ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.214
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.214.1
पुरा वै नैमिशारण्ये देवाः सत्रमुपासते ।
तत्र वैवस्वतो राजञ्शामित्रमकरोत्तदा ॥ १.२१४.१ ॥
ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣਯ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਸੱਤਰ ਯੱਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਦੋਂ ਉੱਥੇ ਵੈਵਸਵਤ (ਯਮ) ਨੇ ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ।
1.214.2
ततो यमो दीक्षितस्तत्र राज-
न्नामारयत्कंचिदपि प्रजानाम्।
ततः प्रजास्ता बहुला बभूवुः ।
कालातिपातान्मरणप्रहीणाः ॥ १.२१४.२ ॥
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਯਮ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਰਜਾ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ। ਤਦ ਉਹ ਪਰਜਾ ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਈ।
1.214.3
सोमश्च शक्रो वरुणः कुबेरः ।
साध्या रुद्रा वसवोऽथाश्विनौ च।
प्रजापतिर्भुवनस्य प्रणेता ।
समाजग्मुस्तत्र देवास्तथाऽन्ये ॥ १.२१४.३ ॥
ਸੋਮ, ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ), ਵਰੁਣ, ਕੁਬੇਰ, ਸਾਧਿਆ, ਰੁਦਰ, ਵਸੂ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਣੇਤਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
1.214.4
ततोऽब्रुवँल्लोकगुरुं समेता ।
भयात्तीव्रान्मानुषाणां विवृद्ध्या।
तस्माद्भयादुद्विजन्तः सुखेप्सवः ।
प्रयाम सर्वे शरणं भवन्तम् ॥ १.२१४.४ ॥
ਫਿਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਘੋਰ ਡਰ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾ ਕੇ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ।
1.214.5
किं वो भयं मानुषेभ्यो यूयं सर्वे यदाऽमराः ।
मा वो मर्त्यसकाशाद्वै भयं भवितुमर्हति ॥ १.२१४.५ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਹੋ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਡਰ? ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰ ਹੋਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
1.214.6
मर्त्या अमर्त्याः संवृत्ता न विशेषोऽस्ति कश्चन ।
अविशेषादुद्विजन्तो विशेषार्थमिहागताः ॥ १.२१४.६ ॥
ਮਰਨਹਾਰ ਅਤੇ ਅਮਰ ਹੁਣ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਅਭੇਦ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਕੇ, ਫ਼ਰਕ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ।
1.214.7
वैवस्वतो व्यापृतः सत्रहेतो-
स्तेन त्विमे न म्रियन्ते मनुष्याः।
तस्मिन्नेकाग्रे कृतसर्वकार्ये ।
तत एषां भवितैवान्तकालः ॥ १.२१४.७ ॥
ਵੈਵਸਵਤ ਸੱਤਰ ਯੱਗ ਲਈ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਰਦੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨਗੇ, ਤਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਕਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਆਵੇਗਾ।
1.214.8
वैवस्वतस्यैव तनुर्विभक्ता ।
वीर्येण युष्माकमुत प्रवृद्धा।
सैषामन्तो भविता ह्यन्तकाले ।
न तत्र वीर्यं भविता नरेषु ॥ १.२१४.८ ॥
ਵੈਵਸਵਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੀ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਅੰਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।
1.214.9
ततस्तु ते पूर्वजदेववाक्यं ।
श्रुत्वा जग्मुर्यत्र देवा यजन्ते।
समासीनास्ते समेता महाबला ।
भागीरथ्यां ददृशुः पुण्डरीकम् ॥ १.२१४.९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਪੂਰਵਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉੱਥੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਭਾਗੀਰਥੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।
1.214.10
दृष्ट्वा च तद्विस्मितास्ते बभूवु-
स्तेषामिन्द्रस्तत्र शूरो जगाम।
सोऽपश्यद्योषामथ पावकप्रभां ।
यत्र देवी गङ्गा सततं प्रसूता ॥ १.२१४.१० ॥
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੂਰਮਾ ਇੰਦਰ ਉੱਥੇ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਵੇਖੀ — ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ ਲਗਾਤਾਰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
1.214.11
सा तत्र योषा रुदती जलार्थिनी ।
गङ्गां देवीं व्यवगाह्य व्यतिष्ठत्।
तस्याश्रुबिन्दुः पतितो जले य-
स्तत्पद्ममासीदथ तत्र काञ्चनम् ॥ १.२१४.११ ॥
ਉਹ ਉੱਥੇ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ; ਉਹ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਬਣ ਗਈ।
1.214.12
तदद्भुतं प्रेक्ष्य वज्री तदानी-
मपृच्छत्तां योषितमन्तिकाद्वै।
का त्वं भद्रे रोदिषि कस्य हेतो-
र्वाक्यं तथ्यं कामयेऽहं ब्रवीहि ॥ १.२१४.१२ ॥
ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉਦੋਂ ਨੇੜਿਓਂ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਰੋਂਦੀ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਦੱਸ।
1.214.13
त्वं वेत्स्यसे मामिह याऽस्मि शक्र ।
यदर्थं चाहं रोदिमि मन्दभाग्या।
आगच्छ राजन्पुरतो गमिष्ये ।
द्रष्टाऽसि तद्रोदिमि यत्कृतेऽहम् ॥ १.२१४.१३ ॥
ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ ਇਹ ਤੂੰ ਏਥੇ ਹੀ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ। ਮੰਦਭਾਗੀ ਮੈਂ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਰੋਂਦੀ ਹਾਂ, ਆ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲਾਂਗੀ। ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਰੋਂਦੀ ਹਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।
1.214.14
तां गच्छन्तीमन्वगच्छत्तदानीं ।
सोऽपश्यदारात्तरुणं दर्शनीयम्।
सिद्धासनस्थं युवतीसहायं ।
क्रीडन्तमक्षैर्गिरिराजमूर्ध्नि ॥ १.२१४.१४ ॥
ਜਾਂਦੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਉਦੋਂ ਗਿਆ। ਦੂਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਨੌਜਵਾਨ ਵੇਖਿਆ, ਸਿੱਧਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ, ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ, ਪਰਬਤਰਾਜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ।
1.214.15
तमब्रवीद्देवराजो ममेदं ।
त्वं विद्धि विद्वन्भुवनं वशे स्थितम्।
ईशोऽहस्मीति समन्युरब्रवी-
द्दृष्ट्वा तमक्षैः सुभृशं प्रमत्तम् ॥ १.२१४.१५ ॥
ਦੇਵਰਾਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਇਹ ਭਵਨ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਈਸ਼ਵਰ ਹਾਂ। ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬੇਧਿਆਨ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਬੋਲਿਆ।
1.214.16
क्रुद्धं च शक्रं प्रसमीक्ष्य देवो ।
जहाय शक्रं च शैरुदैक्षत।
संस्तम्भितोऽभूदथ देवराज-
स्तेनेक्षितः स्थाणुरिवावतस्थे ॥ १.२१४.१६ ॥
ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਤਦ ਦੇਵਰਾਜ ਸਤੰਭਿਤ ਹੋ ਗਏ; ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਠੂੰਠ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿ ਗਏ।
1.214.17
यदा तु पर्याप्तमिहास्य क्रीडया ।
तदा देवीं रुदतीं तामुवाच।
आनीयतामेष यतोऽहमारा-
न्नैनं दर्पः पुनरप्याविशेत ॥ १.२१४.१७ ॥
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਇੱਥੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਗਈ, ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੋ ਰਹੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਆਓ; ਮੈਂ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਹੰਕਾਰ ਨਾ ਵੜੇ।'
1.214.18
ततः शक्रः स्पृष्टमात्रस्तया तु ।
स्रस्तैरङ्गैः पतितोऽभूद्धरण्याम्।
तमब्रवीद्भगवानुग्रतेजा ।
मैवं पुनः शक्र कृथाः कथंचित् ॥ १.२१४.१८ ॥
ਤਦ ਇੰਦਰ ਉਸ ਦੇ ਛੂਹਣ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਗ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਤਦ ਉਗਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਕਰੀਂ।'
1.214.19
निवर्तयैनं च महाद्रिराजं ।
बलं च वीर्यं च तवाप्रमेयम्।
छिद्रस्य चैवाविश मध्यमस्य ।
यत्रासते त्वद्विधाः सूर्यभासः ॥ १.२१४.१९ ॥
ਇਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਹਾਪਰਬਤਰਾਜ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦੇ; ਆਪਣਾ ਅਪਾਰ ਬਲ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵੀ ਮੋੜ ਲੈ। ਵਿਚਲੀ ਦਰਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
1.214.20
स तद्विवृत्य विवरं महागिरे-
स्तुल्यद्युतींश्चतुरोऽन्यान्ददर्श।
स तानभिप्रेक्ष्य बभूव दुःखितः ।
कच्चिन्नाहं भविता वै यथेमे ॥ १.२१४.२० ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਪਰਬਤ ਦੀ ਦਰਾਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉੱਥੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਚਾਰ ਵੇਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਕੀ ਮੈਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋਵਾਂਗਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ।
1.214.21
ततो देवो गिरिशो वज्रपाणिं ।
विवृत्य नेत्रे कुपितोऽभ्युवाच।
दरीमेतां प्रविश त्वं शतक्रतो ।
यन्मां बाल्यादवमंस्थाः पुरस्तात् ॥ १.२१४.२१ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵ ਗਿਰੀਸ਼ ਨੇ ਵਜ੍ਰਪਾਣੀ ਵੱਲ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ, ਤੂੰ ਇਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਲਪਨ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
1.214.22
उक्तस्त्वेवं विभुना देवराजः ।
प्रावेपताऽऽर्तो भृशमेवाभिषङ्गात्।
स्रस्तैरङ्गैरनिलेनेव नुन्न-
मश्वत्थपत्रं गिरिराजमूर्ध्नि ॥ १.२१४.२२ ॥
ਉਸ ਵਿਭੂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਦੇਵਰਾਜ ਬਹੁਤ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉੱਠਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿੱਲਦਾ ਪਿੱਪਲ ਦਾ ਪੱਤਾ।
1.214.23
स प्राञ्जलिर्वै वृषवाहनेन ।
प्रवेपमानः सहसैवमुक्तः।
उवाच देवं बहुरूपमुग्र-
मद्याशेषस्य भुवनस्य त्वं भवाद्यः ॥ १.२१४.२३ ॥
ਵ੍ਰਿਖਵਾਹਨ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਬਹੁਰੂਪ ਤੇ ਉਗਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ: ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਵ ਆਦਿ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।
1.214.24
तमब्रवीदुग्रवर्चाः प्रहस्य ।
नैवंशीलाः शेषमिहाप्नुवन्ति।
एतेऽप्येवं भवितारः पुरस्ता-
त्तस्मादेतां दरीमाविश्य शेष्य ॥ १.२१४.२४ ॥
ਉਗਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਅਜਿਹੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਇੱਥੇ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਇਹ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਬਾਕੀ ਰਹਿ।
1.214.25
एषा भार्या भविता वो न संशयो ।
योनिं सर्वे मानुषीमाविशध्वम्।
तत्र यूयं कर्म कृत्वाऽविषह्यं ।
बहूनन्यान्निधनं प्रापयित्वा ॥ १.२१४.२५ ॥
ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ। ਉੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਅਸਹਿ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਕੇ।
1.214.26
कर्तव्यमन्यद्विविधार्थयुक्तम् ॥ १.२१४.२६ ॥
ਵਿਵਿਧ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਰਤੱਵ ਹੈ।
1.214.27
गमिष्यामो मानुषं देवलोका-
द्दुराधरो विहितो यत्र मोक्षः।
देवास्त्वस्मानादधीरञ्जनन्यां ।
धर्मो वायुर्मघवानश्विनौ च ॥ १.२१४.२७ ॥
ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗੇ; ਔਖਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉੱਥੇ ਮੋਕਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਸਾਨੂੰ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ — ਧਰਮ, ਵਾਯੂ, ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਅਤੇ ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ।
1.214.28
एतच्छ्रुत्वा वज्रपाणिर्वचस्तु ।
देवश्रेष्ठं पुनरेवेदमाह।
वीर्येणाहं पुरुषं कार्यहेतो-
र्दद्यामेषां पञ्चमं मत्प्रसूतम् ॥ १.२१४.२८ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਜ੍ਰਪਾਣੀ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਹਾ — "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਵੇਂ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਦਿਆਂਗਾ।"
1.214.29
विश्वभुग्भूतधामा च शिबिरिन्द्रः प्रतापवान् ।
शान्तिश्चतुर्थस्तेषां वै तेजस्वी पञ्चमः स्मृतः ॥ १.२१४.२९ ॥
ਵਿਸ਼ਵਭੁਕ, ਭੂਤਧਾਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਇੰਦਰ ਸ਼ਿਬਿ — ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥਾ ਸ਼ਾਂਤੀ; ਤੇਜਸਵੀ ਪੰਜਵਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.214.30
तेषां कामं भगवानुग्रधन्वा ।
प्रादादिष्टं सन्निसर्गाद्यथोक्तम्।
तां चाप्येषां योषितं लोककान्तां ।
श्रियं भार्यां व्यदधान्मानुषेषु ॥ १.२१४.३० ॥
ਭਗਵਾਨ ਉਗ੍ਰਧਨਵਾ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ — ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ ਤੇ। ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ — ਲੋਕ-ਪਿਆਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ — ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
1.214.31
तैरेव सार्धं तु ततः स देवो ।
जगाम नारायणमप्रमेयम्।
अनन्तमव्यक्तमजं पुराणं ।
सनातनं विश्वमनन्तरूपम् ॥ १.२१४.३१ ॥
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਦੇਵ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਨਾਰਾਇਣ ਕੋਲ ਗਏ — ਜੋ ਅਨੰਤ, ਅਵਿਅਕਤ, ਅਜ, ਪੁਰਾਤਨ, ਸਨਾਤਨ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਅਤੇ ਅਨੰਤਰੂਪ ਹਨ।
1.214.32
शुक्लमेकमपरं चापि कृष्णम् ॥ १.२१४.३२ ॥
ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਾਲਾ।
1.214.33
केशो योऽसौ वर्णतः कृष्ण उक्तः ॥ १.२१४.३३ ॥
ਜੋ ਕੇਸ਼ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਰਣ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1.214.34
ये ते पूर्वं शक्ररूपा निबद्धा-
स्तस्यां दर्यां पर्वतस्योत्तरस्य।
इहैव ते पाण्डवा वीर्यवन्तः ।
शक्रस्यांशः पाण्डवः सव्यसाची ॥ १.२१४.३४ ॥
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ-ਰੂਪ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪਰਬਤ ਦੀ ਉਸ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹੀ ਇਹ ਬਲਵਾਨ ਪਾਂਡਵ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਪਾਂਡਵ ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਹੈ।
1.214.35
एवमेते पाण्डवाः संबभूवु-
र्ये ते राजन्पूर्वमिन्द्रा बभूवुः।
लक्ष्मीश्चैषां पूर्वमेवोपदिष्टा ।
भार्या यैषा द्रौपदी दिव्यरूपा ॥ १.२१४.३५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪਾਂਡਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ; ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।
1.214.36
कथं हि स्त्री कर्मणा ते महीतला-
त्समुत्तिष्ठेदन्यतो दैवयोगात्।
यस्या रूपं सोमसूर्यप्रकाशं ।
गन्धश्चास्याः कोशमात्रात्प्रवाति ॥ १.२१४.३६ ॥
ਤੇਰੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਦੈਵ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਕੇਵਲ ਕਮਲ-ਕੋਸ਼ ਤੋਂ ਹੀ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।
1.214.37
इदं चान्यत्प्रीतिपूर्वं नरेन्द्र ।
ददानि ते वरमत्यद्भुतं च।
दिव्यं चक्षुः पश्य कुन्तीसुतांस्त्वं ।
पुण्यैर्दिव्यैः पूर्वदेहैरुपेतान् ॥ १.२१४.३७ ॥
ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਜੋ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਦਿਵ੍ਯ ਨੇਤਰ ਨਾਲ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ; ਉਹ ਪੁੰਨਮਈ ਦਿਵ੍ਯ ਪੂਰਵ-ਦੇਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ।
1.214.38
ततो व्यासः परमोदारकर्मा ।
शुचिर्विप्रस्तपसा तस्य राज्ञः।
चक्षुर्दिव्यं प्रददौ तांश्च सर्वान् ।
राजाऽपश्यत्पूर्वदेहैर्यथावत् ॥ १.२१४.३८ ॥
ਫਿਰ ਅਤਿ ਉਦਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਦਿਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵ ਦੇਹਾਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਵੇਖਿਆ।
1.214.39
ततो दिव्यान्हेमकिरीटमालिनः ।
शक्रप्रख्यान्पावकादित्यवर्णान्।
बद्धापीडांश्चारुरूपांश्च यूनो ।
व्यूढोरस्कांस्तालमात्रान्ददर्श ॥ १.२१४.३९ ॥
ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਾਜ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੇ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਤਾੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਜਿੱਡੇ ਉੱਚੇ ਦਿਵ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
1.214.40
दिव्यैर्वस्त्रैरजोभिः सुगन्धै-
र्माल्यैश्चाग्र्यैः शोभमानानतीव।
साक्षात्त्र्यक्षान्वा वसूंश्चापि रुद्रा-
नादित्यान्वा सर्वगुणोपपन्नान् ॥ १.२१४.४० ॥
ਦਿਵ ਬਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਗੰਧਿਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਦੇ; ਮਾਨੋ ਸਾਖਿਆਤ ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਵਸੂ, ਰੁਦ੍ਰ ਜਾਂ ਆਦਿਤਯ ਹੋਣ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
1.214.41
तान्पूर्वेन्द्रानभिवीक्ष्याभिरूपा-
त्र्शक्रात्मजं चेन्द्ररूपं निशम्य।
प्रीतो राजा द्रुपदो विस्मितश्च ।
दिव्यां मायां तामवेक्ष्याप्रमेयाम् ॥ १.२१४.४१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੂਰਵ ਇੰਦਰਾਂ ਨੂੰ, ਸੁੰਦਰ ਇੰਦਰਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦ੍ਰੁਪਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਦਿਵ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
1.214.42
तां चैवाग्र्यां स्त्रियमतिरूपयुक्तां ।
दिव्यां साक्षात्सोमवह्निप्रकाशाम्।
योग्यां तेषां रूपतेजोयशोभिः ।
पत्नी मत्वा हृष्टवान्पार्थिवेन्द्रः ॥ १.२१४.४२ ॥
ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਤਿ ਰੂਪਵਤੀ, ਦਿਵ੍ਯ, ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਸੋਮ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਰਗੀ ਤੇਜਸਵੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ, ਰੂਪ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਸਮਝ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
1.214.43
स तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यरूपं ।
जग्राह पादौ सत्यवत्याः सुतस्य।
नैतच्चित्रं परमर्षे त्वयीति ।
प्रसन्नचेताः स उवाच चैनम् ॥ १.२१४.४३ ॥
ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਤਿਆਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਲਏ; 'ਹੇ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ' ਏਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.214.44
इदं चापि पुरावृत्तं तन्निबोध च भूमिम ।
कीर्त्यमानं नृपर्षीणां पूर्वेषां दारकर्मणि ॥ १.२१४.४४ ॥
ਹੇ ਭੂਪਤੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਕਰਮ ਬਾਰੇ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਵੀ ਸੁਣ।
1.214.45
नितन्तुर्नाम राजर्षिर्बभूव भुवि विश्रुतः ।
तस्य पुत्रा महेष्वासा बभूवुः पञ्च भूमिताः ॥ १.२१४.४५ ॥
ਨਿਤੰਤੁ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।
1.214.46
साल्वेयः शूरसेनश्च श्रुतसेनश्च वीर्यवान् ।
तिन्दुसारोऽतिसारश्च क्षत्रियाः क्रतुयाजिनः ॥ १.२१४.४६ ॥
ਸਾਲਵੇਯ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ, ਵੀਰਜਵਾਨ ਸ਼ਰੁਤਸੇਨ, ਤਿੰਦੁਸਾਰ ਅਤੇ ਅਤਿਸਾਰ — ਇਹ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਅਤੇ ਯਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
1.214.47
नातिचक्रमुरन्योन्यमन्योन्यस्य प्रियंवदाः ।
अनीर्ष्यवो धर्मविदः सौम्याश्चैव प्रियकराः ॥ १.२१४.४७ ॥
ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਟੱਪਦੇ ਸਨ; ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਸਨ; ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਸੌਮ੍ਯ ਅਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
1.214.48
एतान्नैतन्तवान्पञ्च शिबिपुत्री स्वयंवरे ।
अवाप स्वपतीन्वीरान्भौमाश्वी मनुजाधिपान् ॥ १.२१४.४८ ॥
ਸ਼ਿਬੀ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਸਵੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਨੈਤੰਤਵ ਵੀਰਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
1.214.49
वीणेव मधुरारावा गान्धर्वस्वरमूर्च्छिता ।
उत्तमा सर्वनारीणां भौमाश्वी ह्यभवत्तदा ॥ १.२१४.४९ ॥
ਵੀਣਾ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ, ਗੰਧਰਵ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹੋ ਗਈ — ਭੌਮਾਸ਼ਵੀ।
1.214.50
यस्या नैतन्तवाः पञ्च पतयः क्षत्रियर्षभाः ।
बभूवुः पृथिवीपालाः सर्वैः समुदिता गुणैः ॥ १.२१४.५० ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਜ ਪਤੀ ਸਨ — ਨੈਤੰਤਵ, ਖੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
1.214.51
तेषामेकाभवद्भार्या राज्ञामौशीनरी शुभा ।
भौमाश्वी नाम भद्रं ते तथारूपगुणान्विता ॥ १.२१४.५१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਪਤਨੀ ਸੀ — ਉਸ਼ੀਨਰ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਧੀ, ਭੌਮਾਸ਼ਵੀ ਨਾਮ ਦੀ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
1.214.52
पञ्चभ्यः पञ्चधा पञ्च दायादान्सा व्यजायत ।
तेभ्यो नैतन्तवेभ्यस्तु राजशार्दूल वै तदा ॥ १.२१४.५२ ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜ ਵਾਰਿਸ ਜਨਮੇ — ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੈਤੰਤਵਾਂ ਲਈ, ਉਦੋਂ।
1.214.53
पृथगाख्याऽभवत्तेषां भ्रातॄणां पञ्चधा भुवि ।
यथावत्कीर्त्यमानांस्ताञ्छृणु मे राजसत्तम ॥ १.२१४.५३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਨਾਮ ਪਏ — ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯਥਾਵਤ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਸੱਤਮ।
1.214.54
साल्वेयाः शूरसेनाश्च श्रुतसेनाश्च पार्थिवाः ।
तिन्दुसारातिसाराश्च वंशा एषां नृपोत्तम ॥ १.२१४.५४ ॥
ਸਾਲਵੇਯ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ, ਸ਼੍ਰੁਤਸੇਨ ਰਾਜੇ, ਅਤੇ ਤਿੰਦੁਸਾਰ ਤੇ ਅਤਿਸਾਰ — ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਹਨ।
1.214.55
एवमेकाऽभवद्भार्या भौमाश्वी भुवि विश्रुता ।
तथैव द्रुपदैषा ते सुता वै देवरूपिणी।
पञ्चानां विहिता पत्नी कृष्णा पार्षत्यनिन्दिता ॥ १.२१४.५५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੌਮਾਸ਼ਵੀ ਇੱਕੋ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਇਹ ਦੇਵਰੂਪਿਣੀ ਧੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਸੁਤਾ — ਪੰਜਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪਾਰਸ਼ਤੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼।
1.214.56
आसीत्तपोवंने काचिदृषेः कन्या महात्मनः ।
नाध्यगच्छत्पतिं सा तु कन्या रूपवती सती ॥ १.२१४.५६ ॥
ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ। ਰੂਪਵਤੀ ਅਤੇ ਸਤੀ ਉਹ ਕੰਨਿਆ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੀ।
1.214.57
तोषयामास तपसा सा किलोग्रेण शङ्करम् ।
तामुवाचेश्वरः प्रीतो वृणु काममिति स्वयम् ॥ १.२१४.५७ ॥
ਉਸਨੇ ਘੋਰ ਤਪ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਖੁਦ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਵਰ ਵਜੋਂ ਮੰਗ।'
1.214.58
सैवमुक्ताऽब्रवीत्कन्या देवं वरदमीश्वरम् ।
पतिं सर्वगुणोपेतमिच्छामीति पुनःपुनः ॥ १.२१४.५८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੀ ਗਈ ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਨੇ ਵਰਦਾਤਾ ਦੇਵ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਸਰਬਗੁਣ-ਸੰਪੰਨ ਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।'
1.214.59
ददौ तस्यै स देवेशस्तं वरं प्रीतमानसः ।
पञ्च ते पतयो भद्रे भविष्यन्तीति शङ्करः ॥ १.२१४.५९ ॥
ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵੇਸ਼ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੇਰੇ ਪੰਜ ਪਤੀ ਹੋਣਗੇ।'
1.214.60
सा प्रसादयती देवमिदं भूयोऽभ्यभाषत ।
एकं पतिं गुणोपेतं त्वत्तोऽर्हामीति शङ्कर ॥ १.२१४.६० ॥
ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਫਿਰ ਬੋਲੀ: ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਤੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹਾਂ।
1.214.61
तां देवदेवः प्रीतात्मा पुनः प्राह शुभं वचः ।
पञ्चकृत्वस्त्वयोक्तोऽहं पतिं देहीति वै पुनः ॥ १.२१४.६१ ॥
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 'ਪਤੀ ਦਿਓ'।
1.214.62
तत्तथा भविता भद्रे वचस्तद्भद्रमस्तु ते ।
देहमन्यं गतायास्ते सर्वमेतद्भविष्यति ॥ १.२१४.६२ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਉਹ ਬਚਨ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਹੋਰ ਦੇਹ ਧਾਰਨ ਕਰੇਂਗੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ।
1.214.63
द्रुपदैषा हि सा जज्ञे सुता वै देवरूपिणी ।
पञ्चानां विहिता पत्नी कृष्णा पार्षत्यनिन्दिता ॥ १.२१४.६३ ॥
ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਇਹ ਧੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੇਵਰੂਪਿਣੀ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮੀ। ਪੰਜਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਠਹਿਰਾਈ ਗਈ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪਾਰਸ਼ਤੀ, ਬੇਦਾਗ਼ ਹੈ।
1.214.64
सैव नालायनी भूत्वा रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
मौद्गल्यं पतिमास्थाय शिवाद्वरमभीप्सती ॥ १.२१४.६४ ॥
ਉਹੀ ਨਾਲਾਯਨੀ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਮੌਦਗਲਯ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋਈ।
1.214.65
एतद्देवरहस्यं ते श्रावितं राजसत्तम ।
नाख्यातव्यं कस्यचिद्वै देवगुह्यमिदं यतः ॥ १.२१४.६५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਦੇਵਰਹਸ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵਗੁਹਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
1.214.66
स्वर्गश्रीः पाण्डवार्थं तु समुत्पन्ना महामखे ।
सेह तप्त्वा तपो घोरं दुहितृत्वं तवागता ॥ १.२१४.६६ ॥
ਸਵਰਗ-ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਲਈ ਹੀ ਉਸ ਮਹਾਯੱਗ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਥੇ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਤੇਰੀ ਧੀ ਹੋਣਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
1.214.67
सैषा देवी रुचिरा देवजुष्टा ।
पञ्चानामेका स्वकृतेनेह कर्मणा।
सृष्टा स्वयं देवपत्नी स्वयंभुवा ।
श्रुत्वा राजन्द्रुपदेष्टं कुरुष्व ॥ १.२१४.६७ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰੀ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪ ਦੇਵਪਤਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੁਣ ਕੇ ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰੋ।