มหาภารตะ · อัธยายะ 1.202

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.202.1

तेऽलङ्कृताः कुण्डलिनो युवानः ।
परस्परं स्पर्धमाना नरेन्द्राः।
अस्त्रं बलं चात्मनि मन्यमानाः ।
सर्वें समुत्पेतुरुदायुधास्ते ॥ १.२०२.१ ॥

กษัตริย์หนุ่มเหล่านั้น ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์และสวมต่างหู แข่งขันกันเองและคิดว่ากำลังกับอาวุธอยู่ในตน ต่างลุกขึ้นพร้อมชูอาวุธ

1.202.2

रूपेण वीर्येण कुले चैव ।
शीलेन वित्तेन च यौवनेन।
समिद्धदर्पा मदवेगभिन्ना ।
मत्ता यथा हैमवता गजेन्द्राः ॥ १.२०२.२ ॥

ความทะนงของพวกเขาถูกจุดขึ้นด้วยความงาม ความกล้าหาญ ตระกูล ความประพฤติ ทรัพย์สมบัติ และวัยหนุ่ม ถูกความเมามันพัดแรงให้แตกแยก เหมือนช้างใหญ่แห่งหิมาลัยที่คลุ้มคลั่ง

1.202.3

परस्परं स्पर्धया प्रेक्षमाणाः ।
सङ्कल्पजेनाभिपरिप्लुताङ्गाः।
कृष्णा ममैवेत्यभिभाषमाणा ।
नृपाः समुत्पेतुरथासनेभ्यः ॥ १.२०२.३ ॥

พวกเขาจ้องมองกันด้วยความอิจฉาริษยา ร่างกายถูกความปรารถนาท่วมท้น และประกาศว่า กฤษณาเป็นของข้าเพียงผู้เดียว แล้วกษัตริย์เหล่านั้นก็ลุกขึ้นจากอาสนะ

1.202.4

ते क्षत्रिया रङ्गगताः समेता ।
जिगीषमाणा द्रुपदात्मजां ताम्।
चकाशिरे पर्वतराजकन्या-
मुमां यथा देवगणाः समेताः ॥ १.२०२.४ ॥

กษัตริย์นักรบเหล่านั้นมารวมกันในลานประลอง ปรารถนาจะชนะบุตรีของท้าวทรุปทะ ต่างรุ่งโรจน์เหมือนเหล่าเทพที่มาชุมนุมรอบอุมา ธิดาแห่งเจ้าแห่งภูเขา

1.202.5

कन्दर्पबाणाभिनिपीडिताङ्गां ।
कृष्णागतैस्ते हृदयैर्नरेन्द्राः।
रङ्गावतीर्णा द्रुपदात्मजार्थं ।
द्वेषं प्रचक्रुः सुहृदोऽपि तत्र ॥ १.२०२.५ ॥

ร่างกายถูกลูกศรแห่งความรักแทงทะลุ ใจของกษัตริย์เหล่านั้นจดจ่ออยู่ที่กฤษณา บรรดาที่ลงมาในลานประลองเพื่อบุตรีของท้าวทรุปทะ ถึงกับหันความเกลียดชังไปยังมิตรสหายของตนที่อยู่ที่นั่นด้วย

1.202.6

अथाययुर्देवगणा विमानै ।
रुद्रादित्या वसवोऽथाश्विनौ च।
साध्याश्च सर्वे मरुतस्तथैव ।
यमं पुरस्कृत्य धनेश्वरं च ॥ १.२०२.६ ॥

แล้วเหล่าเทพก็มาด้วยวิมานของตน คือพระรุทระ พระอาทิตย์ทั้งหลาย พระวสุ และพระอัศวินทั้งสอง พระสาธยะทั้งปวง และพระมรุตเช่นกัน โดยมีพระยมอยู่ข้างหน้า และท้าวกุเวร เจ้าแห่งทรัพย์ ก็มาด้วย

1.202.7

दैत्याः सुपर्णाश्च महोरगाश्च ।
देवर्षयो गुह्यकाश्चारणाश्च।
विश्वावसुर्नारदपर्वतौ च ।
गन्धर्वमुख्याः सहसाऽप्सरोभिः ॥ १.२०२.७ ॥

ไทตยะ สุปรรณะ และนาคผู้ยิ่งใหญ่ เทวฤๅษี คุหยกะ และจารณะ วิศวาวสุ นารทะและปรรวตะ และเหล่าคนธรรพ์ผู้เป็นหัวหน้า มาพร้อมกับอัปสรทั้งหลายอย่างฉับพลัน

1.202.8

हलायुधस्तत्र जनार्दनश्च ।
वृष्ण्यन्धकाश्चैव यताप्रधानम्।
प्रेक्षां स्म चक्रुर्यदुपुङ्गवास्ते ।
स्थिताश्च कृष्णस्य मते महान्तः ॥ १.२०२.८ ॥

ที่นั่นพระพลราม ผู้ถือคันไถเป็นอาวุธ และพระชนารทนะ กับวีรบุรุษแห่งยาทพะตระกูลวฤษณิและอันธกะ ได้เฝ้าชม และบรรดาผู้ยิ่งใหญ่ที่ยืนอยู่ตามความเห็นของพระกฤษณะ ซึ่งเป็นยอดของผู้ข่มใจตนก็อยู่ที่นั่นด้วย

1.202.9

दृष्ट्वा तु तान्मत्तगजेन्द्ररूपा-
न्पञ्चाभिपद्मानिव वारणेन्द्रान्।
भस्मावृताङ्गानिव हव्यवाहान् ।
कृष्णः प्रदध्यौ यदुवीरमुख्यः ॥ १.२०२.९ ॥

เมื่อเห็นพวกเขาในรูปของช้างใหญ่ที่คลั่งเหมือนช้างประเสริฐห้าเชือกกับดอกบัว เหมือนไฟบูชาที่ร่างถูกเถ้าปกคลุม พระกฤษณะ ยอดวีรบุรุษแห่งยาทพะ จึงครุ่นคิด

1.202.10

शशंस रामाय युधिष्ठिरं स ।
भीमं सजिष्णुं च यमौ च वीरौ।
शनैःशनैस्तान्प्रसमीक्ष्य रामो ।
जनार्दनं प्रीतमना ददर्श ह ॥ १.२०२.१० ॥

พระองค์ทรงเล่าถึงยุธิษฐิระแก่พระราม กับภีมะ ชิษณุ และฝาแฝดวีรบุรุษทั้งสองด้วย เมื่อพระรามค่อยๆ สังเกตดูพวกเขาอย่างใกล้ชิด ก็ทอดพระเนตรพระชนารทนะด้วยพระทัยอันปีติ

1.202.11

अन्ये तु वीरा नृपपुत्रपौत्राः ।
कृष्णागतैर्नत्रमनःस्वभावैः।
व्यायच्छमाना ददृशुर्न तान्वै ।
सन्दष्टदन्तच्छदताम्रनेत्राः ॥ १.२०२.११ ॥

ส่วนวีรบุรุษอื่นๆ ซึ่งเป็นบุตรและหลานของกษัตริย์ที่มาเพื่อกฤษณา ใจและนิสัยของพวกเขาโน้มไปหานาง พยายามจะขึงธนู แต่ก็ทำไม่สำเร็จ พวกเขายืนกัดริมฝีปากด้วยฟัน ตาแดงก่ำ

1.202.12

तथैव पार्थाः पृथुबाहवस्ते ।
वीरौ यमौ चैव महानुभावौ।
तां द्रौपदीं प्रेक्ष्य तदा स्म सर्वे ।
कन्दर्पबाणाभिहता बभूवुः ॥ १.२०२.१२ ॥

ฝ่ายบุตรของปฤถา ผู้มีแขนกว้างใหญ่ และฝาแฝดวีรบุรุษผู้ทรงอานุภาพทั้งสอง เมื่อได้เห็นเทราปที ทุกคนก็ถูกลูกศรแห่งกามเทพแทงทะลุ

1.202.13

देवर्षिगन्धर्वसमाकुलं त-
त्सुपर्णनागासुरसिद्धजुष्टम्।
दिव्येन गन्धेन समाकुलं च ।
दिव्यैश्च पुष्पैरवकीर्यमाणम् ॥ १.२०२.१३ ॥

สถานที่นั้นเต็มไปด้วยเทพ ฤๅษี และคนธรรพ์ มีสุปรรณะ นาค อสูร และสิทธะมาเยือน เต็มไปด้วยกลิ่นหอมทิพย์ และมีดอกไม้ทิพย์โปรยปรายลงมา

1.202.14

महास्वनैर्दुन्दुभिनादितैश्च ।
बभूव तत्सङ्कुलमन्तरिक्षम्।
विमानसंबाधमभूत्समन्ता-
त्सवेणुवीणापणवानुनादम् ॥ १.२०२.१४ ॥

ท้องฟ้าก็เต็มไปด้วยเสียงอันกึกก้อง และเสียงกลองทุนทุภิดังประสาน ท้องฟ้านั้นแน่นขนัดด้วยวิมาน ดังก้องไปด้วยเสียงขลุ่ย พิณ และกลองทับ

1.202.15

समाजवाटोपरि संस्थितानां ।
मेघैः समन्तादिव गर्जमानैः।
ततस्तु ते राजगणाः क्रमेण ।
कृष्णानिमित्तं कृतविक्रमाश्च।
सकर्णदुर्योधनशाल्वशल्य-
द्रौणायनिक्राथसुनीथवक्राः ॥ १.२०२.१५ ॥

เหมือนเมฆคำรามรอบตัวผู้ยืนอยู่เหนือแนวกั้นของที่ประชุม จากนั้นกลุ่มกษัตริย์เหล่านั้นก็แสดงความกล้าหาญเป็นลำดับ เพราะกฤษณา พร้อมด้วยกรรณะ ทุรโยธน์ ศาลวะ ศัลยะ โทรณายนิ กราถะ สุนีถะ และวักระ

1.202.16

कलिङ्गवङ्गाधिपपाण्ड्यपौण्ड्रा ।
विदेहराजो यवनाधिपश्च।
अन्ये च नानानृपपुत्रपौत्रा ।
राष्ट्राधिपाः पङ्कजपत्रनेत्राः ॥ १.२०२.१६ ॥

เจ้าแห่งกลิงคะ วังคะ ปาณฑยะ และปุณฑระ พระราชาแห่งวิเทหะ และเจ้าแห่งยวนะ กับผู้อื่นอีกมาก คือบุตรและหลานของกษัตริย์ต่างๆ เจ้าแห่งแคว้นทั้งหลาย ผู้มีนัยน์ตาดั่งกลีบดอกบัว

1.202.17

किरीटहाराङ्गदचक्रवालै-
र्विभूषिताङ्गाः पृथुबाहवस्ते।
अनुक्रमं विक्रमसत्वयुक्ता ।
बलेन वीर्येण च नर्दमानाः ॥ १.२०२.१७ ॥

มีร่างกายประดับด้วยมงกุฎ สร้อยคอ กำไลต้นแขน และกำไลข้อมือ มีแขนกว้างใหญ่ ประกอบด้วยความกล้าหาญและความเข้มแข็งตามลำดับ คำรามด้วยกำลังและความแกล้วกล้า

1.202.18

तत्कार्मुकं संहननोपपन्नं ।
सज्यं न शेकुर्मनसाऽपि कर्तुम्।
ते विक्रमन्तः स्फुरता दृढेन ।
विक्षिप्यमाणा धनुषा नरेन्द्राः ॥ १.२०२.१८ ॥

ธนูนั้นทำมาอย่างมั่นคง พวกเขาไม่อาจขึงสายได้แม้ในใจ เหล่ากษัตริย์ผู้พยายามแสดงความกล้า ถูกธนูที่แข็งแรงสั่นสะเทือนเหวี่ยงไปมา

1.202.19

विचेष्टमाना धरणीतलस्था ।
यथाबलं शैक्ष्यगुणक्रमाश्च।
गतौजसः स्नस्तकिरीटहारा ।
विनिःश्वसन्तः शमयांबभूवुः ॥ १.२०२.१९ ॥

พวกเขาดิ้นทุรนทุรายนอนอยู่บนพื้นดิน ตามลำดับกำลังและทักษะของตน หมดเรี่ยวแรง มงกุฎและสร้อยคอหลุดลุ่ย ถอนใจยาว แล้วก็สงบลง

1.202.20

हहाकृतं तद्धनुषा दृढेन ।
विस्रस्तहाराङ्गदचक्रवालम्।
कृष्णानिमित्तं विनिवृत्तकामं ।
राज्ञां तदा मण्डलमार्तमासीत् ॥ १.२०२.२० ॥

เมื่อธนูแข็งแรงนั้นทำให้เกิดเสียงโห่ร้องว่า ฮา ฮา สร้อยคอ กำไลต้นแขน และกำไลข้อมือของกษัตริย์ก็หลุดร่วงลงมา ความปรารถนาของพวกเขาเพราะกฤษณาก็พ่ายแพ้ไป ที่ประชุมของกษัตริย์จึงตกอยู่ในความทุกข์ระทมในเวลานั้น

1.202.21

एवं तेषु निवृत्तेषु क्षत्रियेषु समन्ततः ।
चेदीनामधिपो वीरो बलवानन्तकोपमः ॥ १.२०२.२१ ॥

เมื่อกษัตริย์เหล่านั้นถอยออกไปโดยรอบแล้ว เจ้าแห่งเจทีผู้กล้าหาญและเข้มแข็ง ดุจความตายเอง ก็ก้าวเข้ามา

1.202.22

दमघोषात्मजो धीमाञ्शिशुपालो महाद्युतिः ।
धनुषोऽभ्याशमागम्य तस्थौ राज्ञां समक्षतः ॥ १.२०२.२२ ॥

ศิศุปาละ โอรสของทมโฆษะ ผู้ฉลาดและมีรัศมีรุ่งโรจน์ยิ่ง เข้าไปใกล้คันธนูแล้วยืนอยู่ต่อหน้าบรรดากษัตริย์

1.202.23

तदप्यारोप्यमाणं तु माषमात्रेऽभ्यताडयत् ।
धनुषा पीड्यमानस्तु जानुभ्यामगमन्महीम् ॥ १.२०२.२३ ॥

แม้ขณะที่กำลังขึงสายธนูอยู่นั้น คันธนูก็ฟาดเขาจากระยะเพียงหนึ่งมาษะ เขาถูกคันธนูบีบรัดจนต้องคุกเข่าลงกับพื้นดิน

1.202.24

तत उत्थाय राजा स स्वराष्ट्राण्यभिजग्मिवान् ।
ततो राजा जरासन्धो महावीर्यो महाबलः ॥ १.२०२.२४ ॥

กษัตริย์องค์นั้นจึงลุกขึ้นแล้วเสด็จกลับไปยังแคว้นของตน จากนั้น พระเจ้าชรสันธะผู้มีกำลังมหาศาลและมีพลังยิ่งใหญ่ ก็ก้าวเข้ามา

1.202.25

कम्बुग्रीवः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
मत्तवारणताम्राक्षो मत्तवारणवेगवान् ॥ १.२०२.२५ ॥

มีคอดุจสังข์ บ่าใหญ่กว้าง มีความองอาจดุจช้างตกมัน ดวงตาแดงก่ำดุจช้างตกมัน และเคลื่อนไหวรวดเร็วดุจช้างตกมัน

1.202.26

धनुषोऽभ्याशमागत्य तस्थौ गिरिरिवाचलः ।
धनुरारोप्यमाणं तु सर्षमात्रेऽभ्यताडयत् ॥ १.२०२.२६ ॥

เมื่อเข้ามาใกล้คันธนูแล้ว เขายืนมั่นคงดุจภูเขาที่ไม่สั่นคลอน และขณะที่กำลังขึงสายธนูอยู่ เขาก็ยิงถูกเมล็ดผักกาด

1.202.27

ततः शल्यो महावीर्यो मद्रराजो महाबलः ।
धनुरारोप्यमाणं तु मुद्गमात्रेऽभ्यताडयत् ॥ १.२०२.२७ ॥

จากนั้น ศัลยะ ผู้เป็นเจ้าแห่งมทระ มีความกล้าหาญและกำลังมหาศาล ได้ยิงถูกถั่วมุคคะขณะที่กำลังขึงสายธนูอยู่

1.202.28

तदैवागात्स्वयं राज्यं पश्चादनवलोकयन् ।
इदं धनुर्वरं कोऽद्य सज्यं कुर्वीत पार्थिवः ॥ १.२०२.२८ ॥

ในขณะนั้น กลุ่มกษัตริย์ก็ก้าวออกมาเองโดยไม่หันมองกลับ และคิดว่า "วันนี้กษัตริย์องค์ใดจะขึงสายคันธนูอันประเสริฐนี้ได้"

1.202.29

इति निश्चित्य मनसा भूय एव स्थितस्तदा ।
ततो दुर्योधनो राजा धार्तराष्ट्रः परन्तपः ॥ १.२०२.२९ ॥

เมื่อตกลงใจในใจดังนี้แล้ว พวกเขาก็ยืนอยู่ที่เดิมอีกครั้ง จากนั้น ทุรโยธน์ กษัตริย์ โอรสของธฤตราษฎร์ ผู้ทำลายศัตรู

1.202.30

मानी दृढास्त्रसंपन्नः सर्वैश्च नृपलक्षणैः ।
उत्थितः सहसा तत्र भ्रातृमध्ये महाबलः ॥ १.२०२.३० ॥

ผู้มีความทะนงตน เชี่ยวชาญอาวุธอันมั่นคง และประกอบด้วยลักษณะของกษัตริย์ทั้งปวง ผู้มีกำลังมหาศาลนั้นลุกขึ้นทันทีท่ามกลางพี่น้องของตน

1.202.31

विलोक्य द्रौपदीं हृष्टो धनुषोऽभ्याशमागमत् ।
स बभौ धनुरादाय शक्रश्चापधरो यथा ॥ १.२०२.३१ ॥

เมื่อเห็นเทราปทีแล้วก็ปีติยินดี เขาจึงเข้าไปใกล้คันธนู เมื่อถือคันธนูไว้ในมือ เขาก็รุ่งโรจน์ดุจพระอินทร์ผู้ถือธนู

1.202.32

धनुरारोपयामास तिलमात्रेऽभ्यताडयत् ।
आरोप्यमाणं तद्राजा धनुषा बलिना तदा ॥ १.२०२.३२ ॥

เขาพยายามขึงสายธนูและยิงไปยังเป้าขนาดเมล็ดงา จากนั้น กษัตริย์องค์นั้นได้ใช้คันธนูอันทรงพลังของตนฟาดคันธนูที่กำลังถูกขึงอยู่

1.202.33

उत्तानशय्यमपतदङ्गुल्यन्तरताडितः ।
स ययौ ताडितस्तेन व्रीडन्निव नराधिपः ॥ १.२०२.३३ ॥

ถูกฟาดระหว่างนิ้วมือ เขาก็ล้มหงายหน้าลง เมื่อถูกเขาฟาด ผู้เป็นจอมคนก็จากไปดุจผู้รู้สึกละอาย

1.202.34

ततो वैकर्तनः कर्णो वृषा वै सूतनन्दनः ।
धनुरभ्याशमागम्य तोलयामास तद्धनुः ॥ १.२०२.३४ ॥

จากนั้น กรรณะ บุตรของวิกรรตนะ ผู้เป็นดุจวัว โอรสของสูต เข้ามาใกล้คันธนูแล้วชั่งน้ำหนักคันธนูนั้น

1.202.35

तं चाप्यारोप्यमाणं तद्रोममात्रेऽभ्यताडयत् ।
त्रैलोक्यविजयी कर्णः सत्वे त्रैलोक्यविश्रुतः ॥ १.२०२.३५ ॥

แม้เขาก็ถูกคันธนูฟาดเมื่อกำลังขึงสายอยู่ ยิงไปยังเป้าขนาดเส้นขน กรรณะผู้ชนะไตรโลก มีชื่อเสียงในไตรโลกด้วยความกล้าหาญ

1.202.36

धनुषा सोऽपि निर्धूत इति सर्वे भयाकुलाः ।
एवं कर्णे विनिर्धूते धनुषा च नृपोत्तमाः ॥ १.२०२.३६ ॥

ทุกคนต่างหวาดหวั่นด้วยความกลัว คิดว่าแม้เขาก็ถูกคันธนูเหวี่ยงล้มลงเช่นกัน เมื่อกรรณะถูกคันธนูเหวี่ยงล้มลงเช่นนี้ บรรดากษัตริย์ผู้ประเสริฐที่สุด

1.202.37

चक्षुर्भिरपि नापश्यन्विनम्रमुखपङ्कजाः ।
दृष्ट्वा कर्णं विनिर्धूतं लोके वीरा नृपोत्तमाः ॥ १.२०२.३७ ॥

ไม่อาจแม้แต่จะมองด้วยดวงตา ใบหน้าดุจดอกบัวของพวกเขาก้มต่ำลง เมื่อเห็นกรรณะถูกเหวี่ยงล้ม บรรดาวีรบุรุษและกษัตริย์ผู้ประเสริฐแห่งโลก

1.202.38

निराशा धनुरुद्धारे द्रौपदीसंगमेऽपि च ॥ १.२०२.३८ ॥

ความสิ้นหวังเกิดขึ้นในการยกคันธนู และในการได้เทราปทีมาเป็นของตนด้วย

1.202.39

तस्मिंस्तु संभ्रान्तजने समाजे ।
निक्षिप्तवादेषु जनाधिपेषु।
कुन्तीसुतो जिष्णुरियेष कर्तुं ।
सज्यं धनुस्तत्सशरं च वीरः ॥ १.२०२.३९ ॥

ในที่ประชุมนั้น ซึ่งผู้คนต่างสับสนงุนงง และคำโต้เถียงของเหล่าเจ้าแห่งมนุษย์ถูกวางไว้ก่อน บุตรของกุนตี อรชุนผู้มีชัยชนะ วีรบุรุษ ประสงค์จะทำให้คันธนูพร้อมด้วยสายและลูกศรนั้นพร้อมใช้งาน

1.202.40

ततो वरिष्ठः सुरदानवाना-
मुदरधीर्वृष्णिकुलप्रवीरः।
जहर्ष रामेण स पीड्य हस्तं ।
हस्तंगतां पाण्डुसुतस्य मत्वा ॥ १.२०२.४० ॥

จากนั้น ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทวดาและอสูร วีรบุรุษผู้มีใจเปี่ยมด้วยปัญญาแห่งวงศ์วฤษณิ ได้ปีติยินดีกับพระพลราม โดยบีบมือของพระองค์ เพราะเห็นว่าชัยชนะได้มาอยู่ในมือของบุตรแห่งปาณฑุแล้ว

1.202.41

न जज्ञिरेऽन्ये नृपविप्रमुख्याः ।
संछन्नरूपानथ पाण्डुपुत्रान्।
विना हि लोके च यदुप्रवीरौ ।
धौम्यं हि धर्मं सह सोदरांश्च ॥ १.२०२.४१ ॥

กษัตริย์และพราหมณ์ผู้เป็นยอดอื่น ๆ ไม่รู้จักบรรดาโอรสของปาณฑุ ซึ่งปลอมแปลงรูปร่างไว้ เว้นไว้แต่วีรบุรุษทั้งสองแห่งยาทพ ธเมารยะ ธรรม และพี่น้องร่วมอุทรก็ไม่ได้รับการรู้จักเช่นเดียวกัน