మహాభారతం · అధ్యాయం 1.217
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.217.1
ततो राज्ञां चैरराप्तैः प्रवृत्तिरुपनीयत ।
पाण्डवैरुपसंपन्ना द्रौपदी पतिभिः शुभा ॥ १.२१७.१ ॥
అప్పుడు రాజుల గూఢచారుల ద్వారా వార్త తీసుకురాబడింది; శుభురాలైన ద్రౌపది పాండవులతో, తన పతులతో కలిసి ఉన్నది.
1.217.2
येन तद्धनुरादाय लक्ष्यं विद्धं महात्मना ।
सोऽर्जुनो जयतां श्रेष्ठो महाबाणधनुर्धरः ॥ १.२१७.२ ॥
ఆ విల్లును పట్టుకొని లక్ష్యాన్ని ఛేదించిన ఆ మహాత్ముడే — విజేతలలో శ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడు, మహా బాణాలను, ధనువును ధరించినవాడు.
1.217.3
यः शल्यं मद्रराजं वै प्रोत्क्षिप्यापातयद्बली ।
त्रासयामास संक्रुद्धो वृक्षेण पुरुषान्रणे ॥ १.२१७.३ ॥
మద్ర రాజు శల్యుడిని ఎత్తి పడవేసిన బలవంతుడు; కోపోద్రిక్తుడై యుద్ధంలో చెట్టుతో మనుషులను భయపెట్టినవాడు.
1.217.4
न चास्य संभ्रमः कश्चिदासीत्तत्र महात्मनः ।
स भीमो भीमसंस्पर्शः शत्रुसेनाङ्गपातनः ॥ १.२१७.४ ॥
అక్కడ ఆ మహాత్మునిలో ఎలాంటి కలవరమూ లేదు. అతడు భీముడు — అతని స్పర్శ భయంకరమైనది, శత్రు సైన్యపు అవయవాలను నేలకూల్చువాడు.
1.217.5
योऽसावत्यक्रमीद्युध्यन्युद्धे दुर्योधनं तथा ।
स राजा पाण्डवश्रेष्ठः पुण्यभाग्बुद्धिवर्धनः ॥ १.२१७.५ ॥
ఆ యుద్ధంలో పోరాడుతూ దుర్యోధనుడినీ అధిగమించినవాడు — పాండవులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ రాజు, పుణ్యానికి భాగస్వామి, బుద్ధిని పెంపొందించువాడు.
1.217.6
दुर्योधनस्यावरजैर्यौ युध्येतां प्रतीपवत् ।
तौ यमौ वृत्तसंपन्नौ संपन्नबलविक्रमौ ॥ १.२१७.६ ॥
దుర్యోధనుని తమ్ముళ్లతో శత్రువుల్లా పోరాడినవారు — ఆ ఇద్దరు యమళులు, సదాచారసంపన్నులు, బలపరాక్రమములు కలవారు.
1.217.7
ब्रह्मरूपधराञ्श्रुत्वा प्रशान्तान्पाण्डुनन्दनान् ।
कौन्तेयान्मनुजेन्द्राणां विस्मयः समजायत ॥ १.२१७.७ ॥
బ్రాహ్మణ రూపం ధరించిన, ప్రశాంతులైన పాండు పుత్రుల గురించి విని, కుంతీ పుత్రుల పట్ల రాజులకు ఆశ్చర్యం కలిగింది.
1.217.8
पौरा हि सर्वे राजन्याः समपद्यन्त विस्मिताः ।
सपुत्रा हि पुरा कुन्ती दग्धा जतुगृहे श्रुता ॥ १.२१७.८ ॥
పౌరులందరూ, క్షత్రియ రాజులందరూ ఆశ్చర్యచకితులయ్యారు; పూర్వం కుంతి తన కుమారులతో లక్క గృహంలో దగ్ధమైందని విన్నారు.
1.217.9
सर्वभूमिपतीनां च राष्ट्राणां च यशस्विनी ।
पुनर्जातानिव च तांस्तेऽमन्यन्त नराधिपाः ॥ १.२१७.९ ॥
సమస్త భూపతులకు, రాజ్యాలకు కీర్తిమతి అయిన కుంతి; ఆమె కుమారులను పునర్జన్మించినవారిగా రాజులు భావించారు.
1.217.10
धिगकुर्वंस्तदा भीष्मं धृतराष्ट्रं च कौरवम् ।
कर्मणाऽतिनृशंसेन पुरोचनकृतेन वै ॥ १.२१७.१० ॥
అప్పుడు వారు భీష్ముని, కౌరవుడైన ధృతరాష్ట్రుని నిందించారు; పురోచనుడు చేసిన అత్యంత క్రూరమైన కర్మ కారణంగా.
1.217.11
धार्मिकान्वृत्तसंपन्नान्मातुः प्रियहिते रतान् ।
यदा तानीदृशान्पार्थानुत्सादयितुमिच्छति ॥ १.२१७.११ ॥
ధర్మాత్ములు, సత్ప్రవర్తన కలవారు, తల్లికి ప్రియమైనవాటిలో, హితంలో నిమగ్నులైన ఆ పృథా కుమారులను అతడు నాశనం చేయగోరినప్పుడు.
1.217.12
ततः स्वयंवरे वृत्ते धार्तराष्ट्राश्च भारत ।
मन्त्रयन्ति ततः सर्वे कर्णसौबलदूषिताः ॥ १.२१७.१२ ॥
తరువాత స్వయంవరం జరిగిన తర్వాత, ఓ భరతా, ధృతరాష్ట్ర కుమారులందరూ కర్ణుడు, శకుని చేత దూషితులై ఆలోచన చేయసాగారు.
1.217.13
कश्चिच्छत्रुः कर्शनीयः पीडनीयस्तथाऽपरः ।
उत्सादनीयाः कौन्तेयाः सर्वक्षत्रस्य मे मताः ॥ १.२१७.१३ ॥
ఒక శత్రువును బలహీనపరచాలి, మరొకడిని పీడించాలి. కుంతి కుమారులు సర్వక్షత్రియుల అభిప్రాయం ప్రకారం నాచేత నాశనం చేయదగినవారని భావించబడ్డారు.
1.217.14
एवं पराजिताः सर्वे यदि यूयं गमिष्यथ ।
अकृत्वा संविदं कांचिन्मनस्तप्स्यत्यसंशयम् ॥ १.२१७.१४ ॥
మీరంతా ఇలా ఓడిపోయి, ఏ ఒప్పందమూ చేసుకోకుండా వెళ్లితే, మీ మనసు నిస్సందేహంగా బాధపడుతుంది.
1.217.15
अयं देशश्च कालश्च पाण्डवाहरणाय नः ।
न चेदेवं करिष्यध्वं लोके हास्या भविष्यथ ॥ १.२१७.१५ ॥
ఈ స్థలం, ఈ కాలం మనకు పాండవులను పట్టుకోవడానికి అనుకూలం. మీరు ఇలా చేయకపోతే లోకంలో నవ్వులపాలవుతారు.
1.217.16
यमेते संश्रिता वस्तुं कामयन्ते च भूमिपम् ।
सोऽल्पवीर्यबलो राजा द्रुपदो वै मतो मम ॥ १.२१७.१६ ॥
వీరు ఆశ్రయించి నివసించాలని కోరుకుంటున్న ఆ రాజు, తక్కువ పరాక్రమబలం గల ద్రుపదుడే అని నా అభిప్రాయం.
1.217.17
यावदेतान्न जानन्ति जीवतो वृष्णिपुङ्गवाः ।
चैद्यश्च पुरुषव्याघ्रः शिशुपालः प्रतापवान् ॥ १.२१७.१७ ॥
వృష్ణి వంశ శ్రేష్ఠులు, మనుషులలో పులిలాంటి ప్రతాపవంతుడైన చేదిరాజు శిశుపాలుడు జీవించి ఉండగానే వీరిని తెలుసుకోనంతవరకు.
1.217.18
एकीभावं गतो राज्ञा द्रुपदेन महात्मना ।
दुराधर्षतरा राजन्भविष्यन्ति न संशयः ॥ १.२१७.१८ ॥
మహాత్ముడైన ద్రుపద రాజుతో ఏకమై, ఓ రాజా, వారు నిస్సందేహంగా మరింత జయింపరానివారవుతారు.
1.217.19
यावच्चञ्चलतां सर्वे प्राप्नुवन्ति नराधिपाः ।
तावदेव व्यवस्यामः पाण्डवानां वधं प्रति ॥ १.२१७.१९ ॥
రాజులందరూ చలించి ఉన్నంతవరకే పాండవుల వధకు మనం నిశ్చయించుకోవాలి.
1.217.20
मुक्ता जतुगृहाद्भीमादाशीविषमुखादिव ।
पुनस्ते यदि मुच्यन्ते महन्नो भयमागतम् ॥ १.२१७.२० ॥
లక్కఇంటి నుండి సర్పముఖం నుండి వలె తప్పించుకున్న వారు మళ్ళీ విడుదలైతే, మనకు గొప్ప భయం వచ్చినట్టే.
1.217.21
तेषामिहोपयातानामेषां तु चिरवासिनाम् ।
अन्तरे दुष्करं स्थातुं गजयोर्महतोरिव ॥ १.२१७.२१ ॥
ఇక్కడికి వచ్చిన, చిరకాలంగా ఉన్న వారి మధ్య నిలబడటం రెండు గొప్ప ఏనుగుల మధ్య నిలబడినట్లు కష్టం.
1.217.22
हनध्वं प्रगृहीतानि बलानि बलिनां वराः ।
यावन्नः कुरुसेनायां पतन्ति पतगा इव ॥ १.२१७.२२ ॥
బలవంతులలో శ్రేష్ఠులారా, పట్టుబడిన సేనలను హతమార్చండి, అవి మన కురుసేనపై పక్షుల్లా పడేలోగా.
1.217.23
तावत्सर्वाभिसारेण पुरमेतद्विहन्यताम् ।
एतन्मम मतं चैव प्राप्तकालं नरर्षभ ॥ १.२१७.२३ ॥
అప్పుడు అన్ని వైపుల నుండి దాడిచేసి ఈ నగరాన్ని నాశనం చేయాలి. ఇదే నా అభిప్రాయం, ఇదే సరైన సమయం, నరశ్రేష్ఠా.
1.217.24
शकुनेर्वचनं श्रुत्वा भाषमाणस्य दुर्मतेः ।
सोमदत्तिरिदं वाक्यं जगाद परमं ततः ॥ १.२१७.२४ ॥
దుర్మార్గుడైన శకుని మాటలు విని, అప్పుడు సోమదత్తుని కుమారుడు ఈ శ్రేష్ఠమైన మాటను పలికాడు.
1.217.25
प्रकृतीः सप्त वै ज्ञात्वा आत्मनश्च परस्य च ।
तथा देशं च कालं च षड्विधान्स नयोद्गुणान् ॥ १.२१७.२५ ॥
ఏడు ప్రకృతులను—తనవి, శత్రువువి—తెలుసుకొని, దేశాన్ని, కాలాన్ని కూడా తెలిసి, ఆరు విధాల నీతి-గుణాలను (అతడు తెలుసుకున్నాడు).
1.217.26
स्थानं वृद्धिं क्षयं चैव भूमिं मित्राणि विक्रमम् ।
प्रसमीक्ष्याभियुञ्जीत परं व्यसनपीडितम् ॥ १.२१७.२६ ॥
స్థానం, వృద్ధి, క్షయం, భూమి, మిత్రులు, పరాక్రమం—వీటిని బాగా పరిశీలించి, ఆపదతో పీడితుడైన శత్రువుపై దాడి చేయాలి.
1.217.27
ततोऽहं पाण्डवान्मन्ये मित्रकोशसमन्वितान् ।
बलस्थान्विक्रमस्थांश्च स्वकृतैः प्रकृतिप्रियान् ॥ १.२१७.२७ ॥
అప్పుడు నేను పాండవులను—మిత్రులు, ధనాగారం కలవారు, బలంలో, పరాక్రమంలో నిలిచినవారు, తమ కర్మలతో ప్రజలకు ప్రియులైనవారుగా—భావిస్తున్నాను.
1.217.28
वपुषा हि तु भूतानां नेत्राणि हृदयानि च ।
श्रोत्रं मधुरया वाचा रमयत्यर्जुनो नृणाम् ॥ १.२१७.२८ ॥
తన రూపంతోనే అర్జునుడు మనుషుల కళ్ళను, హృదయాలను ఆనందపరుస్తాడు; మధురమైన మాటతో వారి చెవులను కూడా రంజింపజేస్తాడు.
1.217.29
न तु केवलदैवेन प्रजा भावेन भेजिरे ।
यद्बभूव मनःकान्तं कर्मणा स चकार तत् ॥ १.२१७.२९ ॥
కానీ ప్రజలు కేవలం దైవంతో కాదు, తమ భావంతో అతన్ని ఆశ్రయించారు; మనసుకు ఇష్టమైనదాన్ని అతడు తన కర్మతో సాధించాడు.
1.217.30
न ह्ययुक्तं न चासक्तं नानृतं न च विप्रियम् ।
भाषितं चारुभाषस्य जज्ञे पार्थस्य भारती ॥ १.२१७.३० ॥
మధురంగా మాట్లాడే పార్థుని వాక్కు నుండి అనుచితమైనది, ఆసక్తితో కూడినది, అసత్యమైనది, అప్రియమైనది ఏదీ వెలువడలేదు.
1.217.31
तानेवंगुणसंपन्नान्संपन्नान्राजलक्षणैः ।
न तान्पश्यामि ये शक्ताः समुच्छेत्तुं यथा बलात् ॥ १.२१७.३१ ॥
ఇటువంటి గుణాలు, రాజలక్షణాలు కలిగిన వారిని బలంతో నిర్మూలించగలవారు ఎవరూ నాకు కనిపించరు.
1.217.32
प्रभावशक्तिर्विपुला मन्त्रशक्तिश्च पुष्कला ।
तथैवोत्साहशक्तिश्च पार्थेष्वप्यधितिष्ठति ॥ १.२१७.३२ ॥
పాండవులలో విస్తారమైన ప్రభావశక్తి, సమృద్ధమైన మంత్రశక్తి, అలాగే ఉత్సాహశక్తి కూడా ఉన్నాయి.
1.217.33
मौलमित्रबलानां च कालज्ञो वै युधिष्टिरः ।
साम्ना दानेन भेदेन दण्डेनेति युधिष्ठिरः ॥ १.२१७.३३ ॥
యుధిష్ఠిరుడు కాలజ్ఞుడు; మౌల, మిత్ర, బలాలను అతడు సామ, దాన, భేద, దండాలతో ఉపయోగిస్తాడు.
1.217.34
अमित्रांश्च ततो जेतुनं न रोषेणेति मे मतिः ।
परिक्रीय धनैः शत्रुं मित्राणि च बलानि च ॥ १.२१७.३४ ॥
అనంతరం శత్రువులను కోపంతో కాక జయించాలి—ఇది నా అభిప్రాయం. ధనంతో శత్రువును, మిత్రులను, సేనలను కొనుగోలు చేసి జయించాలి.
1.217.35
मूलं च सुकृतं कृत्वा भुङ्क्ते भूमिं च पाण्डवः ।
अशक्यान्पाण्डवान्मन्ये देवैरपि सवासवैः ॥ १.२१७.३५ ॥
మూలమైన సుకృతాన్ని చేసి పాండవుడు భూమిని అనుభవిస్తున్నాడు. ఇంద్రునితో సహా దేవతలకూ పాండవులు అజేయులని నేను భావిస్తున్నాను.
1.217.36
येषामर्थे सदा युक्तौ कृष्णसंकर्षणावुभौ ।
श्रेयश्च यदि मन्यद्वं मन्मतं यदि वा मतम् ॥ १.२१७.३६ ॥
ఎవరి కొరకు కృష్ణుడు, సంకర్షణుడు ఇద్దరూ ఎల్లప్పుడూ నిమగ్నులై ఉన్నారో—మీరు శ్రేయస్సును భావిస్తే, ఇది నా అభిప్రాయం మీకు సరైనదిగా తోస్తే, లేక వేరే అభిప్రాయమైనా—
1.217.37
संविदं पाण्डवैः सर्वैः कृत्वा याम यथागतम् ।
गोपुराट्टालकैरुच्चैरुपतल्पशतैरपि ॥ १.२१७.३७ ॥
పాండవులందరితో ఒప్పందం చేసుకొని, మనం వచ్చిన దారినే తిరిగి వెళ్దాం; ఎత్తైన గోపురాలు, అట్టాలికలు, వందల పడకలు ఉన్న చోటికి.
1.217.38
गुप्तं पुरवरश्रेष्ठमेतदद्भिश्च संवृतम् ।
तृणधान्येन्धरसैस्तथा यन्त्रायुधौषधैः ॥ १.२१७.३८ ॥
ఈ శ్రేష్ఠ నగరం నీటితో చుట్టివుండి రక్షితమైనది; గడ్డి, ధాన్యం, ఇంధనం, రసాలు, యంత్రాలు, ఆయుధాలు, ఔషధాలతో నిండినది.
1.217.39
युक्तं बहुकवाटैश्च द्रव्यागारसुवेदिकैः ।
भीमोच्छ्रितमहाचक्रं बृहदट्टालसंवृतम् ॥ १.२१७.३९ ॥
ఇది అనేక ద్వారాలు, సామగ్రి గదులు, అందమైన వేదికలతో కూడినది; ఎత్తైన పెద్ద చక్రాలతో, పెద్ద అట్టాలికలతో చుట్టివున్నది.
1.217.40
दृढप्राकारनिर्यूहं शतघ्नीशतसंकुलम् ।
ऐष्टको दारवो वप्रो मानुषश्चेति यः स्मृतः ॥ १.२१७.४० ॥
బలమైన ప్రాకారాలు, ముందుకు పొడుచుకొచ్చిన నిర్యూహాలతో, వందలాది శతఘ్నీ యంత్రాలతో నిండినది. ఇటుక, చెక్క, మనుషులు నిర్మించిన ప్రాకారం అని పిలవబడేది.
1.217.41
प्राकारकर्तृभिर्वीरैर्नृगर्भस्तत्र पूजितः ।
तदेतन्नरगर्भेण पाण्डरेण विराजते ॥ १.२१७.४१ ॥
ప్రాకారాన్ని నిర్మించిన వీరులచే అక్కడ నృగర్భ ప్రాకారం గౌరవించబడింది. మనుషులు నిర్మించిన గర్భంతో ఉన్న తెల్లని ప్రాకారంతో ఇది ప్రకాశిస్తోంది.
1.217.42
सालेनानेकतालेन सर्वतः संवृतं पुरम् ।
अनुरक्ताः प्रकृतयो द्रुपदस्य महात्मनः ॥ १.२१७.४२ ॥
సాల వృక్షాలు, అనేక తాటి చెట్లతో చుట్టూ ఆవరించిన ఈ నగరం; మహాత్ముడైన ద్రుపదుని ప్రజలు ఆయనపై అనురక్తులై ఉన్నారు.
1.217.43
दानमानार्जिताः सर्वे बाह्याभ्यन्तरगाश्च ये ।
प्रतिरुद्धानिमाञ्ज्ञात्वा राजभिर्भीमविक्रमैः ॥ १.२१७.४३ ॥
దానమానాలతో గెలిచిన వారందరూ, నగరం లోపల మరియు వెలుపల ఉన్నవారు, వీరు భయంకర పరాక్రమ రాజులచే ముట్టడించబడ్డారని తెలుసుకుని.
1.217.44
उपयास्यन्ति दाशार्हाः समुदग्रोच्छ्रितायुधाः ।
तस्मात्संन्धिं वयं कृत्वा धार्तराष्ट्रस्य पाण्डवैः ॥ १.२१७.४४ ॥
దాశార్హులు ఎత్తిన ఆయుధాలతో వస్తారు. కాబట్టి మనం ధృతరాష్ట్ర కుమారునితో, పాండవులతో సంధి చేసుకుందాం.
1.217.45
स्वराष्ट्रमेव गच्छामो यद्याप्तं वचनं मम ।
एतन्मम मतं सर्वैः क्रियतां यदि रोचते।
एतद्धि सुकृतं मन्ये क्षेमं चापि महीभिताम् ॥ १.२१७.४५ ॥
నా మాట నమ్మదగినదైతే మన స్వరాష్ట్రానికే వెళ్దాం. ఇది నా అభిప్రాయం; అందరికీ ఇష్టమైతే దీనిని చేయండి. ఇది మంచిదని, రాజులకు క్షేమమని నేను భావిస్తున్నాను.