మహాభారతం · అధ్యాయం 1.208
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.208.1
ततस्तथोक्तः परिहृष्टरूपः ।
पित्रे शशंसाथ स राजपुत्रः।
धृष्टद्युम्नः सोमकानां प्रबर्हो ।
वृत्तं यथा येन हृता च कृष्णा ॥ १.२०८.१ ॥
అలా చెప్పబడిన తరువాత, సంతోషవదనుడైన ఆ రాజకుమారుడు, సోమకులలో శ్రేష్ఠుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు, కృష్ణను ఎవరు, ఎలా అపహరించారో తన తండ్రికి చెప్పాడు.
1.208.2
योऽसौ युवा व्यायतलोहिताक्षः ।
कृष्णाजिनी देवसमानरूपः।
यः कार्मुकाग्र्यं कृतवानधिज्यं ।
लक्षं च यः पातितवान्पृथिव्याम् ॥ १.२०८.२ ॥
పొడవైన ఎర్రని కన్నులు కలిగి, నల్ల జింక చర్మం ధరించి, దేవతలతో సమానమైన రూపంతో ఉన్న ఆ యువకుడు, శ్రేష్ఠ విల్లుకు నారి సంధించి లక్ష్యాన్ని నేలకూల్చాడు.
1.208.3
असज्जमानश्च ततस्तरस्वी ।
वृतो द्विजाग्र्यैरभिपूज्यमानः।
चक्राम वज्रीव दितेः सुतेषु ।
सर्वैश्च देवैर्ऋषिभिश्च जुष्टः ॥ १.२०८.३ ॥
అప్పుడు అనాసక్తుడు, వేగవంతుడు అయిన ఆ యువకుడు, శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులచే చుట్టబడి, పూజింపబడుతూ, దితి కుమారుల మధ్య వజ్రధారి ఇంద్రునిలా నడిచాడు; దేవతలు, ఋషులు అందరూ సేవించగా.
1.208.4
कृष्मा प्रगृह्याजिनमन्वयात्तं ।
नागं यथा नागवधूः प्रहृष्टा।
श्यामो युवा वारणमत्तगामी ।
कृत्वा महत्कर्म सुदुष्करं तत् ॥ १.२०८.४ ॥
కృష్ణ జింక చర్మాన్ని పట్టుకుని అతన్ని అనుసరించింది; సంతోషించిన ఆడ ఏనుగు మగ ఏనుగును అనుసరించినట్లు. శ్యామవర్ణుడు, మదించిన ఏనుగు నడకవాడు ఆ యువకుడు, అత్యంత కష్టమైన ఆ గొప్ప కార్యాన్ని చేసి (వెళ్ళాడు).
1.208.5
यः सूतपुत्रेण चकार युद्धं ।
शङ्केऽर्जुनं तं त्रिदशेशवीर्यम्।
अमृष्यमाणेषु नराधिपेषु ।
क्रुद्धेषु वै तत्र समापतत्सु ॥ १.२०८.५ ॥
సూతపుత్రునితో యుద్ధం చేసినవాడు — అతడు అర్జునుడేమో అని నా ఊహ; ఇంద్రునితో సమానమైన పరాక్రమం కలవాడు. రాజులు సహించలేక కోపంతో అక్కడ ఒక్కటై విరుచుకుపడినప్పుడు.
1.208.6
ततोऽपरः पार्थिवसङ्घमध्ये ।
प्रवृद्धमारुज्य महीप्ररोहम्।
प्राकालयत्तेन स पार्थिवौघान् ।
भीमोऽन्तकः प्राणभृतो यथैव ॥ १.२०८.६ ॥
తరువాత మరొకడు రాజుల సమూహం మధ్య పెరిగిన ఒక చెట్టు ఎక్కి, దానితో ఆ రాజుల గుంపును తరిమివేశాడు; ప్రాణులను హరించే భయంకర యముడిలా.
1.208.7
बाह्यां पुराद्भार्गवकर्मशालाम् ॥ १.२०८.७ ॥
నగరం వెలుపల, భార్గవుని (పరశురాముని) కర్మశాల వైపు.
1.208.8
तत्रोपविष्टार्चिरिवानलस्य ।
तेषां जनित्रीति मम प्रतर्कः।
तथाविधैरेव नरप्रवीरै-
रुपोपविष्टैस्त्रिबिरग्निकल्पैः ॥ १.२०८.८ ॥
అక్కడ కూర్చున్న అగ్నిజ్వాలల వంటి వారు; వారి తల్లి అని నా ఊహ; అటువంటి నరవీరులతో, అగ్నితుల్యులైన ముగ్గురితో కలిసి కూర్చున్నవారు.
1.208.9
तस्यास्ततस्तावभिवाद्य पादा-
वुक्त्वा च कृष्णामभिवादयेति।
स्थितौ च तत्रैव निवेद्य कृष्णां ।
भिक्षाप्रचाराय गता नराग्र्याः ॥ १.२०८.९ ॥
తరువాత ఆమె పాదాలకు వందనం చేసి, 'కృష్ణకు నమస్కరించు' అని చెప్పి, ఆ ఇద్దరు అక్కడే నిలిచారు; కృష్ణను అక్కడే అప్పగించి, భిక్షాటనకు నరశ్రేష్ఠులు వెళ్లారు.
1.208.10
तेषां तु भैक्षं प्रतिगृह्य कृष्णा ।
दत्वा बलिं ब्राह्मणसाच्च कृत्वा।
तां चैव वृद्धां परिवेष्य तांश्च ।
नरप्रवीरान्स्वयमप्यभुङ्क्त ॥ १.२०८.१० ॥
తరువాత కృష్ణ వారి భిక్షను స్వీకరించి, బ్రాహ్మణులకు బలి సమర్పించి, ఆ వృద్ధురాలికి వడ్డించి, ఆ నరవీరులకూ వడ్డించి, తానూ భుజించింది.
1.208.11
सुप्तास्तु ते पार्थिव सर्व एव ।
कृष्णा च तेषां चरणोपधाने।
आसीत्पृथिव्यां शयनं च तेषां ।
दर्भाजिनाग्रास्तरणोपपन्नम् ॥ १.२०८.११ ॥
ఓ రాజా, వారందరూ నిద్రపోయారు; కృష్ణ వారి పాదాలకు దిండుగా ఉంది. వారి శయ్య నేలపై ఉండి, దర్భలు మరియు లేళ్ల చర్మాల పరుపులతో కూడి ఉంది.
1.208.12
ते नर्दमाना इव कालमेघाः ।
कथा विचित्राः कथयांबभूवुः।
न वैश्यशूद्रौपयिकीः कथास्ता ।
न च द्विजानां कथयन्ति वीराः ॥ १.२०८.१२ ॥
వారు ఉరుములు గర్జించే నల్ల మేఘాల వలె అద్భుతమైన కథలు చెప్పసాగారు. అవి వైశ్యులకు, శూద్రులకు తగిన కథలు కావు; ఆ వీరులు బ్రాహ్మణుల కథలు కూడా చెప్పలేదు.
1.208.13
निःसंशयं क्षत्रियपुंगवास्ते ।
यथा हि युद्धं कथयन्ति राजन्।
आशा हि नो व्यक्तमियं समृद्धा ।
मुक्तान्हि पार्थाञ्शृणुमोऽग्निदाहात् ॥ १.२०८.१३ ॥
సందేహం లేదు, వీరు క్షత్రియ శ్రేష్ఠులు; ఎందుకంటే రాజా, వారు యుద్ధం గురించే మాట్లాడుతున్నారు. పృథ కుమారులు అగ్నిదాహం నుండి బయటపడ్డారని విన్నాము; మా ఆశ స్పష్టంగా నెరవేరుతోంది.
1.208.14
यथा हि लक्ष्यं निहतं धनुश्च ।
सज्यं कृतं तेन तथा प्रसह्य।
यथा हि भाषन्ति परस्परं ते ।
छन्ना ध्रुवं ते प्रचरन्ति पार्थाः ॥ १.२०८.१४ ॥
లక్ష్యం కొట్టబడినట్లు, విల్లు బలంగా నారి ఎక్కించబడినట్లు, వారు ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకుంటున్నారు. నిశ్చయంగా పృథ కుమారులు దాగి సంచరిస్తున్నారు.
1.208.15
ततः स राजा द्रुपदः प्रहृष्टः ।
पुरोहितं प्रेषायामास तेषाम्।
विद्याम युष्मानिति भाषमाणो ।
महात्मानः पाण्डुसुताः स्थ कच्चित् ॥ १.२०८.१५ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు ద్రుపదుడు ఆనందించి, వారి వద్దకు తన పురోహితుడిని పంపాడు; 'మీరు పాండు మహాత్ముల కుమారులేనా అని తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం' అని అంటూ.
1.208.16
गृहीतवाक्यो नृपतेः पुरोधा ।
गत्वा प्रशंसामभिधाय तेषाम्।
वाक्यं समग्रं नृपतेर्यथाव-
दुवाच चानुक्रमविक्रमेण ॥ १.२०८.१६ ॥
రాజు మాటలను స్వీకరించిన పురోహితుడు వారి వద్దకు వెళ్లి, ప్రశంసించి, రాజు సందేశాన్ని పూర్తిగా, క్రమబద్ధంగా, ధైర్యంగా చెప్పాడు.
1.208.17
विज्ञातुमिच्छत्यवनीश्वरो वः ।
पाञ्चालराजो वरदो वरार्हाः।
लक्ष्यस्य वेद्धारमिमं हि दृष्ट्वा ।
हर्षस्य नान्तं प्रतिपद्यते सः ॥ १.२०८.१७ ॥
వరాలు ఇచ్చే, వరానికి అర్హులైన మీరెవరో తెలుసుకోవాలని పాంచాల రాజు కోరుతున్నాడు; ఈ లక్ష్యాన్ని ఛేదించిన వీరుని చూసి ఆయన ఆనందానికి అంతే లేదు.
1.208.18
आख्यात च ज्ञातिकुलानुपूर्वी ।
पदं शिरःसु द्विषतां कुरुध्वम्।
प्रह्लादयध्वं हृदयं ममेदं ।
पाञ्चालराजस्य च सानुगस्य ॥ १.२०८.१८ ॥
మీ వంశ క్రమాన్ని చెప్పండి; శత్రువుల తలలపై అడుగు పెట్టండి; నా హృదయాన్ని, అనుచరులతో కూడిన పాంచాల రాజు హృదయాన్ని సంతోషపెట్టండి.
1.208.19
पाण्डुर्हि राजा द्रुपदस्य राज्ञः ।
प्रियः सखा चात्मसमो बभूव।
तस्यैष कामो दुहिता ममेयं ।
स्नुषा यदि स्यादिह कौरवस्य ॥ १.२०८.१९ ॥
పాండు రాజు ద్రుపద రాజుకు ప్రియ మిత్రుడు, ఆయనతో సమానుడు; ఆయన కోరిక ఇదే: నా ఈ కుమార్తె కౌరవునికి కోడలిగా అవ్వాలని.
1.208.20
अयं हि कामो द्रुपदस्य राज्ञो ।
हृदि स्थितो नित्यमनिन्दिताङ्गाः।
यदर्जुनो वै पृथुदीर्घबाहु-
र्धर्मेण विन्देत सुतां ममैताम् ॥ १.२०८.२० ॥
దోషరహిత అవయవాలు కలవారలారా, ద్రుపద రాజు హృదయంలో ఎల్లప్పుడూ ఉన్న కోరిక ఇదే: విశాల దీర్ఘ బాహువులు గల అర్జునుడు ధర్మపూర్వకంగా నా ఈ కుమార్తెను పొందాలని.
1.208.21
कृतं हि तत्स्यात्सुकृतं ममेदं ।
यशश्च पुण्यं च हितं तदेतत्।
अथोक्तवाक्यं हि पुरोहितं स्थितं ।
ततो विनीतं समुदीक्ष्य राजा ॥ १.२०८.२१ ॥
ఇది నా చేత చేయబడిన మంచి పని అవుతుంది; ఇది కీర్తి, పుణ్యం, హితం కలిగిస్తుంది. మాట్లాడి నిలిచి ఉన్న పురోహితుడిని వినయంగా చూసి, రాజు.
1.208.22
समीपतो भीममिदं शशास ।
प्रदीयतां पाद्यमर्ध्यं तथाऽस्मै।
मान्यः पुरोधा द्रुपदस्य राज्ञ-
स्तस्मै प्रयोज्याऽभ्यधिका हि पूजा ॥ १.२०८.२२ ॥
దగ్గర ఉన్న భీముడికి ఇలా ఆజ్ఞాపించాడు: "ఈయనకు పాద్యం, అర్ఘ్యం ఇవ్వాలి. ద్రుపద రాజుకు గౌరవనీయ పురోహితుడు ఈయన; ఈయనకు అధిక పూజ చేయాలి."
1.208.23
भीमस्ततस्तत्कृतवान्नरेन्द्र ।
तां चैव पूजां प्रतिगृह्य हर्षात्।
सुखोपविष्टं तु पुरोहितं तदा ।
युधिष्ठिरो ब्राह्मणमित्युवाच ॥ १.२०८.२३ ॥
ఓ నరేంద్రా! అప్పుడు భీముడు అది చేశాడు. ఆ పూజను సంతోషంగా స్వీకరించి పురోహితుడు సుఖంగా కూర్చున్నాడు. అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు ఆ బ్రాహ్మణుడితో అన్నాడు.
1.208.24
पाञ्चालराजेन सुता निसृष्टा ।
स्वधर्मदृष्टेन यथा न कामात्।
प्रदिष्टशुंल्का द्रुपदेन राज्ञा ।
सा तेन वीरेण तथाऽनुवृत्ता ॥ १.२०८.२४ ॥
పాంచాల రాజు తన కుమార్తెను తన ధర్మంగా భావించి ఇచ్చాడు, కామంతో కాదు. ద్రుపద రాజు నిర్ణయించిన పణాన్ని గెలిచిన ఆ వీరుడి చేత ఆమె ఈ విధంగా పొందబడింది.
1.208.25
न तत्र वर्णेषु कृता विवक्षा ।
न चापि शीले न कुले न गोत्रे।
कृतेन सज्येन हि कार्मुकेण ।
विद्धेन लक्ष्येण हि सा विसृष्टा ॥ १.२०८.२५ ॥
అక్కడ వర్ణాల భేదం పరిగణించబడలేదు; శీలం, కులం, గోత్రం కూడా కాదు. ఎక్కుపెట్టిన విల్లుతో లక్ష్యాన్ని ఛేదించిన వానికే ఆమె ఇవ్వబడింది.
1.208.26
सेयं तथाऽनेन महात्मनेह ।
कृष्णा जिता पार्थिवसङ्घमध्ये।
नैवं गते सौमकिरद्य राजा ।
सन्तापमर्हत्यसुखाय कर्तुम् ॥ १.२०८.२६ ॥
ఇక్కడ రాజుల సమూహం మధ్య ఈ మహాత్ముడు కృష్ణను ఈ విధంగా గెలిచాడు. ఇలా జరిగిన తర్వాత, ఈరోజు సోమకుని రాజు దుఃఖాన్ని, అసుఖాన్ని కలిగించడానికి అర్హుడు కాడు.
1.208.27
कामश्च योऽसौ द्रुपदस्य राज्ञः ।
स चापि संपत्स्यति पार्थिवस्य।
संप्राप्यरूपां हि नरेन्द्रकन्या-
मिमामहं ब्राह्मण साधु मन्ये ॥ १.२०८.२७ ॥
ద్రుపదుడి ఆ కోరిక కూడా ఆ రాజు ద్వారా నెరవేరుతుంది. ఓ బ్రాహ్మణా, అందమైన రూపం గల ఈ రాజకుమార్తెను పొందడం మంచిదని నేను భావిస్తున్నాను.
1.208.28
न तद्धनुर्मन्दबलेन शक्यं ।
मौर्व्या समायोजयितुं तथाहि।
न चाकृतास्त्रेण न हीनजेन ।
लक्ष्यं तथा पातयितुं हि शक्यम् ॥ १.२०८.२८ ॥
ఆ విల్లును బలహీనుడు నారితో సంధించలేడు. అస్త్రవిద్యలో నిపుణుడు కానివాడు, హీనజాతివాడు కూడా ఆ లక్ష్యాన్ని అలా పడగొట్టలేడు.
1.208.29
तस्मान्न तापं दुहितुर्निमित्तं ।
पाञ्चालराजोऽर्हति कर्तुमद्य।
न चापि तत्पातनमन्यथेह ।
कर्तुं हि शक्यं भुवि मानवेन ॥ १.२०८.२९ ॥
కాబట్టి పాంచాల రాజు తన కూతురి కారణంగా ఈరోజు దుఃఖించడం తగదు. ఈ భూమిపై ఒక మానవుడు ఆ లక్ష్యాన్ని మరో విధంగా పడగొట్టడం కూడా సాధ్యం కాదు.
1.208.30
एवं ब्रुवत्येव युधिष्ठिरे तु ।
पाञ्चालराजस्य समीपतोऽन्यः।
तत्राजगामाशु नरो द्वितीयो ।
निवेदयिष्यन्निह सिद्धमन्नम् ॥ १.२०८.३० ॥
యుధిష్ఠిరుడు ఇలా మాట్లాడుతుండగానే, పాంచాల రాజు సమీపంలో మరో మనిషి త్వరగా అక్కడికి వచ్చాడు. అతడు ఇక్కడ భోజనం సిద్ధంగా ఉందని తెలియజేయబోతున్నాడు.