మహాభారతం · అధ్యాయం 1.204
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.204.1
तस्मै दित्सति कन्यां तु ब्राह्मणाय तदा नृपे ।
कोप आसीन्महीपानामालोक्यान्योन्यमन्तिकात् ॥ १.२०४.१ ॥
ఆ రాజు ఆ బ్రాహ్మణునికి ఆ కన్యను ఇవ్వదలచినప్పుడు, అక్కడి రాజుల్లో కోపం కలిగింది; వారు సమీపంలో ఒకరినొకరు చూసుకున్నారు.
1.204.2
ऊचुः सर्वे समागम्य परस्परहितैषिणः ।
वयं सर्वे समाहूता द्रुपदेन दुरात्मना।
संहत्य चाभ्यगच्छाम स्वयंवरदिदृक्षया ॥ १.२०४.२ ॥
అందరూ కలిసి, ఒకరికొకరు మేలు కోరుతూ అన్నారు: 'మనందరినీ దుష్టబుద్ధి గల ద్రుపదుడు ఆహ్వానించాడు; స్వయంవరాన్ని చూడాలనే కోరికతో మనం కలిసి వచ్చాము.'
1.204.3
अस्मानयमतिक्रम्य तृणीकृत्य च संगतान् ।
दातुमिच्छति विप्राय द्रौपदीं योषितां वराम् ॥ १.२०४.३ ॥
ఇతడు మనలను లెక్కచేయక, సమావేశమైన మనలను గడ్డిపోచలుగా తలచి, స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలైన ద్రౌపదిని ఒక బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలనుకుంటున్నాడు.
1.204.4
अवरोप्येह वृक्षस्तु फलकाले निपात्यते ।
निहन्मैनं दुरात्मानं योयमस्मान्न मन्यते ॥ १.२०४.४ ॥
పండ్లు పండే సమయంలో చెట్టును నరికి పడదోసినట్లు, మనలను గౌరవించని ఈ దుష్టుణ్ణి నేను చంపుతాను.
1.204.5
न ह्यर्हत्येष संमानं नापि वृद्धक्रमं गुणैः ।
हन्मैनं सह पुत्रेण दुराचारं नृपद्विषम् ॥ १.२०४.५ ॥
ఇతడు గుణాల వల్ల గౌరవానికి, పెద్దల క్రమానికి కూడా అర్హుడు కాడు; ఈ దుష్టాచారి, రాజుల శత్రువును కొడుకుతో సహా చంపుతాను.
1.204.6
अयं हि सर्वानाहूय सत्कृत्य च नराधिपान् ।
गुणवद्भोजयित्वान्नं ततः पश्चान्न मन्यते ॥ १.२०४.६ ॥
ఇతడు రాజులందరినీ పిలిచి, సత్కరించి, మంచి అన్నంతో భోజనం పెట్టి, ఆ తర్వాత వారిని గౌరవించడు.
1.204.7
अस्मिन्राजसमवाये देवानामिव सन्नये ।
किमयं सदृशं कंचिन्नृपतिं नैव दृष्टवान् ॥ १.२०४.७ ॥
దేవతల సమావేశంలా ఉన్న ఈ రాజుల సభలో, ఇతనికి సమానమైన ఏ రాజునూ ఇతడు చూడలేదా?
1.204.8
न च विप्रेष्वधीकारो विद्यते वरणं प्रति ।
स्वयंवरः क्षत्रियाणामितीयं प्रथिता श्रुतिः ॥ १.२०४.८ ॥
వరణంపై బ్రాహ్మణులకు అధికారం లేదు; క్షత్రియులకు స్వయంవరం ఉంటుందని ఈ ప్రసిద్ధ సంప్రదాయం చెబుతోంది.
1.204.9
अथवा यदि कन्येयं न च कंचिद्बुभूषति ।
अग्नावेनां परिक्षिप्य याम राष्ट्राणि पार्थिवाः ॥ १.२०४.९ ॥
లేదా ఈ కన్య ఎవరినీ కోరకపోతే, ఓ రాజులారా, ఈమెను అగ్నిలో వేసి మన రాజ్యాలకు వెళ్దాం.
1.204.10
ब्राह्मणो यदि चापल्याल्लोभाद्वा कृतवानिदम् ।
विप्रियं पार्थिवेन्द्राणां नैष वध्यः कथंचन ॥ १.२०४.१० ॥
ఒక బ్రాహ్మణుడు చాపల్యం వల్ల లేదా లోభం వల్ల ఇలా చేసినా, రాజాధిపతులకు చేసిన ఈ అపరాధానికి అతడు ఏ విధంగానూ వధార్హుడు కాడు.
1.204.11
ब्राह्मणार्थं हि नो राज्यं जीवितं हि वसूनि च ।
पुत्रपौत्रं च यच्चान्यदस्माकं विद्यते धनम् ॥ १.२०४.११ ॥
బ్రాహ్మణుల కొరకే మా రాజ్యం, మా ప్రాణం, మా ధనం, పుత్రపౌత్రులు, మాకు ఉన్న మరే ధనమైనా ఉన్నాయి.
1.204.12
अवमानभयाच्चैव स्वधर्मस्य च रक्षणात् ।
स्वयंवराणामन्येषां मा भूदेवंविधा गतिः ॥ १.२०४.१२ ॥
అవమానభయం వల్ల, తన ధర్మాన్ని రక్షించుకోవడం వల్ల, ఇతర స్వయంవరాలకు ఇలాంటి గతి పట్టకూడదు.
1.204.13
इत्युक्त्वा राजशार्दूला रुष्टाः परिघबाहवः ।
द्रुपदं तु जिघांसन्तः सायुधाः समुपाद्रवन् ॥ १.२०४.१३ ॥
ఇలా అని, ఇనుపగదల వంటి బాహువులు గల, కోపించిన రాజశార్దూలులు ద్రుపదుడిని చంపాలనే కోరికతో ఆయుధాలతో అతనిపైకి దూకారు.
1.204.14
तान्गृहीतशरावापान्क्रुद्धानापततो बहून् ।
द्रुपदो वीक्ष्य संग्रासाद्ब्राह्मणाञ्छरणं गतः ॥ १.२०४.१४ ॥
విల్లంబులు పట్టి కోపంతో తనపై విరుచుకుపడుతున్న ఆ అనేకులను చూసి, ద్రుపదుడు ఆ దాడి నుండి తప్పించుకోవడానికి బ్రాహ్మణుల శరణు పొందాడు.
1.204.15
न भयान्नापि कार्पण्यान्न प्राणपरिरक्षणात् ।
जगाम द्रुपदो विप्राञ्शमार्थी प्रत्यपद्यत ॥ १.२०४.१५ ॥
భయం వల్ల కాదు, దైన్యం వల్ల కాదు, ప్రాణం కాపాడుకోవాలనే కోరికతోనూ కాదు; శాంతిని కోరి ద్రుపదుడు బ్రాహ్మణుల వద్దకు వెళ్ళి వారిని శరణు పొందాడు.
1.204.16
वेगेनापततस्तांस्तु प्रभिन्नानिव वारणान् ।
पाण्डुपुत्रौ महेष्वासौ प्रतियातावरिन्दमौ ॥ १.२०४.१६ ॥
వేగంగా దూసుకువస్తున్న వారిని, మదించిన ఏనుగులను వలె, పాండుపుత్రులైన మహాధనుర్ధారులు, శత్రుసంహారకులు ఇద్దరు ఎదురుగా వెళ్ళారు.
1.204.17
ततः समुत्पेतुरुदायुधास्ते ।
महीक्षितो बद्धगोधाङ्गुलित्राः।
जिघांसमानाः कुरुराजपुत्रा-
वमर्षयन्तोऽर्जुनभीमसेनौ ॥ १.२०४.१७ ॥
అప్పుడు గోధాచర్మ వ్రేలిత్రాణాలు కట్టుకుని, ఆయుధాలు పైకెత్తిన రాజులు ఉవ్వెత్తున లేచారు; కురురాజ పుత్రులు అర్జునుడిని, భీమసేనుడిని చంపాలనే కోరికతో అసూయతో.
1.204.18
ततस्तु भीमोऽद्भुतभीमकर्मा ।
महाबलो वज्रसमानसारः।
उत्पाट्य दोर्भ्यां द्रुममेकवीरो ।
निष्पत्रयामास यथा गजेन्द्रः ॥ १.२०४.१८ ॥
అప్పుడు అద్భుత భయంకర కర్మలు చేసే, మహాబలుడు, వజ్రసమాన దృఢత గల ఏకవీరుడు భీముడు ఇరు బాహువులతో ఒక వృక్షాన్ని పెకలించి, గజరాజులా దాని ఆకులు రాలగొట్టాడు.
1.204.19
तं वृक्षमादाय रिपुप्रमाथी ।
दण्डीव दण्डं पितृराज उग्रम्।
तस्थौ समीपे पुरुषर्षभस्य ।
पार्थस्य पार्थः पृथुदीर्घबाहुः ॥ १.२०४.१९ ॥
శత్రువులను నాశనం చేసే ఆ భీముడు ఆ వృక్షాన్ని పట్టుకుని, దండధారి యముని భయంకర దండంలా, పురుషశ్రేష్ఠుడైన పార్థుడి (అర్జునుడి) దగ్గర నిలిచాడు. విశాలమైన, పొడవైన బాహువులు గల పార్థుడు ఇలా చేశాడు.
1.204.20
तत्प्रेक्ष्य कर्मातिमनुष्यबुद्धि-
र्जिष्णुः स हि भ्रातुरचिन्त्यकर्मा।
विसिष्मिये चापि भयं विहाय ।
तस्थौ धनुर्गृह्य महेन्द्रकर्मा ॥ १.२०४.२० ॥
ఆ కార్యాన్ని చూసి, మానవాతీత బుద్ధి మరియు కార్యం గల జిష్ణువు (అర్జునుడు) ఆశ్చర్యపోయాడు; అది సోదరుని అచింత్యమైన కార్యం. భయాన్ని విడిచి, మహేంద్రునితో సమానమైన కార్యం చేసే అతడు ధనుస్సును పట్టుకుని నిలిచాడు.
1.204.21
तत्प्रेक्ष्य कर्मातिमनुष्यबुद्धि-
र्जिष्णोः सहभ्रातुरचिन्त्यकर्मा।
दामोदरो भ्रातरमुग्रवीर्यं ।
हलायुधं वाक्यमिदं बभाषे ॥ १.२०४.२१ ॥
అర్జునుడు, అతని సోదరుడు చేసిన, మానవాతీత బుద్ధి మరియు అచింత్యమైన కార్యాన్ని చూసి, దామోదరుడు (కృష్ణుడు) ఉగ్ర పరాక్రమం గల సోదరుడు హలాయుధుడు (బలరాముడు)తో ఈ మాట చెప్పాడు.
1.204.22
य एष सिंहर्षभखेलगामी ।
मदद्धनुः कर्षति तालमात्रम्।
एषोऽर्जुनो नात्र विचार्यमस्ति ।
यद्यस्मि संकर्षण वासुदेवः ॥ १.२०४.२२ ॥
సింహం మరియు వృషభం వంటి నడకతో, తన ధనుస్సును తాటిచెట్టు పొడవు లాగుతున్న ఇతడు అర్జునుడే; ఇందులో సందేహం లేదు. ఓ సంకర్షణా! నేను వాసుదేవుడనైతే ఇది నిజం.
1.204.23
यस्त्वेष वृक्षं तरसाऽवभज्य ।
राज्ञां निकारे सहसा प्रवृत्तः।
वृकोदरान्नान्य इहैतदद्य ।
कर्तुं समर्थः समरे पृथिव्याम् ॥ १.२०४.२३ ॥
వృక్షాన్ని బలంగా విరిచివేసి, రాజుల వినాశంలో అకస్మాత్తుగా ప్రవర్తించిన ఇతడు; వృకోదరుడు (భీముడు) తప్ప ఈ భూమిపై యుద్ధంలో ఇది చేయగల మరొకడు ఈరోజు లేడు.
1.204.24
योऽसौ पुरस्तात्कमलायताक्षो ।
महातनुः सिंहगतिर्विनीतः।
गौरः प्रलम्बोज्ज्वलचारुघोणो ।
विनिःसृतः सोऽप्युत धर्मपुत्रः ॥ १.२०४.२४ ॥
ముందు కమలాల వంటి విశాల నేత్రాలు, పెద్ద శరీరం, సింహ నడక, వినయం, తెల్లని రంగు, పొడవైన ప్రకాశవంతమైన అందమైన ముక్కు కలిగిన ధర్మపుత్రుడు కూడా బయటకు వచ్చాడు.
1.204.25
यौ तौ कुमाराविव कार्तिकेयौ ।
द्वावाश्विनेयाविति मे वितर्कः।
मुक्ता हि तस्माज्जतुवेश्मदाहा-
न्मया श्रुताः पाण्डुसुताः पृथा च ॥ १.२०४.२५ ॥
కార్తికేయుల్లా ఉన్న ఆ ఇద్దరు కుమారులు, అశ్వినీ దేవతల కుమారుల్లా ఉన్న ఆ ఇద్దరూ — ఇది నా ఊహ. లక్కయింటి దహనం నుండి విడుదలయ్యారని నేను విన్నాను — పాండు కుమారులు, పృథ కూడా.
1.204.26
तमब्रवीन्निर्जलतोयदाभो ।
हलायुधोऽनन्तरजं प्रतीतः।
प्रीतोऽस्मि दृष्ट्वा हि पितृष्वसारं ।
पृथां विमुक्तां सह कौरवाग्र्यैः ॥ १.२०४.२६ ॥
నీరులేని మేఘంలా కాంతి కలిగిన, నాగలి ఆయుధుడైన (బలరాముడు) తన తమ్ముడితో ఇలా అన్నాడు — నా పిన్ని పృథ కౌరవ శ్రేష్ఠులతో కలిసి విముక్తురాలుగా ఉండటం చూసి నేను సంతోషిస్తున్నాను.