ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.197
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.197.1
एवमुक्तः स विप्रर्षिर्वसिष्ठेन महात्मना ।
न्ययच्छदात्मनः क्रोधं सर्वलोकपराभवात् ॥ १.१९७.१ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਸ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਰੋਕ ਲਿਆ।
1.197.2
ईजे च स महातेजाः सर्ववेदविदां वरः ।
ऋषी राक्षससत्रेण शाक्तेयोऽथ पराशरः ॥ १.१९७.२ ॥
ਸਾਰੇ ਵੇਦਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸਤਰ ਯੱਗ ਕੀਤਾ।
1.197.3
ततो वृद्धांश्च बालांश्च राक्षसान्स महामुनिः ।
ददाह वितते यज्ञे शक्तेर्वधमनुस्मरन् ॥ १.१९७.३ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਵਧ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢਿਆਂ, ਬਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
1.197.4
न हि तं वारयामास वसिष्ठो रक्षसां वधात् ।
द्वितीयामस्य मां भाङ्क्षं प्रतिज्ञामिति निश्चयात् ॥ १.१९७.४ ॥
ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨਹੀਂ ਤੋੜਾਂਗਾ।
1.197.5
त्रयाणां पावकानां च सत्रे तस्मिन्महामुनिः ।
आसीत्पुरस्ताद्दीप्तानां चतुर्थ इव पावकः ॥ १.१९७.५ ॥
ਉਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਮੁਨੀ ਬਲਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅਗਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੌਥੀ ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਸਨ।
1.197.6
तेन यज्ञेन शुभ्रेण हूयमानेन शक्तितः ।
तद्विदीपितमाकाशं सूर्येणेव घनात्यये ॥ १.१९७.६ ॥
ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਹੂਤੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਸ ਸ਼ੁੱਭ ਯੱਗ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ।
1.197.7
तं वसिष्ठादयः सर्वे मुनयस्तत्र मेनिरे ।
तेजसा दीप्यमानं वै द्वितीयमिव भास्करम् ॥ १.१९७.७ ॥
ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਦੂਜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸਮਝਿਆ।
1.197.8
ततः परमदुष्प्रापमन्यैर्ऋषिरुधारधीः ।
समापिपयिषुः सत्रं तमत्रिः समुपागमत् ॥ १.१९७.८ ॥
ਫਿਰ ਉਦਾਰਬੁੱਧੀ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤ੍ਰਿ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲਭ ਸਨ, ਉਸ ਸੱਤਰ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆਏ।
1.197.9
तथा पुलस्त्यः पुलहः क्रतुश्चैव महाक्रतुः ।
तत्राजग्मुरमित्रघ्न रक्षसां जीवितेप्सया ॥ १.१९७.९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਲਸਤ੍ਯ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੂ ਅਤੇ ਮਹਾਕ੍ਰਤੂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆਏ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
1.197.10
पुलस्त्यस्तु वधात्तेषां रक्षसां भरतर्षभ ।
उवाचेदं वचः पार्थ पराशरमरिन्दमम् ॥ १.१९७.१० ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵਧ ਬਾਰੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ — ਹੇ ਪਾਰਥ, ਸ਼ਤਰੂਦਮਨ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੂੰ।
1.197.11
कच्चित्तातापविघ्नं ते कच्चिन्नन्दसि पुत्रक ।
अजानतामदोषाणां सर्वेषां रक्षसां वधात् ॥ १.१९७.११ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ? ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਅਣਜਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਕੀ ਤੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੈਂ?
