Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.194

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.194.1

आश्रमस्था ततः पुत्रमदृश्यन्ती व्यजायत ।
शक्तेः कुलकरं राजन् द्वितीयमिव शक्तिनम् ॥ १.१९४.१ ॥

ତା'ପରେ ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀ ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲା। ହେ ରାଜନ, ସେ ଶକ୍ତିଙ୍କ ବଂଶକୁ ଆଗେଇ ନେଉଥିବା ଥିଲା, ଯେମିତି ଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି।

1.194.2

जातकर्मादिकास्तस्य क्रियाः स मुनिसत्तमः ।
पौत्रस्य भरतश्रेष्ठ चकार भगवान्स्वयम् ॥ १.१९४.२ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ଭଗବାନ ନିଜେ ତାଙ୍କ ନାତିର ଜାତକର୍ମ ଆଦି କ୍ରିୟା କଲେ।

1.194.3

परासुः स यतस्तेन वसिष्ठः स्थापितो मुनिः ।
गर्भस्थेन ततो लोके पराशर इति स्मृतः ॥ १.१९४.३ ॥

ମୃତ ସେହି ପୁତ୍ରକୁ ବଶିଷ୍ଠ ମୁନି ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ତେଣୁ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ବେଳେ ହିଁ ସେ ଜଗତରେ ପରାଶର ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହେଲା।

1.194.4

अमन्यत स धर्मात्मा वसिष्ठं पितरं मुनिः ।
जन्मप्रभृति तस्मिंस्तु पितरीवान्ववर्तत ॥ १.१९४.४ ॥

ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ମୁନି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ନିଜ ପିତା ଭାବି ଜାଣିଥିଲେ; ଜନ୍ମଠାରୁ ସେ ତାଙ୍କ ସହ ପିତାଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ କରୁଥିଲେ।

1.194.5

स तात इति विप्रर्षिं वसिष्ठं प्रत्यभाषत ।
मातुः समक्षं कौन्तेय अदृश्यन्त्याः परन्तप ॥ १.१९४.५ ॥

ସେ ବିପ୍ରର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ 'ତାତ' ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କଲା; ହେ କୌନ୍ତେୟ, ହେ ପରନ୍ତପ, ମାତା ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ।

1.194.6

तातेति परिपूर्णार्थं तस्य तन्मधुरं वचः ।
अदृश्यन्त्यश्रुपूर्णाक्षी शृण्वती तमुवाच ह ॥ १.१९४.६ ॥

'ତାତ' ଏହି ତା'ର ମଧୁର ବାଣୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ଲୁହଭରା ଆଖିରେ ଶୁଣୁଥିବା ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀ ତାକୁ କହିଲା।

1.194.7

मा तात ताततातेति ब्रूह्येनं पितरं पितुः ।
रक्षसा भक्षितस्तात तव तातो वनान्तरे ॥ १.१९४.७ ॥

ହେ ବତ୍ସ, 'ତାତ, ତାତ' ବୋଲି ନ କହ। ତୁମ ପିତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଏହା କୁହ: ହେ ବତ୍ସ, ବନ ଭିତରେ ଜଣେ ରାକ୍ଷସ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ଖାଇ ଦେଇଛି।

1.194.8

मन्यसे यं तु तातेति नैष तातस्तवानघ ।
आर्य एष पिता तस्य पितुस्तव यशस्विनः ॥ १.१९४.८ ॥

ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଯାହାକୁ ତୁମେ 'ତାତ' ବୋଲି ଭାବୁଛ, ସେ ତୁମ ପିତା ନୁହଁନ୍ତି। ସେ ତୁମ ଯଶସ୍ବୀ ପିତାଙ୍କ ପିତା।

1.194.9

स एवमुक्तो दुःखार्तः सत्यवागृषिसत्तमः ।
सर्वलोकविनाशाय मतिं चक्रे महामनाः ॥ १.१९४.९ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯାଇ ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାମନା ସେ ସର୍ବଲୋକ ବିନାଶର ସଂକଳ୍ପ କଲେ।

1.194.10

तं तथा निश्चितात्मानं स महात्मा महातपाः ।
ऋषिर्ब्रह्मविदां श्रष्ठो मैत्रावरुणिरन्त्यधीः ॥ १.१९४.१० ॥

ସେହିପରି ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଥିବା ତାଙ୍କୁ, ସେହି ମହାତ୍ମା, ମହାତପସ୍ବୀ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୈତ୍ରାବରୁଣି, ଅନ୍ତ୍ୟଧୀ ଋଷି (ନିବାରଣ କଲେ)।

1.194.11

वसिष्ठो वारयामास हेतुना येन तच्छृणु ।
कृतवीर्य इति ख्यातो बभूव पृथिवीपतिः ॥ १.१९४.११ ॥

ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ; କେଉଁ କାରଣରୁ ତାହା ଶୁଣ। କୃତବୀର୍ଯ୍ୟ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସେ ପୃଥିବୀପତି ହେଲେ।

1.194.12

याज्यो वेदविदां लोके भृगूणां पार्थिवर्षभः ।
स तानग्रभुजस्तात धान्येन च धनेन च ॥ १.१९४.१२ ॥

ହେ ବତ୍ସ, ସେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ। ଜଗତରେ ବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କର ଯାଜ୍ୟ; ଭୃଗୁମାନଙ୍କୁ ଧାନ୍ୟ ଓ ଧନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ଭୋଗ ଦେଉଥିଲେ।

1.194.13

सोमान्ते तर्पयामास विपुलेन विशांपतिः ।
तस्मिन्नृपतिशार्दूले स्वर्यातेऽथ कथंचन ॥ १.१९४.१३ ॥

ସୋମଯଜ୍ଞର ଶେଷରେ ରାଜା ପ୍ରଚୁର ଦାନରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ। ସେହି ରାଜଶାର୍ଦୂଳ ସ୍ବର୍ଗକୁ ଗଲା ପରେ କୌଣସିମତେ…

1.194.14

बभूव तत्कुलेयानां द्रव्यकार्यमुपस्थितम् ।
भृगूणां तु धनं ज्ञात्वा राजानः सर्व एव ते ॥ १.१९४.१४ ॥

ସେହି ବଂଶୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ଧନସଂକ୍ରାନ୍ତ ବିଷୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ଧନ ଜାଣି ସେହି ରାଜାମାନେ ସମସ୍ତେ…

1.194.15

याचिष्णवोऽभिजग्मुस्तांस्ततो भार्गवसत्तमान् ।
भूमौ तु निददुः केचिद्भृगवो धनमक्षयम् ॥ १.१९४.१५ ॥

ତେବେ ଯାଚକମାନେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାର୍ଗବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। କେତେକ ଭୃଗୁ ଅକ୍ଷୟ ଧନକୁ ମାଟିରେ ପୋତିଦେଲେ।

1.194.16

ददुः केचिद्द्विजातिभ्यो ज्ञात्वा क्षत्रियतो भयम् ।
भृहवस्तु ददुः केचित्तेषां वित्तं यथेप्सितम् ॥ १.१९४.१६ ॥

କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଭୟ ଜାଣି କେତେକ ତାହା ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଆଉ କେତେକ ସେମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଧନ ଦେଲେ।

1.194.17

क्षत्रियाणां तदा तात कारणान्तरदर्शनात् ।
ततो महीतलं तात क्षत्रियेण यदृच्छया ॥ १.१९४.१७ ॥

ହେ ବତ୍ସ, ସେତେବେଳେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କାରଣ ଦେଖାଗଲା। ତାପରେ, ହେ ବତ୍ସ, ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠକୁ ଜଣେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଦୈବାତ୍…

1.194.18

खनताऽधिगतं वित्तं केनच्चिद्धृगुवेश्मनि ।
तद्वित्तं ददृशुः सर्वे समेताः क्षत्रियर्षभाः ॥ १.१९४.१८ ॥

କେହି ଭୃଗୁଙ୍କ ଘରେ ଖୋଳୁଥିବାବେଳେ ଧନ ପାଇଲେ। ସମବେତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସେହି ଧନ ଦେଖିଲେ।

1.194.19

अवमन्य ततः क्रोधाद्भृगूंस्ताञ्छरणगतान् ।
निजघ्नुः परमेष्वासाः सर्वांस्तान्निशितैः शरैः ॥ १.१९४.१९ ॥

ଏହାପରେ କ୍ରୋଧରେ ଶରଣାଗତ ଭୃଗୁମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି ମହାଧନୁର୍ଧର ମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

1.194.20

आगर्भादवकृन्तन्तश्चेरुः सर्वां वसुन्धराम् ।
तत उच्छिद्यमानेषु भृगुष्वेवं भयात्तदा ॥ १.१९४.२० ॥

ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୃଗୁମାନଙ୍କୁ କାଟି ସେମାନେ ସାରା ପୃଥିବୀରେ ବୁଲିଲେ। ଭୃଗୁମାନେ ଉଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଭୟରୁ ସେତେବେଳେ ଏପରି ହେଲା।

1.194.21

भृगुपत्न्यो गिरिं दुर्गं हिमवन्तं प्रपेदिरे ।
तासामन्यतमा गर्भं भयाद्दध्रे महौजसम् ॥ १.१९४.२१ ॥

ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ଦୁର୍ଗମ ହିମାଳୟ ପର୍ବତର ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଭୟରୁ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ।

1.194.22

ऊरुणैकेन वाभोरूर्भर्तुः कुलविवृद्धये ।
तं गर्भमुपलभ्याशु ब्राह्मण्येका भयार्दिता ॥ १.१९४.२२ ॥

ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କୁଳର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେହି ସୁନ୍ଦର ଊରୁବିଶିଷ୍ଟା ଜଣକ ଊରୁରେ ସେହି ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ। ସେ ଗର୍ଭ ଶୀଘ୍ର ଜାଣି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଭୟରେ ପୀଡିତ ହେଲେ।

1.194.23

गत्वा वै कथयामास क्षत्रियाणामुपह्वरे ।
ततस्ते क्षत्रिया जग्मुस्तं गर्भं हन्तुमुद्यताः ॥ १.१९४.२३ ॥

ଯାଇ ସେ ଗୁପ୍ତରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ। ତାପରେ ସେହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସେହି ଗର୍ଭକୁ ବଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଗଲେ।

1.194.24

ददृशुर्ब्राह्मणीं तेऽथ दीप्यमानां स्वतेजसा ।
अथ गर्भः स भित्त्वोरुं ब्राह्मण्या निर्जगाम ह ॥ १.१९४.२४ ॥

ସେମାନେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ଦେଖିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେହି ଗର୍ଭ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କ ଊରୁ ଚିରି ବାହାରି ଆସିଲା।

1.194.25

मुष्णन्दृष्टीः क्षत्रियाणां मध्याह्न इव भास्करः ।
ततश्चक्षुर्विहीनास्ते गिरिदुर्गेषु बभ्रमुः ॥ १.१९४.२५ ॥

ମଧ୍ୟାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ହରଣ କରି। ତା'ପରେ ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ସେମାନେ ପର୍ବତଦୁର୍ଗରେ ବୁଲିଲେ।

1.194.26

ततस्ते मोघसङ्कल्पा भयार्ताः क्षत्रियाः पुनः ।
ब्राह्मणीं शरमं जग्मुर्दृष्ट्यर्थं तामनिन्दिताम् ॥ १.१९४.२६ ॥

ତା'ପରେ ବ୍ୟର୍ଥସଙ୍କଳ୍ପ, ଭୟପୀଡ଼ିତ ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ପୁଣି ସେହି ନିନ୍ଦାହୀନା ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।

1.194.27

ऊचुश्चैनां महाभागां क्षत्रियास्ते विचेतसः ।
ज्योतिःप्रहीणा दुःखार्ताः शान्तार्चिष इवाग्नयः ॥ १.१९४.२७ ॥

ସେହି ବିଚଳିତ ମନର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସେହି ମହାଭାଗାଙ୍କୁ କହିଲେ — ଆଲୋକହୀନ, ଦୁଃଖପୀଡ଼ିତ, ନିଭିଯାଇଥିବା ଶିଖାର ଅଗ୍ନି ପରି।

1.194.28

भगवत्याः प्रसादेन गच्छेत्क्षत्रमनामयम् ।
उपारम्य च गच्छेम सहिताः पापकर्मणः ॥ १.१९४.२८ ॥

ଭଗବତୀଙ୍କ କୃପାରୁ କ୍ଷତ୍ରକୁଳ କୁଶଳରେ ରହୁ। ପାପକର୍ମରୁ ନିବୃତ୍ତ ହୋଇ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଯିବା।

1.194.29

सपुत्रा त्वं प्रसादं नः कर्तुमर्हसि शोभने ।
पुनर्दृष्टिप्रदानेन राज्ञः संत्रातुमर्हसि ॥ १.१९४.२९ ॥

ହେ ଶୋଭନେ, ତୁମେ ପୁତ୍ର ସହିତ ଆମ ଉପରେ କୃପା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ପୁନର୍ବାର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ।