Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.204

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.204.1

तस्मै दित्सति कन्यां तु ब्राह्मणाय तदा नृपे ।
कोप आसीन्महीपानामालोक्यान्योन्यमन्तिकात् ॥ १.२०४.१ ॥

ସେହି ରାଜା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ କନ୍ୟା ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ସମୟରେ, ଉପସ୍ଥିତ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧ ଉଠିଲା; ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ନିକଟରୁ ଦେଖିଲେ।

1.204.2

ऊचुः सर्वे समागम्य परस्परहितैषिणः ।
वयं सर्वे समाहूता द्रुपदेन दुरात्मना।
संहत्य चाभ्यगच्छाम स्वयंवरदिदृक्षया ॥ १.२०४.२ ॥

ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ପରସ୍ପରର ହିତ ଇଚ୍ଛା କରି କହିଲେ: 'ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୁରାତ୍ମା ଦ୍ରୁପଦ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି; ସ୍ୱୟଂବର ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଆମେ ଏକତ୍ର ଆସିଛୁ।'

1.204.3

अस्मानयमतिक्रम्य तृणीकृत्य च संगतान् ।
दातुमिच्छति विप्राय द्रौपदीं योषितां वराम् ॥ १.२०४.३ ॥

ଏ ଆମକୁ ଅବହେଳା କରି, ଏକତ୍ରିତ ଆମକୁ ତୃଣସମ ଭାବି, ନାରୀଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

1.204.4

अवरोप्येह वृक्षस्तु फलकाले निपात्यते ।
निहन्मैनं दुरात्मानं योयमस्मान्न मन्यते ॥ १.२०४.४ ॥

ଫଳକାଳରେ ଗଛ କାଟି ପକାଯାଏ, ସେହିପରି ଆମକୁ ମାନ୍ୟ ନ କରୁଥିବା ଏହି ଦୁରାତ୍ମାକୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି।

1.204.5

न ह्यर्हत्येष संमानं नापि वृद्धक्रमं गुणैः ।
हन्मैनं सह पुत्रेण दुराचारं नृपद्विषम् ॥ १.२०४.५ ॥

ଗୁଣରେ ଏ ସମ୍ମାନ କିମ୍ବା ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ କ୍ରମ ପାଇବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏ ଦୁରାଚାରୀ, ରାଜଦ୍ୱେଷୀକୁ ତା ପୁତ୍ର ସହିତ ମୁଁ ବଧ କରିବି।

1.204.6

अयं हि सर्वानाहूय सत्कृत्य च नराधिपान् ।
गुणवद्भोजयित्वान्नं ततः पश्चान्न मन्यते ॥ १.२०४.६ ॥

ଏ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଡାକି, ସତ୍କାର କରି, ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନରେ ଭୋଜନ କରାଇ, ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମାନେ ନାହିଁ।

1.204.7

अस्मिन्राजसमवाये देवानामिव सन्नये ।
किमयं सदृशं कंचिन्नृपतिं नैव दृष्टवान् ॥ १.२०४.७ ॥

ଦେବତାଙ୍କ ସଭା ପରି ଏହି ରାଜସମାବେଶରେ, ଏ କ'ଣ ଏହାର ସମାନ କୌଣସି ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ନାହିଁ?

1.204.8

न च विप्रेष्वधीकारो विद्यते वरणं प्रति ।
स्वयंवरः क्षत्रियाणामितीयं प्रथिता श्रुतिः ॥ १.२०४.८ ॥

ବରଣ ବିଷୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଅଧିକାର ନାହିଁ; କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ସ୍ୱୟଂବର ହୁଏ, ଏହା ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ରୁତି।

1.204.9

अथवा यदि कन्येयं न च कंचिद्बुभूषति ।
अग्नावेनां परिक्षिप्य याम राष्ट्राणि पार्थिवाः ॥ १.२०४.९ ॥

କିମ୍ବା ଯଦି ଏହି କନ୍ୟା କାହାକୁ ବି ଇଚ୍ଛା କରୁନାହିଁ, ତେବେ ହେ ରାଜାଗଣ, ଏହାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପକାଇ ଆମେ ନିଜ ନିଜ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଯିବା।

1.204.10

ब्राह्मणो यदि चापल्याल्लोभाद्वा कृतवानिदम् ।
विप्रियं पार्थिवेन्द्राणां नैष वध्यः कथंचन ॥ १.२०४.१० ॥

ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚଞ୍ଚଳତାରେ କିମ୍ବା ଲୋଭରେ ଏହା କରିଥାଏ, ତଥାପି ରାଜାଧିରାଜଙ୍କ ପ୍ରତି ଏହି ଅପରାଧ ପାଇଁ ସେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବଧ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।

1.204.11

ब्राह्मणार्थं हि नो राज्यं जीवितं हि वसूनि च ।
पुत्रपौत्रं च यच्चान्यदस्माकं विद्यते धनम् ॥ १.२०४.११ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ଆମର ରାଜ୍ୟ, ଜୀବନ, ଧନ, ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ଏବଂ ଆମର ଅନ୍ୟ ଯାହା ଧନ ଅଛି ତାହା।

1.204.12

अवमानभयाच्चैव स्वधर्मस्य च रक्षणात् ।
स्वयंवराणामन्येषां मा भूदेवंविधा गतिः ॥ १.२०४.१२ ॥

ଅପମାନ ଭୟରେ ଏବଂ ନିଜ ଧର୍ମ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଅନ୍ୟ ସ୍ୱୟଂବରର ମଧ୍ୟ ଏପରି ଗତି ନ ହେଉ।

1.204.13

इत्युक्त्वा राजशार्दूला रुष्टाः परिघबाहवः ।
द्रुपदं तु जिघांसन्तः सायुधाः समुपाद्रवन् ॥ १.२०४.१३ ॥

ଏହା କହି ଲୌହଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ବାହୁ ଥିବା, କ୍ରୋଧିତ ରାଜଶାର୍ଦ୍ଦୂଳମାନେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଅସ୍ତ୍ରସହିତ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲେ।

1.204.14

तान्गृहीतशरावापान्क्रुद्धानापततो बहून् ।
द्रुपदो वीक्ष्य संग्रासाद्ब्राह्मणाञ्छरणं गतः ॥ १.२०४.१४ ॥

ଧନୁ-ବାଣ ଧରି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଝାସ ଦେଉଥିବା ସେହି ବହୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖି ଦ୍ରୁପଦ ସେ ଆକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଶରଣ ନେଲେ।

1.204.15

न भयान्नापि कार्पण्यान्न प्राणपरिरक्षणात् ।
जगाम द्रुपदो विप्राञ्शमार्थी प्रत्यपद्यत ॥ १.२०४.१५ ॥

ଭୟରୁ ନୁହେଁ, ଦୀନତାରୁ ନୁହେଁ, ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଶାନ୍ତି ଇଚ୍ଛା କରି ଦ୍ରୁପଦ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ସେମାନଙ୍କର ଶରଣ ନେଲେ।

1.204.16

वेगेनापततस्तांस्तु प्रभिन्नानिव वारणान् ।
पाण्डुपुत्रौ महेष्वासौ प्रतियातावरिन्दमौ ॥ १.२०४.१६ ॥

ବେଗରେ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ, ମଦମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ପରି, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ସେହି ଦୁଇ ମହାଧନୁର୍ଧର ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ପୁତ୍ର ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

1.204.17

ततः समुत्पेतुरुदायुधास्ते ।
महीक्षितो बद्धगोधाङ्गुलित्राः।
जिघांसमानाः कुरुराजपुत्रा-
वमर्षयन्तोऽर्जुनभीमसेनौ ॥ १.२०४.१७ ॥

ତା'ପରେ ଗୋଧା ଚମଡ଼ାର ଆଙ୍ଗୁଳିତ୍ରାଣ ବାନ୍ଧି, ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ରାଜାମାନେ ଉଛୁଳି ପଡ଼ିଲେ; କୁରୁରାଜପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଓ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇ।

1.204.18

ततस्तु भीमोऽद्भुतभीमकर्मा ।
महाबलो वज्रसमानसारः।
उत्पाट्य दोर्भ्यां द्रुममेकवीरो ।
निष्पत्रयामास यथा गजेन्द्रः ॥ १.२०४.१८ ॥

ତା'ପରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଭୟଙ୍କର କର୍ମକାରୀ, ମହାବଳୀ, ବଜ୍ର ସମାନ ସାରବନ୍ତ, ଏକବୀର ଭୀମ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଗୋଟିଏ ଗଛ ଉପାଡ଼ି, ଗଜରାଜ ପରି ତାହାର ପତ୍ର ଝାଡ଼ିଦେଲେ।

1.204.19

तं वृक्षमादाय रिपुप्रमाथी ।
दण्डीव दण्डं पितृराज उग्रम्।
तस्थौ समीपे पुरुषर्षभस्य ।
पार्थस्य पार्थः पृथुदीर्घबाहुः ॥ १.२०४.१९ ॥

ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକାରୀ ସେଇ ଭୀମ ସେହି ବୃକ୍ଷକୁ ଉଠାଇ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯମଙ୍କ ଉଗ୍ର ଦଣ୍ଡ ପରି, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ନିକଟରେ ଠିଆ ହେଲେ। ବିଶାଳ ଓ ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଥିବା ପାର୍ଥ ଏହିପରି କଲେ।

1.204.20

तत्प्रेक्ष्य कर्मातिमनुष्यबुद्धि-
र्जिष्णुः स हि भ्रातुरचिन्त्यकर्मा।
विसिष्मिये चापि भयं विहाय ।
तस्थौ धनुर्गृह्य महेन्द्रकर्मा ॥ १.२०४.२० ॥

ସେହି କର୍ମ ଦେଖି, ମନୁଷ୍ୟାତୀତ ବୁଦ୍ଧି ଓ କର୍ମଯୁକ୍ତ ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଚକିତ ହେଲେ; ତାହା ଭ୍ରାତାର ଅଚିନ୍ତ୍ୟ କର୍ମ ଥିଲା। ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି ମହେନ୍ଦ୍ର ସମାନ କର୍ମ କରୁଥିବା ସେ ଧନୁ ଧରି ଠିଆ ହେଲେ।

1.204.21

तत्प्रेक्ष्य कर्मातिमनुष्यबुद्धि-
र्जिष्णोः सहभ्रातुरचिन्त्यकर्मा।
दामोदरो भ्रातरमुग्रवीर्यं ।
हलायुधं वाक्यमिदं बभाषे ॥ १.२०४.२१ ॥

ଅର୍ଜୁନ ଓ ତାଙ୍କ ଭ୍ରାତାର ସେହି ମନୁଷ୍ୟାତୀତ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ କର୍ମ ଦେଖି, ଦାମୋଦର (କୃଷ୍ଣ) ଉଗ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟ ଭ୍ରାତା ହଳାୟୁଧ (ବଳରାମ)ଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.204.22

य एष सिंहर्षभखेलगामी ।
मदद्धनुः कर्षति तालमात्रम्।
एषोऽर्जुनो नात्र विचार्यमस्ति ।
यद्यस्मि संकर्षण वासुदेवः ॥ १.२०४.२२ ॥

ସିଂହ ଓ ବୃଷଭ ପରି ଗତିରେ ଚାଲୁଥିବା ଏ ନିଜ ଧନୁକୁ ତାଳ ଗଛ ପରିମାଣ ଟାଣୁଛନ୍ତି; ଏ ଅର୍ଜୁନ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ହେ ସଂକର୍ଷଣ! ମୁଁ ଯଦି ବାସୁଦେବ ତେବେ ଏହା ସତ୍ୟ।

1.204.23

यस्त्वेष वृक्षं तरसाऽवभज्य ।
राज्ञां निकारे सहसा प्रवृत्तः।
वृकोदरान्नान्य इहैतदद्य ।
कर्तुं समर्थः समरे पृथिव्याम् ॥ १.२०४.२३ ॥

ବୃକ୍ଷକୁ ବଳ ସହ ଭାଙ୍ଗି ରାଜାମାନଙ୍କ ସଂହାରରେ ହଠାତ୍ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏ; ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ଛଡ଼ା ଏ ପୃଥିବୀରେ ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ଆଉ କେହି ନାହିଁ।

1.204.24

योऽसौ पुरस्तात्कमलायताक्षो ।
महातनुः सिंहगतिर्विनीतः।
गौरः प्रलम्बोज्ज्वलचारुघोणो ।
विनिःसृतः सोऽप्युत धर्मपुत्रः ॥ १.२०४.२४ ॥

ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ କମଳ ପରି ବିଶାଳ ନୟନ, ବିଶାଳ ଶରୀର, ସିଂହ ପରି ଗତି, ବିନୀତ, ଗୌର, ଲମ୍ବା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁନ୍ଦର ନାକ ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ, ସେହି ଧର୍ମପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ବାହାରି ଆସିଲେ।

1.204.25

यौ तौ कुमाराविव कार्तिकेयौ ।
द्वावाश्विनेयाविति मे वितर्कः।
मुक्ता हि तस्माज्जतुवेश्मदाहा-
न्मया श्रुताः पाण्डुसुताः पृथा च ॥ १.२०४.२५ ॥

କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପରି ସେହି ଦୁଇ କୁମାର, ଅଶ୍ୱିନୀ ପୁତ୍ର ପରି ସେହି ଦୁଇ — ଏହା ମୋର ଅନୁମାନ। ଜତୁଗୃହ ଦାହରୁ ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ବୋଲି ମୁଁ ଶୁଣିଛି — ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ପୃଥା।

1.204.26

तमब्रवीन्निर्जलतोयदाभो ।
हलायुधोऽनन्तरजं प्रतीतः।
प्रीतोऽस्मि दृष्ट्वा हि पितृष्वसारं ।
पृथां विमुक्तां सह कौरवाग्र्यैः ॥ १.२०४.२६ ॥

ନିର୍ଜଳ ମେଘ ପରି ଦୀପ୍ତି ଥିବା, ହଳ ଆୟୁଧଧାରୀ (ବଳରାମ) ତାଙ୍କୁ, ନିଜ କନିଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କୁ କହିଲେ — ମୁଁ ଖୁସି, କାରଣ ମୋ ପିଉସୀ ପୃଥାକୁ କୌରବ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସହ ମୁକ୍ତ ଦେଖିଛି।