥
娘よ、恐れてはならない。羅刹を決して恐れるな。おまえの目の前にあるものは恐れるべきものではない。
1.193.26
राजा कल्माषपादोऽयं वीर्यवान्प्रथितो भुवि ।
स एषोऽस्मिन्वनोद्देशे निवसत्यतिभीषणः ॥ १.१९३.२६ ॥
これは国王カルマーシャパーダで、大地に勇猛の名を知られている。彼はこの森の一帯に住み、極めて恐ろしい姿でいる。
1.193.27
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य वसिष्ठो भगवानृषिः ।
वारयामास तेजस्वी हुङ्कारेणैव भारत ॥ १.१९३.२७ ॥
彼が襲いかかってくるのを見て、輝かしき尊者の聖仙ヴァシシュタは、バーラタよ、ただ一喝でこれを制した。
1.193.28
मन्त्रपूतेन च पुनः स तमभ्युक्ष्य वारिणा ।
मोक्षयामास वै शापात्तस्माद्योगान्नराधिपम् ॥ १.१९३.२८ ॥
さらに呪文で清めた水を彼に振りかけ、そのしゅすぐ人の王を呪いから、またそのヨーガの力から解き放った。
1.193.29
स हि द्वादश वर्षाणि वासिष्ठस्यैव तेजसा ।
ग्रस्त आसीद्ग्रहेणेव पर्वकाले दिवाकरः ॥ १.१९३.२९ ॥
彼は十二年間、ヴァシシュタの威力そのものに捕らえられていた。あたかも日食の時に太陽が惑星に覆われるように。
1.193.30
रक्षसा विप्रमुक्तोऽथ स नृपस्तद्वनं महत् ।
तेजसा रञ्जयामास न्ध्याभ्रमिव भास्करः ॥ १.१९३.३० ॥
羅刹から解放された王は、夕暮れの雲を太陽が染めるように、その光輝でこの大森林を照らした。
1.193.31
प्रतिलभ्य ततः संज्ञामभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
उवाच नृपतिः काले वसिष्ठमृषिसत्तमम् ॥ १.१९३.३१ ॥
意識を取り戻した王は合掌して礼をし、ふさわしい時に、聖者の中の最上の者ヴァシシュタに語りかけた。
1.193.32
सौदासोऽहं महाभाग याज्यस्ते मुनिसत्तम ।
अस्मिन्काले यदिष्टं ते ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १.१९३.३२ ॥
私はソーダーサの子です、大いなる幸運者よ、聖者の中の最上の方。私はあなたが供犠を行うべき者です。今、あなたの望みをお聞かせください。あなたのために何をいたしましょうか。
1.193.33
वृत्तमेतद्यथाकालं गच्छ राज्यं प्रशाधि वै ।
ब्राह्मणं तु मनुष्येन्द्र माऽवमंस्थाः कदाचन ॥ १.१९३.३३ ॥
これは時が来て起こったことだ。さあ行って王国を治めよ。しかし人の王よ、決してバラモンを侮ってはならない。
1.193.34
नावमंस्ये महाभाग कदाचिद्ब्राह्मणर्षभान् ।
त्वन्निदेशे स्थितः सम्यक् पूजयिष्याम्यहं द्विजान् ॥ १.१९३.३४ ॥
大いなる幸運者よ、私は最上のバラモンを決して侮りません。あなたの命に従い、再生族を正しく敬います。
1.193.35
इक्ष्वाकूणां च येनाहमनृणः स्यां द्विजोत्तम ।
तत्त्वत्तः प्राप्तुमिच्छामि सर्ववेदविदां वर ॥ १.१९३.३५ ॥
再生族の中の最上の方よ、私がイクシュヴァーク家に対する負債から解放されうる方法を、あなたから得たいのです。すべてのヴェーダに通じた最上の方よ。
1.193.36
अपत्यायेप्सिताय त्वं महिषीं गन्तुमर्हसि ।
शीलरूपगुणोपेतामिक्ष्वाकुकुलवृद्धये ॥ १.१९३.३६ ॥
望みの子を得て、イクシュヴァーク家を繁栄させるために、品行・容姿・徳を備えた后のもとへ行くべきである。
1.193.37
ददानीत्येव तं तत्र राजानं प्रत्युवाच ह ।
वसिष्ठः परमेष्वासं सत्यसन्धो द्विजोत्तमः ॥ १.१९३.३७ ॥
真実を守り、再生者の中で最も優れたヴァシシュタは、そこで至高の弓の名手である王に答えた。「与えよう」と。
1.193.38
ततः प्रतिययौ काले वसिष्ठः सह तेन वै ।
ख्यातां पुरीमिमां लोकेष्वयोध्यां मनुजेश्वर ॥ १.१९३.३८ ॥
やがて時が来て、ヴァシシュタはその王とともに戻った。人間の主よ、諸世界に名高いこの都がアヨーディヤーである。
1.193.39
तं प्रजाः प्रतिमोदन्त्यः सर्वाः प्रत्युद्गतास्तदा ।
विपाप्मानं महात्मानं दिवौकस इवेश्वरम् ॥ १.१९३.३९ ॥
その時、人々は皆喜び勇んで、その罪なき偉大な魂を出迎えた。神々が主を出迎えるように。
1.193.40
सुचिराय मनुष्येन्द्रो नगरीं पुण्यलक्षणाम् ।
विवेश सहितस्तेन वसिष्ठेन महर्षिणा ॥ १.१९३.४० ॥
長い時を経て、人間の主は大仙ヴァシシュタとともに、吉兆に満ちたその都に入った。
1.193.41
ददृशुस्तं महीपालमयोध्यावासिनो जनाः ।
पुरोहितेन सहितं दिवाकरमिवोदितम् ॥ १.१९३.४१ ॥
アヨーディヤーの住民は、その王が家の祭官とともに、昇った太陽のように現れるのを見た。
1.193.42
स च तां पूरयामास लक्ष्म्या लक्ष्मीवतां वरः ।
अयोध्यां व्योम शीतांशुः शरत्काल इवोदितः ॥ १.१९३.४२ ॥
光輝ある者の中で最も優れた彼は、その威光でアヨーディヤーを満たした。秋に昇った冷光の月が空を満たすように。
1.193.43
संसक्तिमृष्टपन्थानं पताकाध्वजशोभितम् ।
मनः प्रह्लादयामास तस्य तत्पुरमुत्तमम् ॥ १.१९३.४३ ॥
道は掃き清められ人々で賑わい、旗と幢で飾られたその見事な都は、彼の心を喜ばせた。
1.193.44
तुष्टपुष्टजनाकीर्णा सा पुरी कुरुनन्दन ।
अशोभत तदा तेन शक्रेणेवामरावती ॥ १.१९३.४४ ॥
クル族の喜びなるお方よ、満ち足りた豊かな民で溢れたその都は、そのとき彼によってインドラのアマラーヴァティーのように輝いた。
1.193.45
ततः प्रविष्टे राजर्षौ तस्मिंस्तत्पुरमुत्तमम् ।
राज्ञस्तस्याज्ञया देवी वसिष्ठमुपचक्रमे ॥ १.१९३.४५ ॥
王仙がその見事な都に入ると、王の命により、王妃はヴァシシュタに近づく準備を始めた。
1.193.46
ऋतावथ महर्षिस्तु संबभूव तया सह ।
देव्या दिव्येन विधिना वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः ॥ १.१९३.४६ ॥
その後、月経の時期に、その大聖者は神聖な儀礼によって彼女と交わった。すなわちヴァシシュタ、最上の分け前を受ける聖者である。
1.193.47
ततस्तस्यां समुत्पन्ने गर्भे स मुनिसत्तमः ।
राज्ञाभिवादितस्तेन जगाम मुनिराश्रमम् ॥ १.१९३.४७ ॥
その後、彼女の胎内に子が宿ると、王に恭しく礼拝された最上の聖者は、自分の庵へと去っていった。
1.193.48
दीर्घकालेन सा गर्भं सुषुवे न तु तं यदा ।
तदा देव्यश्मना कुक्षिं निर्बिभेद यशस्विनी ॥ १.१९३.४८ ॥
長い時が過ぎても彼女はその胎を産まなかった。そこで名高い王妃は石で自分の腹を裂いた。
1.193.49
ततो द्वादशमे वर्षे स जज्ञे पुरषर्षभः ।
अश्मको नाम राजर्षिः पौदन्यं यो न्यवेशयत् ॥ १.१९३.४९ ॥
十二年目に、人の中の勇者が生まれた。アシュマカという名の王仙であり、パウダニヤを定めた者である。