ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.212
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.212.1
मा भूद्राजंस्तव तापो मनस्थः ।
पञ्चानां भार्या दुहिता ममेति।
मातुरेषा प्रार्थिता स्यात्तदानीं ।
पञ्चानां भार्या दुहिता ममेति ॥ १.२१२.१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, 'ପାଞ୍ଚ ଜଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମୋ ଝିଅ' ଏହି ଦୁଃଖ ତୁମ ମନରେ ନ ରହୁ। ସେତେବେଳେ ମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରାର୍ଥିତ ହୋଇଥିଲା: 'ପାଞ୍ଚ ଜଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମୋ ଝିଅ' ବୋଲି।
1.212.2
याजोपयाजौ धर्मरतौ तपोभ्यां ।
तौ चक्रतुः पञ्चपतित्वमस्याः।
तत्पञ्चभिः पाण्डुसुतैरवाप्ता ।
भार्या कृष्णा मोदतां वै कुलं ते ॥ १.२१२.२ ॥
ଧର୍ମନିରତ ଯାଜ ଓ ଉପଯାଜ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହାର ପାଞ୍ଚ ସ୍ୱାମୀ ହେବାର ଅବସ୍ଥା ଘଟାଇଥିଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ତାହା ପାଇ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ କରିଥିଲେ। ତୁମ କୁଳ ପ୍ରକୃତରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ।
1.212.3
लोके नान्यो विद्यते त्वद्विशिष्टः ।
सर्वारीणामप्रधृष्योऽसि राजन्।
भूयस्त्विदं शृणु मे त्वं विशोको ।
यथाऽऽगतं पञ्चपत्नीत्वमस्याः ॥ १.२१२.३ ॥
ଜଗତରେ ତୁମଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାଁନ୍ତି। ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜେୟ। ପୁଣି ଏହା ଶୁଣ; ଶୋକରହିତ ହେବା ପାଇଁ, ଏହାର ପାଞ୍ଚ ପତ୍ନୀ ହେବାର ଅବସ୍ଥା କିପରି ଆସିଲା।
1.212.4
एषा नालायनी पूर्वं मौद्गल्यं स्थविरं पतिम् ।
आराधयामास तदा कुष्ठिनं तमनिन्दिता ॥ १.२१२.४ ॥
ଏହି ନାଲାୟନୀ ପୂର୍ବକାଳରେ ବୃଦ୍ଧ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ସେବା କରିଥିଲେ; ସେ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ତାଙ୍କ ସେବା କରୁଥିଲେ।
1.212.5
त्वगस्थिभूतं कटुकं लोलमीर्ष्युं सुकोपनम् ।
सुगन्धेतरगन्धाढ्यं वलीपलितमूर्धजम् ॥ १.२१२.५ ॥
ଚର୍ମ ଓ ହାଡ଼ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ, କଟୁଭାଷୀ, ଚଞ୍ଚଳ, ଈର୍ଷାପରାୟଣ, ଶୀଘ୍ର କ୍ରୋଧୀ; ସୁଗନ୍ଧ ବଦଳରେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ବଳି ଓ ଧଳା କେଶ ଥିବା।
1.212.6
स्थविरं विकृताकारं शीर्यमाणनखत्वचम् ।
उच्छिष्टमुपभुञ्जाना पर्युपास्ते महामुनिम् ॥ १.२१२.६ ॥
ବୃଦ୍ଧ, ବିକୃତ ଆକାରର, ନଖ ଓ ଚର୍ମ ଝରି ପଡ଼ୁଥିବା ସେହି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ସେ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରି ସେବା କରୁଥିଲେ।
1.212.7
ततः कदाचिदङ्गुष्ठो भुञ्जानस्य व्यशीर्यत ।
अन्नादुद्धृत्य तच्चान्नमुपभुङ्क्तेऽविशङ्किता ॥ १.२१२.७ ॥
ତା'ପରେ ଏକଦା ଭୋଜନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠ ଝରି ପଡ଼ିଲା। ସେ ତାହାକୁ ଅନ୍ନରୁ ବାହାର କରି, କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନ କରି ସେହି ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କଲା।
1.212.8
तेन तस्याः प्रसन्नेन कामव्याहारिणा तदा ।
वरं वृणीष्वेत्यसकृदुक्ता वव्रे वरं तदा ॥ १.२१२.८ ॥
ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କଥା କହିବାକୁ ସକ୍ଷମ ସେ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ, 'ବର ମାଗ।' ସେତେବେଳେ ସେ ଗୋଟିଏ ବର ମାଗିଲା।
1.212.9
नाहं वृद्धो न कटुको नेर्व्यावान्नैव कोपनः ।
न च दुर्गन्धवदनो न कृशो न च लोलुपः ॥ १.२१२.९ ॥
ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ନୁହେଁ, କଟୁ ନୁହେଁ, ଈର୍ଷାଳୁ ନୁହେଁ, କ୍ରୋଧୀ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୋ ମୁଖରେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ନାହିଁ, ମୁଁ କୃଶ ନୁହେଁ, ଓ ଲୋଭୀ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
1.212.10
कथं त्वां रमयामीह कथं त्वां वासयाम्यहम् ।
वद कल्याणि भद्रं ते यथा त्वं मनसेच्छसि ॥ १.२१२.१० ॥
ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାରେ କିପରି ଆନନ୍ଦିତ କରିବି, କିପରି ତୁମକୁ ବାସ କରାଇବି? ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, କୁହ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ତୁମ ମନ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କରେ।
1.212.11
सा तमक्लिष्टकर्माणं वरदं सर्वकामदम् ।
भर्तारमनवद्याङ्गी प्रसन्नं प्रत्युवाच ह ॥ १.२१२.११ ॥
ନିର୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା ସେ ସ୍ତ୍ରୀ, ଅକ୍ଳାନ୍ତ କର୍ମ କରୁଥିବା, ବର ଦେଉଥିବା, ସର୍ବ କାମନା ପୂରଣକାରୀ, ପ୍ରସନ୍ନ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲା।
1.212.12
पञ्चधा प्रविभक्तात्मा भगवांल्लोकविश्रुतः ।
रमय त्वमचिन्त्यात्मन्पुनश्चैकत्वमागतः ॥ १.२१२.१२ ॥
ପାଞ୍ଚ ରୂପରେ ବିଭକ୍ତ ଆତ୍ମା, ଲୋକପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭଗବାନ, ହେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟାତ୍ମା, ପୁଣି ଏକତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ମୋତେ ରମାଅ।
1.212.13
तां तथेत्यब्रवीद्धीमान्महर्षिर्वै महातपाः ।
स पञ्चधा तु भूत्वा तां रमयामास सर्वतः ॥ १.२१२.१३ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ମହାତପସ୍ୱୀ ସେଇ ମହର୍ଷି ତାଙ୍କୁ 'ସେପରି ହେଉ' କହିଲେ। ସେ ପାଞ୍ଚ ରୂପ ଧରି ସବୁ ପାଖରୁ ତାଙ୍କୁ ରମାଇଲେ।
1.212.14
नालायनीं सुकेशान्तां मौद्गल्यश्चारुहासिनीम् ।
आश्रमेष्वधिकं चापि पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ १.२१२.१४ ॥
ସୁନ୍ଦର କେଶ ଓ ମଧୁର ହସର ନାଳାୟନୀ ସହ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ, ଆଶ୍ରମରେ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ପୂଜିତ ହୋଇ।
1.212.15
स चचार यथाकामं कामरूपवपुः पुनः ।
यदा ययौ दिवं चापि तत्र देवर्षिभिः सह ॥ १.२१२.१५ ॥
ସେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ କଲେ, ଇଚ୍ଛାନୁରୂପ ଶରୀର ଧାରଣ କରି। ପୁଣି ଯେତେବେଳେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହ ଗଲେ।
1.212.16
चचार सोऽमृताहारः सुरलोके चचार ह ।
पूज्यमानस्तथा शच्या शक्रस्य भवनेष्वपि ॥ १.२१२.१६ ॥
ଅମୃତାହାରୀ ସେ ଦେବଲୋକରେ ବିଚରଣ କଲେ। ଶଚୀ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭବନରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୂଜିତ ହେଲେ।
1.212.17
महेन्द्रसेनया सार्धं पर्यधावद्रिरंसया ।
सूर्यस्य च रथं दिव्यमारुह्य भगवान्प्रभुः ॥ १.२१२.१७ ॥
ମହେନ୍ଦ୍ରସେନା ସହ ରମଣ ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ଦୌଡ଼ିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ସେ ଭଗବାନ ପ୍ରଭୁ ତାହା କଲେ।
1.212.18
पर्युपेत्य पुनर्मेरु मेरौ वासमरोचयत् ।
आकाशगङ्गामाप्लुत्य तया सह तपोधनः ॥ १.२१२.१८ ॥
ସେ ପୁଣି ମେରୁ ନିକଟକୁ ଆସି ମେରୁରେ ବାସ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କଲେ। ଆକାଶଗଙ୍ଗାରେ ଡୁବି ସେହି ତପୋଧନ ତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ।
1.212.19
रश्मिजालेषु चन्द्रस्य उवाच च यथाऽनिलः ।
गिरिरूपधरो योगी स महर्षिस्तदा पुनः ॥ १.२१२.१९ ॥
ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କିରଣଜାଲରେ ପବନ ପରି, ପର୍ବତରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେହି ଯୋଗୀ ମହର୍ଷି ସେତେବେଳେ ପୁଣି ବିଚରଣ କଲେ।
1.212.20
तत्प्रभावेन सा तस्य मध्ये जज्ञे महानदी ।
यदा पुष्पाकुलः सालः संजज्ञे भगवानृषिः ॥ १.२१२.२० ॥
ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାନଦୀ ଜନ୍ମ ହେଲା; ଫୁଲରେ ଭରା ସାଲ ବୃକ୍ଷ ଭଗବାନ ଋଷି ହେଲା ସମୟରେ।
1.212.21
लतात्वमनुसंपेदे तमेवाभ्यनुवेष्टती ।
पुपोष च वपुर्यस्य तस्य तस्यानुगं पुनः ॥ १.२१२.२१ ॥
ଲତାର ଅବସ୍ଥା ପାଇ ସେ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଘେରି ରହି ତାଙ୍କ ଶରୀର ପୋଷଣ କଲା; ପୁଣି ତାଙ୍କର ଅନୁଗାମୀ ହେଲା।
1.212.22
सा पुपोष समं भर्त्रा स्कन्धेनापि चचार ह ।
ततस्तस्य च तस्याश्च तुल्या प्रीतिरवर्धत ॥ १.२१२.२२ ॥
ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ସମାନଭାବେ ପୋଷଣ ପାଇଲା, କାନ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ବିଚରଣ କଲା। ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ଓ ତା'ର ସମାନ ପ୍ରୀତି ବଢ଼ିଲା।
1.212.23
तथा सा भगवांस्तस्याः प्रसादादृषिसत्तमः ।
विरराम च सा चैव दैवयोगेन भामिनी ॥ १.२१२.२३ ॥
ଏପରି ସେହି ଭଗବାନ, ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ କୃପାରେ (ତପସ୍ୟାରେ ସ୍ଥିର ରହିଲେ); ଏବଂ ସେହି ଭାମିନୀ ମଧ୍ୟ ଦୈବଯୋଗରେ ସେଠାରେ ବିରାମ ପାଇଲା।
1.212.24
स च तां तपसा देवीं रमयामास योगतः ।
एकपत्नी तथा भूत्वा सदैवाग्रे यशस्विनी ॥ १.२१२.२४ ॥
ସେ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗବଳରେ ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ; ଏକପତ୍ନୀ ହୋଇ ସେ ସଦା ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟା ଓ ଯଶସ୍ବିନୀ ହେଲେ।
1.212.25
अरुन्धतीव सीतेव बभूवातिपतिव्रता ।
दमयन्त्याश्च मातुः स विशेषमधिकं ययौ ॥ १.२१२.२५ ॥
ସେ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଓ ସୀତାଙ୍କ ପରି ଅତି ପତିବ୍ରତା ହେଲେ; ଏବଂ ସେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ମାତାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ବିଶେଷତା ପାଇଲେ।
1.212.26
एतत्तथ्यं महाराज मा ते भूद्बुद्धिरन्यथा ।
सा वै नालायनी जज्ञे दैवयोगेन केनचित् ॥ १.२१२.२६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏହା ସତ୍ୟ; ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଏଥିରୁ ବିପରୀତ ନ ହେଉ। ସେ ନାଲାୟନୀ; କୌଣସି ଦୈବଯୋଗରେ ସେ ଜନ୍ମିଲେ।
1.212.27
राजंस्तवात्मजा कृष्णा वेद्यां तेजस्विनी शुभा ।
तस्मिंस्तस्या मनः सक्तं न चचाल कदाचन ॥ १.२१२.२७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ଝିଅ କୃଷ୍ଣା ବେଦୀରେ ତେଜସ୍ୱିନୀ ଓ ଶୁଭା; ତାଙ୍କ ମନ ତାଙ୍କଠାରେ ଲାଗିଥିଲା ଓ କେବେ ବି ବିଚଳିତ ହେଲା ନାହିଁ।
1.212.28
तथा प्रणिहितो ह्यात्मा तस्यास्तस्मिन्द्विजोत्तमे ॥ १.२१२.२८ ॥
ଏହିପରି ତାଙ୍କ ଆତ୍ମା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଗିଥିଲା।