ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.213
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.213.1
ब्रूहि तत्कारणं येन ब्रह्मन्नालायनी शुभा ।
जाता ममाध्वरे कृष्मा सर्ववेदविदां वर ॥ १.२१३.१ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਰਵਵੇਦਜ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨਾਲਾਇਨੀ ਸ਼ੁਭਾ ਮੇਰੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵਜੋਂ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਜਨਮੀ, ਉਹ ਦੱਸੋ।
1.213.2
शृणु राजन्यथा ह्यस्या दत्तो रुद्रेण वै वरः ।
यदर्थं चैव संभूता तव गेहे यशस्विनी ॥ १.२१३.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ। ਰੁਦਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜੋ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਜਨਮੀ।
1.213.3
हन्त त कथयिष्यामि कृष्मायाः पौर्वदेहिकम् ।
इन्द्रसेनेति विख्याता पुरा नालायनी शुभा ॥ १.२१३.३ ॥
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰਸੇਨਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਲਾਇਨੀ ਸ਼ੁਭਾ।
1.213.4
मौद्गल्यस्य पतिमासाद्य चचार विगतज्वरा ।
मौद्गल्यस्य महर्षेश्च रममाणस्य वै तया ॥ १.२१३.४ ॥
ਮੌਦਗਲਯ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰਹੀ। ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਮੌਦਗਲਯ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਰਮਦੇ ਰਹੇ।
1.213.5
संवत्सरगणा राजन्व्यतीयुः क्षणवत्तदा ।
ततः कदाचिद्धर्मात्मा तृप्तः कामैर्व्यरज्यत ॥ १.२१३.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਪਲ ਵਾਂਗ ਬੀਤ ਗਏ। ਫਿਰ ਕਦੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਗਏ।
1.213.6
अन्विच्छन्परमं धर्मं ब्रह्मयोगपरोऽभवत् ।
उत्ससर्ज स तां विप्रः सा तदा चापतद्भुवि।
मौद्गल्यो राजशार्दूल तपोभिर्भावितः सदा ॥ १.२१३.६ ॥
ਪਰਮ ਧਰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਮੌਦਗਲਯ ਸਦਾ ਤਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਸੀ।
1.213.7
प्रसीद भगवन्मह्यं न मामुत्स्रष्टुमर्हसि ।
अवितृप्तास्मि ब्रह्मर्षे कामानां कामसेवनात् ॥ १.२१३.७ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ; ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ, ਕਾਮ-ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅਜੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
1.213.8
यस्मात्त्वं मामनिःशङ्का ह्यवक्तव्यं भाषसे ।
आचरन्ती तपोविघ्नं तस्माच्छृणु वचो मम ॥ १.२१३.८ ॥
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬੇਖੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਕਹਿਣ ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
1.213.9
भविष्यसि नृलोके त्वं राजपुत्री यशस्वि ।
पाञ्चालराजस्य सुता द्रुपदस्य महात्मनः ॥ १.२१३.९ ॥
ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੋਵੇਂਗੀ — ਮਹਾਤਮਾ ਦ੍ਰੁਪਦ, ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ।
1.213.10
भवितारस्तत्र तव पतयः पञ्च विप्लुताः ।
तैः सार्धं मधुराकारैश्चिरं रतिमवाप्स्यसि ॥ १.२१३.१० ॥
ਉੱਥੇ ਤੇਰੇ ਪੰਜ ਪਤੀ ਹੋਣਗੇ; ਮਿੱਠੇ ਰੂਪ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਖ ਪਾਵੇਂਗੀ।
1.213.11
सैवं शप्ता तु विमना वनं प्रागाद्यशस्विनी ।
भोगैरतृप्ता देवेशं तपसाऽऽराधयत्तदा ॥ १.२१३.११ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਾਪੀ ਗਈ ਉਹ ਯਸ਼ਸਵੀ ਉਦਾਸ ਮਨ ਨਾਲ ਬਨ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ; ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਦੇਵੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ।
1.213.12
निराशीर्मारुताहारा निराहारा तथैव च ।
अनुवर्तमाना त्वादित्यं तथा पञ्चतपाभवत् ॥ १.२१३.१२ ॥
ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹਵਾ ਦਾ ਆਹਾਰ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿੰਦੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਅਨੁਸਾਰਣੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪੰਚਾਗਨੀ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ।
1.213.13
तीव्रेण तपसा तस्यास्तुष्टः पशुपतिः स्वयम् ।
वचं प्रादात्तदा रुद्रः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः ॥ १.२१३.१३ ॥
ਉਸ ਦੀ ਤੀਬਰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਵੈਂ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨੇ ਉਦੋਂ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਰੁਦਰ, ਸਰਬਲੋਕੇਸ਼ਵਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਸਨ।
1.213.14
भविष्यति परं जन्म भविष्यति वराङ्गना ।
भविष्यन्ति परं भद्रे पतयः पञ्च विश्रुताः ॥ १.२१३.१४ ॥
ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਨਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤੀ ਹੋਣਗੇ।
1.213.15
महेन्द्रवपुषः सर्वे महेन्द्रसमविक्रमाः ।
तत्रस्था च महत्कर्म सुराणां त्वं करिष्यसि ॥ १.२१३.१५ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੋਣਗੇ। ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਕਰੇਂਗੀ।
1.213.16
एकः खलु मया भर्ता वृतः पञ्च त्विमे कथम् ।
एको भवति नैकस्या बहवस्तद्ब्रवीहि मे ॥ १.२१३.१६ ॥
ਮੈਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਪਤੀ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਪੰਜ ਕਿਵੇਂ? ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਦੀ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
1.213.17
पञ्चकृत्वस्त्वया चोक्तः पतिं देहीत्यहं पुनः ।
पञ्चते पतयो भद्रे भविष्यन्ति सुखावहाः ॥ १.२१३.१७ ॥
ਤੂੰ 'ਮੈਨੂੰ ਪਤੀ ਦਿਓ' ਇਹ ਪੰਜ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਪਤੀ ਹੋਣਗੇ।
1.213.18
धर्म एकः पतिः स्त्रीणां पूर्वमे प्रकल्पितः ।
बहुपत्नीकता पुंसो धर्मश्च बहुभिः कृतः ॥ १.२१३.१८ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਇੱਕ ਹੀ ਪਤੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਰਦ ਲਈ ਬਹੁਪਤਨੀ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
1.213.19
स्त्रीधर्मः पूर्वमेवायं निर्मितो मुनिभिः सदा ।
सहधर्मचरी भर्तुरेका एकस्य चोच्यते ॥ १.२१३.१९ ॥
ਇਹ ਇਸਤਰੀ-ਧਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਸਦਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਤੀ ਦੀ ਸਹਧਰਮਚਾਰਿਣੀ ਇੱਕ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਲਈ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.213.20
एको हि भर्ता नारीणां कौमार इति लौकिकः ।
आपत्सु च नियोगेन भर्तुर्नार्याः परः स्मृतः ॥ १.२१३.२० ॥
ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਆਰੇਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕੋ ਪਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ-ਰੀਤ ਇਹੀ ਹੈ। ਵਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਸਮ੍ਰਿਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1.213.21
गच्छेत न तृतीयं तु तस्या निष्कृतिरुच्यते ।
चतुर्थे पतिता नारी पञ्चमे वर्धकी भवेत् ॥ १.२१३.२१ ॥
ਤੀਜੇ ਪੁਰਸ਼ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਰਧਕੀ (ਨਿੰਦਿਤ) ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
1.213.22
एवं गते धर्मपथे न वृणे बहुपुंस्कताम् ।
अलोकाचरितात्त्समात्कथं मुच्येय सङ्करात् ॥ १.२१३.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ-ਮਾਰਗ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਬਹੁ-ਪਤੀਪਣ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀ। ਲੋਕਾਚਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਸ ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੰਕਰ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵਾਂ?
1.213.23
अनावृताः पुरा नार्यो ह्यासञ्शुध्यन्ति चार्तवे ।
सकृदुक्तं त्वया नैतन्नाधर्मस्ते भविष्यति ॥ १.२१३.२३ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਨਾਵ੍ਰਿਤ (ਆਜ਼ਾਦ) ਸਨ, ਅਤੇ ਰੁੱਤ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਤੂੰ ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
1.213.24
यदि मे पतयः पञ्च रतिमिच्छामि तैर्मिथः ।
कौमारं च भवेत्सर्वैः संगमे संगमे च मे ॥ १.२१३.२४ ॥
ਜੇ ਮੇਰੇ ਪੰਜ ਪਤੀ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਸੀ ਰਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ; ਸਭ ਦੁਆਰਾ ਮੈਨੂੰ ਕੁਆਰਾਪਨ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕੁਆਰਾਪਨ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।
1.213.25
पतिशुश्रूषया चैव सिद्धिः प्राप्ता मया पुरा ।
भोगेच्छा च मया प्राप्ता स च भोगश्च मे भवेत् ॥ १.२१३.२५ ॥
ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਮੈਂ ਪਾਈ; ਉਹ ਭੋਗ ਵੀ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ।
1.213.26
रतिश्च भद्रे सिद्धिश्च न भजेते परस्परम् ।
भोगानाप्स्यसि सिद्धिं च योगेन च महत्त्वताम् ॥ १.२१३.२६ ॥
ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਰਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ; ਤੂੰ ਭੋਗ ਪਾਏਂਗੀ, ਅਤੇ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਮਹਾਨਤਾ ਸਮੇਤ ਸਿੱਧੀ ਵੀ ਪਾਏਂਗੀ।
1.213.27
अन्यदेहान्तरे चैव रूपभाग्यगुणान्विता ।
पञ्चभिः प्राप्य कौमारं महाभागा भविष्यसि ॥ १.२१३.२७ ॥
ਦੂਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੂੰ ਰੂਪ, ਭਾਗ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇਂਗੀ; ਪੰਜਾਂ ਤੋਂ ਕੌਮਾਰ ਪਾ ਕੇ ਤੂੰ ਮਹਾਭਾਗਾ ਹੋਵੇਂਗੀ।
1.213.28
गच्छ गङ्गाजलस्था च नरं पश्यसि यं शुभे ।
तमानय ममाभ्याशं सुरराजं शुचिस्मिते ॥ १.२१३.२८ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਜਾ; ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ, ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤੇ, ਉਸ ਦੇਵਰਾਜ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲੈ ਆ।
1.213.29
इत्युक्ता विश्वरूपेण रुद्रं कृत्वा प्रदक्षिणम् ।
जगाम गङ्गामुद्दिश्य पुण्यां त्रिपथगां नदीम् ॥ १.२१३.२९ ॥
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।