महाभारत · अध्याय 1.210
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.210.1
तत आहूय पाञ्चाल्यो राजपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
परिग्रहेण ब्राह्मेण परिगृह्य महाद्युतिः ॥ १.२१०.१ ॥
नंतर महातेजस्वी पांचाल राजाने राजपुत्र युधिष्ठिराला बोलावून ब्राह्मण विधीप्रमाणे स्वागत करून स्वीकारले.
1.210.2
पर्यपृच्छददीनात्मा कुन्तीपुत्रं सुवर्चसम् ।
कथं जानीम भवतः क्षत्रियान्ब्राह्मणानुत ॥ १.२१०.२ ॥
त्या निर्भय मनाच्या राजाने तेजस्वी कुंतीपुत्राला विचारले, "आम्ही तुम्हांला क्षत्रिय समजावे की ब्राह्मण?"
1.210.3
वैश्यान्वा गुणसंपन्नानथ वा शूद्रयोनिजान् ।
मायामास्थाय वा सिद्धांश्चरतः सर्वतोदिशम् ॥ १.२१०.३ ॥
तुम्ही गुणसंपन्न वैश्य आहात की शूद्र योनीत जन्मलेले? किंवा माया धारण करून सर्व दिशांत फिरणारे सिद्ध?
1.210.4
कृष्णाहेतोरनुप्राप्ता देवाः संदर्शनार्थिनः ।
ब्रवीतु नो भवान्सत्यं सन्देहो ह्यत्र नो महान् ॥ १.२१०.४ ॥
कृष्णेमुळे देव दर्शनाच्या इच्छेने आले आहेत. तुम्ही आम्हाला सत्य सांगा; या विषयात आमच्या मनात मोठा संशय आहे.
1.210.5
अपि नः संशयस्यान्ते मनः संतुष्टिमावहेत् ।
अपि नो भागधेयानि शुभानि स्युः परन्तप ॥ १.२१०.५ ॥
हे परंतपा! संशयाच्या अंती आमच्या मनाला समाधान लाभो, आणि आमचे भाग्य शुभ होवो.
1.210.6
इच्छया ब्रूहि तत्सत्यं सत्यं राजसु शोभते ।
इष्टापूर्तेन च तथा वक्तव्यमनृतं न तु ॥ १.२१०.६ ॥
इच्छेने ते सत्य सांगा; राजांमध्ये सत्यच शोभते. यज्ञ आणि दानाप्रमाणे असत्य बोलू नये.
1.210.7
श्रुत्वा ह्यमरसङ्काश तव वाक्यमरिंदम ।
ध्रुवं विवाहकरणमास्थास्यामि विधानतः ॥ १.२१०.७ ॥
हे शत्रुदमना, देवतुल्य, तुमचे वचन ऐकून मी निश्चितपणे विधीनुसार विवाहकर्म करीन.
1.210.8
मा राजन्विमना भूस्त्वं पाञ्चाल्य प्रीतिरस्तु ते ।
ईप्सितस्ते ध्रुवः कामः संवृत्तोऽयमसंशयम् ॥ १.२१०.८ ॥
हे राजा, तू खिन्न होऊ नकोस; हे पाञ्चाल्या, तुला आनंद असो. तुझी इच्छित कामना निश्चितपणे पूर्ण झाली आहे, यात संशय नाही.
1.210.9
वयं हि क्षत्रिया राजन्पाण्डोः पुत्रा महात्मनः ।
ज्येष्ठं मां विद्धि कौन्तेयं भीमसेनार्जुनाविमौ ॥ १.२१०.९ ॥
हे राजा, आम्ही क्षत्रिय आहोत, महात्मा पांडूचे पुत्र. मला कुंतीचा ज्येष्ठ पुत्र समज; हे दोघे भीमसेन आणि अर्जुन.
1.210.10
आभ्यां तव सुता राजन्निर्जिता राजसंसदि ।
यमौ च तत्र कुन्ती च यत्र कृष्मा व्यवस्थिता ॥ १.२१०.१० ॥
हे राजा, या दोघांनी तुझी कन्या राजसभेत जिंकली; तेथे यमज बंधू आणि कुंतीही होत्या, जेथे कृष्णा (द्रौपदी) बसली होती.
1.210.11
व्येतु ते मानसं दुःखं क्षत्रियाः स्मो नरर्षभ ।
पद्मिनीव सुतेयं ते ह्रदादन्यह्रदं गता ॥ १.२१०.११ ॥
तुझे मनातील दुःख नाहीसे होवो; आम्ही क्षत्रिय आहोत, हे नरश्रेष्ठा. जसे कमळवेल एका सरोवरातून दुसऱ्या सरोवरात जाते, तसे तुझी ही कन्या गेली आहे.
1.210.12
इति तथ्यं महाराज सर्वमेतद्ब्रवीमि ते ।
भवान्हि गुरुरस्माकं परमं च परायणम् ॥ १.२१०.१२ ॥
हे महाराजा, मी तुला जे सांगत आहे ते सर्व सत्य आहे. तूच आमचा गुरू आणि परम आश्रय आहेस.
1.210.13
ततः स द्रुपदो राजा हर्षव्याकुललोचनः ।
प्रतिवक्तुं मुदा युक्तो नाशकत्तं युधिष्टिरम् ॥ १.२१०.१३ ॥
तेव्हा राजा द्रुपद हर्षाने व्याकुल नेत्रांनी युक्त होऊन आनंदाने भरल्यामुळे युधिष्ठिराला प्रत्युत्तर देऊ शकला नाही.
1.210.14
यत्नेन तु स तं हर्षं सन्निगृह्य परंतपः ।
अनुरूपं तदा वाचा प्रत्युवाच युधिष्ठिरम् ॥ १.२१०.१४ ॥
शत्रूंना तापवणाऱ्या द्रुपदाने मोठ्या प्रयासाने तो हर्ष आवरून धरला आणि तेव्हा युधिष्ठिराला योग्य शब्दांत उत्तर दिले.
1.210.15
पप्रच्छ चैनं धर्मात्मा यथा ते प्रद्रुताः पुरात् ।
स तस्मै सर्वमाचख्यावानुपूर्व्येण पाण्डवः ॥ १.२१०.१५ ॥
धर्मात्मा द्रुपदाने ते नगरातून कसे पळून गेले असे विचारले; पांडव युधिष्ठिराने त्याला सर्व क्रमाने सांगितले.
1.210.16
तच्छ्रुत्वा द्रुपदो राजा कुन्तीपुत्रस्य भाषितम् ।
विगर्हयामास तदा धृतराष्ट्रं नरेश्वरम् ॥ १.२१०.१६ ॥
कुंतीपुत्राचे ते बोलणे ऐकून राजा द्रुपदाने तेव्हा नरेश्वर धृतराष्ट्राची निंदा केली.
1.210.17
आश्वासयामास च तं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
प्रतिजज्ञे च राज्याय द्रुपदो वदतां वरः ॥ १.२१०.१७ ॥
वक्त्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या द्रुपदाने कुंतीपुत्र युधिष्ठिराचे सांत्वन केले आणि राज्यासाठी वचन दिले.
1.210.18
ततः कुन्ती च कृष्णा च भीमसेनार्जुनावपि ।
यमौ च राज्ञा संदिष्टं विविशुर्भवनं महत् ॥ १.२१०.१८ ॥
नंतर कुंती, कृष्णा (द्रौपदी), भीमसेन, अर्जुन आणि जुळे यम हेही राजाच्या आज्ञेने त्या विशाल भवनात प्रवेशले.
1.210.19
तत्र ते न्यवसन्राजन्यज्ञसेनेन पूजिताः ।
प्रत्याश्वस्तस्ततो राजा सह पुत्रैरुवाच तम् ॥ १.२१०.१९ ॥
तेथे ते यज्ञसेनाकडून सन्मानित होऊन राहिले. नंतर आश्वस्त झालेला राजा पुत्रांसह त्याला म्हणाला.
1.210.20
गृह्णातु विधिवत्पाणिमद्यायं कुरुनन्दनः ।
पुण्येऽहनि महाबाहुरर्जुनः कुरुतां क्षणम् ॥ १.२१०.२० ॥
कुरुनंदन आज यथाविधी पाणिग्रहण करो. महाबाहू अर्जुन या पुण्य दिवशी हा क्षण पूर्ण करो.
1.210.21
तमब्रवीत्ततो राजा धर्मात्मा च युधिष्ठिरः ।
ममापि दारसंबन्धः कार्यस्तावद्विशांपते ॥ १.२१०.२१ ॥
तेव्हा धर्मात्मा राजा युधिष्ठिर त्याला म्हणाला: 'हे प्रजापते, माझाही विवाहसंबंध आत्ता करायला हवा.'
1.210.22
तस्मात्पूर्वं मया कार्यं तद्भवाननुमन्यताम् ।
भवान्वा विधिवत्पाणिं गृह्णातु दुहितुर्मम।
यस्य वा मन्यसे वीर तस्य कृष्णामुपादिश ॥ १.२१०.२२ ॥
म्हणून प्रथम मी हे करायला हवे; आपण त्यास संमती द्यावी. किंवा आपण स्वतः माझ्या कन्येचे यथाविधी पाणिग्रहण करा. वीरा, ज्याला आपण योग्य मानता त्याला कृष्णा द्या.
1.210.23
सर्वेषां महिषी राजन्द्रौपदी नो भविष्यति ।
एवं प्रव्याहृतं पूर्वं मम मात्रा विशांपते ॥ १.२१०.२३ ॥
हे राजा, द्रौपदी आम्हा सर्वांची मुख्य राणी होईल. हे प्रजापते, पूर्वी माझ्या मातेने असे म्हटले होते.
1.210.24
अहं चाप्यनिविष्टो वै भीमसेनश्च पाण्डवः ।
पार्थेन विजिता चैषा रत्नभूता सुता तव ॥ १.२१०.२४ ॥
मीही अद्याप विवाहित नाही, आणि पांडव भीमसेनही नाही. पार्थाने हिला जिंकले आहे; आपली ही कन्या रत्नस्वरूप आहे.
1.210.25
एष नः समयो राजँल्लब्धस्य सह भोजनम् ।
न च तं हातुमिच्छामः समयं राजसत्तम ॥ १.२१०.२५ ॥
हे राजा, जे मिळाले ते एकत्र भोजन करणे हाच आमचा नियम आहे. हे राजश्रेष्ठा, तो नियम सोडू इच्छित नाही.
1.210.26
अक्रमेण निवेशे च धर्मलोपो महान्भवेत् ।
सर्वेषां धर्मतः कृष्णा महिषी नो भविष्यति।
आनुपूर्व्येण सर्वेषां गृह्णातु ज्वलने करान् ॥ १.२१०.२६ ॥
क्रमाशिवाय विवाह केल्यास मोठा धर्मलोप होईल. धर्मानुसार कृष्णा आपणा सर्वांची महिषी होईल; क्रमाने सर्वांनी अग्नीत हात ठेवून तिला स्वीकारावे.
1.210.27
एकस्य बह्व्यो विहिता महिष्यः कुरुनन्दन ।
नैकस्या बहवः पुंसः श्रूयन्ते पतयः क्वचित् ॥ १.२१०.२७ ॥
हे कुरुनंदना, एका पुरुषाला अनेक महिषी विहित आहेत; पण एका स्त्रीला अनेक पती असल्याचे कधी ऐकले नाही.
1.210.28
सोऽयं न लोके वेदे वा जातु धर्मः प्रशस्ते ।
लोकवेदविरुद्धं त्वं नाधर्मं धर्मविच्छुचिः।
कर्तुमर्हसि कौन्तेय कस्मात्ते बुद्धिरीदृशी ॥ १.२१०.२८ ॥
हा धर्म लोकात किंवा वेदात कधीही प्रशंसित नाही. लोक आणि वेद यांच्या विरुद्ध हा अधर्म, हे धर्मज्ञ शुचि कौन्तेया, तू करू नये. तुला अशी बुद्धी का झाली?
1.210.29
सूक्ष्मो धर्मो महाराज नास्य विद्मो वयं गतिम् ।
पूर्वेषामानुपूर्व्येण यातं वर्त्माऽनुयामहे ॥ १.२१०.२९ ॥
हे महाराजा, धर्म सूक्ष्म आहे; त्याची गती आम्हाला कळत नाही. पूर्वजांनी चालवलेल्या मार्गाचेच आम्ही अनुसरण करतो.
1.210.30
न मे वागनृतं प्राह नाधर्मे धीयते मतिः ।
एवं चैव वदत्यम्बा मम चैतन्मनोगतम् ॥ १.२१०.३० ॥
माझ्या वाणीने कधी असत्य सांगितले नाही, आणि माझी बुद्धी अधर्मात रमत नाही. अशीच माझी आई म्हणते, आणि हेच माझ्या मनात आहे.
1.210.31
आश्रमे रुद्रनिर्दिष्टाद्व्यासादेतन्मया श्रुतम् ।
एष धर्मो ध्रुवो राजंश्चरैनमविचारयन्।
मा च शङ्का तत्र ते स्यात्कथंचिदपि पार्थिव ॥ १.२१०.३१ ॥
आश्रमात रुद्राने निर्देशिलेल्या व्यासांकडून मी हे ऐकले आहे. राजा, हाच ध्रुव धर्म आहे; विचार न करता याचे अनुसरण कर. पार्थिवा, यात तुला कोणतीही शंका नसावी.
1.210.32
त्वं च कुन्ती च कौन्तय धृष्टद्युम्नश्च मे सुतः ।
कथयन्त्विति कर्तव्यं श्वः काल्ये करवामहे ॥ १.२१०.३२ ॥
तू, कुंती, हे कौंतेया, आणि माझा पुत्र धृष्टद्युम्न, काय करायचे ते सांगा; उद्या पहाटे आम्ही ते करू.
1.210.33
ते समेत्य ततः सर्वे कथयन्ति स्म भारत ।
अथ द्वैपायनो राजन्नभ्यागच्छद्यदृच्छया ॥ १.२१०.३३ ॥
नंतर ते सर्व एकत्र जमून बोलले, हे भारता. तेव्हा, राजा, द्वैपायन व्यास योगायोगाने तिथे आले.