ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.193
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.193.1
ततो दृष्ट्वाश्रमपदं रहितं तैः सुतैर्मुनिः ।
निर्जगाम सुदुःखार्तः पुनरप्याश्रमात्ततः ॥ १.१९३.१ ॥
ਫਿਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸੱਖਣੀ ਆਸ਼ਰਮ ਭੂਮੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਮੁਨੀ ਮੁੜ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ।
1.193.2
सोऽपश्यत्सरितं पूर्णां प्रावृट्काले नवाम्भसा ।
वृक्षान्बहुविधान्पार्थ हरन्तीं तीरजान्बहून् ॥ १.१९३.२ ॥
ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇੱਕ ਨਦੀ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖੀ; ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਹ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਉੱਗੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਰੋੜ੍ਹ ਕੇ ਲਿਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
1.193.3
अथ चिन्तां समापेदे पुनः कौरवनन्दन ।
अम्भस्यस्या निमज्जेयमिति दुःखसमन्वितः ॥ १.१९३.३ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਕੌਰਵਨੰਦਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ; 'ਮੈਂ ਇਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਵਾਂ' ਐਸਾ ਸੋਚ ਕੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
1.193.4
ततः पाशैस्तदात्मानं गाढं बद्ध्वा महामुनिः ।
तस्या जले महानद्या निममज्ज सुदुःखितः ॥ १.१९३.४ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਫੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਕੱਸ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।
1.193.5
अथ च्छित्त्वा नदी पाशांस्तस्यारिबलसूदन ।
स्थलस्थं तमृषिं कृत्वा विपाशं समवासृजत् ॥ १.१९३.५ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਵੈਰੀ-ਸੈਨਾ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਨਦੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਫੰਦੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ 'ਵਿਪਾਸ਼' (ਬੰਧਨ-ਮੁਕਤ) ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1.193.6
उत्ततार ततः पाशैर्विमुक्तः स महानृषिः ।
विपाशेति च नामास्या नद्याश्चक्रे महानृषिः ॥ १.१९३.६ ॥
ਫਿਰ ਫੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ; ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਸ ਨਦੀ ਦਾ ਨਾਮ 'ਵਿਪਾਸ਼ਾ' ਰੱਖਿਆ।
1.193.7
सा विपाशेति विख्याता नदी लोकेषु भारत ।
ऋषेस्तस्य नरव्याघ्र वचनात्सत्यवादिनः।
उत्तीर्य च तदा राजन्दुःखितो भगवानृषिः ॥ १.१९३.७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਨਦੀ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤਦ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ...
1.193.8
शोके बुद्धिं तदा चक्रे न चैकत्र व्यतिष्ठत ।
सोऽगच्छत्पर्वतांश्चैव सरितश्च सरांसि च ॥ १.१९३.८ ॥
ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਇਆ; ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕਿਆ। ਉਹ ਪਰਬਤਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ।
1.193.9
दृष्ट्वा स पुनरेवर्षिर्नदीं हैमवतीं तदा ।
चण्डग्राहवतीं भीमां तस्याः स्रोतस्यपातयत् ॥ १.१९३.९ ॥
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਫਿਰ ਹਿਮਾਲੀ ਨਦੀ ਵੇਖੀ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
1.193.10
सा तमग्निसं विप्रमनुचिन्त्य सरिद्वरा ।
शतधा विद्रुता तस्माच्छतद्रुरिति विश्रुता ॥ १.१९३.१० ॥
ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਦੀ ਸੌ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਲਰ ਕੇ ਭੱਜੀ; ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ।
1.193.11
ततः स्थलगतं दृष्ट्वा तत्राप्यात्मानमात्मना ।
मर्तुं न शक्यमित्युक्त्वा पुवरेवाश्रमं ययौ ॥ १.१९३.११ ॥
ਫਿਰ ਥਲ ਉੱਤੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, 'ਮੈਂ ਮਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ' ਕਹਿ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
1.193.12
स गत्वा विविधाञ्शैलान्देशान्बहुविधांस्तथा ।
अदृशन्त्याख्यया वध्वाथाश्रमेनुसृतोऽभवत् ॥ १.१९३.१२ ॥
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਵਧੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਿਆ।
1.193.13
अथ शुश्राव संगत्या वेदाध्ययननिःस्वनम् ।
पृष्ठतः परिपूर्णार्थं षड्मिरङ्गैरलङ्कृतम् ॥ १.१९३.१३ ॥
ਫਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ, ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੇਦ-ਪਾਠ ਦੀ ਧੁਨੀ ਉਸਨੇ ਸੁਣੀ।
1.193.14
अनुव्रजति कोन्वेष मामित्येवाथ सोऽब्रवीत् ।
अदृश्यन्त्येवमुक्ता वै तं स्नुषा प्रत्यभाषत ॥ १.१९३.१४ ॥
"ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਕੌਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ। ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਯੰਤੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਨੂੰਹ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
1.193.15
शक्तोभार्या महाभाग तपोयुक्ता तपस्विनम् ।
अहमेकाकिनी चापि त्वया गच्छामि नापरः ॥ १.१९३.१५ ॥
"ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਤਪਸਵੀ ਆਪ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਆਪ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।"
1.193.16
पुत्रि कस्यैष साङ्गस्य वेदस्याध्ययनस्वनः ।
पुरा साङ्गस्य वेदस्य शक्तेरिव मया श्रुतः ॥ १.१९३.१६ ॥
"ਧੀਏ, ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਵੇਦ-ਪਾਠ ਦੀ ਇਹ ਧੁਨੀ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ? ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਵੇਦ-ਪਾਠ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਸੁਣੀ ਸੀ।"
1.193.17
अयं कुक्षौ समुत्पन्नः शक्तेर्गर्भः सुतस्य ते ।
समा द्वादश तस्येह वेदानभ्यस्यतो मुने ॥ १.१९३.१७ ॥
"ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਗਰਭ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
1.193.18
एवमुक्तस्तया हृष्टो वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः ।
अस्ति सन्तानमित्युक्त्वा मृत्योः पार्थ न्यवर्तत ॥ १.१९३.१८ ॥
ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, "ਵੰਸ਼ ਹੈ" ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਏ।
1.193.19
ततः प्रतिनिवृत्तः स तया वध्वा सहानघ ।
कल्माषपादमासीनं ददर्श विजने वने ॥ १.१९३.१९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਉਸਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਬੀਆਬਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
1.193.20
स तु दृष्ट्वैव तं राजा क्रुद्ध उत्थाय भारत ।
आविष्टो रक्षसोग्रेण इयेषात्तुं तदा मुनिम् ॥ १.१९३.२० ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ; ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚਾਹਿਆ।
1.193.21
अदृश्यन्ती तु तं दृष्ट्वा क्रूरकर्माणमग्रतः ।
भयसंविग्नया वाचा वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ १.१९३.२१ ॥
ਪਰ ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਦਿੱਖ ਰਹਿੰਦੀ ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲੀ।
1.193.22
असौ मृत्युरिवोग्रेण दण्डेन भगवन्नितः ।
प्रगृहीतेन काष्ठेन राक्षसोऽभ्येति दारुणः ॥ १.१९३.२२ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਡੰਡਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਚੁੱਕੀ ਹੋਈ ਸੋਟੀ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ ਇੱਥੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
1.193.23
तं निवारयितुं शक्तो नान्योऽस्ति भुवि कश्चन ।
स्वदृतेऽद्य महाभाग सर्ववेदविदां वर ॥ १.१९३.२३ ॥
ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਸਾਰੇ ਵੇਦਗਿਆਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅੱਜ।
1.193.24
पाहि मां भगवन्पापादस्माद्दारुणदर्शनात् ।
राक्षसोऽयमिहात्तुं वै नूनमावां समीहते ॥ १.१९३.२४ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਇਹ ਰਾਖਸ਼ ਇੱਥੇ ਯਕੀਨਨ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1.193.25
माभैः पुत्रि न भेतव्यं राक्षसात्तु कथंचन ।
नैतद्रक्षो भयं यस्मात्पश्यसि त्वमुपस्थितम् ॥ १.१९३.२५ ॥
ਧੀਏ, ਡਰ ਨਾ; ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਡਰ। ਜੋ ਤੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਭੈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1.193.26
राजा कल्माषपादोऽयं वीर्यवान्प्रथितो भुवि ।
स एषोऽस्मिन्वनोद्देशे निवसत्यतिभीषणः ॥ १.१९३.२६ ॥
ਇਹ ਰਾਜਾ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ। ਉਹੀ ਇਹ ਇਸ ਬਨ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
1.193.27
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य वसिष्ठो भगवानृषिः ।
वारयामास तेजस्वी हुङ्कारेणैव भारत ॥ १.१९३.२७ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਝਪਟਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਜਸਵੀ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕੇਵਲ ਹੁੰਕਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
1.193.28
मन्त्रपूतेन च पुनः स तमभ्युक्ष्य वारिणा ।
मोक्षयामास वै शापात्तस्माद्योगान्नराधिपम् ॥ १.१९३.२८ ॥
ਫਿਰ ਮੰਤਰ-ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਛਿੜਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਅਤੇ ਉਸ ਯੋਗ-ਬਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1.193.29
स हि द्वादश वर्षाणि वासिष्ठस्यैव तेजसा ।
ग्रस्त आसीद्ग्रहेणेव पर्वकाले दिवाकरः ॥ १.१९३.२९ ॥
ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਿਆ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਵ-ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.193.30
रक्षसा विप्रमुक्तोऽथ स नृपस्तद्वनं महत् ।
तेजसा रञ्जयामास न्ध्याभ्रमिव भास्करः ॥ १.१९३.३० ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਰੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
1.193.31
प्रतिलभ्य ततः संज्ञामभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
उवाच नृपतिः काले वसिष्ठमृषिसत्तमम् ॥ १.१९३.३१ ॥
ਫਿਰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.193.32
सौदासोऽहं महाभाग याज्यस्ते मुनिसत्तम ।
अस्मिन्काले यदिष्टं ते ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १.१९३.३२ ॥
ਮੈਂ ਸੌਦਾਸ ਹਾਂ; ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਯੱਗ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹਾਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੈ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?
1.193.33
वृत्तमेतद्यथाकालं गच्छ राज्यं प्रशाधि वै ।
ब्राह्मणं तु मनुष्येन्द्र माऽवमंस्थाः कदाचन ॥ १.१९३.३३ ॥
ਇਹ ਢੁਕਵੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵਾਪਰਿਆ। ਹੁਣ ਜਾ, ਰਾਜ ਕਰ। ਪਰ ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰੀਂ।
1.193.34
नावमंस्ये महाभाग कदाचिद्ब्राह्मणर्षभान् ।
त्वन्निदेशे स्थितः सम्यक् पूजयिष्याम्यहं द्विजान् ॥ १.१९३.३४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਮੈਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਕਦੇ ਵੀ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦਾ ਠੀਕ ਆਦਰ ਕਰਾਂਗਾ।
1.193.35
इक्ष्वाकूणां च येनाहमनृणः स्यां द्विजोत्तम ।
तत्त्वत्तः प्राप्तुमिच्छामि सर्ववेदविदां वर ॥ १.१९३.३५ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਕਰਜ਼ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਾਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਰਬ ਵੇਦਜ੍ਞਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
1.193.36
अपत्यायेप्सिताय त्वं महिषीं गन्तुमर्हसि ।
शीलरूपगुणोपेतामिक्ष्वाकुकुलवृद्धये ॥ १.१९३.३६ ॥
ਇੱਛਤ ਸੰਤਾਨ ਲਈ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ, ਸ਼ੀਲ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਕੋਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.193.37
ददानीत्येव तं तत्र राजानं प्रत्युवाच ह ।
वसिष्ठः परमेष्वासं सत्यसन्धो द्विजोत्तमः ॥ १.१९३.३७ ॥
ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉੱਥੇ ਉਸ ਪਰਮ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਦਿਆਂਗਾ।'
1.193.38
ततः प्रतिययौ काले वसिष्ठः सह तेन वै ।
ख्यातां पुरीमिमां लोकेष्वयोध्यां मनुजेश्वर ॥ १.१९३.३८ ॥
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਵਸਿਸ਼ਠ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਹ ਨਗਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਹੈ।
1.193.39
तं प्रजाः प्रतिमोदन्त्यः सर्वाः प्रत्युद्गतास्तदा ।
विपाप्मानं महात्मानं दिवौकस इवेश्वरम् ॥ १.१९३.३९ ॥
ਤਦ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨਿਰਪਾਪ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਮਿਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
1.193.40
सुचिराय मनुष्येन्द्रो नगरीं पुण्यलक्षणाम् ।
विवेश सहितस्तेन वसिष्ठेन महर्षिणा ॥ १.१९३.४० ॥
ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨਾਲ ਪੁੰਨ-ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
1.193.41
ददृशुस्तं महीपालमयोध्यावासिनो जनाः ।
पुरोहितेन सहितं दिवाकरमिवोदितम् ॥ १.१९३.४१ ॥
ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਵੇਖਿਆ।
1.193.42
स च तां पूरयामास लक्ष्म्या लक्ष्मीवतां वरः ।
अयोध्यां व्योम शीतांशुः शरत्काल इवोदितः ॥ १.१९३.४२ ॥
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਿਆ ਚੰਦਰਮਾ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈ।
1.193.43
संसक्तिमृष्टपन्थानं पताकाध्वजशोभितम् ।
मनः प्रह्लादयामास तस्य तत्पुरमुत्तमम् ॥ १.१९३.४३ ॥
ਭੀੜ ਭਰੇ, ਸਾਫ਼ ਝਾੜੇ ਰਸਤਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਝੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਧੁਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਉਹ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਉਸਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਗਿਆ।
1.193.44
तुष्टपुष्टजनाकीर्णा सा पुरी कुरुनन्दन ।
अशोभत तदा तेन शक्रेणेवामरावती ॥ १.१९३.४४ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤੇ ਤਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਹ ਨਗਰੀ ਉਦੋਂ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭੀ।
1.193.45
ततः प्रविष्टे राजर्षौ तस्मिंस्तत्पुरमुत्तमम् ।
राज्ञस्तस्याज्ञया देवी वसिष्ठमुपचक्रमे ॥ १.१९३.४५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਤਦ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਵਸਿਸ਼ਠ ਕੋਲ ਜਾਣ ਲੱਗੀ।
1.193.46
ऋतावथ महर्षिस्तु संबभूव तया सह ।
देव्या दिव्येन विधिना वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः ॥ १.१९३.४६ ॥
ਫਿਰ ਰੁੱਤ ਸਮੇਂ ਉਸ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਦਿਵਯ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਵਸਿਸ਼ਠ ਸੀ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਗ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ।
1.193.47
ततस्तस्यां समुत्पन्ने गर्भे स मुनिसत्तमः ।
राज्ञाभिवादितस्तेन जगाम मुनिराश्रमम् ॥ १.१९३.४७ ॥
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਗਰਭ ਠਹਿਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਪਾ ਕੇ ਮੁਨੀ-ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
1.193.48
दीर्घकालेन सा गर्भं सुषुवे न तु तं यदा ।
तदा देव्यश्मना कुक्षिं निर्बिभेद यशस्विनी ॥ १.१९३.४८ ॥
ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਉਸਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਜਨਮ ਨਾ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਉਸ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕੁੱਖ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀ।
1.193.49
ततो द्वादशमे वर्षे स जज्ञे पुरषर्षभः ।
अश्मको नाम राजर्षिः पौदन्यं यो न्यवेशयत् ॥ १.१९३.४९ ॥
ਫਿਰ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਉਹ ਜਨਮਿਆ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਅਸ਼ਮਕ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਰਸ਼ੀ, ਜਿਸਨੇ ਪੌਦਨਯ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ।