മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.202
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.202.1
तेऽलङ्कृताः कुण्डलिनो युवानः ।
परस्परं स्पर्धमाना नरेन्द्राः।
अस्त्रं बलं चात्मनि मन्यमानाः ।
सर्वें समुत्पेतुरुदायुधास्ते ॥ १.२०२.१ ॥
അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച ആ യുവ രാജാക്കന്മാർ, പരസ്പരം മത്സരിച്ചുകൊണ്ട്, തങ്ങളിൽ അസ്ത്രവും ബലവുമുണ്ടെന്ന് കരുതി, എല്ലാവരും ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തി എഴുന്നേറ്റു.
1.202.2
रूपेण वीर्येण कुले चैव ।
शीलेन वित्तेन च यौवनेन।
समिद्धदर्पा मदवेगभिन्ना ।
मत्ता यथा हैमवता गजेन्द्राः ॥ १.२०२.२ ॥
രൂപം, വീര്യം, കുലം, ശീലം, ധനം, യൗവനം എന്നിവയാൽ അഹങ്കാരം ജ്വലിച്ചവർ, മദവേഗത്തിൽ പിളർന്ന, മത്തരായ ഹിമാലയൻ ഗജശ്രേഷ്ഠന്മാരെപ്പോലെ.
1.202.3
परस्परं स्पर्धया प्रेक्षमाणाः ।
सङ्कल्पजेनाभिपरिप्लुताङ्गाः।
कृष्णा ममैवेत्यभिभाषमाणा ।
नृपाः समुत्पेतुरथासनेभ्यः ॥ १.२०२.३ ॥
പരസ്പരം മത്സരത്തോടെ നോക്കി, കാമത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ വികാരത്താൽ അംഗങ്ങൾ വ്യാപ്തമായവരായി, 'കൃഷ്ണ എനിക്കുള്ളവളാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് രാജാക്കന്മാർ ആസനങ്ങളിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
1.202.4
ते क्षत्रिया रङ्गगताः समेता ।
जिगीषमाणा द्रुपदात्मजां ताम्।
चकाशिरे पर्वतराजकन्या-
मुमां यथा देवगणाः समेताः ॥ १.२०२.४ ॥
രംഗത്തിൽ വന്നുകൂടിയ ആ ക്ഷത്രിയർ, ദ്രുപദപുത്രിയെ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, പർവതരാജപുത്രിയായ ഉമയെ ചുറ്റി കൂടിയ ദേവസംഘങ്ങളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
1.202.5
कन्दर्पबाणाभिनिपीडिताङ्गां ।
कृष्णागतैस्ते हृदयैर्नरेन्द्राः।
रङ्गावतीर्णा द्रुपदात्मजार्थं ।
द्वेषं प्रचक्रुः सुहृदोऽपि तत्र ॥ १.२०२.५ ॥
മന്മഥബാണങ്ങളാൽ അംഗങ്ങൾ തുളയ്ക്കപ്പെട്ട്, കൃഷ്ണയിൽ ഹൃദയങ്ങൾ ഉറപ്പിച്ച ആ രാജാക്കന്മാർ, രംഗത്തിറങ്ങി, ദ്രുപദപുത്രിക്കായി അവിടെ സുഹൃത്തുക്കളോടും വെറുപ്പ് കാണിച്ചു.
1.202.6
अथाययुर्देवगणा विमानै ।
रुद्रादित्या वसवोऽथाश्विनौ च।
साध्याश्च सर्वे मरुतस्तथैव ।
यमं पुरस्कृत्य धनेश्वरं च ॥ १.२०२.६ ॥
അനന്തരം വിമാനങ്ങളിൽ ദേവഗണങ്ങൾ എത്തി. രുദ്രന്മാരും ആദിത്യന്മാരും വസുക്കളും ഇരട്ട അശ്വിനിമാരും സാധ്യന്മാരെല്ലാവരും മരുത്തുക്കളും എത്തി; യമനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, ധനേശ്വരനായ കുബേരനെയും കൂടെ കൊണ്ടുവന്നു.
1.202.7
दैत्याः सुपर्णाश्च महोरगाश्च ।
देवर्षयो गुह्यकाश्चारणाश्च।
विश्वावसुर्नारदपर्वतौ च ।
गन्धर्वमुख्याः सहसाऽप्सरोभिः ॥ १.२०२.७ ॥
ദൈത്യന്മാരും സുപർണന്മാരും മഹാനാഗങ്ങളും ദേവർഷിമാരും ഗുഹ്യകന്മാരും ചാരണന്മാരും വിശ്വാവസുവും നാരദനും പർവതനും മുഖ്യ ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളോടൊപ്പം പെട്ടെന്ന് എത്തി.
1.202.8
हलायुधस्तत्र जनार्दनश्च ।
वृष्ण्यन्धकाश्चैव यताप्रधानम्।
प्रेक्षां स्म चक्रुर्यदुपुङ्गवास्ते ।
स्थिताश्च कृष्णस्य मते महान्तः ॥ १.२०२.८ ॥
അവിടെ ഹലായുധനായ ബലരാമനും ജനാർദനനായ കൃഷ്ണനും, വൃഷ്ണി-അന്ധക വംശത്തിലെ യാദവവീരന്മാരും, സംയമികളിൽ പ്രധാനികളും നോക്കിനിന്നു; കൃഷ്ണന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ നിന്ന മഹാന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
1.202.9
दृष्ट्वा तु तान्मत्तगजेन्द्ररूपा-
न्पञ्चाभिपद्मानिव वारणेन्द्रान्।
भस्मावृताङ्गानिव हव्यवाहान् ।
कृष्णः प्रदध्यौ यदुवीरमुख्यः ॥ १.२०२.९ ॥
മദിച്ച ഗജേന്ദ്രരൂപമുള്ള അവരെയും, താമരകൾ പോലെയുള്ള അഞ്ചു ശ്രേഷ്ഠ ആനകളെയും, ഭസ്മം പൂശിയ ദേഹമുള്ള ഹവ്യവാഹനാഗ്നികളെയും കണ്ടു; യാദവവീരന്മാരിൽ പ്രധാനനായ കൃഷ്ണൻ ചിന്തിച്ചു.
1.202.10
शशंस रामाय युधिष्ठिरं स ।
भीमं सजिष्णुं च यमौ च वीरौ।
शनैःशनैस्तान्प्रसमीक्ष्य रामो ।
जनार्दनं प्रीतमना ददर्श ह ॥ १.२०२.१० ॥
അവൻ രാമനോട് യുധിഷ്ഠിരനെയും ഭീമനെയും വിജയനായ അർജുനനെയും രണ്ടു വീര യമളന്മാരെയും പറഞ്ഞു. ക്രമേണ അവരെ നന്നായി നോക്കി, പ്രസന്നമനസ്കനായ രാമൻ ജനാർദനനെ കണ്ടു.
1.202.11
अन्ये तु वीरा नृपपुत्रपौत्राः ।
कृष्णागतैर्नत्रमनःस्वभावैः।
व्यायच्छमाना ददृशुर्न तान्वै ।
सन्दष्टदन्तच्छदताम्रनेत्राः ॥ १.२०२.११ ॥
എന്നാൽ കൃഷ്ണയ്ക്കായി വന്ന മറ്റു വീരന്മാർ, രാജപുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും, മനസ്സും സ്വഭാവവും അവളിലേക്ക് ചാഞ്ഞവർ, ശ്രമിച്ചിട്ടും അതു കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; പല്ലുകൊണ്ട് ചുണ്ടുകടിച്ച് ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ നിന്നു.
1.202.12
तथैव पार्थाः पृथुबाहवस्ते ।
वीरौ यमौ चैव महानुभावौ।
तां द्रौपदीं प्रेक्ष्य तदा स्म सर्वे ।
कन्दर्पबाणाभिहता बभूवुः ॥ १.२०२.१२ ॥
അതുപോലെ പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരായ ആ വിശാലബാഹുക്കളും, മഹാപ്രഭാവരായ ഇരട്ടവീരന്മാരും ദ്രൗപദിയെ കണ്ടപ്പോൾ എല്ലാവരും കാമദേവന്റെ അമ്പുകളേറ്റ് വീണവരായി.
1.202.13
देवर्षिगन्धर्वसमाकुलं त-
त्सुपर्णनागासुरसिद्धजुष्टम्।
दिव्येन गन्धेन समाकुलं च ।
दिव्यैश्च पुष्पैरवकीर्यमाणम् ॥ १.२०२.१३ ॥
ദേവന്മാരും ഋഷികളും ഗന്ധർവന്മാരും നിറഞ്ഞ ആ സ്ഥലം, സുപർണന്മാരും നാഗന്മാരും അസുരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും സേവിച്ചത്; ദിവ്യസുഗന്ധത്താൽ നിറഞ്ഞ്, ദിവ്യപുഷ്പവർഷത്താൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു.
1.202.14
महास्वनैर्दुन्दुभिनादितैश्च ।
बभूव तत्सङ्कुलमन्तरिक्षम्।
विमानसंबाधमभूत्समन्ता-
त्सवेणुवीणापणवानुनादम् ॥ १.२०२.१४ ॥
മഹാശബ്ദങ്ങളാലും ദുന്ദുഭിനാദങ്ങളാലും ആ ആകാശം നിറഞ്ഞു; എല്ലായിടത്തും വിമാനങ്ങളാൽ തിങ്ങി, വേണു, വീണ, പണവം എന്നിവയുടെ പ്രതിധ്വനിയാൽ മുഴങ്ങി.
1.202.15
समाजवाटोपरि संस्थितानां ।
मेघैः समन्तादिव गर्जमानैः।
ततस्तु ते राजगणाः क्रमेण ।
कृष्णानिमित्तं कृतविक्रमाश्च।
सकर्णदुर्योधनशाल्वशल्य-
द्रौणायनिक्राथसुनीथवक्राः ॥ १.२०२.१५ ॥
സദസ്സിന്റെ വേലിക്കു മുകളിൽ നിന്നിരുന്നവരെ ചുറ്റി ഗർജ്ജിക്കുന്ന മേഘങ്ങൾ പോലെ, അപ്പോൾ ആ രാജസംഘങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ കൃഷ്ണനെ മുൻനിറുത്തി തങ്ങളുടെ വിക്രമം കാണിച്ചു. കർണൻ, ദുര്യോധനൻ, ശാല്വൻ, ശല്യൻ, ദ്രൗണായനി, ക്രാഥൻ, സുനീഥൻ, വക്രൻ എന്നിവരോടൊപ്പം.
1.202.16
कलिङ्गवङ्गाधिपपाण्ड्यपौण्ड्रा ।
विदेहराजो यवनाधिपश्च।
अन्ये च नानानृपपुत्रपौत्रा ।
राष्ट्राधिपाः पङ्कजपत्रनेत्राः ॥ १.२०२.१६ ॥
കലിംഗ, വംഗ, പാണ്ഡ്യ, പൗണ്ഡ്ര എന്നീ ദേശങ്ങളുടെ അധിപന്മാർ, വിദേഹരാജാവ്, യവനാധിപൻ, വിവിധ രാജാക്കന്മാരുടെ പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും, രാഷ്ട്രാധിപന്മാർ; താമരയിതൾ പോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവർ.
1.202.17
किरीटहाराङ्गदचक्रवालै-
र्विभूषिताङ्गाः पृथुबाहवस्ते।
अनुक्रमं विक्रमसत्वयुक्ता ।
बलेन वीर्येण च नर्दमानाः ॥ १.२०२.१७ ॥
കിരീടം, ഹാരം, അംഗദം, വളകൾ എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച അംഗങ്ങളുള്ള, വിശാലബാഹുക്കളായ അവർ ക്രമത്തിൽ വിക്രമവും ധൈര്യവും ചേർന്നവരായി, ബലത്താലും വീര്യത്താലും ഗർജ്ജിച്ചു.
1.202.18
तत्कार्मुकं संहननोपपन्नं ।
सज्यं न शेकुर्मनसाऽपि कर्तुम्।
ते विक्रमन्तः स्फुरता दृढेन ।
विक्षिप्यमाणा धनुषा नरेन्द्राः ॥ १.२०२.१८ ॥
ആ വില്ല് ദൃഢമായി നിർമ്മിച്ചതായിരുന്നു; മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും അതിന് ഞാൺ കെട്ടാൻ അവർക്കു കഴിഞ്ഞില്ല. വിക്രമത്തോടെ ശ്രമിച്ച ആ രാജാക്കന്മാർ, ആ ഉറച്ചതും വിറയ്ക്കുന്നതുമായ വില്ലാൽ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും എറിയപ്പെട്ടു.
1.202.19
विचेष्टमाना धरणीतलस्था ।
यथाबलं शैक्ष्यगुणक्रमाश्च।
गतौजसः स्नस्तकिरीटहारा ।
विनिःश्वसन्तः शमयांबभूवुः ॥ १.२०२.१९ ॥
ഭൂതലത്തിൽ കിടന്ന് പിടഞ്ഞ്, തങ്ങളുടെ ബലത്തിനും നൈപുണ്യഗുണങ്ങൾക്കും ക്രമത്തിൽ, ഓജസ്സറ്റ്, കിരീടവും ഹാരവും ഊർന്നുപോയി, ദീർഘനിശ്വാസം വിട്ടുകൊണ്ട് അവർ ശാന്തരായി.
1.202.20
हहाकृतं तद्धनुषा दृढेन ।
विस्रस्तहाराङ्गदचक्रवालम्।
कृष्णानिमित्तं विनिवृत्तकामं ।
राज्ञां तदा मण्डलमार्तमासीत् ॥ १.२०२.२० ॥
ആ ദൃഢമായ വില്ലുകൊണ്ട് അപ്പോൾ സദസ്സ് 'അയ്യോ' എന്ന് നിലവിളിച്ചു. രാജാക്കന്മാരുടെ മാലകളും തോൾവളകളും കൈവളകളും അഴിഞ്ഞുവീണു; കൃഷ്ണനെ മുൻനിർത്തി അവരുടെ ആഗ്രഹം പിന്മാറി; രാജാക്കന്മാരുടെ സമൂഹം വേദനിച്ചു.
1.202.21
एवं तेषु निवृत्तेषु क्षत्रियेषु समन्ततः ।
चेदीनामधिपो वीरो बलवानन्तकोपमः ॥ १.२०२.२१ ॥
ഇങ്ങനെ ആ ക്ഷത്രിയർ ചുറ്റുപാടുനിന്നും പിന്മാറിയപ്പോൾ, ചേദികളുടെ വീരനും ബലവാനും യമനു തുല്യനുമായ അധിപൻ മുന്നോട്ടുവന്നു.
1.202.22
दमघोषात्मजो धीमाञ्शिशुपालो महाद्युतिः ।
धनुषोऽभ्याशमागम्य तस्थौ राज्ञां समक्षतः ॥ १.२०२.२२ ॥
ദമഘോഷന്റെ പുത്രനും ബുദ്ധിമാനും മഹാതേജസ്വിയുമായ ശിശുപാലൻ വില്ലിനടുത്തെത്തി രാജാക്കന്മാർക്കു മുമ്പിൽ നിന്നു.
1.202.23
तदप्यारोप्यमाणं तु माषमात्रेऽभ्यताडयत् ।
धनुषा पीड्यमानस्तु जानुभ्यामगमन्महीम् ॥ १.२०२.२३ ॥
വില്ല് കുലയ്ക്കപ്പെടുമ്പോൾത്തന്നെ, ഒരു മാഷ അളവിലുള്ള ദൂരത്തിൽ അത് അവനെ അടിച്ചു; വില്ലാൽ പീഡിതനായി അവൻ മുട്ടുകുത്തി നിലത്തുവീണു.
1.202.24
तत उत्थाय राजा स स्वराष्ट्राण्यभिजग्मिवान् ।
ततो राजा जरासन्धो महावीर्यो महाबलः ॥ १.२०२.२४ ॥
അപ്പോൾ ആ രാജാവ് എഴുന്നേറ്റ് തന്റെ രാജ്യങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങി. പിന്നെ മഹാവീര്യനും മഹാബലനുമായ രാജാവ് ജരാസന്ധൻ മുന്നോട്ടുവന്നു.
1.202.25
कम्बुग्रीवः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
मत्तवारणताम्राक्षो मत्तवारणवेगवान् ॥ १.२०२.२५ ॥
ശംഖുപോലുള്ള കഴുത്തുള്ളവൻ, വിശാലമായ തോളുള്ളവൻ, മദിച്ച ആനയുടെ വീര്യമുള്ളവൻ, മദിച്ച ആനയുടേതുപോലെ ചെമ്പുനിറമുള്ള കണ്ണുള്ളവൻ, മദിച്ച ആനയുടെ വേഗമുള്ളവൻ.
1.202.26
धनुषोऽभ्याशमागत्य तस्थौ गिरिरिवाचलः ।
धनुरारोप्यमाणं तु सर्षमात्रेऽभ्यताडयत् ॥ १.२०२.२६ ॥
വില്ലിനടുത്തെത്തി അവൻ പർവതംപോലെ അചലനായി നിന്നു. വില്ലിൽ ഞാൺ കെട്ടുമ്പോൾ അവൻ കടുകുമണിയിൽ അസ്ത്രം തൊടുത്തു.
1.202.27
ततः शल्यो महावीर्यो मद्रराजो महाबलः ।
धनुरारोप्यमाणं तु मुद्गमात्रेऽभ्यताडयत् ॥ १.२०२.२७ ॥
പിന്നെ മഹാവീര്യനും മഹാബലവാനുമായ മദ്രരാജാവ് ശല്യൻ, വില്ലിൽ ഞാൺ കെട്ടുമ്പോൾ ചെറുപയറിൽ അസ്ത്രം തൊടുത്തു.
1.202.28
तदैवागात्स्वयं राज्यं पश्चादनवलोकयन् ।
इदं धनुर्वरं कोऽद्य सज्यं कुर्वीत पार्थिवः ॥ १.२०२.२८ ॥
അപ്പോൾത്തന്നെ രാജാക്കന്മാരുടെ സംഘം പിന്നോട്ടു നോക്കാതെ മുന്നോട്ടു വന്നു, "ഇന്ന് ഈ ശ്രേഷ്ഠമായ വില്ലിൽ ഞാൺ കെട്ടുന്നവൻ ആരാണ്?" എന്നു ചിന്തിച്ചു.
1.202.29
इति निश्चित्य मनसा भूय एव स्थितस्तदा ।
ततो दुर्योधनो राजा धार्तराष्ट्रः परन्तपः ॥ १.२०२.२९ ॥
മനസ്സിൽ ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച് അവർ വീണ്ടും നിന്നു. അപ്പോൾ ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ ദുര്യോധനൻ —
1.202.30
मानी दृढास्त्रसंपन्नः सर्वैश्च नृपलक्षणैः ।
उत्थितः सहसा तत्र भ्रातृमध्ये महाबलः ॥ १.२०२.३० ॥
അഭിമാനിയും ദൃഢാസ്ത്രങ്ങളിൽ സമ്പന്നനും രാജലക്ഷണങ്ങളെല്ലാം ഒത്തവനുമായ ആ മഹാബലവാൻ സഹോദരന്മാർക്കിടയിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
1.202.31
विलोक्य द्रौपदीं हृष्टो धनुषोऽभ्याशमागमत् ।
स बभौ धनुरादाय शक्रश्चापधरो यथा ॥ १.२०२.३१ ॥
ദ്രൗപദിയെ കണ്ട് സന്തോഷിച്ച് അവൻ വില്ലിനടുത്തേക്ക് ചെന്നു. വില്ലെടുത്തപ്പോൾ വില്ലേന്തിയ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ അവൻ പ്രകാശിച്ചു.
1.202.32
धनुरारोपयामास तिलमात्रेऽभ्यताडयत् ।
आरोप्यमाणं तद्राजा धनुषा बलिना तदा ॥ १.२०२.३२ ॥
അവൻ വില്ല് കുലയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; എള്ളിൻമണിയോളം ചെറിയ ലക്ഷ്യത്തിൽ അടിച്ചു. അപ്പോൾ രാജാവ് ബലമുള്ള വില്ലുകൊണ്ട്, കുലയ്ക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ആ വില്ലിൽ അടിച്ചു.
1.202.33
उत्तानशय्यमपतदङ्गुल्यन्तरताडितः ।
स ययौ ताडितस्तेन व्रीडन्निव नराधिपः ॥ १.२०२.३३ ॥
വിരലുകൾക്കിടയിൽ അടിയേറ്റ് അവൻ മലർന്നു വീണു. അവനാൽ അടിയേറ്റ ആ രാജാവ് ലജ്ജിച്ചെന്നപോലെ പോയി.
1.202.34
ततो वैकर्तनः कर्णो वृषा वै सूतनन्दनः ।
धनुरभ्याशमागम्य तोलयामास तद्धनुः ॥ १.२०२.३४ ॥
അപ്പോൾ വികർത്തനന്റെ പുത്രനും സൂതപുത്രനുമായ കർണൻ വില്ലിനടുത്തെത്തി ആ വില്ല് തൂക്കി നോക്കി.
1.202.35
तं चाप्यारोप्यमाणं तद्रोममात्रेऽभ्यताडयत् ।
त्रैलोक्यविजयी कर्णः सत्वे त्रैलोक्यविश्रुतः ॥ १.२०२.३५ ॥
കുലയ്ക്കപ്പെടുന്ന ആ വില്ലിലും അവൻ മുടിനാരോളം ചെറിയ ലക്ഷ്യത്തിൽ അടിച്ചു. ത്രിലോകവിജയിയായ കർണൻ, വീര്യത്തിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധൻ.
1.202.36
धनुषा सोऽपि निर्धूत इति सर्वे भयाकुलाः ।
एवं कर्णे विनिर्धूते धनुषा च नृपोत्तमाः ॥ १.२०२.३६ ॥
വില്ലാൽ അവനും തള്ളിയിടപ്പെട്ടു എന്നു കരുതി എല്ലാവരും ഭയത്താൽ വ്യാകുലരായി. ഇങ്ങനെ കർണൻ വില്ലാൽ തള്ളിയിടപ്പെട്ടപ്പോൾ, ശ്രേഷ്ഠരാജാക്കന്മാർ.
1.202.37
चक्षुर्भिरपि नापश्यन्विनम्रमुखपङ्कजाः ।
दृष्ट्वा कर्णं विनिर्धूतं लोके वीरा नृपोत्तमाः ॥ १.२०२.३७ ॥
താഴ്ന്ന താമരമുഖങ്ങളോടെ അവർ കണ്ണുകൊണ്ടുപോലും കാണാനായില്ല. കർണൻ തള്ളിയിടപ്പെട്ടതു കണ്ട ലോകവീരരായ ശ്രേഷ്ഠരാജാക്കന്മാർ.
1.202.38
निराशा धनुरुद्धारे द्रौपदीसंगमेऽपि च ॥ १.२०२.३८ ॥
വില്ലെടുക്കുന്നതിലും ദ്രൗപദിയെ നേടുന്നതിലും നിരാശ (ഉണ്ടായി).
1.202.39
तस्मिंस्तु संभ्रान्तजने समाजे ।
निक्षिप्तवादेषु जनाधिपेषु।
कुन्तीसुतो जिष्णुरियेष कर्तुं ।
सज्यं धनुस्तत्सशरं च वीरः ॥ १.२०२.३९ ॥
ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായ ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ സദസ്സിൽ, രാജാക്കന്മാർ തർക്കം ഉപേക്ഷിച ശേഷം, കുന്തീപുത്രനായ ജിഷ്ണു (അർജ്ജുനൻ) വീരനായി ആ വില്ല് ഞാണും അമ്പും ചേർത്ത് ഒരുക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
1.202.40
ततो वरिष्ठः सुरदानवाना-
मुदरधीर्वृष्णिकुलप्रवीरः।
जहर्ष रामेण स पीड्य हस्तं ।
हस्तंगतां पाण्डुसुतस्य मत्वा ॥ १.२०२.४० ॥
അപ്പോൾ ദേവന്മാരിലും ദാനവന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠനും ഉദാരബുദ്ധിയും വൃഷ്ണികുലത്തിലെ പ്രവീരനുമായവൻ ബലരാമനോടൊപ്പം കൈ അമർത്തി, പാണ്ഡുപുത്രന് വിജയം കൈവശമായി എന്ന് കരുതി സന്തോഷിച്ചു.
1.202.41
न जज्ञिरेऽन्ये नृपविप्रमुख्याः ।
संछन्नरूपानथ पाण्डुपुत्रान्।
विना हि लोके च यदुप्रवीरौ ।
धौम्यं हि धर्मं सह सोदरांश्च ॥ १.२०२.४१ ॥
മറ്റ് പ്രധാന രാജാക്കന്മാരും ബ്രാഹ്മണരും വേഷം മാറിയ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരെ തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല; ലോകത്തിൽ യാദവവീരന്മാരായ രണ്ടുപേരൊഴികെ. ധൗമ്യനെയും സഹോദരന്മാരോടുകൂടിയ ധർമ്മത്തെയും (തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല).