ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.208
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.208.1
ततस्तथोक्तः परिहृष्टरूपः ।
पित्रे शशंसाथ स राजपुत्रः।
धृष्टद्युम्नः सोमकानां प्रबर्हो ।
वृत्तं यथा येन हृता च कृष्णा ॥ १.२०८.१ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ, ଆନନ୍ଦିତ ରୂପବାନ ସେହି ରାଜପୁତ୍ର, ସୋମକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ କିପରି ଏବଂ କିଏ ହରଣ କଲା ତାହା ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.208.2
योऽसौ युवा व्यायतलोहिताक्षः ।
कृष्णाजिनी देवसमानरूपः।
यः कार्मुकाग्र्यं कृतवानधिज्यं ।
लक्षं च यः पातितवान्पृथिव्याम् ॥ १.२०८.२ ॥
ଦୀର୍ଘ ରକ୍ତିମ ଆଖିଯୁକ୍ତ, କୃଷ୍ଣାଜିନ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦେବତୁଲ୍ୟ ରୂପବାନ ସେହି ଯୁବକ, ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁରେ ଗୁଣ ଲଗାଇ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଭୂମିରେ ପକାଇଥିଲେ।
1.208.3
असज्जमानश्च ततस्तरस्वी ।
वृतो द्विजाग्र्यैरभिपूज्यमानः।
चक्राम वज्रीव दितेः सुतेषु ।
सर्वैश्च देवैर्ऋषिभिश्च जुष्टः ॥ १.२०८.३ ॥
ତେବେ ଅନାସକ୍ତ ଓ ବେଗବାନ ସେହି ଯୁବକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ପୂଜିତ ହୋଇ, ଦିତିପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଚାଲିଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହୋଇ।
1.208.4
कृष्मा प्रगृह्याजिनमन्वयात्तं ।
नागं यथा नागवधूः प्रहृष्टा।
श्यामो युवा वारणमत्तगामी ।
कृत्वा महत्कर्म सुदुष्करं तत् ॥ १.२०८.४ ॥
କୃଷ୍ଣା କୃଷ୍ଣାଜିନ ଧରି ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଯେପରି ଆନନ୍ଦିତ ହସ୍ତିନୀ ହସ୍ତୀର ଅନୁସରଣ କରେ। ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ପରି ଗତିଶୀଳ ସେହି ଯୁବକ, ଅତି ଦୁଷ୍କର ସେହି ମହାକର୍ମ କରି (ଗଲେ)।
1.208.5
यः सूतपुत्रेण चकार युद्धं ।
शङ्केऽर्जुनं तं त्रिदशेशवीर्यम्।
अमृष्यमाणेषु नराधिपेषु ।
क्रुद्धेषु वै तत्र समापतत्सु ॥ १.२०८.५ ॥
ଯିଏ ସୂତପୁତ୍ର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ — ମୋର ଅନୁମାନ ସେ ଅର୍ଜୁନ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ସମାନ। ରାଜାମାନେ ସହି ନ ପାରି କ୍ରୋଧରେ ସେଠାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଝାଂପି ପଡିଲେ ବେଳେ।
1.208.6
ततोऽपरः पार्थिवसङ्घमध्ये ।
प्रवृद्धमारुज्य महीप्ररोहम्।
प्राकालयत्तेन स पार्थिवौघान् ।
भीमोऽन्तकः प्राणभृतो यथैव ॥ १.२०८.६ ॥
ତା'ପରେ ଆଉ ଜଣେ ରାଜାମାନଙ୍କ ସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ିଥିବା ଏକ ଗଛ ଉପରକୁ ଚଢ଼ି, ତା'ଦ୍ୱାରା ରାଜାମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ତଡ଼ିଦେଲା; ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯମ ପରି।
1.208.7
बाह्यां पुराद्भार्गवकर्मशालाम् ॥ १.२०८.७ ॥
ନଗର ବାହାରେ, ଭାର୍ଗବ (ପରଶୁରାମ)ଙ୍କ କର୍ମଶାଳା ଆଡ଼କୁ।
1.208.8
तत्रोपविष्टार्चिरिवानलस्य ।
तेषां जनित्रीति मम प्रतर्कः।
तथाविधैरेव नरप्रवीरै-
रुपोपविष्टैस्त्रिबिरग्निकल्पैः ॥ १.२०८.८ ॥
ସେଠାରେ ବସିଥିବା ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି; ସେମାନଙ୍କ ମାତା ଅଟନ୍ତି ବୋଲି ମୋ ଅନୁମାନ; ସେହିପରି ନରବୀରମାନଙ୍କ ସହିତ, ଅଗ୍ନି ସମାନ ତିନିଜଣଙ୍କ ସହିତ ବସିଥିବା।
1.208.9
तस्यास्ततस्तावभिवाद्य पादा-
वुक्त्वा च कृष्णामभिवादयेति।
स्थितौ च तत्रैव निवेद्य कृष्णां ।
भिक्षाप्रचाराय गता नराग्र्याः ॥ १.२०८.९ ॥
ତା'ପରେ ତା'ର ପାଦରେ ପ୍ରଣାମ କରି, 'କୃଷ୍ଣାକୁ ପ୍ରଣାମ କର' କହି, ସେ ଦୁଇଜଣ ସେଠାରେ ଠିଆ ହେଲେ; କୃଷ୍ଣାକୁ ସେଠାରେ ସମର୍ପି, ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଚାଲିଗଲେ।
1.208.10
तेषां तु भैक्षं प्रतिगृह्य कृष्णा ।
दत्वा बलिं ब्राह्मणसाच्च कृत्वा।
तां चैव वृद्धां परिवेष्य तांश्च ।
नरप्रवीरान्स्वयमप्यभुङ्क्त ॥ १.२०८.१० ॥
ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣା ସେମାନଙ୍କ ଭିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବଳି ଦେଇ, ସେହି ବୃଦ୍ଧାକୁ ପରୋସି, ନରବୀରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରୋସି ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ କଲେ।
1.208.11
सुप्तास्तु ते पार्थिव सर्व एव ।
कृष्णा च तेषां चरणोपधाने।
आसीत्पृथिव्यां शयनं च तेषां ।
दर्भाजिनाग्रास्तरणोपपन्नम् ॥ १.२०८.११ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୋଇଲେ; କୃଷ୍ଣା ସେମାନଙ୍କ ପାଦର ତକିଆ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଶଯ୍ୟା ଭୂମିରେ ଥିଲା, ଦର୍ଭ ଘାସ ଓ ମୃଗଚର୍ମରେ ସଜ୍ଜିତ।
1.208.12
ते नर्दमाना इव कालमेघाः ।
कथा विचित्राः कथयांबभूवुः।
न वैश्यशूद्रौपयिकीः कथास्ता ।
न च द्विजानां कथयन्ति वीराः ॥ १.२०८.१२ ॥
ସେମାନେ ଗର୍ଜନକାରୀ କଳା ମେଘ ପରି ବିଚିତ୍ର କଥା କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେସବ କଥା ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନଥିଲା, ଆଉ ସେହି ବୀରମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ କଥା ମଧ୍ୟ କହୁନଥିଲେ।
1.208.13
निःसंशयं क्षत्रियपुंगवास्ते ।
यथा हि युद्धं कथयन्ति राजन्।
आशा हि नो व्यक्तमियं समृद्धा ।
मुक्तान्हि पार्थाञ्शृणुमोऽग्निदाहात् ॥ १.२०८.१३ ॥
ନିଃସନ୍ଦେହ ଏମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଥା ହିଁ କହୁଛନ୍ତି। ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନେ ଅଗ୍ନିଦାହରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ; ଆମ ଆଶା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପୂରଣ ହେଉଛି।
1.208.14
यथा हि लक्ष्यं निहतं धनुश्च ।
सज्यं कृतं तेन तथा प्रसह्य।
यथा हि भाषन्ति परस्परं ते ।
छन्ना ध्रुवं ते प्रचरन्ति पार्थाः ॥ १.२०८.१४ ॥
ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିଦ୍ଧ ହୋଇଛି ଓ ଧନୁରେ ବଳପୂର୍ବକ ଗୁଣ ଚଢ଼ାଯାଇଛି ପରି, ସେମାନେ ପରସ୍ପର ସହ କଥା ହେଉଛନ୍ତି। ନିଶ୍ଚୟ ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନେ ଲୁଚି ଲୁଚି ବୁଲୁଛନ୍ତି।
1.208.15
ततः स राजा द्रुपदः प्रहृष्टः ।
पुरोहितं प्रेषायामास तेषाम्।
विद्याम युष्मानिति भाषमाणो ।
महात्मानः पाण्डुसुताः स्थ कच्चित् ॥ १.२०८.१५ ॥
ଏଥିରେ ସେହି ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ନିଜର ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ; 'ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁ ଯେ ଆପଣମାନେ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର କି ନା' ବୋଲି କହି।
1.208.16
गृहीतवाक्यो नृपतेः पुरोधा ।
गत्वा प्रशंसामभिधाय तेषाम्।
वाक्यं समग्रं नृपतेर्यथाव-
दुवाच चानुक्रमविक्रमेण ॥ १.२०८.१६ ॥
ରାଜାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ପୁରୋହିତ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ପ୍ରଶଂସା କରି ରାଜାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେଶ ଯଥାକ୍ରମେ ଓ ବୀରତ୍ୱ ସହ କହିଲେ।
1.208.17
विज्ञातुमिच्छत्यवनीश्वरो वः ।
पाञ्चालराजो वरदो वरार्हाः।
लक्ष्यस्य वेद्धारमिमं हि दृष्ट्वा ।
हर्षस्य नान्तं प्रतिपद्यते सः ॥ १.२०८.१७ ॥
ବରଦାତା ଓ ବରଯୋଗ୍ୟ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ; ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦକଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ଆନନ୍ଦର ସୀମା ନାହିଁ।
1.208.18
आख्यात च ज्ञातिकुलानुपूर्वी ।
पदं शिरःसु द्विषतां कुरुध्वम्।
प्रह्लादयध्वं हृदयं ममेदं ।
पाञ्चालराजस्य च सानुगस्य ॥ १.२०८.१८ ॥
ଆପଣଙ୍କ କୁଳ ଓ ବଂଶାବଳୀ କ୍ରମରେ କହନ୍ତୁ; ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ପାଦ ଦିଅନ୍ତୁ; ମୋ ଓ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତୁ।
1.208.19
पाण्डुर्हि राजा द्रुपदस्य राज्ञः ।
प्रियः सखा चात्मसमो बभूव।
तस्यैष कामो दुहिता ममेयं ।
स्नुषा यदि स्यादिह कौरवस्य ॥ १.२०८.१९ ॥
ପାଣ୍ଡୁ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଖା ଓ ତାଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଯେ ମୋ ଏହି କନ୍ୟା କୌରବଙ୍କ ପୁତ୍ରବଧୂ ହେଉ।
1.208.20
अयं हि कामो द्रुपदस्य राज्ञो ।
हृदि स्थितो नित्यमनिन्दिताङ्गाः।
यदर्जुनो वै पृथुदीर्घबाहु-
र्धर्मेण विन्देत सुतां ममैताम् ॥ १.२०८.२० ॥
ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟଗଣ, ଦ୍ରୁପଦ ରାଜାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସର୍ବଦା ଥିବା ଇଚ୍ଛା ଏହି: ବିଶାଳ ଓ ଦୀର୍ଘବାହୁ ଅର୍ଜୁନ ଧର୍ମରେ ମୋ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଲାଭ କରନ୍ତୁ।
1.208.21
कृतं हि तत्स्यात्सुकृतं ममेदं ।
यशश्च पुण्यं च हितं तदेतत्।
अथोक्तवाक्यं हि पुरोहितं स्थितं ।
ततो विनीतं समुदीक्ष्य राजा ॥ १.२०८.२१ ॥
ଏହା ମୋ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ସତ୍କର୍ମ ହେବ; ଏହା ଯଶ, ପୁଣ୍ୟ ଓ ହିତକର। କଥା କହି ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ବିନୀତ ଭାବରେ ଦେଖି ରାଜା।
1.208.22
समीपतो भीममिदं शशास ।
प्रदीयतां पाद्यमर्ध्यं तथाऽस्मै।
मान्यः पुरोधा द्रुपदस्य राज्ञ-
स्तस्मै प्रयोज्याऽभ्यधिका हि पूजा ॥ १.२०८.२२ ॥
ପାଖରେ ଥିବା ଭୀମଙ୍କୁ ସେ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ: "ଏମାନଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଆଯାଉ। ଦ୍ରୁପଦ ରାଜାଙ୍କର ମାନ୍ୟ ପୁରୋହିତ ଏମେ; ଏମାନଙ୍କର ଅଧିକ ପୂଜା କରାଯାଉ।"
1.208.23
भीमस्ततस्तत्कृतवान्नरेन्द्र ।
तां चैव पूजां प्रतिगृह्य हर्षात्।
सुखोपविष्टं तु पुरोहितं तदा ।
युधिष्ठिरो ब्राह्मणमित्युवाच ॥ १.२०८.२३ ॥
ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର! ତାପରେ ଭୀମ ତାହା କଲେ। ସେ ପୂଜା ହର୍ଷରେ ଗ୍ରହଣ କରି ପୁରୋହିତ ସୁଖରେ ବସିଲେ। ତହିଁରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.208.24
पाञ्चालराजेन सुता निसृष्टा ।
स्वधर्मदृष्टेन यथा न कामात्।
प्रदिष्टशुंल्का द्रुपदेन राज्ञा ।
सा तेन वीरेण तथाऽनुवृत्ता ॥ १.२०८.२४ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ନିଜ ଧର୍ମ ଭାବି କନ୍ୟା ଦେଲେ, କାମନାରୁ ନୁହେଁ। ଦ୍ରୁପଦ ରାଜାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପଣ ଜିତିଥିବା ସେହି ବୀରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଏହିପରି ଲବ୍ଧ ହେଲେ।
1.208.25
न तत्र वर्णेषु कृता विवक्षा ।
न चापि शीले न कुले न गोत्रे।
कृतेन सज्येन हि कार्मुकेण ।
विद्धेन लक्ष्येण हि सा विसृष्टा ॥ १.२०८.२५ ॥
ସେଠାରେ ବର୍ଣଭେଦ ବିଚାରିତ ହେଲା ନାହିଁ; ଶୀଳ, କୁଳ କି ଗୋତ୍ର ବି ବିଚାରିତ ହେଲା ନାହିଁ। ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଧନୁରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କରିଥିବା ଜଣକୁ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।
1.208.26
सेयं तथाऽनेन महात्मनेह ।
कृष्णा जिता पार्थिवसङ्घमध्ये।
नैवं गते सौमकिरद्य राजा ।
सन्तापमर्हत्यसुखाय कर्तुम् ॥ १.२०८.२६ ॥
ରାଜାମାନଙ୍କ ସମାବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଏପରି ଜିତିଛନ୍ତି। ଏପରି ଘଟିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଆଜି ସୋମକର ରାଜା ଦୁଃଖ ଓ ଅସୁଖ ଭୋଗିବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
1.208.27
कामश्च योऽसौ द्रुपदस्य राज्ञः ।
स चापि संपत्स्यति पार्थिवस्य।
संप्राप्यरूपां हि नरेन्द्रकन्या-
मिमामहं ब्राह्मण साधु मन्ये ॥ १.२०८.२७ ॥
ଦ୍ରୁପଦ ରାଜାଙ୍କ ଯେଉଁ କାମନା ଅଛି, ତାହା ମଧ୍ୟ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ପୂରଣ ହେବ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୁନ୍ଦର ରୂପବତୀ ଏହି ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କୁ ପାଇବା ଉତ୍ତମ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
1.208.28
न तद्धनुर्मन्दबलेन शक्यं ।
मौर्व्या समायोजयितुं तथाहि।
न चाकृतास्त्रेण न हीनजेन ।
लक्ष्यं तथा पातयितुं हि शक्यम् ॥ १.२०८.२८ ॥
ସେହି ଧନୁକୁ ଦୁର୍ବଳ ବଳବାନ ଲୋକ ଗୁଣ ଲଗାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ଅକୁଶଳ କିମ୍ବା ହୀନ ଜାତିର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସେହି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଏପରି ପାଡ଼ିବାକୁ ସକ୍ଷମ ନୁହଁନ୍ତି।
1.208.29
तस्मान्न तापं दुहितुर्निमित्तं ।
पाञ्चालराजोऽर्हति कर्तुमद्य।
न चापि तत्पातनमन्यथेह ।
कर्तुं हि शक्यं भुवि मानवेन ॥ १.२०८.२९ ॥
ତେଣୁ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ନିଜ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଆଜି ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏବଂ ଏହି ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ମଣିଷ ସେହି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରେ ପାଡ଼ିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।
1.208.30
एवं ब्रुवत्येव युधिष्ठिरे तु ।
पाञ्चालराजस्य समीपतोऽन्यः।
तत्राजगामाशु नरो द्वितीयो ।
निवेदयिष्यन्निह सिद्धमन्नम् ॥ १.२०८.३० ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏପରି କହୁଥିବା ସମୟରେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆଉ ଜଣେ ଲୋକ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଆସିଲା। ସେ ଏଠାରେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବାର ଖବର ଦେବାକୁ ଆସିଥିଲା।