Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.197

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.197.1

एवमुक्तः स विप्रर्षिर्वसिष्ठेन महात्मना ।
न्ययच्छदात्मनः क्रोधं सर्वलोकपराभवात् ॥ १.१९७.१ ॥

ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠ ଏପରି କହିବାରୁ ସେ ବିପ୍ରର୍ଷି ସର୍ବଲୋକ ବିନାଶ ଭାବି ନିଜ କ୍ରୋଧ ସଂଯତ କଲେ।

1.197.2

ईजे च स महातेजाः सर्ववेदविदां वरः ।
ऋषी राक्षससत्रेण शाक्तेयोऽथ पराशरः ॥ १.१९७.२ ॥

ସର୍ବବେଦଜ୍ଞଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଶକ୍ତିପୁତ୍ର ପରାଶର ରାକ୍ଷସସତ୍ର ଯଜ୍ଞ କଲେ।

1.197.3

ततो वृद्धांश्च बालांश्च राक्षसान्स महामुनिः ।
ददाह वितते यज्ञे शक्तेर्वधमनुस्मरन् ॥ १.१९७.३ ॥

ତା'ପରେ ସେ ମହାମୁନି ଶକ୍ତିଙ୍କ ବଧ ସ୍ମରଣ କରି ସେହି ବିସ୍ତୃତ ଯଜ୍ଞରେ ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ।

1.197.4

न हि तं वारयामास वसिष्ठो रक्षसां वधात् ।
द्वितीयामस्य मां भाङ्क्षं प्रतिज्ञामिति निश्चयात् ॥ १.१९७.४ ॥

ବଶିଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ ବଧରୁ ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ ନାହିଁ, କାରଣ 'ଏହାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମୁଁ ଭାଙ୍ଗିବି ନାହିଁ' ବୋଲି ସେ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ।

1.197.5

त्रयाणां पावकानां च सत्रे तस्मिन्महामुनिः ।
आसीत्पुरस्ताद्दीप्तानां चतुर्थ इव पावकः ॥ १.१९७.५ ॥

ସେହି ଯଜ୍ଞରେ ସେ ମହାମୁନି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତିନି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଚତୁର୍ଥ ଅଗ୍ନି ପରି ଥିଲେ।

1.197.6

तेन यज्ञेन शुभ्रेण हूयमानेन शक्तितः ।
तद्विदीपितमाकाशं सूर्येणेव घनात्यये ॥ १.१९७.६ ॥

ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ ହେଉଥିବା ସେହି ଶୁଭ୍ର ଯଜ୍ଞରେ ବର୍ଷା ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଆକାଶ ଝଲସିଉଠିବା ପରି ଆକାଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।

1.197.7

तं वसिष्ठादयः सर्वे मुनयस्तत्र मेनिरे ।
तेजसा दीप्यमानं वै द्वितीयमिव भास्करम् ॥ १.१९७.७ ॥

ବସିଷ୍ଠ ଆଦି ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ମନେ କଲେ।

1.197.8

ततः परमदुष्प्रापमन्यैर्ऋषिरुधारधीः ।
समापिपयिषुः सत्रं तमत्रिः समुपागमत् ॥ १.१९७.८ ॥

ତା'ପରେ ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ଋଷି ଅତ୍ରି, ଯାହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ସେହି ସତ୍ରକୁ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

1.197.9

तथा पुलस्त्यः पुलहः क्रतुश्चैव महाक्रतुः ।
तत्राजग्मुरमित्रघ्न रक्षसां जीवितेप्सया ॥ १.१९७.९ ॥

ସେହିପରି ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ ଓ ମହାକ୍ରତୁ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ, ହେ ଶତ୍ରୁହନ୍ତା, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଇଚ୍ଛା କରି।

1.197.10

पुलस्त्यस्तु वधात्तेषां रक्षसां भरतर्षभ ।
उवाचेदं वचः पार्थ पराशरमरिन्दमम् ॥ १.१९७.१० ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବଧ ବିଷୟରେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ — ହେ ପାର୍ଥ, ଶତ୍ରୁଦମନ ପରାଶରଙ୍କୁ।

1.197.11

कच्चित्तातापविघ्नं ते कच्चिन्नन्दसि पुत्रक ।
अजानतामदोषाणां सर्वेषां रक्षसां वधात् ॥ १.१९७.११ ॥

ହେ ତାତ, ତୁମକୁ କିଛି ବିଘ୍ନ ଆସିଛି କି? ହେ ପୁତ୍ର, ଯେଉଁମାନେ ଜାଣି ନ ଥିଲେ ଓ ନିର୍ଦୋଷ ଥିଲେ, ସେହି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ବଧରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦିତ କି?

1.197.12

प्रजोच्छेदमिमं मह्यं न हि कर्तु त्वमर्हसि ।
नैष तात द्विजातीनां धर्मो दृष्टस्तपस्विनाम् ॥ १.१९७.१२ ॥

ମୋ ବଂଶର ଏହି ବିନାଶ ତୁମେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ତାତ, ତପସ୍ବୀ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ଏପରି ଦେଖାଯାଇ ନାହିଁ।

1.197.13

शम एव परो धर्मस्तमाचर पराशर ।
अधर्मिष्ठं वरिष्ठः सन्कुरुषे त्वं पराशर ॥ १.१९७.१३ ॥

ଶମ ହିଁ ପରମ ଧର୍ମ; ହେ ପରାଶର, ତାହାରି ଆଚରଣ କର। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅଧର୍ମ କରୁଛ, ହେ ପରାଶର।

1.197.14

शक्तिं चापि हि धर्मज्ञं नातिक्रान्तुमिहार्हसि ।
प्रजायाश्च ममोच्छेदं न चैवं कर्तुमर्हसि ॥ १.१९७.१४ ॥

ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଏଠାରେ ଶକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏବଂ ମୋ ବଂଶର ଏପରି ଉଚ୍ଛେଦ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

1.197.15

शापाद्धि शक्तेर्वासिष्ठ तदा तदुपपादितम् ।
आत्मजेन स दोषेण शक्तिर्नीत इतो दिवम् ॥ १.१९७.१५ ॥

ହେ ବଶିଷ୍ଠପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଙ୍କ ଶାପ ଯୋଗୁଁ ସେତେବେଳେ ତାହା ଘଟିଥିଲା; ନିଜ ପୁତ୍ରର ଦୋଷରେ ଶକ୍ତି ଏଠାରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା।

1.197.16

न हि तं राक्षसः कश्चिच्छक्तो भक्षयितुं मुने ।
वासिष्ठो भक्षितश्चासीत्कौशिकोत्सृष्टरक्षसा।
शापं न कुर्वन्ति तदा न च त्राणपरायणाः ॥ १.१९७.१६ ॥

ହେ ମୁନି, କୌଣସି ରାକ୍ଷସ ତାହାକୁ ଖାଇବାକୁ ସମର୍ଥ ନଥିଲା; କିନ୍ତୁ କୌଶିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ବଶିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଖାଇ ହୋଇଗଲେ। ସେତେବେଳେ ରକ୍ଷଣରେ ନିଯୁକ୍ତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ନାହିଁ।

1.197.17

क्षमावन्तोऽदहन्देहं देहमन्यद्भवत्विति ।
आत्मनैवात्मनस्तेन दृष्टो मृत्युस्तदाऽभवत् ॥ १.१९७.१७ ॥

କ୍ଷମାଶୀଳମାନେ ଶରୀର ଦଗ୍ଧ କଲେ, 'ଅନ୍ୟ ଶରୀର ହେଉ' ଏହା ଭାବି; ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରାହିଁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖାଗଲା।

1.197.18

निमित्तभूतस्तत्रासीद्विश्वामित्रः पराशर ।
राजा कल्माषपादश्च दिवमारुह्य मोदते ॥ १.१९७.१८ ॥

ହେ ପରାଶର, ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ନିମିତ୍ତ ହୋଇଥିଲେ; ଏବଂ ରାଜା କଲ୍ମାଷପାଦ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆରୋହଣ କରି ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି।

1.197.19

ये च शक्त्यवराः पुत्रा वसिष्ठस्य महामुने ।
ते च सर्वे मुदा युक्ता मोदन्ते सहिताः सुरैः ॥ १.१९७.१९ ॥

ହେ ମହାମୁନି, ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି।

1.197.20

सर्वमेतद्वसिष्ठस्य विदितं वै महामुने ।
रक्षसां च समुच्छेद एष तात तपस्विनाम् ॥ १.१९७.२० ॥

ହେ ମହାମୁନି, ଏ ସବୁ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଜଣା ଥିଲା। ହେ ତାତ, ଏହା ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ବିନାଶ।

1.197.21

निमित्तभूतस्त्वं चात्र क्रतौ वासिष्ठनन्दन ।
तत्सत्रं मुञ्च भद्रं ते समाप्तमिदमस्तु ते ॥ १.१९७.२१ ॥

ହେ ବସିଷ୍ଠପୁତ୍ର, ଏ ଯଜ୍ଞରେ ତୁମେ ହିଁ ନିମିତ୍ତ। ସେ ସତ୍ର ଛାଡ଼। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଏହା ସମାପ୍ତ ହେଉ।

1.197.22

एवमुक्तः पुलस्त्येन वसिष्ठेन च धीमता ।
तदा समापयामास सत्रं शाक्तो महामुनिः ॥ १.१९७.२२ ॥

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବସିଷ୍ଠ ଏହିପରି କହିବାରୁ, ସେତେବେଳେ ମହାମୁନି ଶାକ୍ତ ସେ ସତ୍ରକୁ ସମାପ୍ତ କଲେ।

1.197.23

सर्वराक्षससत्राय संभृतं पावकं तदा ।
उत्तरे हिमवत्पार्श्वे उत्ससर्ज महावने ॥ १.१९७.२३ ॥

ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସତ୍ର ପାଇଁ ସଂଗୃହୀତ ସେ ଅଗ୍ନିକୁ ସେତେବେଳେ ଉତ୍ତରରେ, ହିମାଳୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ମହାବନରେ ଛାଡ଼ି ଦିଆଗଲା।

1.197.24

स तत्राद्यापि रक्षांसि वृक्षानश्मन एव च ।
भक्षयन्दृश्यते वह्निः सदा पर्वणि पर्वणि ॥ १.१९७.२४ ॥

ସେ ଅଗ୍ନି ଆଜି ବି ସେଠାରେ ରାକ୍ଷସ, ବୃକ୍ଷ ଓ ପଥର ଭୋଜନ କରି ଦେଖାଯାଏ, ସର୍ବଦା ପ୍ରତି ପର୍ବରେ।