ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.193
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.193.1
ततो दृष्ट्वाश्रमपदं रहितं तैः सुतैर्मुनिः ।
निर्जगाम सुदुःखार्तः पुनरप्याश्रमात्ततः ॥ १.१९३.१ ॥
ତାପରେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଥିବା ଆଶ୍ରମସ୍ଥଳ ଦେଖି, ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ସେଇ ମୁନି ପୁନର୍ବାର ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରି ଗଲେ।
1.193.2
सोऽपश्यत्सरितं पूर्णां प्रावृट्काले नवाम्भसा ।
वृक्षान्बहुविधान्पार्थ हरन्तीं तीरजान्बहून् ॥ १.१९३.२ ॥
ବର୍ଷାଋତୁର ନୂଆ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ନଦୀ ସେ ଦେଖିଲେ; ହେ ପାର୍ଥ, ତାହା କୂଳରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛ ଭସାଇ ନେଉଥିଲା।
1.193.3
अथ चिन्तां समापेदे पुनः कौरवनन्दन ।
अम्भस्यस्या निमज्जेयमिति दुःखसमन्वितः ॥ १.१९३.३ ॥
ତାପରେ, ହେ କୌରବନନ୍ଦନ, ସେ ପୁନର୍ବାର ଚିନ୍ତାରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ; 'ମୁଁ ଏହି ଜଳରେ ବୁଡ଼ି ଯିବି' ବୋଲି ଭାବି ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
1.193.4
ततः पाशैस्तदात्मानं गाढं बद्ध्वा महामुनिः ।
तस्या जले महानद्या निममज्ज सुदुःखितः ॥ १.१९३.४ ॥
ତାପରେ ସେଇ ମହାମୁନି ନିଜକୁ ପାଶରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବାନ୍ଧି, ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁଃଖରେ ସେହି ମହାନଦୀର ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଗଲେ।
1.193.5
अथ च्छित्त्वा नदी पाशांस्तस्यारिबलसूदन ।
स्थलस्थं तमृषिं कृत्वा विपाशं समवासृजत् ॥ १.१९३.५ ॥
ତାପରେ ହେ ଶତ୍ରୁସେନା ସଂହାରକ, ନଦୀ ତାଙ୍କର ପାଶ କାଟିଦେଲା ଓ ସେଇ ଋଷିଙ୍କୁ ସ୍ଥଳରେ ଠିଆ କରାଇ 'ବିପାଶ' (ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତ) କରି ଛାଡ଼ିଦେଲା।
1.193.6
उत्ततार ततः पाशैर्विमुक्तः स महानृषिः ।
विपाशेति च नामास्या नद्याश्चक्रे महानृषिः ॥ १.१९३.६ ॥
ତାପରେ ପାଶରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେଇ ମହର୍ଷି ବାହାରି ଆସିଲେ; ସେଇ ମହର୍ଷି ଏ ନଦୀର ନାମ 'ବିପାଶା' ରଖିଲେ।
1.193.7
सा विपाशेति विख्याता नदी लोकेषु भारत ।
ऋषेस्तस्य नरव्याघ्र वचनात्सत्यवादिनः।
उत्तीर्य च तदा राजन्दुःखितो भगवानृषिः ॥ १.१९३.७ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେ ନଦୀ ସେଦିନଠାରୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିପାଶା ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲା। ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ସତ୍ୟବାଦୀ ସେ ଋଷିଙ୍କ ବଚନରେ। ହେ ରାଜନ, ସେତେବେଳେ ନଦୀ ପାର ହୋଇ ଦୁଃଖିତ ଭଗବାନ ଋଷି...
1.193.8
शोके बुद्धिं तदा चक्रे न चैकत्र व्यतिष्ठत ।
सोऽगच्छत्पर्वतांश्चैव सरितश्च सरांसि च ॥ १.१९३.८ ॥
ଶୋକରେ ମନ ଲଗାଇଲେ; ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରହିଲେ ନାହିଁ। ସେ ପର୍ବତ, ନଦୀ ଓ ସରୋବର ଆଡ଼େ ଗଲେ।
1.193.9
दृष्ट्वा स पुनरेवर्षिर्नदीं हैमवतीं तदा ।
चण्डग्राहवतीं भीमां तस्याः स्रोतस्यपातयत् ॥ १.१९३.९ ॥
ସେ ଋଷି ପୁଣି ସେତେବେଳେ ହିମାଳୟ ନଦୀକୁ ଦେଖି, ଭୟଙ୍କର କୁମ୍ଭୀରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାର ସ୍ରୋତରେ ନିଜକୁ ପକାଇଦେଲେ।
1.193.10
सा तमग्निसं विप्रमनुचिन्त्य सरिद्वरा ।
शतधा विद्रुता तस्माच्छतद्रुरिति विश्रुता ॥ १.१९३.१० ॥
ଅଗ୍ନି ସମାନ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଶହେ ସ୍ରୋତରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ପଳାଇଲା; ସେଥିପାଇଁ ତାହା ଶତଦ୍ରୁ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲା।
1.193.11
ततः स्थलगतं दृष्ट्वा तत्राप्यात्मानमात्मना ।
मर्तुं न शक्यमित्युक्त्वा पुवरेवाश्रमं ययौ ॥ १.१९३.११ ॥
ତା'ପରେ ସ୍ଥଳରେ ଥିବା ଦେଖି, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ, 'ମୁଁ ମରିପାରିବି ନାହିଁ' ବୋଲି କହି, ପୁଣି ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
1.193.12
स गत्वा विविधाञ्शैलान्देशान्बहुविधांस्तथा ।
अदृशन्त्याख्यया वध्वाथाश्रमेनुसृतोऽभवत् ॥ १.१९३.१२ ॥
ସେ ବିବିଧ ପର୍ବତ ଓ ବହୁବିଧ ଦେଶକୁ ଯାଇ, ବଧୂ ନାମରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ପରେ ଆଶ୍ରମକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
1.193.13
अथ शुश्राव संगत्या वेदाध्ययननिःस्वनम् ।
पृष्ठतः परिपूर्णार्थं षड्मिरङ्गैरलङ्कृतम् ॥ १.१९३.१३ ॥
ତା'ପରେ ପଛରୁ ସଂଯୋଗବଶତଃ, ଷଡ଼ଙ୍ଗରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ବେଦାଧ୍ୟୟନର ଧ୍ୱନି ସେ ଶୁଣିଲେ।
1.193.14
अनुव्रजति कोन्वेष मामित्येवाथ सोऽब्रवीत् ।
अदृश्यन्त्येवमुक्ता वै तं स्नुषा प्रत्यभाषत ॥ १.१९३.१४ ॥
"ମୋ ପଛରେ କିଏ ଆସୁଛି?" ଏହା କହିଲେ। ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀ ଏପରି କହିବାରୁ ପୁତ୍ରବଧୂ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
1.193.15
शक्तोभार्या महाभाग तपोयुक्ता तपस्विनम् ।
अहमेकाकिनी चापि त्वया गच्छामि नापरः ॥ १.१९३.१५ ॥
"ହେ ମହାଭାଗ, ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତା ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ତପସ୍ୱୀ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯିବାକୁ ସକ୍ଷମ। ମୁଁ ଏକାକୀ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯାଉଛି, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ।"
1.193.16
पुत्रि कस्यैष साङ्गस्य वेदस्याध्ययनस्वनः ।
पुरा साङ्गस्य वेदस्य शक्तेरिव मया श्रुतः ॥ १.१९३.१६ ॥
"ଝିଅ, ଅଙ୍ଗ ସହିତ ବେଦାଧ୍ୟୟନର ଏହି ଧ୍ୱନି କାହାର? ପୂର୍ବରୁ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଅଙ୍ଗସହିତ ବେଦାଧ୍ୟୟନ ପରି ମୁଁ ଶୁଣିଥିଲି।"
1.193.17
अयं कुक्षौ समुत्पन्नः शक्तेर्गर्भः सुतस्य ते ।
समा द्वादश तस्येह वेदानभ्यस्यतो मुने ॥ १.१९३.१७ ॥
"ଏହା ତୁମ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଙ୍କ ଗର୍ଭ, ମୋ କୁକ୍ଷିରେ ଜନ୍ମିତ। ହେ ମୁନି, ସେ ଏଠାରେ ବାର ବର୍ଷ ଧରି ବେଦ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଛନ୍ତି।"
1.193.18
एवमुक्तस्तया हृष्टो वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः ।
अस्ति सन्तानमित्युक्त्वा मृत्योः पार्थ न्यवर्तत ॥ १.१९३.१८ ॥
ସେ ଏପରି କହିବାରୁ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠଭାଗ୍ୟ ବଶିଷ୍ଠ ଋଷି "ବଂଶ ଅଛି" ବୋଲି କହି, ହେ ପାର୍ଥ, ମୃତ୍ୟୁରୁ ଫେରିଲେ।
1.193.19
ततः प्रतिनिवृत्तः स तया वध्वा सहानघ ।
कल्माषपादमासीनं ददर्श विजने वने ॥ १.१९३.१९ ॥
ତା'ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଫେରିଲା ଏବଂ ନିର୍ଜନ ବନରେ ବସିଥିବା କଲ୍ମାଷପାଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
1.193.20
स तु दृष्ट्वैव तं राजा क्रुद्ध उत्थाय भारत ।
आविष्टो रक्षसोग्रेण इयेषात्तुं तदा मुनिम् ॥ १.१९३.२० ॥
ହେ ଭାରତ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ଉଠିଲେ; ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
1.193.21
अदृश्यन्ती तु तं दृष्ट्वा क्रूरकर्माणमग्रतः ।
भयसंविग्नया वाचा वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ १.१९३.२१ ॥
କିନ୍ତୁ କ୍ରୂରକର୍ମାକୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେଖି, ଅଦୃଶ୍ୟ ରହିଥିବା ସେ ଭୟରେ ବିଚଳିତ ସ୍ବରରେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏହା କହିଲା।
1.193.22
असौ मृत्युरिवोग्रेण दण्डेन भगवन्नितः ।
प्रगृहीतेन काष्ठेन राक्षसोऽभ्येति दारुणः ॥ १.१९३.२२ ॥
ହେ ଭଗବାନ୍, ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଓ ଉଠାଯାଇଥିବା କାଠି ଧରି ସେଇ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଏଠାରୁ ଆସୁଛି।
1.193.23
तं निवारयितुं शक्तो नान्योऽस्ति भुवि कश्चन ।
स्वदृतेऽद्य महाभाग सर्ववेदविदां वर ॥ १.१९३.२३ ॥
ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ଏ ପୃଥିବୀରେ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ନାହାଁନ୍ତି; ହେ ମହାଭାଗ, ସର୍ବବେଦଜ୍ଞଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଜି।
1.193.24
पाहि मां भगवन्पापादस्माद्दारुणदर्शनात् ।
राक्षसोऽयमिहात्तुं वै नूनमावां समीहते ॥ १.१९३.२४ ॥
ହେ ଭଗବାନ୍, ଏହି ଭୟଙ୍କର ରୂପର ପାପୀଠାରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଏହି ରାକ୍ଷସ ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
1.193.25
माभैः पुत्रि न भेतव्यं राक्षसात्तु कथंचन ।
नैतद्रक्षो भयं यस्मात्पश्यसि त्वमुपस्थितम् ॥ १.१९३.२५ ॥
ଝିଅ, ଭୟ କରନା; ରାକ୍ଷସରୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଭୟ କରିବାର ନାହିଁ। ତୁମେ ସାମନାରେ ଦେଖୁଥିବା ଏହା ଭୟର କାରଣ ନୁହେଁ।
1.193.26
राजा कल्माषपादोऽयं वीर्यवान्प्रथितो भुवि ।
स एषोऽस्मिन्वनोद्देशे निवसत्यतिभीषणः ॥ १.१९३.२६ ॥
ଏ ରାଜା କଲ୍ମାଷପାଦ, ପୃଥିବୀରେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେହି ଏହି ବନପ୍ରଦେଶରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ରୂପେ ବାସ କରନ୍ତି।
1.193.27
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य वसिष्ठो भगवानृषिः ।
वारयामास तेजस्वी हुङ्कारेणैव भारत ॥ १.१९३.२७ ॥
ତାକୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ତେଜସ୍ୱୀ ଭଗବାନ ବଶିଷ୍ଠ ଋଷି, ହେ ଭାରତ, କେବଳ ହୁଙ୍କାରରେ ତାକୁ ରୋକିଲେ।
1.193.28
मन्त्रपूतेन च पुनः स तमभ्युक्ष्य वारिणा ।
मोक्षयामास वै शापात्तस्माद्योगान्नराधिपम् ॥ १.१९३.२८ ॥
ପୁଣି ମନ୍ତ୍ରପୂତ ଜଳରେ ତାକୁ ସିଞ୍ଚନ କରି ସେ ସେହି ନରାଧିପଙ୍କୁ ଶାପରୁ ଓ ସେହି ଯୋଗବଳରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
1.193.29
स हि द्वादश वर्षाणि वासिष्ठस्यैव तेजसा ।
ग्रस्त आसीद्ग्रहेणेव पर्वकाले दिवाकरः ॥ १.१९३.२९ ॥
ସେ ବାର ବର୍ଷ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ତେଜରେ ହିଁ ଗ୍ରସ୍ତ ରହିଲେ, ଯେପରି ପର୍ବକାଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କୌଣସି ଗ୍ରହରେ ଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
1.193.30
रक्षसा विप्रमुक्तोऽथ स नृपस्तद्वनं महत् ।
तेजसा रञ्जयामास न्ध्याभ्रमिव भास्करः ॥ १.१९३.३० ॥
ରାକ୍ଷସରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେହି ରାଜା ନିଜ ତେଜରେ ସେହି ମହାବନକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟାମେଘକୁ ରଞ୍ଜିତ କରନ୍ତି।
1.193.31
प्रतिलभ्य ततः संज्ञामभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
उवाच नृपतिः काले वसिष्ठमृषिसत्तमम् ॥ १.१९३.३१ ॥
ପରେ ଚେତନା ଫେରି ପାଇ ରାଜା କରଯୋଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କରି, ଉଚିତ ସମୟରେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.193.32
सौदासोऽहं महाभाग याज्यस्ते मुनिसत्तम ।
अस्मिन्काले यदिष्टं ते ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १.१९३.३२ ॥
ମୁଁ ସୌଦାସ; ହେ ମହାଭାଗ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞର ପାତ୍ର। ଏବେ ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା କ'ଣ କହନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?
1.193.33
वृत्तमेतद्यथाकालं गच्छ राज्यं प्रशाधि वै ।
ब्राह्मणं तु मनुष्येन्द्र माऽवमंस्थाः कदाचन ॥ १.१९३.३३ ॥
ଏହା ଯଥାସମୟରେ ଘଟିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଯାଅ, ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କର। କିନ୍ତୁ ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, କେବେ ବି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନାହିଁ।
1.193.34
नावमंस्ये महाभाग कदाचिद्ब्राह्मणर्षभान् ।
त्वन्निदेशे स्थितः सम्यक् पूजयिष्याम्यहं द्विजान् ॥ १.१९३.३४ ॥
ହେ ମହାଭାଗ, ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କେବେ ବି ଅପମାନ କରିବି ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରହି ମୁଁ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବି।
1.193.35
इक्ष्वाकूणां च येनाहमनृणः स्यां द्विजोत्तम ।
तत्त्वत्तः प्राप्तुमिच्छामि सर्ववेदविदां वर ॥ १.१९३.३५ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ମୁଁ ଋଣମୁକ୍ତ ହେବି, ତାହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ହେ ସର୍ବବେଦଜ୍ଞଶ୍ରେଷ୍ଠ।
1.193.36
अपत्यायेप्सिताय त्वं महिषीं गन्तुमर्हसि ।
शीलरूपगुणोपेतामिक्ष्वाकुकुलवृद्धये ॥ १.१९३.३६ ॥
ଇଚ୍ଛିତ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଶୀଳ, ରୂପ ଓ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ମହିଷୀ ନିକଟକୁ ଆପଣ ଯିବା ଉଚିତ।
1.193.37
ददानीत्येव तं तत्र राजानं प्रत्युवाच ह ।
वसिष्ठः परमेष्वासं सत्यसन्धो द्विजोत्तमः ॥ १.१९३.३७ ॥
ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଓ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ବସିଷ୍ଠ ସେଠାରେ ସେହି ପରମ ଧନୁର୍ଧର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଦେବି।'
1.193.38
ततः प्रतिययौ काले वसिष्ठः सह तेन वै ।
ख्यातां पुरीमिमां लोकेष्वयोध्यां मनुजेश्वर ॥ १.१९३.३८ ॥
ତା'ପରେ ଯଥାସମୟରେ ବସିଷ୍ଠ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ସହ ଫେରିଲେ। ହେ ମନୁଜେଶ୍ୱର, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ୟାତ ଏହି ନଗରୀ ଅଯୋଧ୍ୟା।
1.193.39
तं प्रजाः प्रतिमोदन्त्यः सर्वाः प्रत्युद्गतास्तदा ।
विपाप्मानं महात्मानं दिवौकस इवेश्वरम् ॥ १.१९३.३९ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେହି ନିଷ୍ପାପ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଆଗେଇ ଆସି ସ୍ୱାଗତ କଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରନ୍ତି।
1.193.40
सुचिराय मनुष्येन्द्रो नगरीं पुण्यलक्षणाम् ।
विवेश सहितस्तेन वसिष्ठेन महर्षिणा ॥ १.१९३.४० ॥
ବହୁ ସମୟ ପରେ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ମହର୍ଷି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସହ ପୁଣ୍ୟଲକ୍ଷଣା ସେହି ନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.193.41
ददृशुस्तं महीपालमयोध्यावासिनो जनाः ।
पुरोहितेन सहितं दिवाकरमिवोदितम् ॥ १.१९३.४१ ॥
ଅଯୋଧ୍ୟାବାସୀମାନେ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖିଲେ।
1.193.42
स च तां पूरयामास लक्ष्म्या लक्ष्मीवतां वरः ।
अयोध्यां व्योम शीतांशुः शरत्काल इवोदितः ॥ १.१९३.४२ ॥
ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ନିଜ ଶୋଭାରେ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ଯେପରି ଶରତ୍କାଳରେ ଉଦିତ ଚନ୍ଦ୍ର ଆକାଶକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ।
1.193.43
संसक्तिमृष्टपन्थानं पताकाध्वजशोभितम् ।
मनः प्रह्लादयामास तस्य तत्पुरमुत्तमम् ॥ १.१९३.४३ ॥
ଜନାକୀର୍ଣ୍ଣ, ପରିଷ୍କାର ବାଟଯୁକ୍ତ, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ ସେହି ଉତ୍ତମ ନଗର ତାଙ୍କ ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲା।
1.193.44
तुष्टपुष्टजनाकीर्णा सा पुरी कुरुनन्दन ।
अशोभत तदा तेन शक्रेणेवामरावती ॥ १.१९३.४४ ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ପୁଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ନଗରୀ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ ପରି ଶୋଭିଲା।
1.193.45
ततः प्रविष्टे राजर्षौ तस्मिंस्तत्पुरमुत्तमम् ।
राज्ञस्तस्याज्ञया देवी वसिष्ठमुपचक्रमे ॥ १.१९३.४५ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ରାଜର୍ଷି ସେ ଉତ୍ତମ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦେବୀ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାର ଉଦ୍ୟମ କଲେ।
1.193.46
ऋतावथ महर्षिस्तु संबभूव तया सह ।
देव्या दिव्येन विधिना वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः ॥ १.१९३.४६ ॥
ତା'ପରେ ଋତୁକାଳରେ ସେହି ମହର୍ଷି ଦେବୀଙ୍କ ସହ ଦିବ୍ୟ ବିଧିରେ ସଂଗମ କଲେ; ସେ ବସିଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ ପାଉଥିବା ଋଷି।
1.193.47
ततस्तस्यां समुत्पन्ने गर्भे स मुनिसत्तमः ।
राज्ञाभिवादितस्तेन जगाम मुनिराश्रमम् ॥ १.१९३.४७ ॥
ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭ ହେଲା ବେଳେ, ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅଭିବାଦିତ ହୋଇ ମୁନି-ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
1.193.48
दीर्घकालेन सा गर्भं सुषुवे न तु तं यदा ।
तदा देव्यश्मना कुक्षिं निर्बिभेद यशस्विनी ॥ १.१९३.४८ ॥
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସେ ଗର୍ଭ ପ୍ରସବ କଲେ ନାହିଁ; ସେତେବେଳେ ସେହି ଯଶସ୍ବିନୀ ଦେବୀ ପଥର ଦ୍ୱାରା ନିଜ କୁକ୍ଷି ବିଦାରଣ କଲେ।
1.193.49
ततो द्वादशमे वर्षे स जज्ञे पुरषर्षभः ।
अश्मको नाम राजर्षिः पौदन्यं यो न्यवेशयत् ॥ १.१९३.४९ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷରେ ସେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶ୍ମକ ନାମକ ରାଜର୍ଷି, ଯିଏ ପୌଦନ୍ୟକୁ ବସାଇଥିଲେ।