1.197.12
प्रजोच्छेदमिमं मह्यं न हि कर्तु त्वमर्हसि ।
नैष तात द्विजातीनां धर्मो दृष्टस्तपस्विनाम् ॥ १.१९७.१२ ॥
ਮੇਰੀ ਇਸ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹੇ ਤਾਤ, ਤਪਸਵੀ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਇਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।
1.197.13
शम एव परो धर्मस्तमाचर पराशर ।
अधर्मिष्ठं वरिष्ठः सन्कुरुषे त्वं पराशर ॥ १.१९७.१३ ॥
ਸ਼ਮ ਹੀ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ; ਹੇ ਪਰਾਸ਼ਰ, ਉਸੇ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰ। ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਤੂੰ ਅਧਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਰਾਸ਼ਰ।
1.197.14
शक्तिं चापि हि धर्मज्ञं नातिक्रान्तुमिहार्हसि ।
प्रजायाश्च ममोच्छेदं न चैवं कर्तुमर्हसि ॥ १.१९७.१४ ॥
ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਇੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵੀ ਤੂੰ ਉਲੰਘਣ ਨਾ ਕਰੀਂ; ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ਼ ਵੀ ਨਾ ਕਰੀਂ।
1.197.15
शापाद्धि शक्तेर्वासिष्ठ तदा तदुपपादितम् ।
आत्मजेन स दोषेण शक्तिर्नीत इतो दिवम् ॥ १.१९७.१५ ॥
ਹੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਦੋਂ ਇਹ ਹੋਇਆ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਇੱਥੋਂ ਸਵਰਗ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।
1.197.16
न हि तं राक्षसः कश्चिच्छक्तो भक्षयितुं मुने ।
वासिष्ठो भक्षितश्चासीत्कौशिकोत्सृष्टरक्षसा।
शापं न कुर्वन्ति तदा न च त्राणपरायणाः ॥ १.१९७.१६ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਖਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਪਰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੇ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ। ਉਦੋਂ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਦਿੱਤਾ।
1.197.17
क्षमावन्तोऽदहन्देहं देहमन्यद्भवत्विति ।
आत्मनैवात्मनस्तेन दृष्टो मृत्युस्तदाऽभवत् ॥ १.१९७.१७ ॥
ਖਿਮਾਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, 'ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਹੋਵੇ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ; ਤਦ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਮੌਤ ਵੇਖੀ ਗਈ।
1.197.18
निमित्तभूतस्तत्रासीद्विश्वामित्रः पराशर ।
राजा कल्माषपादश्च दिवमारुह्य मोदते ॥ १.१९७.१८ ॥
ਹੇ ਪਰਾਸ਼ਰ, ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨਿਮਿੱਤ ਬਣੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
1.197.19
ये च शक्त्यवराः पुत्रा वसिष्ठस्य महामुने ।
ते च सर्वे मुदा युक्ता मोदन्ते सहिताः सुरैः ॥ १.१९७.१९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।
1.197.20
सर्वमेतद्वसिष्ठस्य विदितं वै महामुने ।
रक्षसां च समुच्छेद एष तात तपस्विनाम् ॥ १.१९७.२० ॥
ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ। ਹੇ ਤਾਤ, ਇਹ ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੈ।
1.197.21
निमित्तभूतस्त्वं चात्र क्रतौ वासिष्ठनन्दन ।
तत्सत्रं मुञ्च भद्रं ते समाप्तमिदमस्तु ते ॥ १.१९७.२१ ॥
ਹੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਸ ਯਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਨਿਮਿਤ ਹੈਂ। ਉਸ ਸੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
1.197.22
एवमुक्तः पुलस्त्येन वसिष्ठेन च धीमता ।
तदा समापयामास सत्रं शाक्तो महामुनिः ॥ १.१९७.२२ ॥
ਪੁਲਸਤਿ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਤਦ ਮਹਾਮੁਨੀ ਸ਼ਾਕਤ ਨੇ ਉਸ ਸੱਤਰ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1.197.23
सर्वराक्षससत्राय संभृतं पावकं तदा ।
उत्तरे हिमवत्पार्श्वे उत्ससर्ज महावने ॥ १.१९७.२३ ॥
ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੱਤਰ ਲਈ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਉਹ ਅੱਗ ਤਦ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਾਸੇ, ਮਹਾਂਬਣ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
1.197.24
स तत्राद्यापि रक्षांसि वृक्षानश्मन एव च ।
भक्षयन्दृश्यते वह्निः सदा पर्वणि पर्वणि ॥ १.१९७.२४ ॥
ਉਹ ਅੱਗ ਅੱਜ ਵੀ ਉੱਥੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਪਰਵ ਤੇ ਸਦਾ।