ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.193
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.193.1
ततो दृष्ट्वाश्रमपदं रहितं तैः सुतैर्मुनिः ।
निर्जगाम सुदुःखार्तः पुनरप्याश्रमात्ततः ॥ १.१९३.१ ॥
ಆಗ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಬರಿದಾದ ಆಶ್ರಮಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅತಿಯಾದ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಆ ಮುನಿ ಮತ್ತೆ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಟನು.
1.193.2
सोऽपश्यत्सरितं पूर्णां प्रावृट्काले नवाम्भसा ।
वृक्षान्बहुविधान्पार्थ हरन्तीं तीरजान्बहून् ॥ १.१९३.२ ॥
ಮಳೆಗಾಲದ ಹೊಸ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ನದಿಯನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು; ಓ ಪಾರ್ಥ, ಅದು ದಡದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಮರಗಳನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು.
1.193.3
अथ चिन्तां समापेदे पुनः कौरवनन्दन ।
अम्भस्यस्या निमज्जेयमिति दुःखसमन्वितः ॥ १.१९३.३ ॥
ಆಗ, ಓ ಕೌರವನಂದನಾ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು; 'ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಮುಳುಗಬೇಕು' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.
1.193.4
ततः पाशैस्तदात्मानं गाढं बद्ध्वा महामुनिः ।
तस्या जले महानद्या निममज्ज सुदुःखितः ॥ १.१९३.४ ॥
ಆಗ ಆ ಮಹಾಮುನಿ ತನ್ನನ್ನು ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಅತಿಯಾದ ದುಃಖದಿಂದ ಆ ಮಹಾನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.
1.193.5
अथ च्छित्त्वा नदी पाशांस्तस्यारिबलसूदन ।
स्थलस्थं तमृषिं कृत्वा विपाशं समवासृजत् ॥ १.१९३.५ ॥
ಆಗ ಓ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯ ಸಂಹಾರಕನೇ, ನದಿ ಅವನ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ 'ವಿಪಾಶ' (ಬಂಧನ ರಹಿತ) ಮಾಡಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.
1.193.6
उत्ततार ततः पाशैर्विमुक्तः स महानृषिः ।
विपाशेति च नामास्या नद्याश्चक्रे महानृषिः ॥ १.१९३.६ ॥
ಆಗ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆ ಮಹರ್ಷಿ ದಡಕ್ಕೆ ಏರಿದನು; ಆ ಮಹರ್ಷಿ ಈ ನದಿಗೆ 'ವಿಪಾಶಾ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನು.
1.193.7
सा विपाशेति विख्याता नदी लोकेषु भारत ।
ऋषेस्तस्य नरव्याघ्र वचनात्सत्यवादिनः।
उत्तीर्य च तदा राजन्दुःखितो भगवानृषिः ॥ १.१९३.७ ॥
ಭಾರತ, ಆ ನದಿ ಅಂದಿನಿಂದ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪಾಶಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಸತ್ಯವಾದಿಯಾದ ಆ ಋಷಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ. ರಾಜನೇ, ಆಗ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ದುಃಖಿತನಾದ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ...
1.193.8
शोके बुद्धिं तदा चक्रे न चैकत्र व्यतिष्ठत ।
सोऽगच्छत्पर्वतांश्चैव सरितश्च सरांसि च ॥ १.१९३.८ ॥
ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನಿಟ್ಟ; ಒಂದೆಡೆ ನೆಲೆಸಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಪರ್ವತಗಳಿಗೂ ನದಿಗಳಿಗೂ ಸರೋವರಗಳಿಗೂ ಹೋದನು.
1.193.9
दृष्ट्वा स पुनरेवर्षिर्नदीं हैमवतीं तदा ।
चण्डग्राहवतीं भीमां तस्याः स्रोतस्यपातयत् ॥ १.१९३.९ ॥
ಆ ಋಷಿ ಮತ್ತೆ ಆಗ ಹಿಮವತ ನದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಯಂಕರ ಮೊಸಳೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅದರ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿದನು.
1.193.10
सा तमग्निसं विप्रमनुचिन्त्य सरिद्वरा ।
शतधा विद्रुता तस्माच्छतद्रुरिति विश्रुता ॥ १.१९३.१० ॥
ಅಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ ನೂರು ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿ ಚದುರಿ ಓಡಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಶತದ್ರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
1.193.11
ततः स्थलगतं दृष्ट्वा तत्राप्यात्मानमात्मना ।
मर्तुं न शक्यमित्युक्त्वा पुवरेवाश्रमं ययौ ॥ १.१९३.११ ॥
ಆಗ ನೆಲದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಅಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನನ್ನೇ, 'ನಾನು ಸಾಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮತ್ತೆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
1.193.12
स गत्वा विविधाञ्शैलान्देशान्बहुविधांस्तथा ।
अदृशन्त्याख्यया वध्वाथाश्रमेनुसृतोऽभवत् ॥ १.१९३.१२ ॥
ಅವನು ವಿವಿಧ ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ವಧುವಿನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕಾಣದವನಾಗಿ, ನಂತರ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು.
1.193.13
अथ शुश्राव संगत्या वेदाध्ययननिःस्वनम् ।
पृष्ठतः परिपूर्णार्थं षड्मिरङ्गैरलङ्कृतम् ॥ १.१९३.१३ ॥
ಆಗ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಆರು ಅಂಗಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವೇದಾಧ್ಯಯನದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಅವನು ಕೇಳಿದನು.
1.193.14
अनुव्रजति कोन्वेष मामित्येवाथ सोऽब्रवीत् ।
अदृश्यन्त्येवमुक्ता वै तं स्नुषा प्रत्यभाषत ॥ १.१९३.१४ ॥
"ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿರುವವರು ಯಾರು?" ಎಂದು ಅವನು ಕೇಳಿದನು. ಹಾಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಸೊಸೆ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
1.193.15
शक्तोभार्या महाभाग तपोयुक्ता तपस्विनम् ।
अहमेकाकिनी चापि त्वया गच्छामि नापरः ॥ १.१९३.१५ ॥
"ಮಹಾಭಾಗ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾದ ಪತ್ನಿ ನಾನು, ತಪಸ್ವಿಯಾದ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಮರ್ಥಳು. ನಾನು ಒಬ್ಬಳೇ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ."
1.193.16
पुत्रि कस्यैष साङ्गस्य वेदस्याध्ययनस्वनः ।
पुरा साङ्गस्य वेदस्य शक्तेरिव मया श्रुतः ॥ १.१९३.१६ ॥
"ಮಗಳೇ, ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ವೇದಾಧ್ಯಯನದ ಈ ಶಬ್ದ ಯಾರದು? ಹಿಂದೆ ಶಕ್ತಿಯ ಅಂಗಸಹಿತ ವೇದಾಧ್ಯಯನದ ಶಬ್ದದಂತೆ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ."
1.193.17
अयं कुक्षौ समुत्पन्नः शक्तेर्गर्भः सुतस्य ते ।
समा द्वादश तस्येह वेदानभ्यस्यतो मुने ॥ १.१९३.१७ ॥
"ಇದು ನಿಮ್ಮ ಮಗ ಶಕ್ತಿಯ ಗರ್ಭ, ನನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದೆ. ಓ ಮುನಿಯೇ, ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವೇದಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ."
1.193.18
एवमुक्तस्तया हृष्टो वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः ।
अस्ति सन्तानमित्युक्त्वा मृत्योः पार्थ न्यवर्तत ॥ १.१९३.१८ ॥
ಅವಳು ಹಾಗೆ ಹೇಳಲು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠಭಾಗ್ಯನಾದ ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿ, "ವಂಶವಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಓ ಪಾರ್ಥನೇ, ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು.
1.193.19
ततः प्रतिनिवृत्तः स तया वध्वा सहानघ ।
कल्माषपादमासीनं ददर्श विजने वने ॥ १.१९३.१९ ॥
ಆಗ ಅವನು ಅವಳೊಂದಿಗೆ, ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ಹಿಂದಿರುಗಿ ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಕಲ್ಮಾಷಪಾದನನ್ನು ಕಂಡನು.
