มหาภารตะ · อัธยายะ 1.217

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.217.1

ततो राज्ञां चैरराप्तैः प्रवृत्तिरुपनीयत ।
पाण्डवैरुपसंपन्ना द्रौपदी पतिभिः शुभा ॥ १.२१७.१ ॥

จากนั้นข่าวก็ถูกนำมาโดยจารชนของเหล่ากษัตริย์ว่า พระนางเทราปทีผู้เป็นมงคลได้เข้าอยู่ร่วมกับปาณฑพ ผู้เป็นสามีของพระนาง

1.217.2

येन तद्धनुरादाय लक्ष्यं विद्धं महात्मना ।
सोऽर्जुनो जयतां श्रेष्ठो महाबाणधनुर्धरः ॥ १.२१७.२ ॥

ผู้ที่หยิบคันธนูนั้นขึ้นมาแล้วยิงเป้าให้ทะลุ คือพระอรชุนผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ชนะ ผู้ถือคันธนูและลูกศรอันยิ่งใหญ่

1.217.3

यः शल्यं मद्रराजं वै प्रोत्क्षिप्यापातयद्बली ।
त्रासयामास संक्रुद्धो वृक्षेण पुरुषान्रणे ॥ १.२१७.३ ॥

ผู้ที่ยกศัลยะกษัตริย์แห่งมัทระขึ้นแล้วเหวี่ยงทิ้งลงไป คือผู้มีพลังยิ่ง และในการรบ ผู้โกรธจัดนั้นได้ทำให้คนทั้งหลายหวาดกลัวด้วยต้นไม้

1.217.4

न चास्य संभ्रमः कश्चिदासीत्तत्र महात्मनः ।
स भीमो भीमसंस्पर्शः शत्रुसेनाङ्गपातनः ॥ १.२१७.४ ॥

ในตัวผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้นไม่มีความตื่นตระหนกแม้เพียงเล็กน้อย ท่านคือภีมะ ผู้มีการสัมผัสอันน่าสะพรึงกลัว ผู้ทำให้อวัยวะของกองทัพศัตรูล้มลง

1.217.5

योऽसावत्यक्रमीद्युध्यन्युद्धे दुर्योधनं तथा ।
स राजा पाण्डवश्रेष्ठः पुण्यभाग्बुद्धिवर्धनः ॥ १.२१७.५ ॥

ผู้ที่ในการต่อสู้นั้นได้เหนือกว่าทุรโยธน์ ท่านคือกษัตริย์ผู้ประเสริฐที่สุดในปาณฑพ ผู้ได้รับส่วนแห่งบุญ ผู้เพิ่มพูนปัญญา

1.217.6

दुर्योधनस्यावरजैर्यौ युध्येतां प्रतीपवत् ।
तौ यमौ वृत्तसंपन्नौ संपन्नबलविक्रमौ ॥ १.२१७.६ ॥

ฝาแฝดคู่นั้นซึ่งสมบูรณ์ด้วยความประพฤติ มีกำลังและความกล้าหาญครบถ้วน ได้ต่อสู้เป็นปรปักษ์กับน้องชายของทุรโยธน์

1.217.7

ब्रह्मरूपधराञ्श्रुत्वा प्रशान्तान्पाण्डुनन्दनान् ।
कौन्तेयान्मनुजेन्द्राणां विस्मयः समजायत ॥ १.२१७.७ ॥

เมื่อได้ยินว่าบุตรแห่งปาณฑุ บุตรแห่งกุนตี ซึ่งแปลงกายเป็นพราหมณ์และสงบเยือกเย็น เหล่ากษัตริย์ก็เกิดความอัศจรรย์ใจ

1.217.8

पौरा हि सर्वे राजन्याः समपद्यन्त विस्मिताः ।
सपुत्रा हि पुरा कुन्ती दग्धा जतुगृहे श्रुता ॥ १.२१७.८ ॥

ชาวนครและเหล่ากษัตริย์ทั้งหมดต่างตกตะลึง เพราะได้ยินมาก่อนว่า พระนางกุนตีพร้อมด้วยบุตรทั้งหลาย เคยถูกเผาในเรือนชาด

1.217.9

सर्वभूमिपतीनां च राष्ट्राणां च यशस्विनी ।
पुनर्जातानिव च तांस्तेऽमन्यन्त नराधिपाः ॥ १.२१७.९ ॥

พระนางกุนตีผู้มีเกียรติยศแก่บรรดาจอมปฐพีและแว่นแคว้นทั้งหลาย และเหล่ากษัตริย์ก็คิดเห็นบุตรเหล่านั้นเหมือนเกิดใหม่

1.217.10

धिगकुर्वंस्तदा भीष्मं धृतराष्ट्रं च कौरवम् ।
कर्मणाऽतिनृशंसेन पुरोचनकृतेन वै ॥ १.२१७.१० ॥

ครั้งนั้นพวกเขาได้ตำหนิท่านภีษมะและท้าวธฤตราษฎร์แห่งเผ่าเการพ เพราะการกระทำอันโหดร้ายยิ่งที่ปุโรจนะได้ทำไว้

1.217.11

धार्मिकान्वृत्तसंपन्नान्मातुः प्रियहिते रतान् ।
यदा तानीदृशान्पार्थानुत्सादयितुमिच्छति ॥ १.२१७.११ ॥

เมื่อท่านต้องการทำลายบุตรแห่งปฤถาเช่นนั้น ซึ่งเป็นผู้ธรรมิกะ ประกอบด้วยความประพฤติดี และยินดีในการทำให้มารดาพอใจและได้รับประโยชน์

1.217.12

ततः स्वयंवरे वृत्ते धार्तराष्ट्राश्च भारत ।
मन्त्रयन्ति ततः सर्वे कर्णसौबलदूषिताः ॥ १.२१७.१२ ॥

ครั้นพิธีสวยัมวรสิ้นสุดลงแล้ว โอ้ภารตะ บรรดาบุตรของท้าวธฤตราษฎร์ที่ถูกกรรณะและสัมพละชักนำไปในทางเสื่อม ก็เริ่มปรึกษาหารือกัน

1.217.13

कश्चिच्छत्रुः कर्शनीयः पीडनीयस्तथाऽपरः ।
उत्सादनीयाः कौन्तेयाः सर्वक्षत्रस्य मे मताः ॥ १.२१७.१३ ॥

ศัตรูบางคนต้องถูกทำให้อ่อนแอลง และอีกคนต้องถูกทำให้ทุกข์ยาก ส่วนบุตรแห่งกุนตีนั้น ในทัศนะของกษัตริย์ทั้งปวง ต้องถูกทำลายโดยข้าพเจ้า

1.217.14

एवं पराजिताः सर्वे यदि यूयं गमिष्यथ ।
अकृत्वा संविदं कांचिन्मनस्तप्स्यत्यसंशयम् ॥ १.२१७.१४ ॥

หากพวกท่านทั้งหมดจะจากไปอย่างพ่ายแพ้เช่นนี้โดยไม่ได้ทำข้อตกลงใดเลย จิตใจของพวกท่านจะต้องเดือดร้อนเป็นแน่แท้

1.217.15

अयं देशश्च कालश्च पाण्डवाहरणाय नः ।
न चेदेवं करिष्यध्वं लोके हास्या भविष्यथ ॥ १.२१७.१५ ॥

สถานที่นี้และเวลานี้เหมาะแก่พวกเราที่จะจับปาณฑพ หากพวกท่านไม่ทำเช่นนั้น พวกท่านจะกลายเป็นที่หัวเราะเยาะของโลก

1.217.16

यमेते संश्रिता वस्तुं कामयन्ते च भूमिपम् ।
सोऽल्पवीर्यबलो राजा द्रुपदो वै मतो मम ॥ १.२१७.१६ ॥

กษัตริย์ผู้ที่พวกเขาอาศัยอยู่ใต้การคุ้มครองและปรารถนาจะพำนักอยู่ด้วยนั้นคือท้าวทรุปทะ ซึ่งในความเห็นของข้าพเจ้า เป็นผู้มีพลังและกำลังน้อย

1.217.17

यावदेतान्न जानन्ति जीवतो वृष्णिपुङ्गवाः ।
चैद्यश्च पुरुषव्याघ्रः शिशुपालः प्रतापवान् ॥ १.२१७.१७ ॥

ตราบเท่าที่ยังมีชีวิตอยู่ และยังไม่รู้เรื่องพวกเขา บรรดาผู้ประเสริฐแห่งวฤษณี และศิศุปาละแห่งเจทิยะ ผู้เป็นดั่งเสือในหมู่มนุษย์และมีอานุภาพ

1.217.18

एकीभावं गतो राज्ञा द्रुपदेन महात्मना ।
दुराधर्षतरा राजन्भविष्यन्ति न संशयः ॥ १.२१७.१८ ॥

เมื่อกลายเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับท้าวทรุปทะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่แล้ว โอ้จอมกษัตริย์ พวกเขาจะยิ่งเป็นผู้ที่โจมตีได้ยากยิ่งขึ้นอย่างไม่ต้องสงสัย

1.217.19

यावच्चञ्चलतां सर्वे प्राप्नुवन्ति नराधिपाः ।
तावदेव व्यवस्यामः पाण्डवानां वधं प्रति ॥ १.२१७.१९ ॥

ตราบเท่าที่บรรดาจอมกษัตริย์ทั้งหลายยังคงลังเลใจกันอยู่ ขอให้พวกเราตัดสินใจกำจัดปาณฑพในตอนนี้เอง

1.217.20

मुक्ता जतुगृहाद्भीमादाशीविषमुखादिव ।
पुनस्ते यदि मुच्यन्ते महन्नो भयमागतम् ॥ १.२१७.२० ॥

หากพวกเขาหลุดพ้นจากเรือนชาดราวกับหลุดจากปากงู และได้รับอิสรภาพอีกครั้ง ภัยใหญ่ก็จะเกิดขึ้นแก่พวกเรา

1.217.21

तेषामिहोपयातानामेषां तु चिरवासिनाम् ।
अन्तरे दुष्करं स्थातुं गजयोर्महतोरिव ॥ १.२१७.२१ ॥

ผู้ที่มาถึงที่นี่และพำนักร่วมกันมานานนั้น การยืนอยู่ระหว่างคนเหล่านี้ยากยิ่ง เหมือนการยืนอยู่ระหว่างช้างใหญ่สองเชือก

1.217.22

हनध्वं प्रगृहीतानि बलानि बलिनां वराः ।
यावन्नः कुरुसेनायां पतन्ति पतगा इव ॥ १.२१७.२२ ॥

โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้แข็งแกร่ง จงโจมตีกองทัพที่รวบรวมไว้นั้นเสียก่อน ก่อนที่มันจะพุ่งเข้าสู่กองทัพกุรุของเรา เหมือนแมลงเม่าที่บินเข้าหาไฟ

1.217.23

तावत्सर्वाभिसारेण पुरमेतद्विहन्यताम् ।
एतन्मम मतं चैव प्राप्तकालं नरर्षभ ॥ १.२१७.२३ ॥

ขอให้เมืองนี้ถูกทำลายด้วยการโจมตีจากทุกทิศอย่างเต็มกำลัง นี่คือความเห็นของข้า และนี่คือเวลาที่เหมาะสมแล้ว โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์

1.217.24

शकुनेर्वचनं श्रुत्वा भाषमाणस्य दुर्मतेः ।
सोमदत्तिरिदं वाक्यं जगाद परमं ततः ॥ १.२१७.२४ ॥

เมื่อได้ฟังคำของศกุนิผู้มีจิตชั่วร้ายกล่าวอยู่ โอรสของโสมทัตต์จึงกล่าวถ้อยคำอันสูงสุดนี้

1.217.25

प्रकृतीः सप्त वै ज्ञात्वा आत्मनश्च परस्य च ।
तथा देशं च कालं च षड्विधान्स नयोद्गुणान् ॥ १.२१७.२५ ॥

เมื่อรู้องค์ประกอบทั้งเจ็ดของรัฐ ทั้งของตนและของศัตรู รวมทั้งสถานที่และเวลา และคุณธรรมแห่งนโยบายทั้งหกประการ

1.217.26

स्थानं वृद्धिं क्षयं चैव भूमिं मित्राणि विक्रमम् ।
प्रसमीक्ष्याभियुञ्जीत परं व्यसनपीडितम् ॥ १.२१७.२६ ॥

เมื่อพิจารณาอย่างรอบคอบถึงตำแหน่ง ความเจริญ ความเสื่อม ดินแดน พันธมิตร และความกล้าหาญแล้ว จึงควรเข้าโจมตีศัตรูที่กำลังถูกความวิบัติเบียดเบียน

1.217.27

ततोऽहं पाण्डवान्मन्ये मित्रकोशसमन्वितान् ।
बलस्थान्विक्रमस्थांश्च स्वकृतैः प्रकृतिप्रियान् ॥ १.२१७.२७ ॥

ข้าจึงเห็นว่าปาณฑพทั้งหลายมีพันธมิตรและคลังสมบัติพร้อมบริบูรณ์ ตั้งมั่นทั้งในกำลังและความกล้าหาญ และเป็นที่รักของประชาชนด้วยการกระทำของตนเอง

1.217.28

वपुषा हि तु भूतानां नेत्राणि हृदयानि च ।
श्रोत्रं मधुरया वाचा रमयत्यर्जुनो नृणाम् ॥ १.२१७.२८ ॥

ด้วยรูปกายของตนเพียงอย่างเดียว อรชุนย่อมทำให้ดวงตาและดวงใจของสรรพสัตว์เบิกบาน และด้วยถ้อยคำอันไพเราะ ย่อมทำให้หูของมนุษย์เพลิดเพลิน

1.217.29

न तु केवलदैवेन प्रजा भावेन भेजिरे ।
यद्बभूव मनःकान्तं कर्मणा स चकार तत् ॥ १.२१७.२९ ॥

ประชาชนมิได้เข้าหาท่านด้วยโชคชะตาเพียงอย่างเดียว แต่เข้าหาด้วยจิตใจของตนเอง สิ่งใดที่เป็นที่ปรารถนาในใจ ท่านก็ทำให้สำเร็จด้วยการกระทำ

1.217.30

न ह्ययुक्तं न चासक्तं नानृतं न च विप्रियम् ।
भाषितं चारुभाषस्य जज्ञे पार्थस्य भारती ॥ १.२१७.३० ॥

จากคำพูดของปารถะผู้มีวาจาอ่อนหวาน ไม่มีสิ่งใดที่ไม่เหมาะสม ไม่มีสิ่งใดที่ยึดติด ไม่มีสิ่งใดที่เป็นเท็จ และไม่มีสิ่งใดที่น่ารังเกียจเลย

1.217.31

तानेवंगुणसंपन्नान्संपन्नान्राजलक्षणैः ।
न तान्पश्यामि ये शक्ताः समुच्छेत्तुं यथा बलात् ॥ १.२१७.३१ ॥

ข้าไม่เห็นใครที่จะสามารถโค่นล้มผู้ที่ประกอบด้วยคุณสมบัติเช่นนี้และมีลักษณะของกษัตริย์ได้ด้วยกำลัง

1.217.32

प्रभावशक्तिर्विपुला मन्त्रशक्तिश्च पुष्कला ।
तथैवोत्साहशक्तिश्च पार्थेष्वप्यधितिष्ठति ॥ १.२१७.३२ ॥

ในหมู่ปาณฑพยังคงมีอำนาจแห่งอิทธิพลอันยิ่งใหญ่ อำนาจแห่งการปรึกษาหารืออันเต็มเปี่ยม และอำนาจแห่งความกระตือรือร้นเช่นกัน

1.217.33

मौलमित्रबलानां च कालज्ञो वै युधिष्टिरः ।
साम्ना दानेन भेदेन दण्डेनेति युधिष्ठिरः ॥ १.२१७.३३ ॥

ยุธิษฐิระรู้จักกาลเวลา เขาใช้กำลังทั้งกำลังสืบตระกูล กำลังพันธมิตร และกำลังทหาร ด้วยการประนีประนอม ด้วยการให้ ด้วยการแบ่งแยก และด้วยการลงโทษ

1.217.34

अमित्रांश्च ततो जेतुनं न रोषेणेति मे मतिः ।
परिक्रीय धनैः शत्रुं मित्राणि च बलानि च ॥ १.२१७.३४ ॥

เพราะฉะนั้น ตามความเห็นของข้า ศัตรูไม่ควรถูกปราบด้วยความโกรธ แต่ควรซื้อใจศัตรู มิตร และกองกำลังด้วยทรัพย์สิน

1.217.35

मूलं च सुकृतं कृत्वा भुङ्क्ते भूमिं च पाण्डवः ।
अशक्यान्पाण्डवान्मन्ये देवैरपि सवासवैः ॥ १.२१७.३५ ॥

ปาณฑพผู้ได้ทำรากฐานแห่งกรรมดีไว้แล้ว ย่อมครอบครองแผ่นดิน ข้าเห็นว่าปาณฑพทั้งหลายแม้แต่เหล่าเทพพร้อมด้วยวาสวะก็ไม่อาจเอาชนะได้

1.217.36

येषामर्थे सदा युक्तौ कृष्णसंकर्षणावुभौ ।
श्रेयश्च यदि मन्यद्वं मन्मतं यदि वा मतम् ॥ १.२१७.३६ ॥

เพื่อประโยชน์ของพวกเขา กฤษณะและสังกรรษณะทั้งสองย่อมทุ่มเทอยู่เสมอ หากท่านเห็นว่านี่คือความดีงาม หากความเห็นของข้านี้เป็นที่ถูกใจท่าน หรือความเห็นอื่นใดที่ท่านถืออยู่

1.217.37

संविदं पाण्डवैः सर्वैः कृत्वा याम यथागतम् ।
गोपुराट्टालकैरुच्चैरुपतल्पशतैरपि ॥ १.२१७.३७ ॥

ให้เราทำข้อตกลงกับปาณฑพทั้งหมดเสียก่อน แล้วกลับไปทางที่เราได้มา ไปยังที่ซึ่งมีประตูเมืองสูงตระหง่าน หอรักษาการณ์ และที่นอนนับร้อย

1.217.38

गुप्तं पुरवरश्रेष्ठमेतदद्भिश्च संवृतम् ।
तृणधान्येन्धरसैस्तथा यन्त्रायुधौषधैः ॥ १.२१७.३८ ॥

เมืองอันประเสริฐที่สุดแห่งนี้ได้รับการคุ้มกันและล้อมรอบด้วยน้ำ และเต็มไปด้วยหญ้า ธัญพืช เชื้อเพลิง และเสบียง เครื่องจักร อาวุธ และยารักษาโรค

1.217.39

युक्तं बहुकवाटैश्च द्रव्यागारसुवेदिकैः ।
भीमोच्छ्रितमहाचक्रं बृहदट्टालसंवृतम् ॥ १.२१७.३९ ॥

เมืองนี้มีประตูมากบาน คลังสินค้าและแท่นบูชาอันงดงาม มีล้อใหญ่ยกสูงขึ้น และล้อมรอบด้วยหอรักษาการณ์ขนาดใหญ่

1.217.40

दृढप्राकारनिर्यूहं शतघ्नीशतसंकुलम् ।
ऐष्टको दारवो वप्रो मानुषश्चेति यः स्मृतः ॥ १.२१७.४० ॥

มีกำแพงป้อมปราการอันแข็งแรงและปีกสันกำแพงยื่นออกไป เต็มไปด้วยเครื่องยิงนับร้อย กำแพงที่รู้กันว่าสร้างด้วยอิฐ ด้วยไม้ หรือสร้างด้วยมนุษย์

1.217.41

प्राकारकर्तृभिर्वीरैर्नृगर्भस्तत्र पूजितः ।
तदेतन्नरगर्भेण पाण्डरेण विराजते ॥ १.२१७.४१ ॥

ที่นั่น นฤครภะ ซึ่งเป็นกำแพงที่บรรดาวีรบุรุษผู้สร้างปราการร่วมกันบูชา และสิ่งนี้ส่องแสงด้วยแก่นกำแพงสีขาวที่มนุษย์สร้างขึ้น

1.217.42

सालेनानेकतालेन सर्वतः संवृतं पुरम् ।
अनुरक्ताः प्रकृतयो द्रुपदस्य महात्मनः ॥ १.२१७.४२ ॥

นครถูกล้อมรอบทุกด้านด้วยต้นสาละและต้นตาลมากมาย บรรดาประชาราษฎร์ต่างจงรักภักดีต่อท้าวทรุปทะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่

1.217.43

दानमानार्जिताः सर्वे बाह्याभ्यन्तरगाश्च ये ।
प्रतिरुद्धानिमाञ्ज्ञात्वा राजभिर्भीमविक्रमैः ॥ १.२१७.४३ ॥

ทุกคนที่ได้รับความนับถือและของกำนัลจากพระองค์ ทั้งผู้อยู่นอกและผู้อยู่ในเมือง เมื่อทราบว่าพวกเขาถูกบรรดากษัตริย์ผู้มีอานุภาพน่าเกรงขามล้อมไว้

1.217.44

उपयास्यन्ति दाशार्हाः समुदग्रोच्छ्रितायुधाः ।
तस्मात्संन्धिं वयं कृत्वा धार्तराष्ट्रस्य पाण्डवैः ॥ १.२१७.४४ ॥

บรรดาทาศารหะจะยกอาวุธขึ้นสูงเข้ามาช่วย เพราะฉะนั้น ให้เราทำสัญญาสงบศึกกับโอรสของธฤตราษฎร์และบรรดาปาณฑพเถิด

1.217.45

स्वराष्ट्रमेव गच्छामो यद्याप्तं वचनं मम ।
एतन्मम मतं सर्वैः क्रियतां यदि रोचते।
एतद्धि सुकृतं मन्ये क्षेमं चापि महीभिताम् ॥ १.२१७.४५ ॥

หากถ้อยคำของข้าพเจ้าเป็นที่เชื่อถือได้ ให้เรากลับไปยังแคว้นของเราเอง นี่คือความเห็นของข้าพเจ้า หากทุกคนพอใจ ก็ให้ดำเนินการตามนั้นเถิด ข้าพเจ้าเห็นว่านี่เป็นการกระทำที่ดี และเป็นความปลอดภัยแก่บรรดากษัตริย์ด้วย