ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.194
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.194.1
आश्रमस्था ततः पुत्रमदृश्यन्ती व्यजायत ।
शक्तेः कुलकरं राजन् द्वितीयमिव शक्तिनम् ॥ १.१९४.१ ॥
ਫਿਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਯੰਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮਾਨੋ ਦੂਜਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਸੀ।
1.194.2
जातकर्मादिकास्तस्य क्रियाः स मुनिसत्तमः ।
पौत्रस्य भरतश्रेष्ठ चकार भगवान्स्वयम् ॥ १.१९४.२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਦੇ ਜਾਤਕਰਮ ਆਦਿ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ।
1.194.3
परासुः स यतस्तेन वसिष्ठः स्थापितो मुनिः ।
गर्भस्थेन ततो लोके पराशर इति स्मृतः ॥ १.१९४.३ ॥
ਮਰੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਮੁਨੀ ਵਜੋਂ ਥਾਪਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਰਾਸ਼ਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
1.194.4
अमन्यत स धर्मात्मा वसिष्ठं पितरं मुनिः ।
जन्मप्रभृति तस्मिंस्तु पितरीवान्ववर्तत ॥ १.१९४.४ ॥
ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨਿਆ; ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦਾ ਸੀ।
1.194.5
स तात इति विप्रर्षिं वसिष्ठं प्रत्यभाषत ।
मातुः समक्षं कौन्तेय अदृश्यन्त्याः परन्तप ॥ १.१९४.५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ 'ਤਾਤ' ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਿਆ; ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਮਾਤਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਯੰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ।
1.194.6
तातेति परिपूर्णार्थं तस्य तन्मधुरं वचः ।
अदृश्यन्त्यश्रुपूर्णाक्षी शृण्वती तमुवाच ह ॥ १.१९४.६ ॥
'ਤਾਤ' ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ ਪੂਰੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਦੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਯੰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.194.7
मा तात ताततातेति ब्रूह्येनं पितरं पितुः ।
रक्षसा भक्षितस्तात तव तातो वनान्तरे ॥ १.१९४.७ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, 'ਤਾਤ, ਤਾਤ' ਨਾ ਆਖ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖ: ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ ਨੇ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ।
1.194.8
मन्यसे यं तु तातेति नैष तातस्तवानघ ।
आर्य एष पिता तस्य पितुस्तव यशस्विनः ॥ १.१९४.८ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ 'ਤਾਤ' ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ।
1.194.9
स एवमुक्तो दुःखार्तः सत्यवागृषिसत्तमः ।
सर्वलोकविनाशाय मतिं चक्रे महामनाः ॥ १.१९४.९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਸੱਚਬੋਲੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਮਹਾਮਨਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ।
1.194.10
तं तथा निश्चितात्मानं स महात्मा महातपाः ।
ऋषिर्ब्रह्मविदां श्रष्ठो मैत्रावरुणिरन्त्यधीः ॥ १.१९४.१० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ ਉਸਨੂੰ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ, ਮਹਾਤਪਸੀ, ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣੀ, ਅੰਤਿਮ-ਬੁੱਧੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ (ਰੋਕਿਆ)।
1.194.11
वसिष्ठो वारयामास हेतुना येन तच्छृणु ।
कृतवीर्य इति ख्यातो बभूव पृथिवीपतिः ॥ १.१९४.११ ॥
ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ; ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੁਣ। ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
1.194.12
याज्यो वेदविदां लोके भृगूणां पार्थिवर्षभः ।
स तानग्रभुजस्तात धान्येन च धनेन च ॥ १.१९४.१२ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਦ-ਗਿਆਤਿਆਂ ਦਾ ਯਾਜ੍ਯ; ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭੋਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
1.194.13
सोमान्ते तर्पयामास विपुलेन विशांपतिः ।
तस्मिन्नृपतिशार्दूले स्वर्यातेऽथ कथंचन ॥ १.१९४.१३ ॥
ਸੋਮ-ਯਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ ਦੇ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ…
1.194.14
बभूव तत्कुलेयानां द्रव्यकार्यमुपस्थितम् ।
भृगूणां तु धनं ज्ञात्वा राजानः सर्व एव ते ॥ १.१९४.१४ ॥
ਉਸ ਕੁਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਧਨ ਸੰਬੰਧੀ ਮਾਮਲਾ ਆ ਪਿਆ। ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਦਾ ਧਨ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਰਾਜੇ…
1.194.15
याचिष्णवोऽभिजग्मुस्तांस्ततो भार्गवसत्तमान् ।
भूमौ तु निददुः केचिद्भृगवो धनमक्षयम् ॥ १.१९४.१५ ॥
ਤਦ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਰਗਵਾਂ ਕੋਲ ਗਏ। ਕੁਝ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਨੇ ਅਖੁੱਟ ਧਨ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਦਿੱਤਾ।
1.194.16
ददुः केचिद्द्विजातिभ्यो ज्ञात्वा क्षत्रियतो भयम् ।
भृहवस्तु ददुः केचित्तेषां वित्तं यथेप्सितम् ॥ १.१९४.१६ ॥
ਕੁਝ ਨੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
1.194.17
क्षत्रियाणां तदा तात कारणान्तरदर्शनात् ।
ततो महीतलं तात क्षत्रियेण यदृच्छया ॥ १.१९४.१७ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਤਦ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਦਿੱਸਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਤਾਤ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੱਤਰੀ ਨੇ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ…
1.194.18
खनताऽधिगतं वित्तं केनच्चिद्धृगुवेश्मनि ।
तद्वित्तं ददृशुः सर्वे समेताः क्षत्रियर्षभाः ॥ १.१९४.१८ ॥
ਕਿਸੇ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੋਦਦਿਆਂ ਧਨ ਲੱਭਿਆ। ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਭ ਖੱਤਰੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਉਹ ਧਨ ਵੇਖਿਆ।
1.194.19
अवमन्य ततः क्रोधाद्भृगूंस्ताञ्छरणगतान् ।
निजघ्नुः परमेष्वासाः सर्वांस्तान्निशितैः शरैः ॥ १.१९४.१९ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
1.194.20
आगर्भादवकृन्तन्तश्चेरुः सर्वां वसुन्धराम् ।
तत उच्छिद्यमानेषु भृगुष्वेवं भयात्तदा ॥ १.१९४.२० ॥
ਗਰਭ ਤੱਕ ਦੇ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਨੂੰ ਵੱਢਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਡਰ ਕਾਰਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ।
1.194.21
भृगुपत्न्यो गिरिं दुर्गं हिमवन्तं प्रपेदिरे ।
तासामन्यतमा गर्भं भयाद्दध्रे महौजसम् ॥ १.१९४.२१ ॥
ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੁਰਗਮ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮਹਾਤੇਜਸ਼ਵੀ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
1.194.22
ऊरुणैकेन वाभोरूर्भर्तुः कुलविवृद्धये ।
तं गर्भमुपलभ्याशु ब्राह्मण्येका भयार्दिता ॥ १.१९४.२२ ॥
ਪਤੀ ਦੇ ਕੁਲ ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਪੱਟਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਪੱਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਝੱਟ ਜਾਣ ਕੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ।
1.194.23
गत्वा वै कथयामास क्षत्रियाणामुपह्वरे ।
ततस्ते क्षत्रिया जग्मुस्तं गर्भं हन्तुमुद्यताः ॥ १.१९४.२३ ॥
ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਗਏ।
1.194.24
ददृशुर्ब्राह्मणीं तेऽथ दीप्यमानां स्वतेजसा ।
अथ गर्भः स भित्त्वोरुं ब्राह्मण्या निर्जगाम ह ॥ १.१९४.२४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਗਰਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਦੀ ਪੱਟ ਪਾੜ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
1.194.25
मुष्णन्दृष्टीः क्षत्रियाणां मध्याह्न इव भास्करः ।
ततश्चक्षुर्विहीनास्ते गिरिदुर्गेषु बभ्रमुः ॥ १.१९४.२५ ॥
ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਖੋਂਹਦਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਨਜ਼ਰ ਗਵਾਏ ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ।
1.194.26
ततस्ते मोघसङ्कल्पा भयार्ताः क्षत्रियाः पुनः ।
ब्राह्मणीं शरमं जग्मुर्दृष्ट्यर्थं तामनिन्दिताम् ॥ १.१९४.२६ ॥
ਫਿਰ ਵਿਅਰਥ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਖੱਤਰੀ ਨਜ਼ਰ ਲਈ ਫਿਰ ਉਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਏ।
1.194.27
ऊचुश्चैनां महाभागां क्षत्रियास्ते विचेतसः ।
ज्योतिःप्रहीणा दुःखार्ताः शान्तार्चिष इवाग्नयः ॥ १.१९४.२७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਭਾਗਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਰੌਸ਼ਨੀ ਗਵਾਈ ਹੋਈ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਬੁਝੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ।
1.194.28
भगवत्याः प्रसादेन गच्छेत्क्षत्रमनामयम् ।
उपारम्य च गच्छेम सहिताः पापकर्मणः ॥ १.१९४.२८ ॥
ਭਗਵਤੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਖੱਤਰੀ ਕੁਲ ਸੁਖੀ ਰਹੇ। ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਚਲੀਏ।
1.194.29
सपुत्रा त्वं प्रसादं नः कर्तुमर्हसि शोभने ।
पुनर्दृष्टिप्रदानेन राज्ञः संत्रातुमर्हसि ॥ १.१९४.२९ ॥
ਹੇ ਸ਼ੋਭਨੇ, ਤੂੰ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਨਜ਼ਰ ਮੁੜ ਦੇ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈਂ।