ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.202
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.202.1
तेऽलङ्कृताः कुण्डलिनो युवानः ।
परस्परं स्पर्धमाना नरेन्द्राः।
अस्त्रं बलं चात्मनि मन्यमानाः ।
सर्वें समुत्पेतुरुदायुधास्ते ॥ १.२०२.१ ॥
ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਹੋਏ, ਕੁੰਡਲ ਪਾਏ ਹੋਏ ਉਹ ਜਵਾਨ ਰਾਜੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਅਸਤਰ ਤੇ ਬਲ ਮੰਨਦੇ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
1.202.2
रूपेण वीर्येण कुले चैव ।
शीलेन वित्तेन च यौवनेन।
समिद्धदर्पा मदवेगभिन्ना ।
मत्ता यथा हैमवता गजेन्द्राः ॥ १.२०२.२ ॥
ਰੂਪ, ਵੀਰਜ, ਕੁਲ, ਸ਼ੀਲ, ਧਨ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਦ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਪਾਟੇ, ਮਸਤ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ।
1.202.3
परस्परं स्पर्धया प्रेक्षमाणाः ।
सङ्कल्पजेनाभिपरिप्लुताङ्गाः।
कृष्णा ममैवेत्यभिभाषमाणा ।
नृपाः समुत्पेतुरथासनेभ्यः ॥ १.२०२.३ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ, ਕਾਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵਿਕਾਰ ਨਾਲ ਅੰਗ ਭਰੇ ਹੋਏ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਮੇਰੀ ਹੀ ਹੈ' ਆਖਦੇ, ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਆਸਣਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
1.202.4
ते क्षत्रिया रङ्गगताः समेता ।
जिगीषमाणा द्रुपदात्मजां ताम्।
चकाशिरे पर्वतराजकन्या-
मुमां यथा देवगणाः समेताः ॥ १.२०२.४ ॥
ਰੰਗਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਉਹ ਖੱਤਰੀ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਰਬਤਰਾਜ ਦੀ ਧੀ ਉਮਾ ਦੁਆਲੇ ਜੁੜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭੇ।
1.202.5
कन्दर्पबाणाभिनिपीडिताङ्गां ।
कृष्णागतैस्ते हृदयैर्नरेन्द्राः।
रङ्गावतीर्णा द्रुपदात्मजार्थं ।
द्वेषं प्रचक्रुः सुहृदोऽपि तत्र ॥ १.२०२.५ ॥
ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਉੱਤੇ ਦਿਲ ਟਿਕਾਈ ਬੈਠੇ ਉਹ ਰਾਜੇ, ਰੰਗਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਕੇ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਖਾਤਰ ਉੱਥੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵੈਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
1.202.6
अथाययुर्देवगणा विमानै ।
रुद्रादित्या वसवोऽथाश्विनौ च।
साध्याश्च सर्वे मरुतस्तथैव ।
यमं पुरस्कृत्य धनेश्वरं च ॥ १.२०२.६ ॥
ਫਿਰ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਗਣ ਆਏ। ਰੁਦਰ, ਆਦਿੱਤ, ਵਸੂ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ, ਸਾਧਯ ਸਾਰੇ ਅਤੇ ਮਰੁਤ ਵੀ ਆਏ; ਯਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਕੁਬੇਰ ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਆਏ।
1.202.7
दैत्याः सुपर्णाश्च महोरगाश्च ।
देवर्षयो गुह्यकाश्चारणाश्च।
विश्वावसुर्नारदपर्वतौ च ।
गन्धर्वमुख्याः सहसाऽप्सरोभिः ॥ १.२०२.७ ॥
ਦੈਂਤ, ਸੁਪਰਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਗ, ਦੇਵਰਸ਼ੀ, ਗੁਹਯਕ ਅਤੇ ਚਾਰਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੂ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਪਰਵਤ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਗੰਧਰਵ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਅਚਾਨਕ ਆਏ।
1.202.8
हलायुधस्तत्र जनार्दनश्च ।
वृष्ण्यन्धकाश्चैव यताप्रधानम्।
प्रेक्षां स्म चक्रुर्यदुपुङ्गवास्ते ।
स्थिताश्च कृष्णस्य मते महान्तः ॥ १.२०२.८ ॥
ਉੱਥੇ ਹਲਾਯੁਧ ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ-ਅੰਧਕ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਯਾਦਵ ਵੀਰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ; ਸੰਯਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ।
1.202.9
दृष्ट्वा तु तान्मत्तगजेन्द्ररूपा-
न्पञ्चाभिपद्मानिव वारणेन्द्रान्।
भस्मावृताङ्गानिव हव्यवाहान् ।
कृष्णः प्रदध्यौ यदुवीरमुख्यः ॥ १.२०२.९ ॥
ਮਦਮੱਤ ਗਜਰਾਜਾਂ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਕਮਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪੰਜ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਢਕੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵਿਰਵਾਹਨ ਅਗਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਯਾਦਵ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
1.202.10
शशंस रामाय युधिष्ठिरं स ।
भीमं सजिष्णुं च यमौ च वीरौ।
शनैःशनैस्तान्प्रसमीक्ष्य रामो ।
जनार्दनं प्रीतमना ददर्श ह ॥ १.२०२.१० ॥
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਭੀਮ, ਵਿਜਈ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
1.202.11
अन्ये तु वीरा नृपपुत्रपौत्राः ।
कृष्णागतैर्नत्रमनःस्वभावैः।
व्यायच्छमाना ददृशुर्न तान्वै ।
सन्दष्टदन्तच्छदताम्रनेत्राः ॥ १.२०२.११ ॥
ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ ਆਏ ਹੋਰ ਵੀਰ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਪੋਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਉਸ ਵੱਲ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਯਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਨਾ ਸਕੇ; ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬੁੱਲ੍ਹ ਕੱਟਦੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
1.202.12
तथैव पार्थाः पृथुबाहवस्ते ।
वीरौ यमौ चैव महानुभावौ।
तां द्रौपदीं प्रेक्ष्य तदा स्म सर्वे ।
कन्दर्पबाणाभिहता बभूवुः ॥ १.२०२.१२ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲਬਾਹੂ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵੀ ਜੁੜਵੇਂ ਵੀਰ ਵੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਏ।
1.202.13
देवर्षिगन्धर्वसमाकुलं त-
त्सुपर्णनागासुरसिद्धजुष्टम्।
दिव्येन गन्धेन समाकुलं च ।
दिव्यैश्च पुष्पैरवकीर्यमाणम् ॥ १.२०२.१३ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਸਥਾਨ, ਸੁਪਰਣਾਂ, ਨਾਗਾਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ; ਦਿਵਿਆ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.202.14
महास्वनैर्दुन्दुभिनादितैश्च ।
बभूव तत्सङ्कुलमन्तरिक्षम्।
विमानसंबाधमभूत्समन्ता-
त्सवेणुवीणापणवानुनादम् ॥ १.२०२.१४ ॥
ਵੱਡੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਭਰ ਗਿਆ; ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭੀੜਾ ਹੋ ਕੇ ਵੇਣੂ, ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਪਣਵ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ।
1.202.15
समाजवाटोपरि संस्थितानां ।
मेघैः समन्तादिव गर्जमानैः।
ततस्तु ते राजगणाः क्रमेण ।
कृष्णानिमित्तं कृतविक्रमाश्च।
सकर्णदुर्योधनशाल्वशल्य-
द्रौणायनिक्राथसुनीथवक्राः ॥ १.२०२.१५ ॥
ਸਭਾ ਦੇ ਵਾੜੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗਰਜਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਤਦ ਉਹ ਰਾਜਗਣ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਖਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਕਰਣ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਸ਼ਾਲਵ, ਸ਼ਲਯ, ਦ੍ਰੌਣਾਯਨਿ, ਕ੍ਰਾਥ, ਸੁਨੀਥ ਅਤੇ ਵਕ੍ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ।
1.202.16
कलिङ्गवङ्गाधिपपाण्ड्यपौण्ड्रा ।
विदेहराजो यवनाधिपश्च।
अन्ये च नानानृपपुत्रपौत्रा ।
राष्ट्राधिपाः पङ्कजपत्रनेत्राः ॥ १.२०२.१६ ॥
ਕਲਿੰਗ, ਵੰਗ, ਪਾਂਡਯ, ਪੌਂਡ੍ਰ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਵਿਦੇਹ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਯਵਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਰੇ, ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ; ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।
1.202.17
किरीटहाराङ्गदचक्रवालै-
र्विभूषिताङ्गाः पृथुबाहवस्ते।
अनुक्रमं विक्रमसत्वयुक्ता ।
बलेन वीर्येण च नर्दमानाः ॥ १.२०२.१७ ॥
ਮੁਕਟ, ਹਾਰ, ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਕੰਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਸਤ੍ਵ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਬਲ ਅਤੇ ਵੀਰਯ ਨਾਲ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ।
1.202.18
तत्कार्मुकं संहननोपपन्नं ।
सज्यं न शेकुर्मनसाऽपि कर्तुम्।
ते विक्रमन्तः स्फुरता दृढेन ।
विक्षिप्यमाणा धनुषा नरेन्द्राः ॥ १.२०२.१८ ॥
ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਡੋਰੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਨਾ ਹੋਏ। ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਕਰਦੇ ਉਹ ਰਾਜੇ, ਉਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਕੰਬਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ।
1.202.19
विचेष्टमाना धरणीतलस्था ।
यथाबलं शैक्ष्यगुणक्रमाश्च।
गतौजसः स्नस्तकिरीटहारा ।
विनिःश्वसन्तः शमयांबभूवुः ॥ १.२०२.१९ ॥
ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਉੱਤੇ ਪਏ ਤੜਫਦੇ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਅਤੇ ਹੁਨਰ-ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਓਜ ਗਵਾਏ, ਮੁਕਟ ਤੇ ਹਾਰ ਡਿੱਗੇ, ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਛੱਡਦੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ।
1.202.20
हहाकृतं तद्धनुषा दृढेन ।
विस्रस्तहाराङ्गदचक्रवालम्।
कृष्णानिमित्तं विनिवृत्तकामं ।
राज्ञां तदा मण्डलमार्तमासीत् ॥ १.२०२.२० ॥
ਉਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ ਕਾਰਨ ਤਦ ਸਭਾ 'ਹਾਏ ਹਾਏ' ਕਰ ਉੱਠੀ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਬਾਜੂਬੰਦ ਅਤੇ ਕੰਗਣ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁੜ ਗਈ; ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
1.202.21
एवं तेषु निवृत्तेषु क्षत्रियेषु समन्ततः ।
चेदीनामधिपो वीरो बलवानन्तकोपमः ॥ १.२०२.२१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਖੱਤਰੀ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਤਾਂ ਚੇਦੀਆਂ ਦਾ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸੁਆਮੀ, ਯਮ ਵਰਗਾ, ਅੱਗੇ ਆਇਆ।
1.202.22
दमघोषात्मजो धीमाञ्शिशुपालो महाद्युतिः ।
धनुषोऽभ्याशमागम्य तस्थौ राज्ञां समक्षतः ॥ १.२०२.२२ ॥
ਦਮਘੋਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
1.202.23
तदप्यारोप्यमाणं तु माषमात्रेऽभ्यताडयत् ।
धनुषा पीड्यमानस्तु जानुभ्यामगमन्महीम् ॥ १.२०२.२३ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹੀ, ਇੱਕ ਮਾਸ਼ੇ ਜਿੰਨੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
1.202.24
तत उत्थाय राजा स स्वराष्ट्राण्यभिजग्मिवान् ।
ततो राजा जरासन्धो महावीर्यो महाबलः ॥ १.२०२.२४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਾ ਜਰਾਸੰਧ ਅੱਗੇ ਆਇਆ।
1.202.25
कम्बुग्रीवः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
मत्तवारणताम्राक्षो मत्तवारणवेगवान् ॥ १.२०२.२५ ॥
ਸੰਖ ਵਰਗੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ, ਚੌੜੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗੀਆਂ ਤਾਂਬੇ-ਰੰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲਾ।
1.202.26
धनुषोऽभ्याशमागत्य तस्थौ गिरिरिवाचलः ।
धनुरारोप्यमाणं तु सर्षमात्रेऽभ्यताडयत् ॥ १.२०२.२६ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਹ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਚੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ। ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
1.202.27
ततः शल्यो महावीर्यो मद्रराजो महाबलः ।
धनुरारोप्यमाणं तु मुद्गमात्रेऽभ्यताडयत् ॥ १.२०२.२७ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਂਵੀਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਮਦਰਾਜ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸਮੇਂ ਮੂੰਗੀ ਦੇ ਦਾਣੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
1.202.28
तदैवागात्स्वयं राज्यं पश्चादनवलोकयन् ।
इदं धनुर्वरं कोऽद्य सज्यं कुर्वीत पार्थिवः ॥ १.२०२.२८ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਆਪ ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ — ਅੱਜ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜਾ ਰਾਜਾ ਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾਏਗਾ?
1.202.29
इति निश्चित्य मनसा भूय एव स्थितस्तदा ।
ततो दुर्योधनो राजा धार्तराष्ट्रः परन्तपः ॥ १.२०२.२९ ॥
ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ —
1.202.30
मानी दृढास्त्रसंपन्नः सर्वैश्च नृपलक्षणैः ।
उत्थितः सहसा तत्र भ्रातृमध्ये महाबलः ॥ १.२०२.३० ॥
ਮਾਣੀ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
1.202.31
विलोक्य द्रौपदीं हृष्टो धनुषोऽभ्याशमागमत् ।
स बभौ धनुरादाय शक्रश्चापधरो यथा ॥ १.२०२.३१ ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ।
1.202.32
धनुरारोपयामास तिलमात्रेऽभ्यताडयत् ।
आरोप्यमाणं तद्राजा धनुषा बलिना तदा ॥ १.२०२.३२ ॥
ਉਸਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਤਿਲ ਜਿੰਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬਲਵਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
1.202.33
उत्तानशय्यमपतदङ्गुल्यन्तरताडितः ।
स ययौ ताडितस्तेन व्रीडन्निव नराधिपः ॥ १.२०२.३३ ॥
ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਰ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਮੂੰਹ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
1.202.34
ततो वैकर्तनः कर्णो वृषा वै सूतनन्दनः ।
धनुरभ्याशमागम्य तोलयामास तद्धनुः ॥ १.२०२.३४ ॥
ਫਿਰ ਵਿਕਰਤਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ, ਸੂਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਸ਼, ਧਨੁਸ਼ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤੋਲਣ ਲੱਗਾ।
1.202.35
तं चाप्यारोप्यमाणं तद्रोममात्रेऽभ्यताडयत् ।
त्रैलोक्यविजयी कर्णः सत्वे त्रैलोक्यविश्रुतः ॥ १.२०२.३५ ॥
ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਵਾਲ ਜਿੰਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਕਰਨ, ਸਾਹਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ।
1.202.36
धनुषा सोऽपि निर्धूत इति सर्वे भयाकुलाः ।
एवं कर्णे विनिर्धूते धनुषा च नृपोत्तमाः ॥ १.२०२.३६ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਸਾਰੇ ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਹਿਲਾਇਆ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ।
1.202.37
चक्षुर्भिरपि नापश्यन्विनम्रमुखपङ्कजाः ।
दृष्ट्वा कर्णं विनिर्धूतं लोके वीरा नृपोत्तमाः ॥ १.२०२.३७ ॥
ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕੇ। ਕਰਨ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਲੋਕ ਦੇ ਵੀਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ।
1.202.38
निराशा धनुरुद्धारे द्रौपदीसंगमेऽपि च ॥ १.२०२.३८ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ (ਹੋਈ)।
1.202.39
तस्मिंस्तु संभ्रान्तजने समाजे ।
निक्षिप्तवादेषु जनाधिपेषु।
कुन्तीसुतो जिष्णुरियेष कर्तुं ।
सज्यं धनुस्तत्सशरं च वीरः ॥ १.२०२.३९ ॥
ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਝਗੜੇ ਛੱਡਣ ਮਗਰੋਂ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਿਸ਼ਣੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਵੀਰ ਵਜੋਂ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤੀਰ ਅਤੇ ਤਾਰ ਸਮੇਤ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ।
1.202.40
ततो वरिष्ठः सुरदानवाना-
मुदरधीर्वृष्णिकुलप्रवीरः।
जहर्ष रामेण स पीड्य हस्तं ।
हस्तंगतां पाण्डुसुतस्य मत्वा ॥ १.२०२.४० ॥
ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਦਾਰ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਕੁਲ ਦਾ ਪ੍ਰਵੀਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਬਲਰਾਮ ਨਾਲ ਹੱਥ ਦਬਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ ਕਿ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੱਥ ਆ ਗਈ ਹੈ।
1.202.41
न जज्ञिरेऽन्ये नृपविप्रमुख्याः ।
संछन्नरूपानथ पाण्डुपुत्रान्।
विना हि लोके च यदुप्रवीरौ ।
धौम्यं हि धर्मं सह सोदरांश्च ॥ १.२०२.४१ ॥
ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੇਸ ਬਦਲੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਦੋ ਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਧੌਮਯ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੀ (ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ)।