మహాభారతం · అధ్యాయం 1.194
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.194.1
आश्रमस्था ततः पुत्रमदृश्यन्ती व्यजायत ।
शक्तेः कुलकरं राजन् द्वितीयमिव शक्तिनम् ॥ १.१९४.१ ॥
అప్పుడు ఆశ్రమంలో ఉన్న అదృశ్యంతి ఒక కుమారుడికి జన్మనిచ్చింది. ఓ రాజా, అతడు శక్తి వంశాన్ని కొనసాగించేవాడు, రెండవ శక్తిలా ఉన్నాడు.
1.194.2
जातकर्मादिकास्तस्य क्रियाः स मुनिसत्तमः ।
पौत्रस्य भरतश्रेष्ठ चकार भगवान्स्वयम् ॥ १.१९४.२ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ముని శ్రేష్ఠుడైన ఆ భగవానుడు స్వయంగా తన మనవడికి జాతకర్మ మొదలైన క్రియలను నిర్వర్తించాడు.
1.194.3
परासुः स यतस्तेन वसिष्ठः स्थापितो मुनिः ।
गर्भस्थेन ततो लोके पराशर इति स्मृतः ॥ १.१९४.३ ॥
మృతుడైన అతడు వసిష్ఠుని వల్ల ముని స్థానంలో నిలబెట్టబడ్డాడు; గర్భంలో ఉన్నప్పుడే అతడు లోకంలో పరాశరుడు అని పిలువబడ్డాడు.
1.194.4
अमन्यत स धर्मात्मा वसिष्ठं पितरं मुनिः ।
जन्मप्रभृति तस्मिंस्तु पितरीवान्ववर्तत ॥ १.१९४.४ ॥
ఆ ధర్మాత్ముడైన ముని వసిష్ఠుని తన తండ్రిగా భావించాడు; పుట్టినప్పటినుంచే అతడు ఆయన పట్ల తండ్రి పట్ల ప్రవర్తించినట్లు ప్రవర్తించాడు.
1.194.5
स तात इति विप्रर्षिं वसिष्ठं प्रत्यभाषत ।
मातुः समक्षं कौन्तेय अदृश्यन्त्याः परन्तप ॥ १.१९४.५ ॥
అతడు విప్రర్షి వసిష్ఠుని 'తాతా' అని సంబోధించాడు; ఓ కౌంతేయా, ఓ పరంతపా, అదృశ్యంతి ఎదుటే.
1.194.6
तातेति परिपूर्णार्थं तस्य तन्मधुरं वचः ।
अदृश्यन्त्यश्रुपूर्णाक्षी शृण्वती तमुवाच ह ॥ १.१९४.६ ॥
'తాతా' అనే అతని మధురమైన మాట పూర్ణార్థంతో నిండి ఉంది; కన్నీళ్లతో నిండిన కళ్ళతో వింటూ అదృశ్యంతి అతనితో మాట్లాడింది.
1.194.7
मा तात ताततातेति ब्रूह्येनं पितरं पितुः ।
रक्षसा भक्षितस्तात तव तातो वनान्तरे ॥ १.१९४.७ ॥
కుమారా, 'తాత, తాత' అని అనకు. నీ తండ్రి తండ్రితో ఇలా చెప్పు: కుమారా, నీ తండ్రిని అడవిలో రాక్షసుడు భక్షించాడు.
1.194.8
मन्यसे यं तु तातेति नैष तातस्तवानघ ।
आर्य एष पिता तस्य पितुस्तव यशस्विनः ॥ १.१९४.८ ॥
నిష్కల్మషుడా, నీవు 'తండ్రి' అని భావిస్తున్నవాడు నీ తండ్రి కాదు. ఇతడు నీ కీర్తిమంతుడైన తండ్రికి తండ్రి.
1.194.9
स एवमुक्तो दुःखार्तः सत्यवागृषिसत्तमः ।
सर्वलोकविनाशाय मतिं चक्रे महामनाः ॥ १.१९४.९ ॥
ఇలా చెప్పబడినవాడు, దుఃఖంతో బాధపడినవాడు, సత్యవాది, మునులలో శ్రేష్ఠుడు, ఉదార హృదయుడు అయిన ఆ మహాత్ముడు సర్వలోకాల వినాశనానికి సంకల్పించాడు.
1.194.10
तं तथा निश्चितात्मानं स महात्मा महातपाः ।
ऋषिर्ब्रह्मविदां श्रष्ठो मैत्रावरुणिरन्त्यधीः ॥ १.१९४.१० ॥
అలా దృఢనిశ్చయుడైన ఆయనను, ఆ మహాత్ముడు, మహాతపస్వి, బ్రహ్మవిదులలో శ్రేష్ఠుడు, మైత్రావరుణుడు, అంత్యధీ అయిన ఋషి (అడ్డగించాడు).
1.194.11
वसिष्ठो वारयामास हेतुना येन तच्छृणु ।
कृतवीर्य इति ख्यातो बभूव पृथिवीपतिः ॥ १.१९४.११ ॥
వసిష్ఠుడు అతన్ని ఆపాడు; ఏ కారణంగా అన్నది విను. కృతవీర్యుడు అని ప్రసిద్ధుడైన అతడు భూపతి అయ్యాడు.
1.194.12
याज्यो वेदविदां लोके भृगूणां पार्थिवर्षभः ।
स तानग्रभुजस्तात धान्येन च धनेन च ॥ १.१९४.१२ ॥
కుమారా, అతడు రాజులలో వృషభుడు. లోకంలో వేదవిదుల యాజ్యుడు; భృగువంశీయులకు ధాన్యంతోనూ ధనంతోనూ ముందుగా భోగాన్ని ఇచ్చేవాడు.
1.194.13
सोमान्ते तर्पयामास विपुलेन विशांपतिः ।
तस्मिन्नृपतिशार्दूले स्वर्यातेऽथ कथंचन ॥ १.१९४.१३ ॥
సోమయాగం ముగింపులో ఆ రాజు విపులమైన దానాలతో వారిని తృప్తిపరిచాడు. ఆ రాజశార్దూలుడు స్వర్గానికి వెళ్ళిన తరువాత ఏదో విధంగా…
1.194.14
बभूव तत्कुलेयानां द्रव्यकार्यमुपस्थितम् ।
भृगूणां तु धनं ज्ञात्वा राजानः सर्व एव ते ॥ १.१९४.१४ ॥
ఆ వంశీయులకు ధన సంబంధ విషయం ఏర్పడింది. భృగువుల ధనాన్ని తెలుసుకొని ఆ రాజులందరూ…
1.194.15
याचिष्णवोऽभिजग्मुस्तांस्ततो भार्गवसत्तमान् ।
भूमौ तु निददुः केचिद्भृगवो धनमक्षयम् ॥ १.१९४.१५ ॥
అప్పుడు యాచకులు ఆ శ్రేష్ఠ భార్గవుల వద్దకు వెళ్ళారు. కొందరు భృగువులు అక్షయమైన ధనాన్ని భూమిలో దాచారు.
1.194.16
ददुः केचिद्द्विजातिभ्यो ज्ञात्वा क्षत्रियतो भयम् ।
भृहवस्तु ददुः केचित्तेषां वित्तं यथेप्सितम् ॥ १.१९४.१६ ॥
కొందరు క్షత్రియుల నుండి భయం ఉన్నదని తెలుసుకొని ద్విజులకు ఇచ్చారు. మరికొందరు వారి కోరిక మేరకు ధనం ఇచ్చారు.
1.194.17
क्षत्रियाणां तदा तात कारणान्तरदर्शनात् ।
ततो महीतलं तात क्षत्रियेण यदृच्छया ॥ १.१९४.१७ ॥
తాతా, అప్పుడు క్షత్రియులకు మరో కారణం కనిపించింది. తరువాత, తాతా, భూతలాన్ని ఒక క్షత్రియుడు యాదృచ్ఛికంగా…
1.194.18
खनताऽधिगतं वित्तं केनच्चिद्धृगुवेश्मनि ।
तद्वित्तं ददृशुः सर्वे समेताः क्षत्रियर्षभाः ॥ १.१९४.१८ ॥
ఎవరో భృగువు ఇంట్లో తవ్వుతూ ధనాన్ని కనుగొన్నారు. ఆ ధనాన్ని సమావేశమైన క్షత్రియ శ్రేష్ఠులందరూ చూశారు.
1.194.19
अवमन्य ततः क्रोधाद्भृगूंस्ताञ्छरणगतान् ।
निजघ्नुः परमेष्वासाः सर्वांस्तान्निशितैः शरैः ॥ १.१९४.१९ ॥
అప్పుడు కోపంతో శరణు కోరిన ఆ భృగువులను అవమానించి, మహా ధనుర్ధరులు వాడిగల బాణాలతో వారందరినీ సంహరించారు.
1.194.20
आगर्भादवकृन्तन्तश्चेरुः सर्वां वसुन्धराम् ।
तत उच्छिद्यमानेषु भृगुष्वेवं भयात्तदा ॥ १.१९४.२० ॥
గర్భంలోని శిశువుల వరకు భృగువులను నరుకుతూ వారు భూమి అంతటా తిరిగారు. భృగువులు నశింపజేయబడుతున్నప్పుడు భయంతో అప్పుడు ఇలా జరిగింది.
1.194.21
भृगुपत्न्यो गिरिं दुर्गं हिमवन्तं प्रपेदिरे ।
तासामन्यतमा गर्भं भयाद्दध्रे महौजसम् ॥ १.१९४.२१ ॥
భృగువుల భార్యలు దుర్గమమైన హిమవంతం పర్వతాన్ని ఆశ్రయించారు. వారిలో ఒకామె భయంతో మహాతేజస్వి గర్భాన్ని ధరించింది.
1.194.22
ऊरुणैकेन वाभोरूर्भर्तुः कुलविवृद्धये ।
तं गर्भमुपलभ्याशु ब्राह्मण्येका भयार्दिता ॥ १.१९४.२२ ॥
భర్త కులాభివృద్ధి కోసం ఆ సుందరమైన తొడల స్త్రీ తన తొడలో ఆ గర్భాన్ని ధరించింది. ఆ గర్భాన్ని వెంటనే తెలుసుకున్న ఒక బ్రాహ్మణి భయంతో బాధపడింది.
1.194.23
गत्वा वै कथयामास क्षत्रियाणामुपह्वरे ।
ततस्ते क्षत्रिया जग्मुस्तं गर्भं हन्तुमुद्यताः ॥ १.१९४.२३ ॥
వెళ్లి ఆమె రహస్యంగా క్షత్రియులకు చెప్పింది. అప్పుడు ఆ క్షత్రియులు ఆ గర్భాన్ని చంపడానికి సిద్ధమై వెళ్లారు.
1.194.24
ददृशुर्ब्राह्मणीं तेऽथ दीप्यमानां स्वतेजसा ।
अथ गर्भः स भित्त्वोरुं ब्राह्मण्या निर्जगाम ह ॥ १.१९४.२४ ॥
వారు ఆ బ్రాహ్మణిని తన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ చూశారు. అప్పుడు ఆ గర్భం బ్రాహ్మణి తొడను చీల్చుకుని బయటకు వచ్చింది.
1.194.25
मुष्णन्दृष्टीः क्षत्रियाणां मध्याह्न इव भास्करः ।
ततश्चक्षुर्विहीनास्ते गिरिदुर्गेषु बभ्रमुः ॥ १.१९४.२५ ॥
మధ్యాహ్నపు సూర్యునిలా క్షత్రియుల దృష్టిని హరించి. అప్పుడు దృష్టిహీనులైన వారు పర్వత దుర్గాలలో తిరిగారు.
1.194.26
ततस्ते मोघसङ्कल्पा भयार्ताः क्षत्रियाः पुनः ।
ब्राह्मणीं शरमं जग्मुर्दृष्ट्यर्थं तामनिन्दिताम् ॥ १.१९४.२६ ॥
అప్పుడు వ్యర్థ సంకల్పులై భయార్తులైన ఆ క్షత్రియులు మళ్ళీ దృష్టి కోసం ఆ నిందారహిత బ్రాహ్మణి శరణు పొందారు.
1.194.27
ऊचुश्चैनां महाभागां क्षत्रियास्ते विचेतसः ।
ज्योतिःप्रहीणा दुःखार्ताः शान्तार्चिष इवाग्नयः ॥ १.१९४.२७ ॥
ఆ వికల చిత్తులైన క్షత్రియులు ఆ మహాభాగతో ఇలా అన్నారు — కాంతి కోల్పోయి దుఃఖార్తులై, ఆర్పబడిన జ్వాలల అగ్నుల వలె.
1.194.28
भगवत्याः प्रसादेन गच्छेत्क्षत्रमनामयम् ।
उपारम्य च गच्छेम सहिताः पापकर्मणः ॥ १.१९४.२८ ॥
భగవతి అనుగ్రహంతో క్షత్రియ వంశం క్షేమంగా ఉండుగాక. పాపకర్మలను విడిచి మనం అందరం కలిసి వెళ్దాం.
1.194.29
सपुत्रा त्वं प्रसादं नः कर्तुमर्हसि शोभने ।
पुनर्दृष्टिप्रदानेन राज्ञः संत्रातुमर्हसि ॥ १.१९४.२९ ॥
శోభనా, నీవు కుమారునితో కలిసి మాపై అనుగ్రహం చూపాలి. దృష్టిని తిరిగి ఇచ్చి రాజును రక్షించుటకు నీవు అర్హురాలవు.