1.193.20
स तु दृष्ट्वैव तं राजा क्रुद्ध उत्थाय भारत ।
आविष्टो रक्षसोग्रेण इयेषात्तुं तदा मुनिम् ॥ १.१९३.२० ॥
ಓ ಭಾರತ, ಅವನನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ರಾಜನು ಕೋಪದಿಂದ ಎದ್ದನು; ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಆವೇಶಗೊಂಡು ಆಗ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಬಯಸಿದನು.
1.193.21
अदृश्यन्ती तु तं दृष्ट्वा क्रूरकर्माणमग्रतः ।
भयसंविग्नया वाचा वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ १.१९३.२१ ॥
ಆದರೆ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಂಡು, ಅದೃಶ್ಯಳಾಗಿದ್ದ ಅವಳು ಭಯದಿಂದ ಕಂಪಿಸುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
1.193.22
असौ मृत्युरिवोग्रेण दण्डेन भगवन्नितः ।
प्रगृहीतेन काष्ठेन राक्षसोऽभ्येति दारुणः ॥ १.१९३.२२ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ಮೃತ್ಯುವಿನಂತೆ ಭಯಂಕರ ದಂಡ ಮತ್ತು ಎತ್ತಿದ ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಇಲ್ಲಿಂದ ಆ ಭೀಕರ ರಾಕ್ಷಸ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
1.193.23
तं निवारयितुं शक्तो नान्योऽस्ति भुवि कश्चन ।
स्वदृतेऽद्य महाभाग सर्ववेदविदां वर ॥ १.१९३.२३ ॥
ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ; ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ, ಎಲ್ಲ ವೇದಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇಂದು.
1.193.24
पाहि मां भगवन्पापादस्माद्दारुणदर्शनात् ।
राक्षसोऽयमिहात्तुं वै नूनमावां समीहते ॥ १.१९३.२४ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ಈ ಭೀಕರ ರೂಪದ ಪಾಪಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಈ ರಾಕ್ಷಸ ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೂ ತಿನ್ನಲು ಖಂಡಿತ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
1.193.25
माभैः पुत्रि न भेतव्यं राक्षसात्तु कथंचन ।
नैतद्रक्षो भयं यस्मात्पश्यसि त्वमुपस्थितम् ॥ १.१९३.२५ ॥
ಮಗಳೇ, ಹೆದರಬೇಡ; ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಭಯಪಡಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಮುಂದಿರುವ ಇದು ಭಯಕಾರಣವಲ್ಲ.
1.193.26
राजा कल्माषपादोऽयं वीर्यवान्प्रथितो भुवि ।
स एषोऽस्मिन्वनोद्देशे निवसत्यतिभीषणः ॥ १.१९३.२६ ॥
ಇವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ರಾಜ ಕಲ್ಮಾಷಪಾದ. ಈ ಕಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಭಯಂಕರನಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
1.193.27
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य वसिष्ठो भगवानृषिः ।
वारयामास तेजस्वी हुङ्कारेणैव भारत ॥ १.१९३.२७ ॥
ಅವನು ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ತೇಜಸ್ವಿ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿ, ಭಾರತ, ಹುಂಕಾರದಿಂದಲೇ ಅವನನ್ನು ತಡೆದನು.
1.193.28
मन्त्रपूतेन च पुनः स तमभ्युक्ष्य वारिणा ।
मोक्षयामास वै शापात्तस्माद्योगान्नराधिपम् ॥ १.१९३.२८ ॥
ಮತ್ತೆ ಮಂತ್ರಪೂತ ನೀರಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿ, ಆ ರಾಜನನ್ನು ಶಾಪದಿಂದ ಮತ್ತು ಆ ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದನು.
1.193.29
स हि द्वादश वर्षाणि वासिष्ठस्यैव तेजसा ।
ग्रस्त आसीद्ग्रहेणेव पर्वकाले दिवाकरः ॥ १.१९३.२९ ॥
ಅವನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಸಿಷ್ಠನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿದ್ದನು; ಪರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಗ್ರಹದಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ.
1.193.30
रक्षसा विप्रमुक्तोऽथ स नृपस्तद्वनं महत् ।
तेजसा रञ्जयामास न्ध्याभ्रमिव भास्करः ॥ १.१९३.३० ॥
ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಆ ರಾಜನು, ಸೂರ್ಯನು ಸಂಜೆಯ ಮೋಡವನ್ನು ರಂಜಿಸುವಂತೆ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಮಹಾ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದನು.
1.193.31
प्रतिलभ्य ततः संज्ञामभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
उवाच नृपतिः काले वसिष्ठमृषिसत्तमम् ॥ १.१९३.३१ ॥
ನಂತರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಪಡೆದ ರಾಜನು, ಕೈಮುಗಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸಿಷ್ಠರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.193.32
सौदासोऽहं महाभाग याज्यस्ते मुनिसत्तम ।
अस्मिन्काले यदिष्टं ते ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १.१९३.३२ ॥
ನಾನು ಸೌದಾಸನು; ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಏನು ಇಷ್ಟ ಹೇಳಿ, ನಿಮಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?
1.193.33
वृत्तमेतद्यथाकालं गच्छ राज्यं प्रशाधि वै ।
ब्राह्मणं तु मनुष्येन्द्र माऽवमंस्थाः कदाचन ॥ १.१९३.३३ ॥
ಇದು ತನ್ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಈಗ ಹೋಗಿ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳು. ಆದರೆ ಓ ಮನುಷ್ಯೇಂದ್ರ, ಎಂದಿಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬೇಡ.
1.193.34
नावमंस्ये महाभाग कदाचिद्ब्राह्मणर्षभान् ।
त्वन्निदेशे स्थितः सम्यक् पूजयिष्याम्यहं द्विजान् ॥ १.१९३.३४ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಅವಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನಾನು ದ್ವಿಜರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವೆನು.
1.193.35
इक्ष्वाकूणां च येनाहमनृणः स्यां द्विजोत्तम ।
तत्त्वत्तः प्राप्तुमिच्छामि सर्ववेदविदां वर ॥ १.१९३.३५ ॥
ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಗಳಿಗೆ ನಾನು ಋಣಮುಕ್ತನಾಗುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಓ ಸರ್ವವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ.
1.193.36
अपत्यायेप्सिताय त्वं महिषीं गन्तुमर्हसि ।
शीलरूपगुणोपेतामिक्ष्वाकुकुलवृद्धये ॥ १.१९३.३६ ॥
ಬಯಸಿದ ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಶೀಲ, ರೂಪ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಿನ್ನ ಮಹಿಷಿಯ ಬಳಿ ನೀನು ಹೋಗಬೇಕು.
1.193.37
ददानीत्येव तं तत्र राजानं प्रत्युवाच ह ।
वसिष्ठः परमेष्वासं सत्यसन्धो द्विजोत्तमः ॥ १.१९३.३७ ॥
ಸತ್ಯಸಂಧನೂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೂ ಆದ ವಸಿಷ್ಠನು ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ರಾಜನಿಗೆ, 'ಕೊಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
1.193.38
ततः प्रतिययौ काले वसिष्ठः सह तेन वै ।
ख्यातां पुरीमिमां लोकेष्वयोध्यां मनुजेश्वर ॥ १.१९३.३८ ॥
ನಂತರ ಸರಿಯಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಆ ರಾಜನೊಡನೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಓ ಮನುಜೇಶ್ವರ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ನಗರ ಅಯೋಧ್ಯೆ.
1.193.39
तं प्रजाः प्रतिमोदन्त्यः सर्वाः प्रत्युद्गतास्तदा ।
विपाप्मानं महात्मानं दिवौकस इवेश्वरम् ॥ १.१९३.३९ ॥
ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತಾ ಆ ನಿಷ್ಪಾಪ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಎದುರುಗೊಂಡರು, ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಎದುರುಗೊಂಡಂತೆ.
1.193.40
सुचिराय मनुष्येन्द्रो नगरीं पुण्यलक्षणाम् ।
विवेश सहितस्तेन वसिष्ठेन महर्षिणा ॥ १.१९३.४० ॥
ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ಮನುಷ್ಯೇಂದ್ರನು ಪುಣ್ಯಲಕ್ಷಣದ ಆ ನಗರವನ್ನು ಮಹರ್ಷಿ ವಸಿಷ್ಠನೊಡನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
1.193.41
ददृशुस्तं महीपालमयोध्यावासिनो जनाः ।
पुरोहितेन सहितं दिवाकरमिवोदितम् ॥ १.१९३.४१ ॥
ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಆ ರಾಜನನ್ನು ಪುರೋಹಿತನೊಡನೆ ಉದಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ನೋಡಿದರು.
1.193.42
स च तां पूरयामास लक्ष्म्या लक्ष्मीवतां वरः ।
अयोध्यां व्योम शीतांशुः शरत्काल इवोदितः ॥ १.१९३.४२ ॥
ಸಂಪತ್ತುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿದನು, ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದ ಚಂದ್ರ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬುವಂತೆ.
1.193.43
संसक्तिमृष्टपन्थानं पताकाध्वजशोभितम् ।
मनः प्रह्लादयामास तस्य तत्पुरमुत्तमम् ॥ १.१९३.४३ ॥
ಜನಸಂದಣಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಗುಡಿಸಿದ ದಾರಿಗಳುಳ್ಳ, ಪತಾಕೆ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಆ ಉತ್ತಮ ನಗರವು ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸಿತು.
1.193.44
तुष्टपुष्टजनाकीर्णा सा पुरी कुरुनन्दन ।
अशोभत तदा तेन शक्रेणेवामरावती ॥ १.१९३.४४ ॥
ಓ ಕುರುನಂದನ, ತೃಪ್ತರಾದ ಮತ್ತು ಸದೃಢರಾದ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ನಗರವು ಆಗ ಇಂದ್ರನಿಂದ ಅಮರಾವತಿಯಂತೆ ಶೋಭಿಸಿತು.
1.193.45
ततः प्रविष्टे राजर्षौ तस्मिंस्तत्पुरमुत्तमम् ।
राज्ञस्तस्याज्ञया देवी वसिष्ठमुपचक्रमे ॥ १.१९३.४५ ॥
ನಂತರ ಆ ರಾಜರ್ಷಿಯು ಆ ಉತ್ತಮ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ದೇವಿಯು ವಸಿಷ್ಠನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.
1.193.46
ऋतावथ महर्षिस्तु संबभूव तया सह ।
देव्या दिव्येन विधिना वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः ॥ १.१९३.४६ ॥
ನಂತರ ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು ದೇವಿಯೊಡನೆ ದಿವ್ಯ ವಿಧಿಯಿಂದ ಸಂಗಮಿಸಿದನು; ಅವನು ವಸಿಷ್ಠ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಋಷಿ.
1.193.47
ततस्तस्यां समुत्पन्ने गर्भे स मुनिसत्तमः ।
राज्ञाभिवादितस्तेन जगाम मुनिराश्रमम् ॥ १.१९३.४७ ॥
ನಂತರ ಅವಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭ ಉಂಟಾದಾಗ, ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ರಾಜನಿಂದ ಗೌರವದಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತನಾಗಿ ಮುನಿ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
1.193.48
दीर्घकालेन सा गर्भं सुषुवे न तु तं यदा ।
तदा देव्यश्मना कुक्षिं निर्बिभेद यशस्विनी ॥ १.१९३.४८ ॥
ದೀರ್ಘಕಾಲವಾದರೂ ಅವಳು ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಹೆರಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಆ ಯಶಸ್ವಿನಿ ದೇವಿಯು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡಳು.
1.193.49
ततो द्वादशमे वर्षे स जज्ञे पुरषर्षभः ।
अश्मको नाम राजर्षिः पौदन्यं यो न्यवेशयत् ॥ १.१९३.४९ ॥
ನಂತರ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವನು ಜನಿಸಿದನು. ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅಶ್ಮಕ ಎಂಬ ರಾಜರ್ಷಿ, ಪೌದನ್ಯವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದವನು.