महाभारत · अध्याय 1.211
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.211.1
ततस्ते पाण्डवाः सर्वे पाञ्चाल्यश्च महायशाः ।
प्रत्युथाय महात्मानं कृष्णं सर्वेऽभ्यवादयन् ॥ १.२११.१ ॥
तेव्हा ते सर्व पाण्डव आणि महायशस्वी पाञ्चाल्य उठून महात्मा कृष्णाला अभिवादन करते झाले.
1.211.2
प्रतिनन्द्य स तां पूजां पृष्ट्वा कुशलमन्ततः ।
आसने काञ्चने शुद्धे निषसाद महामनाः ॥ १.२११.२ ॥
त्या सत्काराचे प्रतिस्वागत करून, शेवटी कुशल विचारून, तो महामनस्वी शुद्ध सुवर्णासनावर बसला.
1.211.3
अनुज्ञातास्तु ते सर्वे कृष्णेनामिततेजसा ।
आसनेषु महार्हेषु निषेदुर्द्विपदां वराः ॥ १.२११.३ ॥
अमित तेजस्वी कृष्णाची अनुज्ञा मिळाल्यावर, मनुष्यांमधील श्रेष्ठ ते सर्व मौल्यवान आसनांवर बसले.
1.211.4
ततो मुहूर्तान्मधुरां वाणीमुच्चार्य पार्षतः ।
पप्रच्छ तं महात्मानं द्रौपद्यर्थं विशांपते ॥ १.२११.४ ॥
मग क्षणभराने मधुर वाणी उच्चारून पार्षताने त्या महात्म्याला द्रौपदीविषयी विचारले, हे प्रजापते.
1.211.5
कथमेका बहूनां स्यान्न च स्याद्धर्मसंकरः ।
एतन्मे भगवान्सर्वं प्रब्रवीतु यथातथम् ॥ १.२११.५ ॥
एक स्त्री अनेकांची पत्नी कशी होईल, आणि धर्मसंकर कसा होणार नाही? भगवंता, हे सर्व यथार्थ मला सांगा.
1.211.6
अस्मिन्धर्मे विप्रलब्धे लोकवेदविरोधके ।
यस्य यस्य मतं यद्यच्छ्रोतुमिच्छामि तस्य तत् ॥ १.२११.६ ॥
या धर्माविषयी, जो लोक आणि वेद यांच्या विरोधात फसवला गेला आहे, ज्याचे जे मत असेल ते सर्व मला ऐकायचे आहे.
1.211.7
अधर्मोऽयं मम मतो विरुद्धो लोकवेदयोः ।
न ह्येका विद्यते पत्नी बहूनां द्विजसत्तम ॥ १.२११.७ ॥
हे द्विजश्रेष्ठा, माझ्या मते हा अधर्म आहे, जो लोकाचार आणि वेद दोन्हींच्या विरुद्ध आहे; कारण एक स्त्री अनेकांची पत्नी नसते.
1.211.8
न चाप्याचरितः पूर्वैरयं धर्मो महात्मभिः ।
न चाप्यधर्मो विद्वद्भिश्चरितव्यः कथंचन ॥ १.२११.८ ॥
हा धर्म पूर्वजांनी आणि महात्म्यांनी आचरलेला नाही; आणि विद्वानांनी कोणत्याही प्रकारे अधर्माचे आचरण करू नये.
1.211.9
ततोऽहं न करोम्येनं व्यवसायं क्रियां प्रति ।
धर्मः सदैव संदिग्धः प्रतिभाति हि मे त्वयम् ॥ १.२११.९ ॥
म्हणून मी या कृतीचा निश्चय करत नाही; हा धर्म मला नेहमीच संशयास्पद वाटतो.
1.211.10
यवीयसः कथं भार्यां ज्येष्ठो भ्राता द्विजर्षभ ।
ब्रह्मन्समभिवर्तेत सद्वृत्तः संस्तपोधन ॥ १.२११.१० ॥
हे द्विजश्रेष्ठा, हे ब्रह्मन्, हे तपोधना, सदाचारी ज्येष्ठ बंधू धाकट्या भावाच्या पत्नीजवळ कसा जाईल?
1.211.11
न तु धर्मस्य सूक्ष्मत्वाद्गतिं विद्मः कथंचन ।
अधर्मो धर्म इति वा व्यवसायो न शक्यते ॥ १.२११.११ ॥
पण धर्माच्या सूक्ष्मतेमुळे आम्ही त्याची गती कोणत्याही प्रकारे जाणत नाही; हा अधर्म की धर्म, याचा निश्चय करता येत नाही.
1.211.12
कर्तुमस्मद्विधैर्ब्रह्मंस्ततोऽयं न व्यवस्यते ।
पञ्चानां महिषी कृष्णा भवत्विति कथंचन ॥ १.२११.१२ ॥
हे ब्रह्मन्, आमच्यासारख्यांकडून हे करता येणार नाही; म्हणून कृष्णा पाच जणांची पट्टराणी व्हावी, असा निश्चय कोणत्याही प्रकारे होत नाही.
1.211.13
न मे वागनृतं प्राह नाधर्मे धीयते मतिः ।
वर्तते हि मनो मेऽत्र नैषोऽधर्मः कथंचन ॥ १.२११.१३ ॥
माझी वाणी कधीही असत्य बोलली नाही, माझी बुद्धी अधर्मात रमत नाही. खरोखर माझे मन इकडेच वळले आहे; हा कोणत्याही प्रकारे अधर्म नाही.
1.211.14
श्रूयते हि पुराणेऽपि जटिला नाम गौतमी ।
ऋषीनध्यासितवती सप्त धर्मभृतां वरा ॥ १.२११.१४ ॥
पुराणातही ऐकले जाते: जटिला नावाची गौतमी, धर्मधारकांमध्ये श्रेष्ठ अशा सात ऋषींची सेवा करीत असे.
1.211.15
तथैव मुनिजा वार्क्षी तपोभिर्भावितात्मनः ।
संगताभूद्दश भ्रातॄनकेन्म्नः प्रचेतसः ॥ १.२११.१५ ॥
तसेच मुनिकन्या वार्क्षी, तपाने शुद्ध झालेल्या आत्म्याच्या प्रचेतसाच्या दहा भावांशी संगत झाली.
1.211.16
गुरोर्हि वचनं प्राहुर्धर्म्यं धर्मज्ञसत्तम ।
गुरूणां चैव सर्वेषां माता परमको गुरुः ॥ १.२११.१६ ॥
हे धर्मज्ञांत श्रेष्ठा, गुरूचे वचन धर्मसंमत आहे असे म्हणतात; सर्व गुरूंमध्ये माताच परम गुरू आहे.
1.211.17
सा चाप्युक्तवती वाचं भैक्षवद्भुज्यतामिति ।
तस्मादेतदहं मन्ये परं धर्मं द्विजोत्तम ॥ १.२११.१७ ॥
तीनेही "भिक्षेप्रमाणे हे उपभोगा" असे वचन सांगितले होते; म्हणून हे द्विजोत्तमा, मी याला परम धर्म मानतो.
1.211.18
एतमेतद्यथा प्राह धर्मचारी युधिष्ठिरः ।
भुज्यतां भ्रातृभिः सार्धमित्यर्जुनमचोदयम्।
अनृतान्मे भयं तीव्रं मुच्येऽहमनृतात्कथम् ॥ १.२११.१८ ॥
धर्माचारी युधिष्ठिराने जसे सांगितले, तसेच मी अर्जुनाला "बंधूंसह हे उपभोगा" असे सांगितले. असत्याचे मला तीव्र भय आहे; असत्यातून मी कशी मुक्त होऊ?
1.211.19
अनृतान्मोक्ष्यसे भद्रे धर्मश्चैव सनातनः ।
ननु वक्ष्यामि सर्वेषां पाञ्चाल शृमु मे स्वयम् ॥ १.२११.१९ ॥
हे कल्याणी, तू असत्यापासून मुक्त होशील; आणि तोच सनातन धर्म आहे. हे पांचाली, मी स्वतः सर्वांबद्दल सांगेन; माझे ऐक.
1.211.20
यथाऽयं विहितो धर्मो यतश्चायं सनातनः ।
यथा च प्राह कौन्तेयस्तथा धर्मो न संशयः ॥ १.२११.२० ॥
हा धर्म जसा विहित आहे, आणि जेथून हा सनातन आहे, आणि कौन्तेयाने जसे सांगितले, तसाच धर्म आहे; यात संशय नाही.
1.211.21
तत उत्थाय भगवान्व्यासो द्वैपायनः प्रभुः ।
करे गृहीत्वा राजानं राजवेश्म समाविशत् ॥ १.२११.२१ ॥
नंतर भगवान व्यास द्वैपायन, प्रभु, उठले आणि राजाचा हात धरून राजवाड्यात प्रवेश केला.
1.211.22
पाण्डवाश्चापि कुन्ती च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
विविशुस्तेऽपि तत्रैव प्रतीक्षन्ते स्म तावुभौ ॥ १.२११.२२ ॥
पांडव, कुंती आणि पृषताचा पुत्र धृष्टद्युम्नही तेथेच प्रवेश केले; ते दोघेही तेथेच वाट पाहत होते.
1.211.23
ततो द्वैपायनस्त्समै नरेन्द्राय महात्मने ।
आचख्यौ तद्यथा धर्मो बहूनामेकपत्निता ॥ १.२११.२३ ॥
नंतर द्वैपायनांनी त्या महात्मा नरेंद्राला, अनेकांची एकच पत्नी असणे धर्मात कसे आहे ते सांगितले.
1.211.24
यथा च ते ददुश्चैव राजपुत्र्याः पुरा वरम् ।
धर्माद्यास्तपसा तुष्टाः पञ्चपत्नीत्वमीश्वराः ॥ १.२११.२४ ॥
आणि पूर्वी त्यांनी त्या राजकन्येला जसा वर दिला होता, तसेच तपाने संतुष्ट झालेल्या धर्म इत्यादी ईश्वरांनी पाच पतींची पत्नी होण्याचा वर दिला.