ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.20.1
एतत्ते कथितं सर्वममृतं मथितं यथा ।
यत्र सोऽश्वः समुत्पन्नः श्रीमानतुलविक्रमः ॥ १.२०.१ ॥
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਿਵੇਂ ਮਥਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਅਤੁਲ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਉਹ ਅਸ਼ਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
1.20.2
तं निशाम्य तदा कद्रूर्विनतामिदमब्रवीत् ।
उच्चैःश्रवा हि किंवर्णो भद्रे प्रब्रूहि मा चिरम् ॥ १.२०.२ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤਦ ਕਦਰੂ ਨੇ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਉੱਚੈਸ਼੍ਰਵਾ ਕਿਸ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ? ਛੇਤੀ ਦੱਸ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ।'
1.20.3
श्वेत एवाश्वराजोऽयं किं वा त्वं मन्यसे शुभे ।
ब्रूहि वर्णं त्वमप्यस्य ततोऽत्र विपणावहे ॥ १.२०.३ ॥
ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਅਸ਼ਵਰਾਜ ਤਾਂ ਚਿੱਟਾ ਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਤੂੰ ਕੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਵੀ ਇਸਦਾ ਰੰਗ ਦੱਸ, ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਤ ਲਾਈਏ।'
1.20.4
कृष्णवालमहं मन्ये हयमेनं शुचिस्मिते ।
एहि सार्धं मया दीव्य दासीभावाय भामिनि ॥ १.२०.४ ॥
ਕਦਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਇਹ ਘੋੜਾ ਕਾਲੀ ਪੂਛ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤੇ, ਆ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸ਼ਰਤ ਲਾ, ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਦਾਸੀ ਬਣਨ ਲਈ।'
1.20.5
एवं ते समयं कृत्वा दासीभावाय वै मिथः ।
जग्मतुः स्वगृहानेव श्वो द्रक्ष्याव इति स्म ह ॥ १.२०.५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਸੀ ਬਣਨ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕਰਕੇ, 'ਕੱਲ੍ਹ ਵੇਖਾਂਗੀਆਂ' ਆਖ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।
1.20.6
ततः पुत्रसहस्रं तु कद्रूर्जिह्यं चिकीर्षती ।
आज्ञापयामास तदा वाला भूत्वाऽञ्जनप्रभाः ॥ १.२०.६ ॥
ਤਦ ਧੋਖਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਕਦਰੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: ਅੰਜਨ ਦੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ ਵਾਲ ਬਣ ਕੇ ਉਸ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪੂਛ ਨਾਲ ਚਿੰਬੜ ਜਾਓ।
1.20.7
आविशध्वं हयं क्षिप्रं दासी न स्यामहं यथा ।
नावपद्यन्त ये वाक्यं ताञ्शशाप भुजंगमान् ॥ १.२०.७ ॥
"ਛੇਤੀ ਘੋੜੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਦਾਸੀ ਨਾ ਬਣਾਂ।" ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਇਹ ਹੁਕਮ ਨਾ ਮੰਨਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ।
1.20.8
सर्पसत्रे वर्तमाने पावको वः प्रधक्ष्यति ।
जनमेजयस्य राजर्षेः पाण्डवेयस्य धीमतः ॥ १.२०.८ ॥
"ਸਰਪ ਸਤਰ ਚੱਲਦੇ ਸਮੇਂ, ਪਾਂਡਵ ਵੰਸ਼ੀ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਜਨਮੇਜਯ ਦੀ ਅਗਨੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗੀ।"
1.20.9
शापमेनं तु शुश्राव स्वयमेव पितामहः ।
अतिक्रूरं समुत्सृष्टं कद्र्वा दैवादतीव हि ॥ १.२०.९ ॥
ਇਹ ਸਰਾਪ ਖੁਦ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਸੁਣਿਆ। ਕਦ੍ਰੂ ਦੁਆਰਾ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਸਰਾਪ, ਦੈਵ ਵੱਸ, ਅਤਿਅੰਤ ਕ੍ਰੂਰ ਸੀ।
1.20.10
सार्धं देवगणैः सर्वैर्वाचं तामन्वमोदत ।
बहुत्वं प्रेक्ष्य सर्पाणां प्रजानां हितकाम्यया ॥ १.२०.१० ॥
ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ। ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ।
1.20.11
तिग्मवीर्यविषा ह्येते दन्दशूका महाबलाः ।
तेषां तीक्ष्णविषत्वाद्धि प्रजानां च हिताय च ॥ १.२०.११ ॥
ਇਹ ਡੰਗਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਪ੍ਰਚੰਡ ਵੀਰਜ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਜ਼ਹਿਰ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਵੀ।
1.20.12
युक्तं मात्रा कृतं तेषां परपीडोपसर्पिणाम् ।
अन्येषामपि सत्त्वानां नित्यं दोषपरास्तु ये ॥ १.२०.१२ ॥
ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਰੇਂਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮਾਤਾ ਦਾ ਕੀਤਾ ਠੀਕ ਹੈ। ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਉਹੀ।
1.20.13
तेषां प्राणान्तिको दण्डो दैवेन विनिपात्यते ।
एवं संभाष्य देवस्तु पूज्य कद्रूं च तां तदा ॥ १.२०.१३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂਤਕ ਦੰਡ ਦੈਵ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਕੇ ਤਦ ਦੇਵ ਨੇ ਕਦ੍ਰੂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
1.20.14
आहूय कश्यपं देव इदं वचनमब्रवीत् ।
यदेते दन्दशूकाश्च सर्पा जातास्त्वयानघ ॥ १.२०.१४ ॥
ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ - ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਇਹ ਦੰਦਸ਼ੂਕ ਤੇ ਸਰਪ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ।
1.20.15
विषोल्बणा महाभोगा मात्रा शप्ताः परंतप ।
तत्र मन्युस्त्वया तात न कर्तव्यः कथंचन ॥ १.२०.१५ ॥
ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ, ਵੱਡੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰਪ ਮਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਰਾਪੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੀਂ।
1.20.16
दृष्टं पुरातनं ह्येतद्यज्ञे सर्पविनाशनम् ।
इत्युक्त्वा सृष्टिकृद्देवस्तं प्रसाद्य प्रजापतिम्।
प्रादाद्विषहरीं विद्यां कश्यपाय महात्मने ॥ १.२०.१६ ॥
ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਸਰਪ-ਵਿਨਾਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਦੇਵ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਹਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦਿੱਤੀ।
1.20.17
एवं शप्तेषु नागेषु कद्र्वातु द्विजसत्तम ।
अद्विग्नः शापतस्तस्याः कद्रूं कर्कोटकोऽब्रवीत् ॥ १.२०.१७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਦ੍ਰੂ ਵੱਲੋਂ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਸਰਾਪੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਹੇ ਦਵਿਜੋੱਤਮ, ਉਸਦੇ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਅਡੋਲ ਕਰਕੋਟਕ ਨੇ ਕਦ੍ਰੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.20.18
मातरं परमप्रीतस्तथा भुजगसत्तमः ।
आविश्य वाजिनं मुख्यं बालो भूत्वाञ्जनप्रभः ॥ १.२०.१८ ॥
ਮਾਤਾ ਉੱਤੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਸਰਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਘੋੜੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਕਾਜਲ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ ਬਾਲਕ ਬਣ ਕੇ।
1.20.19
दर्शयिष्यामि तत्राहमात्मानं काममाश्वस ।
एवमस्त्विति सा पुत्रं प्रत्युवाच यशस्विनी ॥ १.२०.१९ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਧੀਰਜ ਰੱਖ। "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।