ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.20.1
एतत्ते कथितं सर्वममृतं मथितं यथा ।
यत्र सोऽश्वः समुत्पन्नः श्रीमानतुलविक्रमः ॥ १.२०.१ ॥
ଅମୃତ କିପରି ମଥିତ ହେଲା ଏବଂ ଅତୁଲ ପରାକ୍ରମୀ, ଶ୍ରୀମାନ ସେ ଅଶ୍ୱ କେଉଁଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏ ସବୁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
1.20.2
तं निशाम्य तदा कद्रूर्विनतामिदमब्रवीत् ।
उच्चैःश्रवा हि किंवर्णो भद्रे प्रब्रूहि मा चिरम् ॥ १.२०.२ ॥
ତାହା ଦେଖି ସେତେବେଳେ କଦ୍ରୁ ବିନତାକୁ ଏହା କହିଲା: 'ହେ ଭଦ୍ରେ, ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା କେଉଁ ରଙ୍ଗର? ଶୀଘ୍ର କୁହ, ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ।'
1.20.3
श्वेत एवाश्वराजोऽयं किं वा त्वं मन्यसे शुभे ।
ब्रूहि वर्णं त्वमप्यस्य ततोऽत्र विपणावहे ॥ १.२०.३ ॥
ବିନତା କହିଲା: 'ଏହି ଅଶ୍ୱରାଜ ଧଳା ହିଁ। ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ କ'ଣ ଭାବୁଛ? ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ରଙ୍ଗ କୁହ, ତା'ପରେ ଏଠାରେ ପଣ ରଖିବା।'
1.20.4
कृष्णवालमहं मन्ये हयमेनं शुचिस्मिते ।
एहि सार्धं मया दीव्य दासीभावाय भामिनि ॥ १.२०.४ ॥
କଦ୍ରୁ କହିଲା: 'ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହି ଅଶ୍ୱ କଳାଲାଞ୍ଜୁଳ। ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, ଆସ, ମୋ ସହିତ ପଣ ରଖ, ହେ ଭାମିନୀ, ଦାସୀ ହେବା ପାଇଁ।'
1.20.5
एवं ते समयं कृत्वा दासीभावाय वै मिथः ।
जग्मतुः स्वगृहानेव श्वो द्रक्ष्याव इति स्म ह ॥ १.२०.५ ॥
ଏହିପରି ଦାସୀ ହେବାର ଚୁକ୍ତି କରି, 'କାଲି ଦେଖିବା' ବୋଲି କହି ଦୁଇଜଣ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
1.20.6
ततः पुत्रसहस्रं तु कद्रूर्जिह्यं चिकीर्षती ।
आज्ञापयामास तदा वाला भूत्वाऽञ्जनप्रभाः ॥ १.२०.६ ॥
ସେତେବେଳେ ପ୍ରବଞ୍ଚନା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ କଦ୍ରୁ ନିଜର ହଜାରେ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲା: ଅଞ୍ଜନ ପରି କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ କେଶ ହୋଇ ସେ ଅଶ୍ୱର ଲାଞ୍ଜରେ ଲାଗିଯାଅ।
1.20.7
आविशध्वं हयं क्षिप्रं दासी न स्यामहं यथा ।
नावपद्यन्त ये वाक्यं ताञ्शशाप भुजंगमान् ॥ १.२०.७ ॥
"ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଯେପରି ମୁଁ ଦାସୀ ନ ହେବି।" ଯେଉଁ ସର୍ପମାନେ ସେ ଆଜ୍ଞା ମାନିଲେ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ସେ ଅଭିଶାପ ଦେଲା।
1.20.8
सर्पसत्रे वर्तमाने पावको वः प्रधक्ष्यति ।
जनमेजयस्य राजर्षेः पाण्डवेयस्य धीमतः ॥ १.२०.८ ॥
"ସର୍ପସତ୍ର ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ, ପାଣ୍ଡବ ବଂଶଜ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜର୍ଷି ଜନମେଜୟଙ୍କ ଅଗ୍ନି ତୁମମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିବ।"
1.20.9
शापमेनं तु शुश्राव स्वयमेव पितामहः ।
अतिक्रूरं समुत्सृष्टं कद्र्वा दैवादतीव हि ॥ १.२०.९ ॥
ଏହି ଅଭିଶାପ ସ୍ୱୟଂ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା) ଶୁଣିଲେ। କଦ୍ରୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିବା ସେ ଅଭିଶାପ, ଦୈବବଶତଃ, ଅତି କ୍ରୂର ଥିଲା।
1.20.10
सार्धं देवगणैः सर्वैर्वाचं तामन्वमोदत ।
बहुत्वं प्रेक्ष्य सर्पाणां प्रजानां हितकाम्यया ॥ १.२०.१० ॥
ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କ ସହିତ ସେ ସେହି ବାକ୍ୟକୁ ଅନୁମୋଦନ କଲେ। ସର୍ପମାନଙ୍କ ବହୁଳତା ଦେଖି, ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ।
1.20.11
तिग्मवीर्यविषा ह्येते दन्दशूका महाबलाः ।
तेषां तीक्ष्णविषत्वाद्धि प्रजानां च हिताय च ॥ १.२०.११ ॥
ଏହି ଦଂଶନକାରୀ ସର୍ପମାନେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଷବିଶିଷ୍ଟ, ମହାବଳୀ। ସେମାନଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିଷ ହେତୁ, ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
1.20.12
युक्तं मात्रा कृतं तेषां परपीडोपसर्पिणाम् ।
अन्येषामपि सत्त्वानां नित्यं दोषपरास्तु ये ॥ १.२०.१२ ॥
ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେବା ପାଇଁ ସରୀସୃପ ପରି ଗମନ କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାତାଙ୍କ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ଦୋଷପରାୟଣ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
1.20.13
तेषां प्राणान्तिको दण्डो दैवेन विनिपात्यते ।
एवं संभाष्य देवस्तु पूज्य कद्रूं च तां तदा ॥ १.२०.१३ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରାଣାନ୍ତକ ଦଣ୍ଡ ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହୁଏ। ଏହିପରି କହି ସେତେବେଳେ ଦେବ କଦ୍ରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
1.20.14
आहूय कश्यपं देव इदं वचनमब्रवीत् ।
यदेते दन्दशूकाश्च सर्पा जातास्त्वयानघ ॥ १.२०.१४ ॥
କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଡାକି ଦେବ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ - ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏହି ଦନ୍ଦଶୂକ ଓ ସର୍ପମାନେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଜାତ ହୋଇଛନ୍ତି।
1.20.15
विषोल्बणा महाभोगा मात्रा शप्ताः परंतप ।
तत्र मन्युस्त्वया तात न कर्तव्यः कथंचन ॥ १.२०.१५ ॥
ବିଷରେ ଉଗ୍ର, ମହାକୁଣ୍ଡଳୀ ସର୍ପମାନେ ମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ହେ ପରନ୍ତପ, ହେ ପୁତ୍ର, ଏଥିରେ ତୁମେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କ୍ରୋଧ କରିବ ନାହିଁ।
1.20.16
दृष्टं पुरातनं ह्येतद्यज्ञे सर्पविनाशनम् ।
इत्युक्त्वा सृष्टिकृद्देवस्तं प्रसाद्य प्रजापतिम्।
प्रादाद्विषहरीं विद्यां कश्यपाय महात्मने ॥ १.२०.१६ ॥
ଏହା ପୁରାତନ କାଳରେ ଯଜ୍ଞରେ ସର୍ପବିନାଶ ରୂପେ ଦେଖାଯାଇଛି। ଏହା କହି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦେବ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ବିଷହରୀ ବିଦ୍ୟା ଦେଲେ।
1.20.17
एवं शप्तेषु नागेषु कद्र्वातु द्विजसत्तम ।
अद्विग्नः शापतस्तस्याः कद्रूं कर्कोटकोऽब्रवीत् ॥ १.२०.१७ ॥
ଏହିପରି କଦ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନାଗମାନେ ଶପ୍ତ ହେବା ପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ତାଙ୍କ ଶାପରେ ବିଚଳିତ ନ ହୋଇ କର୍କୋଟକ କଦ୍ରୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.20.18
मातरं परमप्रीतस्तथा भुजगसत्तमः ।
आविश्य वाजिनं मुख्यं बालो भूत्वाञ्जनप्रभः ॥ १.२०.१८ ॥
ମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ସର୍ପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହିପରି ପ୍ରଧାନ ଘୋଡ଼ାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଅଞ୍ଜନ ଭଳି ଆଭାବିଶିଷ୍ଟ ବାଳକ ହୋଇ।
1.20.19
दर्शयिष्यामि तत्राहमात्मानं काममाश्वस ।
एवमस्त्विति सा पुत्रं प्रत्युवाच यशस्विनी ॥ १.२०.१९ ॥
ସେଠାରେ ମୁଁ ନିଜକୁ ଦେଖାଇବି; ତୁମେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ରୁହ। "ଏହା ହେଉ" ବୋଲି କହି ଯଶସ୍ୱିନୀ ମାତା ପୁତ୍ରକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।