มหาภารตะ · อัธยายะ 1.208

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.208.1

ततस्तथोक्तः परिहृष्टरूपः ।
पित्रे शशंसाथ स राजपुत्रः।
धृष्टद्युम्नः सोमकानां प्रबर्हो ।
वृत्तं यथा येन हृता च कृष्णा ॥ १.२०८.१ ॥

เมื่อได้รับคำถามเช่นนั้น ราชกุมารธฤษฏทยุมน์ ผู้เป็นยอดแห่งโสมกะ มีใบหน้าปีติยินดี จึงทูลบอกแก่พระบิดาว่า กฤษณาถูกพาไปอย่างไร และโดยผู้ใด

1.208.2

योऽसौ युवा व्यायतलोहिताक्षः ।
कृष्णाजिनी देवसमानरूपः।
यः कार्मुकाग्र्यं कृतवानधिज्यं ।
लक्षं च यः पातितवान्पृथिव्याम् ॥ १.२०८.२ ॥

ชายหนุ่มผู้นั้นมีดวงตาสีแดงเรื่อยาวใหญ่ สวมหนังกวางดำ มีรูปร่างเทียบเท่าเทพ ผู้ดึงธนูที่ประเสริฐที่สุดให้ตึง และทำให้เป้าหมายตกลงสู่พื้นดิน

1.208.3

असज्जमानश्च ततस्तरस्वी ।
वृतो द्विजाग्र्यैरभिपूज्यमानः।
चक्राम वज्रीव दितेः सुतेषु ।
सर्वैश्च देवैर्ऋषिभिश्च जुष्टः ॥ १.२०८.३ ॥

แล้วชายหนุ่มผู้กล้าหาญ ไม่ยึดติดกับสิ่งใด ถูกล้อมรอบและได้รับการเคารพจากพราหมณ์ผู้ประเสริฐ ก็เดินไปท่ามกลางพวกเขาดุจพระอินทร์ผู้ถือสายฟ้า ท่ามกลางบุตรแห่งทิติ มีเหล่าเทพและฤๅษีทั้งปวงแวดล้อม

1.208.4

कृष्मा प्रगृह्याजिनमन्वयात्तं ।
नागं यथा नागवधूः प्रहृष्टा।
श्यामो युवा वारणमत्तगामी ।
कृत्वा महत्कर्म सुदुष्करं तत् ॥ १.२०८.४ ॥

กฤษณาหยิบหนังกวางขึ้นมาแล้วตามชายผู้นั้นไป ดุจนางช้างเพศเมียที่ปีติตามช้างเพศผู้ไป ชายหนุ่มผิวคล้ำผู้มีท่วงท่าดุจช้างตกมัน ได้กระทำกิจอันยิ่งใหญ่และยากยิ่งนั้นแล้ว จึงเดินต่อไป

1.208.5

यः सूतपुत्रेण चकार युद्धं ।
शङ्केऽर्जुनं तं त्रिदशेशवीर्यम्।
अमृष्यमाणेषु नराधिपेषु ।
क्रुद्धेषु वै तत्र समापतत्सु ॥ १.२०८.५ ॥

ผู้ที่ทำศึกกับบุตรของสารถี ข้าพเจ้าเข้าใจว่าคือพระอรชุน ผู้มีพลานุภาพเสมอเจ้าแห่งเทวดา เมื่อเหล่ากษัตริย์ทนไม่ได้ โกรธเคือง และรุมเข้าใส่กันตรงนั้น

1.208.6

ततोऽपरः पार्थिवसङ्घमध्ये ।
प्रवृद्धमारुज्य महीप्ररोहम्।
प्राकालयत्तेन स पार्थिवौघान् ।
भीमोऽन्तकः प्राणभृतो यथैव ॥ १.२०८.६ ॥

ต่อมามีอีกผู้หนึ่งปีนขึ้นต้นไม้ใหญ่ที่งอกขึ้นกลางฝูงกษัตริย์ แล้วใช้มันขับไล่กองทัพกษัตริย์ไป ดุจยมราชผู้น่ากลัวขับไล่สัตว์มีชีวิตฉะนั้น

1.208.7

बाह्यां पुराद्भार्गवकर्मशालाम् ॥ १.२०८.७ ॥

ไปยังโรงช่างของพระปรศุราม ซึ่งอยู่นอกเมือง

1.208.8

तत्रोपविष्टार्चिरिवानलस्य ।
तेषां जनित्रीति मम प्रतर्कः।
तथाविधैरेव नरप्रवीरै-
रुपोपविष्टैस्त्रिबिरग्निकल्पैः ॥ १.२०८.८ ॥

ที่นั่งอยู่ตรงนั้นดุจเปลวไฟ ข้าพเจ้าคาดว่ามารดาของพวกเขาอยู่ที่นั่น นั่งอยู่ใกล้วีรบุรุษเช่นนั้น พร้อมด้วยสามคนที่เปรียบดุจไฟ

1.208.9

तस्यास्ततस्तावभिवाद्य पादा-
वुक्त्वा च कृष्णामभिवादयेति।
स्थितौ च तत्रैव निवेद्य कृष्णां ।
भिक्षाप्रचाराय गता नराग्र्याः ॥ १.२०८.९ ॥

แล้วทั้งสองก็กราบเท้านางด้วยความเคารพ และกล่าวว่า จงทักทายกฤษณาด้วย แล้วทั้งสองยืนอยู่ตรงนั้น ฝากกฤษณาไว้ในที่นั้น ยอดแห่งมนุษย์จึงออกไปขอทานอาหาร

1.208.10

तेषां तु भैक्षं प्रतिगृह्य कृष्णा ।
दत्वा बलिं ब्राह्मणसाच्च कृत्वा।
तां चैव वृद्धां परिवेष्य तांश्च ।
नरप्रवीरान्स्वयमप्यभुङ्क्त ॥ १.२०८.१० ॥

กฤษณารับอาหารที่ขอมาได้ ถวายพลีแด่พราหมณ์ แล้วจัดอาหารให้หญิงชราผู้นั้น และจัดอาหารให้วีรบุรุษเหล่านั้น แล้วตนเองก็รับประทานด้วย

1.208.11

सुप्तास्तु ते पार्थिव सर्व एव ।
कृष्णा च तेषां चरणोपधाने।
आसीत्पृथिव्यां शयनं च तेषां ।
दर्भाजिनाग्रास्तरणोपपन्नम् ॥ १.२०८.११ ॥

ข้าแต่พระราชา ทั้งหมดนอนหลับ และกฤษณาเป็นหมอนรองเท้าของพวกเขา ที่นอนของพวกเขาอยู่บนพื้นดิน ปูด้วยปลายหญ้าคาและหนังกวาง

1.208.12

ते नर्दमाना इव कालमेघाः ।
कथा विचित्राः कथयांबभूवुः।
न वैश्यशूद्रौपयिकीः कथास्ता ।
न च द्विजानां कथयन्ति वीराः ॥ १.२०८.१२ ॥

พวกเขาคำรามดุจเมฆดำแห่งกาลสิ้นโลก เริ่มเล่าเรื่องราวอันน่าอัศจรรย์ เรื่องเหล่านั้นไม่ใช่เรื่องที่เหมาะแก่แพศย์และศูทร และวีรบุรุษเหล่านี้ก็มิได้เล่าเรื่องของผู้เกิดสองครั้ง

1.208.13

निःसंशयं क्षत्रियपुंगवास्ते ।
यथा हि युद्धं कथयन्ति राजन्।
आशा हि नो व्यक्तमियं समृद्धा ।
मुक्तान्हि पार्थाञ्शृणुमोऽग्निदाहात् ॥ १.२०८.१३ ॥

ไม่ต้องสงสัยเลยว่าพวกเขาเป็นยอดแห่งกษัตริย์ เพราะพวกเขากำลังเล่าเรื่องการสงคราม ข้าแต่พระราชา ความหวังของเราชัดเจนว่าสมหวังแล้ว เพราะเราได้ยินว่าบุตรแห่งปฤถาพ้นจากการเผาไหม้แล้ว

1.208.14

यथा हि लक्ष्यं निहतं धनुश्च ।
सज्यं कृतं तेन तथा प्रसह्य।
यथा हि भाषन्ति परस्परं ते ।
छन्ना ध्रुवं ते प्रचरन्ति पार्थाः ॥ १.२०८.१४ ॥

ดุจว่าเป้าหมายถูกยิงล้มและธนูถูกดึงให้ตึงด้วยกำลังโดยเขา พวกเขาก็พูดกันเช่นนั้น แน่นอนว่าบุตรแห่งปฤถากำลังเคลื่อนไหวอยู่อย่างซ่อนตัว

1.208.15

ततः स राजा द्रुपदः प्रहृष्टः ।
पुरोहितं प्रेषायामास तेषाम्।
विद्याम युष्मानिति भाषमाणो ।
महात्मानः पाण्डुसुताः स्थ कच्चित् ॥ १.२०८.१५ ॥

ครั้นแล้วพระเจ้าทรุปทะผู้ปีติยินดี จึงส่งปุโรหิตของพระองค์ไปหาพวกเขา พร้อมตรัสว่า เราปรารถนาจะทราบว่าท่านทั้งหลายเป็นบุตรผู้ยิ่งใหญ่ของพระปาณฑุหรือไม่

1.208.16

गृहीतवाक्यो नृपतेः पुरोधा ।
गत्वा प्रशंसामभिधाय तेषाम्।
वाक्यं समग्रं नृपतेर्यथाव-
दुवाच चानुक्रमविक्रमेण ॥ १.२०८.१६ ॥

ปุโรหิตรับพระดำรัสของพระราชาแล้ว จึงไปหาพวกเขา กล่าวสรรเสริญ และกล่าวถ้อยคำทั้งหมดของพระราชาให้ถูกต้องตามลำดับและด้วยความกล้าหาญ

1.208.17

विज्ञातुमिच्छत्यवनीश्वरो वः ।
पाञ्चालराजो वरदो वरार्हाः।
लक्ष्यस्य वेद्धारमिमं हि दृष्ट्वा ।
हर्षस्य नान्तं प्रतिपद्यते सः ॥ १.२०८.१७ ॥

เจ้าแห่งแผ่นดินของท่านทั้งหลาย คือพระราชาแห่งปัญจาละผู้ประทานพร ปรารถนาจะรู้จักท่านผู้คู่ควรแก่พร เพราะเมื่อเห็นผู้ยิงเป้าหมายนี้ พระองค์ก็มิอาจหาที่สุดแห่งความปีติได้

1.208.18

आख्यात च ज्ञातिकुलानुपूर्वी ।
पदं शिरःसु द्विषतां कुरुध्वम्।
प्रह्लादयध्वं हृदयं ममेदं ।
पाञ्चालराजस्य च सानुगस्य ॥ १.२०८.१८ ॥

จงบอกลำดับเชื้อสายและตระกูลของท่าน จงเหยียบศีรษะของศัตรู จงทำให้หัวใจของข้าพเจ้านี้และของพระราชาแห่งปัญจาละพร้อมบริวารมีความชื่นบาน

1.208.19

पाण्डुर्हि राजा द्रुपदस्य राज्ञः ।
प्रियः सखा चात्मसमो बभूव।
तस्यैष कामो दुहिता ममेयं ।
स्नुषा यदि स्यादिह कौरवस्य ॥ १.२०८.१९ ॥

พระเจ้าปาณฑุเป็นสหายที่รักของพระเจ้าทรุปทะ เสมอด้วยตนเอง นี่คือความปรารถนาของพระองค์ คือให้บุตรีของข้าพเจ้านี้ได้เป็นสะใภ้ของชาวเการพที่นี่

1.208.20

अयं हि कामो द्रुपदस्य राज्ञो ।
हृदि स्थितो नित्यमनिन्दिताङ्गाः।
यदर्जुनो वै पृथुदीर्घबाहु-
र्धर्मेण विन्देत सुतां ममैताम् ॥ १.२०८.२० ॥

ข้าแต่ผู้มีอวัยวะไร้ตำหนิ ความปรารถนานี้ดำรงอยู่ในพระทัยของพระเจ้าทรุปทะเสมอมา คือให้พระอรชุนผู้มีแขนกว้างและยาว ได้บุตรีของข้าพเจ้านี้โดยชอบธรรม

1.208.21

कृतं हि तत्स्यात्सुकृतं ममेदं ।
यशश्च पुण्यं च हितं तदेतत्।
अथोक्तवाक्यं हि पुरोहितं स्थितं ।
ततो विनीतं समुदीक्ष्य राजा ॥ १.२०८.२१ ॥

การกระทำนี้ที่ข้าพเจ้าทำจะเป็นกุศล มันนำมาซึ่งเกียรติยศ บุญ และประโยชน์ แล้วพระราชาทรงเห็นปุโรหิตผู้กล่าวถ้อยคำแล้วยืนอยู่ จึงทรงมองท่านด้วยความถ่อมพระองค์

1.208.22

समीपतो भीममिदं शशास ।
प्रदीयतां पाद्यमर्ध्यं तथाऽस्मै।
मान्यः पुरोधा द्रुपदस्य राज्ञ-
स्तस्मै प्रयोज्याऽभ्यधिका हि पूजा ॥ १.२०८.२२ ॥

พระองค์ตรัสสั่งภีมะผู้ยืนอยู่ใกล้ว่า "ขอให้นำน้ำล้างเท้าและเครื่องบูชาอันเป็นเกียรติมาถวายท่าน ท่านเป็นปุโรหิตผู้น่าเคารพของพระราชาทรุปท ท่านควรได้รับการบูชาที่ยิ่งใหญ่"

1.208.23

भीमस्ततस्तत्कृतवान्नरेन्द्र ।
तां चैव पूजां प्रतिगृह्य हर्षात्।
सुखोपविष्टं तु पुरोहितं तदा ।
युधिष्ठिरो ब्राह्मणमित्युवाच ॥ १.२०८.२३ ॥

ข้าแต่จอมคน ภีมะจึงทำตามนั้น เมื่อได้รับการบูชานั้นด้วยความยินดี ปุโรหิตก็นั่งลงอย่างสบาย ครั้งนั้นยุธิษฐิระจึงกล่าวกับพราหมณ์

1.208.24

पाञ्चालराजेन सुता निसृष्टा ।
स्वधर्मदृष्टेन यथा न कामात्।
प्रदिष्टशुंल्का द्रुपदेन राज्ञा ।
सा तेन वीरेण तथाऽनुवृत्ता ॥ १.२०८.२४ ॥

พระราชาแห่งปัญจาละทรงยกพระธิดาให้ด้วยทรงเห็นว่าเป็นหน้าที่ของพระองค์ มิใช่เพราะความปรารถนา ท้าวทรุปทกำหนดค่าสินสอดไว้ และกษัตริย์วีรบุรุษผู้นั้นก็ได้รับนางด้วยการปฏิบัติตามนั้น

1.208.25

न तत्र वर्णेषु कृता विवक्षा ।
न चापि शीले न कुले न गोत्रे।
कृतेन सज्येन हि कार्मुकेण ।
विद्धेन लक्ष्येण हि सा विसृष्टा ॥ १.२०८.२५ ॥

ที่นั่นมิได้คำนึงถึงวรรณะ มิได้พิจารณาความประพฤติ ตระกูล หรือโคตร นางถูกมอบให้แก่ผู้เดียวที่ยิงเป้าได้ด้วยคันธนูที่ขึงสายและดึงแล้ว

1.208.26

सेयं तथाऽनेन महात्मनेह ।
कृष्णा जिता पार्थिवसङ्घमध्ये।
नैवं गते सौमकिरद्य राजा ।
सन्तापमर्हत्यसुखाय कर्तुम् ॥ १.२०८.२६ ॥

นางกฤษณาผู้นี้ ท่านผู้มีใจยิ่งใหญ่ได้ชนะมาที่นี่ท่ามกลางที่ประชุมของกษัตริย์ทั้งหลายด้วยวิธีนี้ เมื่อเป็นเช่นนี้ พระราชาแห่งโสมกะในวันนี้ไม่สมควรทำให้ตนเองเดือดร้อนหรือทุกข์ใจ

1.208.27

कामश्च योऽसौ द्रुपदस्य राज्ञः ।
स चापि संपत्स्यति पार्थिवस्य।
संप्राप्यरूपां हि नरेन्द्रकन्या-
मिमामहं ब्राह्मण साधु मन्ये ॥ १.२०८.२७ ॥

ความปรารถนาที่พระราชาทรุปทมีอยู่ ก็จะสำเร็จได้ด้วยกษัตริย์องค์นั้นเช่นกัน ข้าแต่พราหมณ์ เมื่อได้พระธิดาของกษัตริย์ผู้มีรูปงดงามนี้มาแล้ว ข้าพเจ้าเห็นว่าเป็นการดี

1.208.28

न तद्धनुर्मन्दबलेन शक्यं ।
मौर्व्या समायोजयितुं तथाहि।
न चाकृतास्त्रेण न हीनजेन ।
लक्ष्यं तथा पातयितुं हि शक्यम् ॥ १.२०८.२८ ॥

ธนูนั้นผู้มีกำลังน้อยไม่อาจขึงสายได้ และผู้ที่ไม่ได้ฝึกศาสตราวุธ หรือผู้มีกำเนิดต่ำ ก็ไม่อาจยิงเป้าให้ตกลงได้ด้วยวิธีนั้น

1.208.29

तस्मान्न तापं दुहितुर्निमित्तं ।
पाञ्चालराजोऽर्हति कर्तुमद्य।
न चापि तत्पातनमन्यथेह ।
कर्तुं हि शक्यं भुवि मानवेन ॥ १.२०८.२९ ॥

เหตุฉะนั้น พระราชาแห่งปัญจาลไม่ควรเศร้าโศกในวันนี้เพราะเหตุแห่งพระธิดา และในโลกนี้ มนุษย์ไม่อาจยิงเป้านั้นให้ตกได้ด้วยวิธีอื่นเลย

1.208.30

एवं ब्रुवत्येव युधिष्ठिरे तु ।
पाञ्चालराजस्य समीपतोऽन्यः।
तत्राजगामाशु नरो द्वितीयो ।
निवेदयिष्यन्निह सिद्धमन्नम् ॥ १.२०८.३० ॥

ขณะที่ยุธิษฐิระตรัสอย่างนี้อยู่ ก็มีอีกคนหนึ่งเข้ามาอย่างรวดเร็วใกล้พระราชาแห่งปัญจาละ เพื่อมาแจ้งว่าอาหารที่นี่เตรียมเสร็จแล้ว