Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 1.216

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.216.1

पाण्डवैः सह संयोगं गतस्य द्रुपदस्य ह ।
न बभूव भयं किंचिद्देवेभ्योऽपि कथंचन ॥ १.२१६.१ ॥

पाण्डवांशी संबंध जोडलेल्या द्रुपदाला देवांपासूनही कोणत्याही प्रकारचे भय उरले नाही.

1.216.2

कुन्तीमासाद्य ता नार्यो द्रुपदस्य महात्मनः ।
नाम संकीर्तयन्त्योऽस्या जग्मुः पादौ स्वमूर्धभिः ॥ १.२१६.२ ॥

महात्मा द्रुपदाच्या त्या स्त्रियांनी कुंतीजवळ येऊन आपली नावे सांगत आपल्या मस्तकाने तिच्या चरणांना वंदन केले.

1.216.3

कृष्णा च क्षौमसंवीता कृतकौतुकमङ्गला ।
कृताभिवादना श्वश्र्वास्तस्थौ प्रह्वा कृताञ्जलिः ॥ १.२१६.३ ॥

रेशमी वस्त्र परिधान केलेली, मंगल विधी पूर्ण झालेली कृष्णा सासूला अभिवादन करून नम्रपणे हात जोडून उभी राहिली.

1.216.4

रूपलक्षणसंपन्नां शीलाचारसमन्विताम् ।
द्रौपदीमवदत्प्रेम्णा पृथाशीर्वचनं स्नुषाम् ॥ १.२१६.४ ॥

रूप व शुभलक्षणांनी संपन्न, शील व आचारांनी युक्त अशा द्रौपदीला पृथा (कुंती) प्रेमाने आशीर्वचन म्हणाली.

1.216.5

यथेन्द्राणी हरिहये स्वाहा चैव विभावसौ ।
रोहिणी च यथा सोमे दमयन्ती यथा नले ॥ १.२१६.५ ॥

जशी इंद्राणी इंद्रावर, स्वाहा अग्नीवर, रोहिणी सोमावर, दमयंती नलावर (अनुरक्त) असते.

1.216.6

यथा वैश्रवणे भद्रा वसिष्ठे चाप्यरुन्धती ।
यथा नारायणे लक्ष्मीस्तथा त्वं भव भर्तृषु ॥ १.२१६.६ ॥

जशी भद्रा वैश्रवणावर, अरुंधती वसिष्ठावर, लक्ष्मी नारायणावर (अनुरक्त) असते, तशीच तू आपल्या पतींवर हो.

1.216.7

जीवसूर्वीरसूर्भद्रे बहुसौख्यसमन्विता ।
सुभगा भोगसंपन्ना यज्ञपत्नी पतिव्रता ॥ १.२१६.७ ॥

हे कल्याणी, तू जिवंत पुत्रांची आणि वीर पुत्रांची माता हो, अनेक सौख्यांनी युक्त, सौभाग्यवती, भोगसंपन्न, यज्ञकर्त्याची पत्नी आणि पतिव्रता हो.

1.216.8

अतिथीनागतान्साधून्वृद्दान्बालांस्तथा गुरून् ।
पूजयन्त्या यथान्यायं शश्वद्गच्छन्तु ते समाः ॥ १.२१६.८ ॥

अतिथी, आलेले साधू, वृद्ध, बालक आणि गुरुजन यांचा यथाविधी सन्मान करीत तुझी वर्षे सदैव जावोत.

1.216.9

कुरुजाङ्गलमुख्येषु राष्ट्रेषु नगरेषु च ।
अनु त्वमभिषिच्यस्व नृपतिं धर्मवत्सला ॥ १.२१६.९ ॥

हे धर्मप्रिये, कुरु व जांगल यांसारख्या प्रमुख राष्ट्रांत आणि नगरांत तू आपल्या पतीला राजा म्हणून अभिषेक करव.

1.216.10

पतिभिर्निर्जितामुर्वीं विक्रमेण महाबलैः ।
कुरु ब्राह्मणसात्सर्वामश्वमेधे महाक्रतौ ॥ १.२१६.१० ॥

महाबली पतींनी पराक्रमाने जिंकलेली संपूर्ण पृथ्वी महायज्ञ अश्वमेधात ब्राह्मणांना अर्पण कर.

1.216.11

पृथिव्यां यानि रत्नानि गुणवन्ति गुणान्विते ।
तान्याप्नुहि त्वं कल्याणि सुखिनी शरदां शतं ॥ १.२१६.११ ॥

हे गुणवती कल्याणी, पृथ्वीवरील जी गुणवान रत्ने आहेत ती तू प्राप्त कर; शंभर शरद ऋतू सुखात राहा.

1.216.12

यथा च त्वाऽभिनन्दामि वध्वद्य क्षौमसंवृताम् ।
तथा भूयोऽभिनन्दिष्ये जातपुत्रां गुणान्वितां ॥ १.२१६.१२ ॥

आज क्षौम वस्त्र परिधान केलेल्या वधू तुझे मी जसे अभिनंदन करतो, तसेच पुत्रवती, गुणवती अशा तुझे मी पुन्हा अभिनंदन करीन.

1.216.13

ततस्तु कृतदारेभ्यः पाण्डुभ्यः प्राहिणोद्धरिः ।
वैदूर्यमणिचित्राणि हैमान्याभरणानि च ॥ १.२१६.१३ ॥

मग विवाहित पांडवांना हरीने वैडूर्यमण्यांनी विचित्र केलेली सोन्याची आभूषणे पाठवली.

1.216.14

वासांसि च महार्हाणि नानादेश्यानि माधवः ।
कम्बलाजिनरत्नानि स्पर्शवन्ति शुभानि च ॥ १.२१६.१४ ॥

माधवाने नाना देशांची मौल्यवान वस्त्रे, घोंगड्या, कातडी आणि रत्ने पाठवली; ती मऊ आणि शुभ होती.

1.216.15

शयनासनयानानि विविधानि महान्ति च ।
वैदूर्यवज्रचित्राणि शतशो भाजनानि च ॥ १.२१६.१५ ॥

शय्या, आसने, विविध मोठी वाहने आणि वैडूर्य व हिऱ्यांनी सजवलेली शेकडो भांडी.

1.216.16

रूपयौवनदाक्षिण्यैरुपेताश्च स्वलङ्कृताः ।
प्रेष्याः संप्रददौ कृष्णो नानादेश्याः स्वलङ्कृताः ॥ १.२१६.१६ ॥

रूप, तारुण्य आणि सौजन्याने युक्त, सुंदर अलंकारांनी सजलेल्या, विविध देशांच्या दासी कृष्णाने दिल्या.

1.216.17

गजान्विनीतान्भद्रांश्च सदश्वांश्च स्वलङ्कृतान् ।
रथांश्च दान्तान्सौवर्णैः शुभ्रैः पट्टैरलङ्कृतान् ॥ १.२१६.१७ ॥

सुशिक्षित हत्ती, उत्तम घोडे, सुशोभित रथ आणि सोन्याच्या व तेजस्वी पट्ट्यांनी सजवलेले पळवलेले रथ.

1.216.18

कोटिशश्च सुवर्णं च तेषामकृतकं तथा ।
वीथीकृतममेयात्मा प्राहिणोन्मधुसूदनः ॥ १.२१६.१८ ॥

कोट्यवधी सोने आणि त्यांच्यासाठी न घडवलेले सोनेही रांगेत मांडून अमेय आत्म्याच्या मधुसूदनाने पाठवले.

1.216.19

तत्सर्वं प्रतिजग्राह धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
मुदा परमया युक्तो गोविन्दप्रियकाम्यया ॥ १.२१६.१९ ॥

धर्मराज युधिष्ठिराने गोविंदाला प्रिय वाटावे या इच्छेने, परम आनंदाने ते सर्व स्वीकारले.