महाभारत · अध्याय 1.216
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.216.1
पाण्डवैः सह संयोगं गतस्य द्रुपदस्य ह ।
न बभूव भयं किंचिद्देवेभ्योऽपि कथंचन ॥ १.२१६.१ ॥
पाण्डवों के साथ सम्बन्ध हो जाने के बाद द्रुपद को देवताओं से भी किसी प्रकार का भय नहीं रहा।
1.216.2
कुन्तीमासाद्य ता नार्यो द्रुपदस्य महात्मनः ।
नाम संकीर्तयन्त्योऽस्या जग्मुः पादौ स्वमूर्धभिः ॥ १.२१६.२ ॥
महात्मा द्रुपद की उन स्त्रियों ने कुन्ती के पास पहुँचकर अपना नाम उच्चारित करते हुए अपने मस्तक से उनके चरणों का स्पर्श किया।
1.216.3
कृष्णा च क्षौमसंवीता कृतकौतुकमङ्गला ।
कृताभिवादना श्वश्र्वास्तस्थौ प्रह्वा कृताञ्जलिः ॥ १.२१६.३ ॥
रेशमी वस्त्र पहने, मंगल-कौतुक सम्पन्न कर चुकी कृष्णा ने सास को प्रणाम करके, विनम्र होकर, हाथ जोड़े हुए खड़ी हो गई।
1.216.4
रूपलक्षणसंपन्नां शीलाचारसमन्विताम् ।
द्रौपदीमवदत्प्रेम्णा पृथाशीर्वचनं स्नुषाम् ॥ १.२१६.४ ॥
रूप और शुभ लक्षणों से सम्पन्न, शील और आचार से युक्त द्रौपदी से पृथा (कुन्ती) ने स्नेहपूर्वक आशीर्वचन कहे।
1.216.5
यथेन्द्राणी हरिहये स्वाहा चैव विभावसौ ।
रोहिणी च यथा सोमे दमयन्ती यथा नले ॥ १.२१६.५ ॥
जैसे इन्द्राणी हरिहय (इन्द्र) के प्रति, और स्वाहा विभावसु (अग्नि) के प्रति, जैसे रोहिणी सोम के प्रति, और जैसे दमयन्ती नल के प्रति।
1.216.6
यथा वैश्रवणे भद्रा वसिष्ठे चाप्यरुन्धती ।
यथा नारायणे लक्ष्मीस्तथा त्वं भव भर्तृषु ॥ १.२१६.६ ॥
जैसे भद्रा वैश्रवण (कुबेर) के प्रति, और अरुन्धती वसिष्ठ के प्रति, जैसे लक्ष्मी नारायण के प्रति; वैसे ही तुम अपने पतियों के प्रति होओ।
1.216.7
जीवसूर्वीरसूर्भद्रे बहुसौख्यसमन्विता ।
सुभगा भोगसंपन्ना यज्ञपत्नी पतिव्रता ॥ १.२१६.७ ॥
हे कल्याणी, तुम जीवित पुत्रों और वीर पुत्रों को जन्म देने वाली बनो, बहुत सुख से युक्त, सौभाग्यशाली, भोगों से संपन्न, यज्ञ करने वाले की पत्नी और पतिव्रता बनो।
1.216.8
अतिथीनागतान्साधून्वृद्दान्बालांस्तथा गुरून् ।
पूजयन्त्या यथान्यायं शश्वद्गच्छन्तु ते समाः ॥ १.२१६.८ ॥
अतिथियों, आए हुए साधुओं, वृद्धों, बालकों तथा गुरुजनों का यथाविधि सम्मान करते हुए तुम्हारे वर्ष सदा बीतें।
1.216.9
कुरुजाङ्गलमुख्येषु राष्ट्रेषु नगरेषु च ।
अनु त्वमभिषिच्यस्व नृपतिं धर्मवत्सला ॥ १.२१६.९ ॥
हे धर्मप्रिय, कुरु और जांगल जैसे प्रमुख राष्ट्रों तथा नगरों में तुम अपने पति को राजा के रूप में अभिषिक्त कराओ।
1.216.10
पतिभिर्निर्जितामुर्वीं विक्रमेण महाबलैः ।
कुरु ब्राह्मणसात्सर्वामश्वमेधे महाक्रतौ ॥ १.२१६.१० ॥
महाबली पतियों द्वारा पराक्रम से जीती गई सारी पृथ्वी को महान अश्वमेध यज्ञ में ब्राह्मणों को दे दो।
1.216.11
पृथिव्यां यानि रत्नानि गुणवन्ति गुणान्विते ।
तान्याप्नुहि त्वं कल्याणि सुखिनी शरदां शतं ॥ १.२१६.११ ॥
हे गुणवती कल्याणी, पृथ्वी पर जो गुणवान रत्न हैं, उन्हें तुम प्राप्त करो और सौ शरद ऋतुओं तक सुखी रहो।
1.216.12
यथा च त्वाऽभिनन्दामि वध्वद्य क्षौमसंवृताम् ।
तथा भूयोऽभिनन्दिष्ये जातपुत्रां गुणान्वितां ॥ १.२१६.१२ ॥
जैसे आज मैं लिनन वस्त्र पहने हुए नववधू तुम्हारा अभिनंदन करता हूँ, वैसे ही पुत्र उत्पन्न करने वाली, गुणवती तुम्हारा फिर अभिनंदन करूँगा।
1.216.13
ततस्तु कृतदारेभ्यः पाण्डुभ्यः प्राहिणोद्धरिः ।
वैदूर्यमणिचित्राणि हैमान्याभरणानि च ॥ १.२१६.१३ ॥
तब हरि ने विवाह कर चुके पाण्डवों के पास वैदूर्य मणियों से जड़े हुए और सोने के बने आभूषण भेजे।
1.216.14
वासांसि च महार्हाणि नानादेश्यानि माधवः ।
कम्बलाजिनरत्नानि स्पर्शवन्ति शुभानि च ॥ १.२१६.१४ ॥
माधव ने विभिन्न देशों के बहुमूल्य वस्त्र, कम्बल, मृगचर्म और रत्न भेजे, जो कोमल और सुन्दर थे।
1.216.15
शयनासनयानानि विविधानि महान्ति च ।
वैदूर्यवज्रचित्राणि शतशो भाजनानि च ॥ १.२१६.१५ ॥
शय्या, आसन और विभिन्न बड़े वाहन, तथा वैदूर्य और हीरों से चित्रित सैकड़ों पात्र भी।
1.216.16
रूपयौवनदाक्षिण्यैरुपेताश्च स्वलङ्कृताः ।
प्रेष्याः संप्रददौ कृष्णो नानादेश्याः स्वलङ्कृताः ॥ १.२१६.१६ ॥
कृष्ण ने सौन्दर्य, यौवन और सुशीलता से युक्त, सुन्दर अलंकारों से सजी हुई विभिन्न देशों की दासियाँ भी दीं।
1.216.17
गजान्विनीतान्भद्रांश्च सदश्वांश्च स्वलङ्कृतान् ।
रथांश्च दान्तान्सौवर्णैः शुभ्रैः पट्टैरलङ्कृतान् ॥ १.२१६.१७ ॥
अच्छे प्रशिक्षित गज, उत्तम घोड़े, सुसज्जित रथ और उज्ज्वल सुनहरे पट्टों से अलंकृत संयत रथ भी।
1.216.18
कोटिशश्च सुवर्णं च तेषामकृतकं तथा ।
वीथीकृतममेयात्मा प्राहिणोन्मधुसूदनः ॥ १.२१६.१८ ॥
करोड़ों सुवर्ण भी, तथा उनका अनगढ़ सोना भी, पंक्तियों में सजाकर अमेय आत्मा वाले मधुसूदन ने भेजा।
1.216.19
तत्सर्वं प्रतिजग्राह धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
मुदा परमया युक्तो गोविन्दप्रियकाम्यया ॥ १.२१६.१९ ॥
धर्मराज युधिष्ठिर ने परम हर्ष से युक्त होकर, गोविंद को प्रिय लगने की इच्छा से, वह सब ग्रहण किया।