మహాభారతం · అధ్యాయం 1.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.20.1
एतत्ते कथितं सर्वममृतं मथितं यथा ।
यत्र सोऽश्वः समुत्पन्नः श्रीमानतुलविक्रमः ॥ १.२०.१ ॥
అమృతం ఎలా మథించబడిందో, అక్కడ అతుల పరాక్రమమున్న ఆ శ్రీమంతమైన అశ్వం ఎక్కడ ఉద్భవించిందో, ఇదంతా నీకు చెప్పబడింది.
1.20.2
तं निशाम्य तदा कद्रूर्विनतामिदमब्रवीत् ।
उच्चैःश्रवा हि किंवर्णो भद्रे प्रब्रूहि मा चिरम् ॥ १.२०.२ ॥
దాన్ని చూసి అప్పుడు కద్రువ వినతతో ఇలా అన్నది: 'ఓ భద్రా, ఉచ్చైశ్రవస్సు ఏ రంగులో ఉన్నాడు? ఆలస్యం చేయకుండా చెప్పు.'
1.20.3
श्वेत एवाश्वराजोऽयं किं वा त्वं मन्यसे शुभे ।
ब्रूहि वर्णं त्वमप्यस्य ततोऽत्र विपणावहे ॥ १.२०.३ ॥
వినత ఇలా అన్నది: 'ఈ అశ్వరాజు తెల్లనివాడే. ఓ శుభే, నీవు ఏమనుకుంటున్నావు? నువ్వు కూడా అతని రంగు చెప్పు, అప్పుడు ఇక్కడ పందెం కట్టుకుందాం.'
1.20.4
कृष्णवालमहं मन्ये हयमेनं शुचिस्मिते ।
एहि सार्धं मया दीव्य दासीभावाय भामिनि ॥ १.२०.४ ॥
కద్రువ అంది: 'ఈ హయం నల్లని తోక కలవాడని నేను అనుకుంటున్నాను. ఓ శుచిస్మితా, రా, నాతో పందెం కట్టు, ఓ భామినీ, దాసిగా అవ్వడానికి.'
1.20.5
एवं ते समयं कृत्वा दासीभावाय वै मिथः ।
जग्मतुः स्वगृहानेव श्वो द्रक्ष्याव इति स्म ह ॥ १.२०.५ ॥
ఇలా దాసిగా అవ్వాలనే ఒప్పందం చేసుకుని, 'రేపు చూద్దాం' అని అనుకుంటూ ఇద్దరూ తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లారు.
1.20.6
ततः पुत्रसहस्रं तु कद्रूर्जिह्यं चिकीर्षती ।
आज्ञापयामास तदा वाला भूत्वाऽञ्जनप्रभाः ॥ १.२०.६ ॥
అప్పుడు మోసం చేయాలనుకున్న కద్రువ తన వేయి కుమారులను ఆజ్ఞాపించింది: కాటుకలా ప్రకాశించే వెంట్రుకలుగా మారి ఆ గుర్రపు తోకకు అతుక్కోండి.
1.20.7
आविशध्वं हयं क्षिप्रं दासी न स्यामहं यथा ।
नावपद्यन्त ये वाक्यं ताञ्शशाप भुजंगमान् ॥ १.२०.७ ॥
"వెంటనే గుర్రంలో ప్రవేశించండి, నేను దాసిని కాకుండా ఉండేలా." ఆ ఆజ్ఞను పాటించని ఆ సర్పాలను ఆమె శపించింది.
1.20.8
सर्पसत्रे वर्तमाने पावको वः प्रधक्ष्यति ।
जनमेजयस्य राजर्षेः पाण्डवेयस्य धीमतः ॥ १.२०.८ ॥
"సర్పసత్రం జరుగుతున్నప్పుడు, పాండవ వంశీయుడు, జ్ఞానియైన రాజర్షి జనమేజయుని అగ్ని మిమ్మల్ని దహించివేస్తుంది."
1.20.9
शापमेनं तु शुश्राव स्वयमेव पितामहः ।
अतिक्रूरं समुत्सृष्टं कद्र्वा दैवादतीव हि ॥ १.२०.९ ॥
ఈ శాపాన్ని స్వయంగా పితామహుడు విన్నాడు. కద్రువ పలికిన ఆ శాపం, దైవవశాత్తు, అత్యంత క్రూరమైనది.
1.20.10
सार्धं देवगणैः सर्वैर्वाचं तामन्वमोदत ।
बहुत्वं प्रेक्ष्य सर्पाणां प्रजानां हितकाम्यया ॥ १.२०.१० ॥
అన్ని దేవగణాలతో కలిసి ఆయన ఆ మాటను అంగీకరించాడు. సర్పాల అధికతను చూసి, ప్రజల హితాన్ని కోరి.
1.20.11
तिग्मवीर्यविषा ह्येते दन्दशूका महाबलाः ।
तेषां तीक्ष्णविषत्वाद्धि प्रजानां च हिताय च ॥ १.२०.११ ॥
ఈ దంశించే సర్పాలు తీవ్రమైన శక్తి, విషం కలిగినవి, మహాబలులు. వాటి తీక్షణ విషం వల్ల, ప్రజల హితానికి కూడా.
1.20.12
युक्तं मात्रा कृतं तेषां परपीडोपसर्पिणाम् ।
अन्येषामपि सत्त्वानां नित्यं दोषपरास्तु ये ॥ १.२०.१२ ॥
ఇతరులను బాధించడానికి పాకుతూ వెళ్లే వారికి తల్లి చేసినది తగినదే. ఇతర ప్రాణులకు కూడా ఎల్లప్పుడూ హాని కలిగించాలని కోరేవారికీ అది తగినదే.
1.20.13
तेषां प्राणान्तिको दण्डो दैवेन विनिपात्यते ।
एवं संभाष्य देवस्तु पूज्य कद्रूं च तां तदा ॥ १.२०.१३ ॥
వారికి ప్రాణాంతకమైన దండం దైవం ద్వారా విధించబడుతుంది. ఈ విధంగా మాట్లాడి, అప్పుడు దేవుడు కద్రువను గౌరవించాడు.
1.20.14
आहूय कश्यपं देव इदं वचनमब्रवीत् ।
यदेते दन्दशूकाश्च सर्पा जातास्त्वयानघ ॥ १.२०.१४ ॥
కశ్యపుని పిలిచి దేవుడు ఈ మాట అన్నాడు - ఓ నిష్కల్మషుడా, ఈ దందశూకములు, సర్పములు నీ వలన జన్మించాయి.
1.20.15
विषोल्बणा महाभोगा मात्रा शप्ताः परंतप ।
तत्र मन्युस्त्वया तात न कर्तव्यः कथंचन ॥ १.२०.१५ ॥
విషంతో భయంకరులైన, మహా కుండలాకృతి గల సర్పాలు తల్లిచే శపించబడ్డారు. శత్రువులను దహించేవాడా, తండ్రీ, దీనిపై నీవు ఏ విధంగానూ కోపం పొందకూడదు.
1.20.16
दृष्टं पुरातनं ह्येतद्यज्ञे सर्पविनाशनम् ।
इत्युक्त्वा सृष्टिकृद्देवस्तं प्रसाद्य प्रजापतिम्।
प्रादाद्विषहरीं विद्यां कश्यपाय महात्मने ॥ १.२०.१६ ॥
ఇది పూర్వకాలంలో యజ్ఞంలో సర్పవినాశనంగా కనబడింది. ఇలా చెప్పి, సృష్టికర్త అయిన దేవుడు ప్రజాపతిని ప్రసన్నం చేసి, మహాత్ముడైన కశ్యపునకు విషహరీ విద్యను ఇచ్చాడు.
1.20.17
एवं शप्तेषु नागेषु कद्र्वातु द्विजसत्तम ।
अद्विग्नः शापतस्तस्याः कद्रूं कर्कोटकोऽब्रवीत् ॥ १.२०.१७ ॥
ఈ విధంగా కద్రువచే నాగులు శపించబడినప్పుడు, ద్విజోత్తమా, ఆమె శాపానికి చలించని కర్కోటకుడు కద్రువతో అన్నాడు.
1.20.18
मातरं परमप्रीतस्तथा भुजगसत्तमः ।
आविश्य वाजिनं मुख्यं बालो भूत्वाञ्जनप्रभः ॥ १.२०.१८ ॥
తల్లిపట్ల అత్యంత సంతోషించిన సర్పశ్రేష్ఠుడు, అలాగే ప్రధానమైన గుర్రంలో ప్రవేశించి, అంజనకాంతితో బాలుడై.
1.20.19
दर्शयिष्यामि तत्राहमात्मानं काममाश्वस ।
एवमस्त्विति सा पुत्रं प्रत्युवाच यशस्विनी ॥ १.२०.१९ ॥
అక్కడ నేను నన్ను చూపిస్తాను; నీ ఇష్టప్రకారం ధైర్యంగా ఉండు. "అలాగే అగుగాక" అని యశస్విని అయిన ఆమె తన కుమారునికి సమాధానమిచ్చింది.